T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:
KARAR NO:
KARAR TARİHİ: 27/02/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KONYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 31/10/2023
NUMARASI: Esas Karar
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI :
VEKİLİ: Av.
DAVA: Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 27/02/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 27/02/2024
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili şirkete ait 11/02/2023 ve 13/02/2023 yükleme tarihli emtiaların ... Nakliyat Sigorta Poliçesi bulunduğunu, davaya konu emtialar Türkiye'den Belçika'ya sevk edildiği sırada hasar gördüğünü, söz konusu hasar bedelinin davalı ... A.Ş.'nden tahsilinin talep edildiğini ancak taşıyıcı şirket tarafından zarar bedellerinin karşılanmamış olduğunu, işbu dava açma zaruretinin hasıl olduğunu, müvekkili .... İnşaat Mak. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti'i ithalat -ihracat işi ile iştigal eden Türkiye’nin önde gelen şirketlerinden biri olduğunu, müvekkili şirketin 2001 yılından bugüne dek müşteri çevresine kaliteli hizmet vermekle birlikte ülke ve bölge ekonomisinin kalkınmasında önemli bir yeri olan saygın bir firma olduğunu, ticaretin gün geçtikçe daha da küresel bir ortama dönüşmesi, uluslararası ticaret payının büyümesine ortam hazırladığını, ürün ve hizmetlerin dünya çapında pazarlanması, firmaların rekabetçi ortamda rahatça rekabet edebilmesini sağladığını, bu noktada uluslararası ticaret ve lojistik birbiri ile uyumlu bir şekilde çalışarak küreselleşme süreçlerini hızlandırma çalışmaları yapan müvekkili şirketin ülke ekonomisine katkı yapmak ve uluslararası pazarda var olabilmek adına her adımını hukuki dayanaklara uygun şekilde yerine getirdiğini, üretim fabrikaları Konya'da bulunan müvekkili şirketin 11/02/2023 ve 13/02/2023 tarihlerinde ....... Şirketi arasında ... ve ... fatura numaralı Q100 MM Çift Çidar Doğal Gaz Baca Sistemleri Parçaları Birleştirme Kelepçeli ürünler nezdinde toplam 2.866.868,13 TL bedelli satış işlemi gerçekleştirdiğini, söz konusu emtiaların sevkiyatı gönderici ihracatçı müvekkili şirket Konya-TÜRKİYE 'den alıcı ...... Şirketi Oudennarde-BELÇİKA'a ulaşması için anlaşma sağlandığını, bu emtiaların alıcıya teslim edilmek üzere Konya'dan Oudennarde'e taşınması işi için ... LOJISTIK A.Ş. anlaşılmış olduğunu, tır aracılığı ile Erenköy Gümrük Müdürlüğü üzerinden ulaşımı gerçekleştirildiğini, somut olaya konu ürünler için sevkiyat sırasında herhangi bir hasar meydana gelmesi takdirinde oluşan zararı hafifletilmesi amacıyla ... A.Ş. İle nakliyat sigorta poliçesi sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında sevkiyat sırasında oluşacak hasarlar ve nakliye gümrükleme bedelleri teminat altına alındığını, ... A.Ş.'i tarafından sigortalısı müvekkili şirketin kendisine ait ve/veya kiraladığı araçlarla taşıdığı muhtelif emtiaların taşınması esnasında meydana gelen zarar, ziyan ve hasar nedeniyle taşıtan veya üçüncü şahıslar tarafından sigortalıya karşı ileri sürülebilecek talepler 11/02/2023 ve 13/02/2023 yükleme tarihli .... ve ..... poliçe numaralı ... Nakliyat Sigorta Poliçesi sözleşmesi ile teminat altına alındığını, bahsi geçen emtialar sevkiyat sırasında hasara uğramış olduğunu, ihbar süresi içerisinde ... A.Ş.'ne bildirimde bulunuludğunu, 03/03/2023 tarihinde ... Hasar Müdürlüğü'ne müvekkili şirket tarafından hasarı gerçekleşen emtialara ilişkin 1.032,36 Euro tazminat bedeli talep edildiğini, ancak sigorta şirketi tarafından söz konusu emtiaların dikkatli ve özenli şekilde paketlenmediği dolayısıyla zarardan sigorta şirketinin sorumluluğu doğmayacağını belirttiklerini, sigorta şirketinin bu tutumunun açıkça hukuki mesnetten uzak olmakla birlikte sigorta hukukunun genel ilkelerine aykırılık teşkil ettiğini, müvekkili şirketin tüm yurtdışı yüklemeleri aynı şekilde ve tecrübeli personelleri tarafından yapıldığını, ürünlerin tamamının ayrı ayrı kutulara konulduğunu, bu ürünlerin daha sonra 110 cm x 110 cm ebatlarındaki ahşap paletlere düzenli bir şekilde yerleştirildiğini, palet üzerindeki ürünlerin yükleme, boşaltma ve sevkiyat esnasında palet bütünlüğünün bozulmaması için ithal strech filmle kaplandığını, strech film kaplamasından sonra plastik şerit çemberi ile ürünlerin paletlere sabitlendiğini, paletlenmiş ürünlerin paletler arasında boşluk kalmayacak şekilde sevk aracına yerleştirildiğini, müvekkili şirketin 2010 yılından bugüne kadar ihracat yaptığını, bugüne kadar da yapmış olunan sevkiyatların hiçbirinde herhangi bir problemle karşılaşmadığını, bu doğrultuda müvekkili şirketin nakliyat poliçesine konu emtiaları dikkatli ve özenli şekilde istiflemiş olduğunu, uğranılan zararı tazmin etmeyi reddeden sigorta şirketi hakkaniyete aykırı şekilde davrandığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkili şirkete ait 11/02/2023 ve 13/02/2023 yükleme tarihli emtiaların sevkiyat sırasında hasar görmesi sebebiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemleri Kanun'un 107. Maddesi gereğince belirsiz alacak davası olarak daha sonra dosya kapsamında alınacak raporlar doğrultusunda artırılmak üzere şimdilik ödenmeyen hasar bedeli için 10,00€, nakliye bedeli için 5,00€ ve gümrükleme bedeli için 5,00€ toplam 20,00€ (Euro)'nun dava tarihinden itibaren işleyecek bir yıl vadeli mevduat hesabına ödenen en yüksek faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsilini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, İstanbul Anadolu Adliyesi Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacının yöneltmiş olduğu taleplerinin dava dilekçesinden de anlaşıldığı üzere belirsiz alacak davası olarak ileri sürdüğünü, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde belirsiz alacak davası açılabildiğini, dolayısıyla davacının alacağı belirli olduğu ve taşınan emtianın faturaları dilekçede geçirildiği halde davayı belirsiz alacak davası olarak ileri sürmede hukuki yararı bulunmadığını, hukuki yarar yoksunluğunun davacının sonradan tamamlayacağı bir dava şartı olmayıp davanın açıldığı tarihte mevcut olması gerektiğini, davanın usulden reddinin gerektiğini, davanın husumet yokluğu nedeni ile reddinin gerektiğini, müvekkili şirketin nezdinde davacı adına tanzim edilen ...... numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi 27/10/2022-2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere düzenlendiğini, hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte poliçe teminat limiti araç başı maksimum 270.000 USD olduğunu, davayı hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte eğer tazminat sorumlulukları doğacak ise poliçe teminat limitlerinin göz önünde bulundurulmasını talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemekle birlikte ilgili emtia uluslarası teamül ve taşıma hukukuna uygun şekilde ve gerekli özen gösterilmeden taşındığını, hasar fotoğrafları ve ilgili belgeler incelendiğinde ürünlerin istif ve ambalaj yetersizliği nedeni ile hasar aldığının aşikar olduğunu, müvekkili şirket nezdinde tanzim edilen poliçe ilgili emtiaların korumalı olarak sevk edilmesi ve istiflenmesi şartı ile geçerli olacağından poliçe özel şartları gereği dava konusu taleplerin teminat dışı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan tazminat taleplerinden sorumluluğunun ancak poliçedeki şartlar ile sınırlı olduğunu, davacı yanca zarar ispat edilemediğini, dava dilekçesinde hasarın nasıl meydana geldiğinin açıklanamadığı gibi hasara ilişkin bilgi ve belgenin de mevcut olmadığını, dava konusu olayın çözümünün özel bilgi gerektirdiğini, müvekkili sigorta şirketinin faiz sorumluluğunun olmadığını, davacının yargılama giderleri ve vekalet ücreti taleplerinin reddinin gerektiğini, dava konusu talepler yönünden sorumluluğun taşıyıcı firmaya ait olduğunu, davanın ... Lojıstik A.Ş.'ye ihbarını talep ettiklerini, bu nedenlerle cevap verme haklarını saklı tutarak davanın dava şartı ve husumet yokluğundan reddini, davanın yetkisiz mahkemede açılması nedeniyle reddini, eğer esas incelemesi yapılacak ise tarafların delilleri taraflarına tebliğ edilmediğinden cevap verme haklarını saklı tutarak dava konusu taleplerin sigorta poliçesinin konusunu oluşturmadığından davanın esastan reddini, mahkememiz aksi kanaatte olması ihtimalinde bilirkişi kusur ve hesap raporu alınmasını, sigorta alanında uzman bilirkişilerden rapor alınmasını, davanın ... Lojıstik A.Ş.'ye ihbarını, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğinden faize hükmedilmemesini, aksi halde dava tarihinden itibaren taraflar açısından yasal faiz uygulanmasını yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk derece mahkemesinin kararı ile; "...Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, taraflar arasında akdedilen sigorta poliçeleri ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Yukarıda detayı verilen T.C. Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 07/11/2019 Tarih ve 2019/4505 Esas-2019/6413 Karar sayılı ilamı da emsal alındığında tarafların tacir olması sebebiyle 6100 Sayılı Kanunun 17/1. Maddesi gereğince yetki sözleşmesinin geçerli olduğu, davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde yetki itirazında bulunulduğu, Taraflar arasında akdedilen ... Numaralı ... Nakliyat Sigorta Poliçesi ile ... Numaralı ... Nakliyat Sigorta Poliçesinde "Tazminat Ödemeleri Klozu" başlığı altında açıkça "İş bu sigorta teminatı, Nakliyat Emtia Sigortası Genel Şartları ile ... A.Ş tarafından tanzim edilmiş olan .... Numaralı Ekli Abonman Sigorta Poliçe şartlarına tabi olup abonman poliçede belirtilen teminat ve şartlar mucibince geçerlidir" şeklinde abonman sözleşmesindeki hüküm ve şartlara atıf yapıldığı, .... Numaralı Gulf Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesinin (11.) maddesi gereğince; Sözleşme hükümlerinin uygulanması sırasında çıkacak herhangi bir hukuki anlaşmazlıkta İstanbul Mahkeme ve icra dairelerinin yetkili kılındığı, anlaşılmakla davanın 6100 sayılı HMK'nın 116/1-a maddesi delaletiyle 114/1-ç maddesi gereğince mahkememizin yetkili olmadığı anlaşıldığından dava şartı yokluğundan usulden reddine, davaya bakmakla görevli ve yetkili Mahkemenin T.C. İstanbul Anadolu Adliyesi Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunun tespitine karar verilen oluşan vicdani kanaatin tezahürü olarak aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
Davanın 6100 sayılı HMK'nın 116/1-a maddesi delaletiyle 114/1-ç maddesi gereğince mahkememizin yetkili olmadığı anlaşıldığından dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, davaya bakmakla görevli ve yetkili Mahkemenin T.C. İSTANBUL ANADOLU ADLİYESİ NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMELERİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının hukuka ve esasa aykırı olduğunu, davalı sigorta tarafından davanın yetkisiz mahkemede açıldığı, İstanbul Anadolu Adliyesi Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu iddia edilmiş ve mahkeme tarafından da buna göre karar verilmişse de sözleşmeye göre İstanbul Anadolu Adliyesi Ticaret Mahkemelerinin yetkili olmadığını, İstanbul Anadolu Adliyesinin yetkili olduğu sözleşmede yazmamakla birlikte davalının Anadolu Adliyesinin yetkili olduğu itirazının yersiz, mahkeme kararının ise hatalı olduğunu, müvekkili şirket Konya ilinde faaliyet göstermekte olup haksız fiil nedeniyle zarar görmesi nedeniyle ve yetki itirazının yersiz olması nedeniyle Konya Ticaret Mahkemesinin yetkili ve görevli mahkeme olduğunu, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Dava sigorta poliçesi kapsamında meydana gelen zararın davalı sigorta şirketinden tahsili talebidir.
Mahkemece verilen yetkisizlik kararı, davacı yanca istinaf edilmiştir.
01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun uyuşmazlıkla ilgili “Yetki sözleşmesi” başlıklı 17. maddesi; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır."düzenlemesini haizdir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 17. maddesinde tacirler veya kamu tüzel kişilerinin aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlıklar hakkında sözleşme ile mahkemeleri yetkili kılabilecekleri aksi kararlaştırılmadıkça davanın sadece sözleşme ile belirtilen mahkemede açılacağı, somut uyuşmazlıkta, tacir olan taraflar arasındaki nakliyat abonman sigorta sözleşmesinin 11 maddesinde bu sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda İstanbul mahkemelerinin münhasır yetkili olduğu belirtildiğinden mahkemenin davanın yetki yönünden reddine dair kararında isabetsizlik bulunmamaktadır.
Bu karara karşı davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmediğinden başvurunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı tarafça yatırılan 539,70 TL harçtan alınması gereken 427,60 TL harcın mahsubu ile fazla 112,10 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nun 361 maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren İKİ HAFTA içinde temyiz yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verildi. 27/02/2024
Başkan
e-imzalı
Üye
e-imzalı
Üye
e-imzalı
Katip
e-imzalı
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.