T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: ... Esas -
T.C.
KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA
. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO:
KARAR NO:
HAKİM:
KATİP:
DAVACI :
VEKİLİ:
DAVALI :
VEKİLİ:
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ:
KARAR TARİHİ:
KARAR YAZMA TARİHİ:
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davacıya ...'a ait ... plakalı araç ile ... Sigorta A.Ş tarafından sigortalanan ... plakalı aracın 17.05.2023 tarihinde trafik kazasına karıştıklarını, aracın hem ön kısmında hem de arka kısmında ağır hasar oluştuğunu, davacıya ait aracın %100 kusursuz olduğunu, yaşanan bu kaza sonucunda davacıya ait aracın tamir ettirildiğini, ve bu tamir sonucunda davacıya ait araçta parça değişimi ve onarımı yapıldığını, davacıya ait araçta bu kaza sebebi ile ciddi miktarlı kabul edilebilecek oranda tramer sorgusunda hasar kaydı girildiğini, davacıya ait aracın bu kaza sebebi ile artık piyasada kazalı araç olarak değer kaybına uğradığını, meydana gelen kaza sebebiyle ve davacının hiç bir kusuru olmamasına rağmen aracının değer kaybettiğini ve 7 gün onarım süreci geçirdiği gibi nedenlerle davanın kabulü ile; talep konusu kısmındaki talepleri doğrultusunda karar verilmesi ile, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;davacının alacağını belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği bir durum mevcut olmadığından, huzurdaki davanın HMK m:107 anlamında “belirsiz alacak davası” olarak açılmasını kabul etmediklerini ve hukuki yarar yokluğu sebebiyle, davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, ... plaka sayılı aracın, davalı şirket nezdinde ... no’lu ve 03/09/2022-03/09/2023 vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza tarihi itibari ile poliçe limiti maddi hasarlarda araç başına 120.000 TL; kaza başına 240.000 TL ile sınırlı olduğunu, fakat hasar aşamasında müvekkili şirket, ... plaka sayılı araç için 05.07.2023 tarihinde 50.000,00 TL hasar ve 12.06.2024 tarihinde 39.360,75 TL değer kaybı ödemesi yaptığını, aynı tarihli kaza sebebiyle zarar gören ... plaka sayılı araç için, 05.06.2023 tarihinde 7.720,00 TL hasar ödemesi yapıldığı gibi nedenlerle, müvekkili sigorta şirketi aleyhine haksız ve dayanaksız olarak açılmış işbu davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR, TOPLANAN DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın trafik kazası nedeniyle oluşan varsa değer kaybının tazmini hususunda olduğu görülmüştür.
Türkiye reasürans şirketler birliğine, Sigorta bilgi ve gözetim merkezine ve ... sigortaya yazılan müzekkereye cevap verilmiş olduğu görülmüştür.
Mahkememizin 22/05/2025 tarihli duruşmasında dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.
Mahkememize sunulan 19/06/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu trafik kazasında ... plaka sayılı otomobilin sürücüsü ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı otomobilin sürücüsü Selman Yıldız'ın ihlal ettiği trafik kuralının bulunmadığı, dava konusu ... plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 50.000,00TL olarak hesaplandığı, bu rakamdan da sigorta şirketinin ödediği 39.360,75TL'lik ödeme mahsup edildikten sonra kalan rakamın 10.715,00TL olacağı bu değer kaybı bakiyesinden davalı ... Sigorta A.Ş'nin 782247080 numaralı ZMMS limitleri dahilinde sorumlu olduğu görüş ve kanaati bildirir rapor sunulduğu görülmüştür.
Dava, trafik kazasından kaynaklı oluşan varsa bakiye değer kaybı bedelinin tahsiline ilişkindir.
Mahkememizin davaya bakmaya görevli ve yetkili olduğu anlaşılmıştır.
2918 Sayılı KTK.nun 91/1. maddesi yollaması ile 85. maddesi ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre trafik sigortası işletene düşen hukuki sorumluluğu azami sigorta limitine kadar teminat altına almaktadır. Davalı kazaya karışan karşı aracın zorunlu trafik sigortacısı olup davacıya ait araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde karşılamakla yükümlüdürler. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı bedeli gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, davalı trafik sigortacısı bu zarardan poliçe teminat limiti dahilinde sorumludur.
Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Yargıtay .HD'nin ... E- ... K sayılı 15/03/2018 tarihli kararı -ve benzer nitelikte diğer birçok kararında da- vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmiştir.
Sonuç olarak haksız fiilin türü olan trafik kazalarına olayın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan kanun hükümlerinin uygulanması, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi gereğince genel hükümlerin esas alınması gerektiğinden Yargıtay uygulamalarına uygun olarak bilirkişi raporunun ilgili kısmı hükme esas alınmıştır.
Somut olayda, dava konusu trafik kazasında ... plaka sayılı otomobilin sürücüsü ...'in %100 oranında kusurlu olduğu, ... plaka sayılı otomobilin sürücüsü ... ihlal ettiği trafik kuralının bulunmadığı, dava konusu ... plakalı aracın toplam değer kaybı bedelinin 50.000,00TL olarak hesaplandığı, bu rakamdan da sigorta şirketinin ödediği 39.360,75TL'lik ödeme mahsup edildikten sonra kalan rakamın 10.639,25 TL olacağı bu değer kaybı bakiyesinden davalı ... Sigorta A.Ş'nin ... numaralı ZMMS limitleri dahilinde sorumlu olduğu değerlendirilmiştir.
Faizin ticari avans faizi / yasal faiz olup olmayacağı değerlendirmesinde, kazaya sebebiyet veren ve davalı sigorta şirketinin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı ile teminat altına alınan aracın hususi araç olduğu anlaşılmakla yasal faize hükmedilmesi gerekmiştir.
ARABULUCULUK ÜCRETİ YÖNÜNDEN;
Kaza tarihinde ve poliçenin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ‘Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı’ başlıklı 97. maddesinde (Değişik:14/04/2016-6704/5 md.) “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz.
Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvuru bulunduğu hallerde dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulamayacağının düzenlemesine göre;
Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması nedeniyle, arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.
6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre de, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmediğinden, bu davadaki yargılama giderlerine dahil edilemeyeceği, bu giderlerin sadece davacı sorumluluğunda olduğu sonucuna varılmıştır.
Nitekim Yargıtay HD'nin ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; ... esas, ... karar; Konya BAM . HD ... esas ... karar sayılı ilamlarında da aynı yönde değerlendirme yapılmıştır.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
- Davacının 17/05/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle uğradığı 10.639,25-TL bakiye değer kaybı bedeli maddi zararının; DAVALI ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ'nden (kaza tarihinde geçerli poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere temerrüt tarihi olan 22/05/2025 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda yasal faizi ile birlikte(kendi temerrüdü sonucu ortaya çıkan temerrüt faizleri ve fer’ilerinden poliçe limitinden bağımsız sınırsız sorumlu olarak) TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 726,77-TL karar ve ilam harcından dava açılırken alınan 427,60-TL peşin harç ve 166,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 133,17-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç ve 166,00TL tamamlama harcı olmak üzere toplamda 1.021,20-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Hazine tarafından karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından karşılanan 107,50-TL posta ve tebligat gideri, 6.000,00-TL bilirkişi ücreti gideri, 60,80-TL vekalet harcı gideri olmak üzere toplam 6.168,30-TL nin haklılık oranına göre (10.639,25/10.715,00) 6.124,69-TL'sinin davalıdan alınarak davacı yana verilmesine, bakiye kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından karşılanan 60,80-TL vekalet ücreti giderinin haklılık oranına göre hesaplanan (75,75/10.715,00) 0,43-TL'sinin davacıdan alınarak davalı yana verilmesine, bakiye kalan kısmının davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 10.639,25TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı yana verilmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 75,75-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı yana verilmesine,
9-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. 09/10/2025
Katip Hakim