T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:
KARAR NO:
KARAR TARİHİ: 21/12/2023
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ARA KARAR TARİHİ: 09/10/2023
NUMARASI: Esas
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI:
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 21/12/2023
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 21/12/2023
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili tarafından mahkememiz dosyasına sunulan ihtiyati haciz talepli 19.09.2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin maliki olduğu, müvekkili sigorta şirketine .... numaralı ZMSS poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı minibüsün; içerisinde 15 kişi ile birlikte Kadınhanı İlçesi istikametinden gelip, Ilgın İlçesine seyir halinde iken Kadınhanı-Ilgın Karayolu 15. Km civarına geldiğinde aracın sol kısmı ile orta refüj taşlarına çarpıp 20 metre kadar refüj taşlarının üzerinde gidip, şoförün yol hakimiyetini tamamen kaybederek tekrar yol üzerine çıkması ve gidiş yönüne doğru sağ tarafa savrulup şarampolden aşağı yoldan çıkması sonucunda ve takla atarak aracın sağ yanı üzerinde durması ile tek taraflı, ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza yapan aracın sürücüsünün olay yerini terk ederek kaçtığını ancak daha sonra Ilgın C. Başsavcılığının ... Soruşturma nolu dosyası kapsamında yapılan soruşturma neticesinde, aracın sürücüsünün ... isimli bir şahıs olduğunun belirlendiğini, sürücünün kazayı kendisinin yaptığını itiraf ettiğini ve taksirle ölüme sebebiyet suçlamasını kabul ettiğini, kaza yapan aracın 10 kişilik bir araç olup, sürücünün araca 15 kişi alarak trafiğe çıktığını, bu aracın yolcu taşıma ruhsatı da bulunmamasına rağmen, yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu ile trafiğe çıkan sürücü.......'ın meydana gelen kazada %100 kusurlu olduğunu, söz konusu kazada .... plakalı araçta bulunan ......'nin vefat ettiğini, vefat eden ....'nin mirasçılarının vekilleri Av.... aracılığı ile Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yaparak, müvekkili sigorta şirketinden tazminat talebinde bulunduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun... Esas - ... Karar sayılı kararı ile vefat eden kişinin mirasçılarına tazminat ödenmesine karar verildiğini, bu kararın müteveffanın mirasçıları tarafından Kırıkhan İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, bu yasal gelişmeler neticesinde müvekkili sigorta şirketince, müteveffanın mirasçılarına 501.713,26 TL destekten yoksun kalma tazminatının ödendiğini, bu ödemelerin Kırıkhan İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasına 23.08.2021 tarihinde 77.213,26 TL ve 25.03.2022 tarihinde 424.500,00 TL olmak üzere iki kısımda toplam 501.713,26 TL olarak yapıldığını, ödenen bu tazminatın, davalı şirketten tahsili için Ilgın İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı-borçlu şirketin borca haksız ve dayanaksız bir şekilde itiraz ederek takibi durdurduğunu, itirazın iptalini talep ettikleri bu dosyada ki alacaklarının likit ve muayyen olup, davalı-borçlunun iş bu dosyaya yaptığı itirazın iptaline karar verilmesini, yine aynı kaza neticesinde araçta bulunan yolculardan .....yaralandığını, bu kaza nedeniyle uğradığı zararların tazmini için müvekkili sigorta şirketi aleyhine dava açtığını, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen dava neticesinde mahkemece 08.11.2022 tarih, ... Esas- ... Karar sayılı karar ile davacının davasının kabulüne karar verildiğini, bu kararın davacı tarafından Konya.. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, müvekkili şirketin bu ilama istinaden başlatılan icra takip dosyasına 21.12.2022 tarihinde 580.426,62 TL ödeme yapmak durumunda kaldığını, yapılan bu ödemenin rücuen tahsili için davalı-borçlu şirket hakkında Ilgın İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirketin iş bu takibe de haksız ve dayanaksız bir şekilde itiraz ederek icra takibini durdurduğunu, davalı şirket, hakkında başlatılan Ilgın İcra Müdürlüğünün ... ve ... Esas sayılı icra takiplerine haksız ve hukuka aykırı olarak itiraz ettiğini, davalı - borçlunun icra takiplerine vaki itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu, söz konusu alacak haklarının kanundan kaynaklandığını, borçlunun takiplere itirazının hukuki dayanaktan yoksun olduğundan bahisle; Fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla davalının Ilgın İcra Müdürlüğü'nün .. Esas ... Esas sayılı dosyalarına vaki itirazının ayrı ayrı iptaline, takiplerin aynen devamına ve her dosya alacağı için davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, müvekkili şirket lehine borçlunun malları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Tic. A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunduklarını ve yetkili İstanbul Anadolu Mahkemelerine ve icra müdürlüklerine gönderilmesi gerekli olması nedeniyle davanın reddi ile davacının aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesi ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi .. Esas 09/10/2023 tarihli ara kararında özetle; "Davacı tarafın dava dilekçesi ve ekleri ile yine davacı tarafça mahkememiz dosyasına UYAP sistemi üzerinden sunulan 09.10.2023 tarihli dilekçe ve Ilgın İcra Müdürlüğü'nün ... Esas - ... Esas sayılı dosyaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Talebin, davacı şirket lehine borçlunun malları üzerine ihtiyati haciz verilmesi talebi olduğu, ihtiyati hacze ilişkin düzenlemelerin İİK'nun 257 v.d. eden maddelerinin düzenlendirildiği, İİK.257.maddesinde; " Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:1 -Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2 - Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenleme yapıldığı, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine Ilgın İcra Müdürlüğü'nün.. Esas - ... Esas sayılı dosyaları üzerinden dava konusu alacakların tahsili bakımından icra takibine geçildiği, her iki takip dosyasına da davalı borçlu tarafından yetkiye, borca ve fer'ileri ile takibe itiraz edildiği, itiraz üzerine, Ilgın İcra Müdürlüğü'nün .. Esas sayılı dosyasından 12.08.2022 tarihinde, ... Esas sayılı dosyasından 25.05.2023 tarihinde icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, davacı alacaklı tarafından mahkememize itirazın iptaline yönelik dava açıldığı, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaatin yeterli olacağının kabul edildiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın yargılamayı gerektirdiği, ihtiyati haczin şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla davacı tarafın ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermek gerekmiş;
Davacı tarafın ihtiyati haciz talebinin REDDİNE," şeklinde hüküm kurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; dosyada ihtiyati hacze karar verebilmek için gerekli olan yasal şartların mevcut olduğunu, ihtiyati hacze karar verebilmek için gerekli yaklaşık ispat şartının da gerçekleştiğini, buna rağmen yerel mahkemece sadece alacağın yargılamayı gerektirdiği gerekçesi ile ihtiyati haciz taleplerinin reddine karar verildiğini, ilk derece mahkemesinin yasal gerekçe içermeyen bu kararının somut olayın özellikleri ve dosya kapsamına uygun olmadığını, dosyadaki fiili durum, sunulan ve celbedilen deliller değerlendirildiğinde alacaklarının mevcudiyeti ve muaccel olduğunun aşikar olduğunu, tüm bu nedenlerle Konya . Asliye Ticaret Mahkemesinin 09/10/2023 tarihli ... Esas sayılı dosyasından davacı müvekkil şirket aleyhine tesis edilen ihtiyati hacze ilişkin ara kararının istinaf incelemesinin yapılarak, yerel mahkeme ara kararının kaldırılması ve ihtiyati haciz taleplerinin kabulü yönünde yeni bir karar tesis edilmesini, vekalet ücreti ve masrafların karşı tarafa yüklenmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Dava konusu uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan rücu talebi nedeniyle davalı tarafa ait taşınır ve taşınmazlar, hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulması talebinin mahkeme ara kararı ile reddedilmesi nedeniyle bu kararın kaldırılmasına ilişkin istinaf talebinden ibarettir.
Geçici hukuki koruma kurumu olan ihtiyati haciz ise İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.
İİK'nun 257. maddesinde; “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.
Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir.
1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;
2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;
Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında maucceliyet kesbeder.
İİK'nun 259. maddesinde de teminat hususu düzenlenmiştir. Madde de “İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 87. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur.
Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.
Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata luzum olup olmadığını takdir eder. Bu açıklamalara göre ihtiyati haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması”dır.
Geçici hukuki koruma yargılamasında karar verilmesi için tam ispat ölçüsü yerine yaklaşık ispat ölçüsü olarak ifade edilmektedir. Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan İbarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir. Tam ispatın arandığı durumlarda bu ölçü tereddütsüz ortaya konmalıdır. Yaklaşık ispat durumundan ise hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez. Bu sebepledir ki, genelde geçici hukuki korumalara, özel de ihtiyati tedbire ve ihtiyati hacze karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması yukarıda yazılı kanun hükmünden de anlaşılabileceği üzere kanun emridir.
Somut olayda, İhtiyati haciz talep eden davacı tarafından dava konusu yapılan rücu alacağını teminen de ihtiyati haciz talep edilmiş mahkemece talebin reddine karar verilmiştir.
Zarar haksız eylemden kaynaklandığından tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır.
Dosyada bulunan mahkeme karar içeriklerinden, kaza tespit tutanağı ile adli raporlara ve yapılan ödemelere göre davacının maddi zararlarının rücu edilebileceği muhtemeldir. Haksız fiil tarihi itibarıyla davacının maddi manevi tazminat alacakları muaccel hale gelmiştir.
Alacağın kesin olarak kanıtlanması gerekmez. Davacının alacağı rehinle de temin edilmediğine göre borçlunun elinde veya üçüncü kişilerde bulunan taşınır ve taşınmaz malları ile alacak ve diğer haklarından uygun miktarının ihtiyaten haczine karar verilmesi gerekir. (Nitekim Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 2016/18144 E,2017/11201 K;aynı daire 2016/9800 E,2017/8052 K,2014/22955 esas 2017/3970 karar sayılı ilamları; aynı mahiyette Yargıtay 4. HD nin T.C. 2014/1150 esas 2014/1621 karar sayılı ,2014/9434 esas 2014/13476 karar sayılı ilamları)
Bu durumda mahkemece, kazaya ilişkin mahkeme kararları ile kaza tespit tutanağı, bu dosyada toplanan deliller ile tüm dosya kapsamı ve davanın niteliği nazara alınarak, dosyanın mevcut delil durumuna göre yaklaşık ispat kuralı çerçevesinde davacının ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, talebin reddine karar verilmesi yerinde olmadığından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının istinaf başvurusunun kabulü ile Yerel Mahkemenin 09/10/2023 tarih ve 2023/568 Esas sayılı ara kararının HMK.nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASI VE DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMAK suretiyle;
Buna göre;
1-Davacının İİK’nun 257.maddesindeki yasal koşullara uygun ihtiyati haciz talebinin davalı sigorta dışında KABULÜ ile;
Davacıların harçlandırılmış dava dilekçesinde belirlemiş oldukları toplam 1.102.984-TL'lik alacağın teminine ilişkin ve bu miktarla sınırlı olarak, davacının talebi ile bağlı kalınarak davalı adına kayıtlı taşınır ve taşınmazlar ile hak ve alacakları için haczi kabil ve borca yeter miktardaki kesiminin İİK nun 257/1. maddesi uyarınca İHTİYATEN HACZİNE,
2-İ.İ.K.'nın 259/1.maddesi gereğince dava konusu alacağın harçlandırılmış dava değeri (1.102.984-TL) üzerinden %15'i oranında HMK'nun 87.maddesine göre nakdi teminat veya süresiz banka teminat mektubu alınmasına,
3-İhtiyati haciz kararının talep halinde 2004 Sayılı İİK'nun 261. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi'nin yargı çevresi içerisinde bulunan icra dairesine ibrazla yerine getirilmesine,
4-İstinaf başvurma harcı dışında, istinaf peşin harcı olarak alınan karar ilam harcının istek halinde davacıya iadesine,
5-İstinaf giderlerinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonucunda dikkate alınmasına,
6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Karar tebliği ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nun 362/1-(f) gereğince KESİN olmak üzere oybirliği ile karar verildi.21/12/2023
Başkan
e-imzalı
Üye
e-imzalı
Üye
e-imzalı
Katip
e-imzalı
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.