T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: .......
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: .......
KARAR NO: .......
KARAR TARİHİ: 25/11/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ....... (..........)
ÜYE: ....... (..........)
ÜYE: ....... (..........)
KATİP: ....... (..........)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Konya.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 10/01/2024
NUMARASI: .......... Esas ....... Karar
DAVACI : ..........
VEKİLİ: Av. .......
DAVALI: .......... İNŞAAT MADENCİLİK TARIM ÜRÜNLERİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKET
VEKİLİ: Av. .......
DAVA: Tazminat (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 25/11/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 26/11/2024
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla; davamızın kabulüne, müvekkilin uğradığı zararların tespiti ve faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkile verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinden özetle; davanın reddine, tedbir kararının devamına yönelik verilen tedbir kararının kaldırılmasına, mahkeme masrafı ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk derece mahkemesi gerekçeli kararında özetle; "Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; dava hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulüne, müvekkilinin uğradığı zararların tespiti ve faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkile verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Konunun 6098 sayılı TBK.49.-56.maddeleri arasında haksız fiil ve tazminata ilişkin düzenlemelerin yapıldığı, TBK.49/1. Maddesinde; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. TBK 50. maddesinde Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler. " şeklinde düzenlemeler olduğu,
Mahkememiz dosyasına bilirkişi SMMM ...tarafından düzenlenen bilirkişi raporundan özetle; Dava dışı .......... İnşaat Ltd.şti.ne ait incelenen 2019 yılı ticari defterlerinin E-Defter olduğu, defterlerin GİB onaylı beratlarının usulüne uygun olarak alındığı şematron kontrolünden geçtiği bu durumun açılış ve kapanış tasdiki anlamına geldiği, ticari defterlerin birbirini teyit ettiği, TTK ve VUK hükümlerine uygun tutulduğu kendi lehine delil olarak kullanabileceği, Dava dışı .......... İNŞAAT LTD.ŞTİ. *ne ait incelenen 2019 yılı ticari defter ve kayıtlarından moloz malzemelerinin 24.100 TL bedelle .......... firmasının işlettiği moloz döküm yerine gönderildiği, faturanın açıklama kısmında moloz döküm bedeli olarak yazıldığı ton veya metreküp cinsinden ne kadar hafriyat olduğunun tespit yapma imkanının bulunmadığı, .......... İnşaat Madencilik Tarım Ürünleri San. Tic. A.Ş.'ne 1.517.126 TL olarak tek bir fatura ile .......... .......... ALT GEÇİDİ YAPILMASI açıklaması ile fatura düzenlendiği, düzenlenen fatura içeriğinden herhangi bir tespit yapma imkanı olmadığını bildirir rapor da dikkate alındığında,
Davacı, davasını haksız fiile dayandırmıştır.
Haksız fiilin şartları
Yasal düzenlemede haksız fiilin tanımı olmamakla birlikte, doktrinde; haksız fiil hukuka aykırı zarar verici eylem olarak nitelendirilmektedir, TBK 49'un kısaca şartları:
1-Hukuka aykırı eylemin olması,
2- Zararın olması,
3- Kusurun olması,
4- Uygun illiyet bağının olması durumunda mezkur dört(4) şartın varlığı halinde ortada bir haksız fiil vardır.
Bu kısmın uygun yere; davacı haksız fiile dayalı olarak açtığı davada iddia ettiği zararına ispat edemediğinden (yemin delili teklifinde bulunmayacaklarını beyan ettiği davalı tarafında bu duruma açıkça rıza gösterdiği anlaşıldığından)
Davacı yan ATIK TAŞIMA KABUL BELGESİ sunulmamıştır şeklinde eksik incelemeden bahsedilmişse de bu belgenin varlığı ya da yokluğu haksız fiilin şartlarına etki edecek bir sebep değildir. Bu nedenle bu yöndeki beyan ve itirazlara itibar edilmemiştir.
TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır."
Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu,
Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, bilirkişi raporları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile davacının, davasının reddine karar vermek gerekmiş olup" şeklinde davanın reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece haksız fiilin diğer şartlarının mevcut olduğunun kabul edildiği halinin açık olduğunu, müvekkilinin zararının ispat edemediği yönündeki değerlendirmenin ise hukuka aykırı olduğunu, davalı tarafça atık taşıma kabul belgesi sunulmadığını, hafriyat, moloz, inşaat ve yıkıntı atıklarını üreten özel veya resmi kişinin bu atıklarını ....... Belediyesinin izin verdiği tek yetkili döküm sahası olan müvekkilinin işletmesine getirmelerinin zorunlu olduğunu, müvekkilinin zararının miktarının tespit edilip davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiğini, denetime elverişli olacak şekilde yeniden bilirkişi raporu alınması gerektiğini, davanın kabulünü talep etmiştir.
Davalı .......... İnşaat vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın yerinde olduğunu ancak gerekçesinde belirtilen hususların yerinde olmadığını, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, davacının istinaf isteminin yerinde olmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğine yönelik itirazlarının belirtildiğini, müvekkilinin ihale makamı olan .......... Belediyesinin talimatları doğrultusunda iş ve işlem yaptığını, fazla malzeme davacının tesisine götürüldüğünü, bunun için düzenlenen faturanın bedelinin de ödendiğini, davacının atık kabul ettiği tesiste keşif esnasında görülmüş olan geri dönüşüm için herhangi bir işlem yapılmadığının tespit edildiğini, mahkemece verilen red kararının yerinde olduğunu ancak gerekçe kısmındaki eksikliklerin düzeltilerek yine davanın reddine karar verilmesini, vekalet ücreti ve masrafların davacı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Dava; haksız fiil nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davacı vekilinin 17.09.2021 tarihli dava dilekçesinde özetle “Davalı şirketin yüklenicisi olduğu, .......... Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından ihale edilen ".......... .......... Alt Geçidi İnşaatı" sırasında çıkan hafriyat, moloz, inşaat ve yıkıntı atıkları ve benzerlerinin, müvekkilin işletmekte olduğu .......... Belediyesi Hafriyat Toprağı İnşaat Ve Yıkıntı Atıkları Depolama Sahası’na getirilmemesi nedeniyle müvekkilin uğradığı zararlarını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 01.11.2021 tarihli cevabı dilekçesinde özetle “.......... Belediyesi tarafından ihale edilen .......... .......... Alt Geçidi İnşaatı işini ihale yoluyla alan müvekkilim yaparak tamamlamıştır.
Bu işin yapımı idare tarafından matbu olarak hazırlanmış bulunan ihale dokümanları, sözleşme, şartname, proje vb. belgelere uygun olarak tamamlayarak idareye teslim etmiştir. Bu proje yapılırken tamamen idarenin talimat ve direktiflerine uygun olarak hareket edilmiştir. Bazı işleri kendisi yapmış, bazı işleri ise taşeronlar aracılığıyla yaptırmıştır.
.......... Belediyesi ile müvekkilim arasındaki yapım ihalesi kapsamında tüm yapı idarenin kontrolünde gerçekleşmiş olup ilgili şartname ve sözleşmelerde ilgili hafriyat ve diğer malzemelerin idarenin göstereceği yere döküleceği hükmü bulunmaktadır.
Kaldı ki Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 31. Maddesinde de bu konu ile ilgili yıkıntıların yapı denetim görevlisinin göstereceği yere döküleceği hükmü açıkça bulunmaktadır.
Müvekkilimde çalışmalarını bu şekilde yürütmüştür. Yukarıda da belirtildiği gibi, müvekkilim üstlenmiş olduğu işlerin bir kısmını kendisi yaparken bir kısmını ise başka şirket ve firmalara yaptırılmıştır. Bu çerçevede tümü iş ve işlemleri ilgili mevzuat hükümleri ile ihale dokümanlarına uygun olarak iş ve işlemler yapılmıştır.
Yukarıda açıklanan ve resen uygun görülecek nedenlerle, davanın reddine, tedbir kararının devamına yönelik verilen tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.”
Taraflar arasındaki anlaşmazlık harfiyat atıklarını davacını işyerine getirilip getirilmediği noktasında toplanmaktadır.
Dava konusu inşaat davalı .......... İNŞ. MAD. TARIM ÜRÜNL. SAN. VE TİC. A.Ş. tarafından .......... Belediyesi tarafından ihale edilen .......... .......... Alt Geçidi İnşaatı işini 28.03.2019 tarihinde aldığını ve (02.04.2019-10.07.2019) tarihleri arasında tamamlayarak teslim ettiği açıktır.
......... MEVKİİNDE BULUNAN HAFRİYAT TOPRAĞI, İNŞAAT VE YIKINTI ATIKLARI DEPOLAMA SAHASININ KİRALANMASI İŞİNE AİT
a)29.01.2013 TARİHLİ KİRA SÖZLEŞMESİNDE:
MADDE 1- Taraflar
1.1-Kiralayan: .......... Belediyesi
1.2-Kiracı: ..........
MADDE 2- Tanımlar
2.1-Belediye – İdare: .......... Belediyesini
2.2-İstekli – kiracı: ..........
2.3-Yönetmelik: Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği
2.4-Depolama sahası: ......... mevkiinde bulunan Hafriyat Toprağı ve İnşaat Yıkıntı Atıkları depolama sahasını,
2.5-İşletme – Mecus: Kiralanan Hafriyat sahasını ifade eder.
MADDE 3- İhalenin konusu, mevkii, yüzölçümü ve mevcut durumu :
3.1-.......... Belediyesi ....... formunu belirleyen 1/25000 ölçekli nazım imar planı sınırlan içerisindeki hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının 18 Mart 2004 tarih ve .......... sayılı resmi gazetede yayınlanan Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği doğrultusunda çevre ve toplum sağlığına zarar vermeyecek şekilde; hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının depolamasının sağlanması ve bu atıkların ikincil inşaat ve özellikle altyapı malzemesi olarak geri dönüşümünün sağlanması için ......... mevkiinde bulunan Hafriyat toprağı ve İnşaat Yıkıntı Atıkları depolama sahasının 10 yıl (on yıl) müddetle 31.12.2022 tarihine kadar kiralanması ve işlettirilmesi işidir.
3.2-Depolama sahasının yeri: ......... mevkii, .......... Mah. .......... pafta, .......... ada, ....... parseldeki mülkiyeti .......... Belediyesine ait arazinin ekli vaziyet planında işaretlenmiş olan 400.000 m2 yüzölçümlü alandır.
3.3-Depolama sahasının mevcut durumu: Halihazırda saha çevresi tel çit ile çevrili olup, içerisinde inşaat hafriyat atıkları mevcuttur.
MADDE 4-Mecurun kullanım amacı:
4.1- Mecur, kiracı tarafından .......... Belediyesi .......... .......... formunu belirleyen 1/25000 ölçekli nazım imar planı sınırları içerisindeki hafriyat toprağı, İnşaat ve yıkıntı atıklarının Yönetmelik doğrultusunda çevre ve toplum sağlığına zarar vermeyecek şekilde; belirtilen alanda hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının depolamasının sağlanması ve bu atıkların ikincil inşaat ve özellikle altyapı malzemesi olarak geri dönüşümünün sağlanması için depolama sahası olarak kullanılacaktır .
b) ......... MEVKİİNDE BULUNAN HAFRİYAT TOPRAĞI, İNŞAAT VE YIKINTI ATIKLARI DEPOLAMA SAHASININ KİRALANMASI İŞİNE AİT
a)29.01.2013 TARİHLİ TEKNİK ŞARTNAME
MADDE 1: AMAÇ; .......... Belediyesi .......... .......... formun belirleyen 1/25000 ölçekli nazım imar planı sınırları içerisindeki hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının 18 Mart 2004 tarih ve .......... sayılı resmi gazetede yayınlanan Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği doğrultusunda çevre ve toplum sağlığına zarar vermeyecek şekilde; hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının depolamasının sağlanması ve bu atıkların ikincil inşaat ve özellikle altyapı malzemesi olarak geri dönüşümünün sağlanması için ......... mevkiinde bulunan Hafriyat Toprağı ve İnşaat Yıkıntı Atıkları depolama sahasının 10 yıl (on yıl) müddetle 31.12.2022 tarihine kadar kiralanması ve işlettirilmesi işidir.
MADDE 2: KAPSAM;
Hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıklar depolama sahası, ......... mevkii, Hacı .......... Mah. .......... pafta, .......... ada, ....... parseldeki arazinin 400.000 m2 yüzölçümlü alanıdır.
MADDE 3: DEPOLAMA SAHASINDA UYGULANACAK ESASLAR;
3.1.İnşaat / yıkıntı atıklarının depolama sahasına kabulü sırasında uyulacak esaslar:
Depolama sahası girişinde öncelikle atıkların taşıma ile ilgili dokümanları kontrol edilecek. Belediyenin izin vermediği taşıyıcıların atıkları ile atık taşıma belgesi bulunmayan araçlara gerekli uyanlar yapılarak izin belgelerinin alınması sağlanacaktır.
3.2-Atıkların içinde dökülmesi yasak olan aşağıda belirtilen atıkların bulunması bunlarla karışmış olması durumunda atıkların kabulü yapılmayacak ve atığın alan dışına çıkmasına izin verilmeden yetkili makamlara haber verilecektir. Yüklenicinin yasak olan atıklar ve bunlarla karışmış atıkları depolama tesisine kabul etmesi durumunda Büyükşehir Belediyesi Encümenince belirlenecek cezalar kesilir ve sözleşme feshedilir.
Tesise Kabul Edilmeyecek atıklar:
- Sıvılar ve sıvı atıklar
-Arıtma çamurları
-Parlayıcı ve patlayıcı maddeler
-Tıbbi atıklar
-Hayvan kadavraları ve gübreler
-Radyoaktif madde ve atıkları
-Tehlikeli ve zararlı atıklar
-Evsel atıklar
II-DAVALI/ .......... İNŞ. MAD. TARIM ÜRÜNL. SAN. VE TİC. A.Ş. tarafından .......... Belediyesi tarafından ihale edilen .......... .......... Alt Geçidi İnşaatı işini 28.03.2019 tarihinde aldığını ve (02.04.2019-10.07.2019) tarihleri arasında tamamlayarak teslim ettiğini belirtmiştir.
a).......... .......... ALT GEÇİDİ İNŞAATI
İŞİNE AİT SÖZLEŞME
İKN (İhale Kayıt Numarası): ..........
Madde 1 - Sözleşmenin tarafları
İŞVEREN: .......... Belediyesi Yapı Kontrol Dairesi Başkanlığı
(bundan sonra İdare olarak anılacaktır) ile
YÜKLENİCİ: .......... İnşaat Madencilik tarım ürünleri sanayi ve Ticaret A.Ş.
(bundan sonra Yüklenici olarak anılacaktır)
Madde 3 - İşin adı, yapılma yeri, niteliği, türü ve miktarı
3.1. İşin adı: .......... .......... Alt Geçidi
3.2. İşin yapılma yeri: Selçuklu/KONYA
3.3. İşin niteliği, türü ve miktarı: Yaklaşık Proje Uzunluğu 1041 metre (150 m'si kapalı), 10 m genişliğinde araç alt geçidi, otopark alanı, çevre düzenlemesi ve bağlantı yolları yapılması
Madde 5 - Tanımlar
5.1. Bu Sözleşmenin uygulanmasında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile Yapım İşleri Genel Şartnamesinde ve ihale dokümanında oluşturan diğer belgelerde yer alan tanımlar geçerlidir.
Madde 6 - Sözleşmenin türü ve bedeli
6.1. Bu Sözleşme, anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen 17.842.000,00 TL (On yedi milyon sekiz yüz kırk iki bin Türk Lirası (rakam ve yazıyla) toplam bedel üzerinden akdedilmiştir.
Madde 8 - Sözleşmenin ekleri
8.1. Sözleşme, ekindeki ihale dokümanı ve diğer belgelerle bir bütündür, İdareyi ve
Yükleniciyi bağlar. Ancak, Sözleşme hükümleri ile ihale dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde, ihale dokümanında yer alan hükümler esas alınır.
8.2.İhale dokümanını oluşturan belgeler
8.2.1. İhale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir;
1-Yapım İşleri Genel Şartnamesi
2-İdari Şartname,
3-Sözleşme Tasarısı,
4-Uygulama Projesi,
5-Mahal Listesi,
6-Özel Teknik Şartname,
7-Genel Teknik Şartname,
8-Açıklamalar (varsa),
9-Diğer Ekler.
b)ÖZEL TEKNİK ŞARTNAME " .......... .......... ALT GEÇİDİ "
2.11. Hafriyat: Hafriyattan çıkan malzemeler “Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği” ne uygun şekilde .......... Belediyesi hafriyat sahalarına nakledilecek ve dökülecektir. Başka bir yere, idarenin onayı olmaksızın, nakledilen malzemenin bedeli (malzeme+nakliye) idarece belirlenecek ve yüklenicinin hak edişinden kesilecektir.
2.14. İşin bünyesinde yapılacak kazılarda proje kotlarına ve imalat genişliklerine kesinlikle uyulacaktır. Projesine uygun yapılmayan kazılara ait kazı, dolgu, hafriyat ve nakliye bedelleri yükleniciye ait olacaktır.
III-DAVA KONUSU HAFRİYAT TOPRAĞI, İNŞAAT VE YIKINTI ATIKLARININ YÖNETMELİĞİ:
Çevre ve Orman Bakanlığından:
Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği
Amaç
Madde 1 — Bu Yönetmeliğin amacı; hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarının çevreye zarar vermeyecek şekilde öncelikle kaynakta azaltılması, toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması, değerlendirilmesi ve bertaraf edilmesine ilişkin teknik ve idari hususlar ile uyulması gereken genel kuralları düzenlemektir.
Tanımlar
Madde 4 — Bu Yönetmelikte geçen;
Hafriyat Toprağı: İnşaat öncesinde arazinin hazırlanması aşamasında yapılan kazı ve benzeri faaliyetler sonucunda oluşan toprağı,
İnşaat Atıkları: Konut, bina, köprü, yol ve benzeri alt ve üst yapıların yapımı esnasında ortaya çıkan atıkları,
Yıkıntı Atıkları: Konut, bina, köprü, yol ve benzeri alt ve üst yapıların tamiratı, tadilatı, sırasında ortaya çıkan ve bünyesinde asfalt, zift, doğal polimer ve benzeri malzeme bulunan atıkları,
Bitkisel Toprak: Bitki gelişimi için organik ve inorganik madde ile hava ve su sağlayan toprağı,
Atık Yönetimi: Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının kaynağında ayrılarak toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması, tekrar kullanılması, geri kazanılması ve depolanması işlemlerini,
Genel İlkeler
Madde 5 — Hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının yönetimine ilişkin genel ilkeler şunlardır;
a) Atıkların kaynağında en aza indirilmesi esastır.
b) Bu atıkların yönetiminden sorumlu kişi, kurum/kuruluşlar, atıkların çevre ve insan
sağlığına olabilecek zararlı etkilerinin azaltılması için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdürler.
c) Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının geri kazanılması ve özellikle alt yapı
malzemesi olarak yeniden değerlendirilmesi esastır. yenilenmesi, yıkımı veya doğal bir afet sonucunda ortaya çıkan atıkları,
Tehlikeli İnşaat ve Yıkıntı Atıkları: İnşaat ve yıkıntı atıkları içerisinde bulunan asbest, boya, floransan ve benzeri zararlı ve tehlikeli atıkları,
Asfalt Atığı: Yol, havaalanı pisti ve benzeri yapıların tamiratı, tadilatı, yenilenmesi ve yıkımı d) Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarının karıştırılmaması esastır.
e) Sağlıklı bir geri kazanım ve bertaraf sisteminin oluşturulması için atıkların kaynağında ayrılması ve "seçici yıkım" esastır.
f) Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atığı üreticileri, atıklarının bertaraf için gerekli harcamaları karşılamakla yükümlüdürler.
Belediyelerin Görev ve Yetkileri
Madde 8 — İl belediye mücavir alanı içerisinde il ve ilçe belediyeleri, büyük şehirlerde büyükşehir belediyeleri, büyükşehir belediyeleri dışında ise ilçe belediyeleri,
a) Hafriyat toprağı, inşaat/yıkıntı atıkları ile doğal afet atıklarının toplanması, geçici
biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması ve bertarafım ile ilgili yönetim planı hazırlamakla,
b) Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri sahaları ile depolama sahalarını belirlemek, kurmak/kurdurtmak ve işletmek/işlettirmekle,
c) Depolama sahası yerinin seçimi, inşaatı veya işletilmesi sırasında çevre ve insan sağlığını olumsuz etkilemeyecek şekilde gerekli tedbirleri almak veya aldırtmakla,
d) Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması, taşınması ve bertaraf bedelini belirlemekle,
e) Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları için toplama, taşıma hizmeti verecek firmaların adresleri ve telefon numaraları ile nakliye bedellerini halkın bilgileneceği şekilde ilan etmekle,
f) Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması ve bertaraf faaliyetlerini denetlemekle,
g) Belediye sınırları içindeki hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri ile depolama sahalarına izin vermek ve gerektiğinde bu izni iptal etmekle,
h) Toplanan inşaat/yıkıntı atıklarını öncelikle altyapı çalışmalarında
kullanmak/kullandırmakla,
ı) Belediye sınırları içinde oluşan, toplanan, geri kazanılan ve bertaraf edilen hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıklarına ilişkin istatistikî bilgileri valilikler aracılığı ile yılsonunda Bakanlığa bildirmekle,
j) Doğal afet atıklarının yönetimi konusunda valilik koordinasyonunda oluşturulan Kriz Merkezi kararlarını uygulamakla yükümlüdürler.
Hukuk Muhakemeleri Kanununun ticari defterlerin ibrazı ve delil olması başlıklı 222. maddesi; ""(1)Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2)Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3)İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. (4)Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (5)Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." hükmünü amirdir.
Yine belirtmeliyim ki; HUMK daki ve HMK daki yazılı belge ile (ki belge kişinin kendi aleyhine olarak kendisi tarafından düzenlenir) ispat ilkesinin yegâne istisnasının tacirlerin basireti ilkesinin sonucu olan ticari defterler olduğunu asla nazardan kaçırmamalıyız.
Tacir basiretlidir, defterlerinde sadece ve sadece gerçekler yazılıdır. Defter delilini delil yapan; tacirle ilgili basiret ilkesidir. Basiret ilkesi olmasaydı, defter delili diye bir delil olmazdı.Tacir basiretlidir,Tacir basireti gereği her işi gibi defterlerini de yasalara göre tutar,Silahların denkliği ilkesi önemli bir ilkedir,Ticari defterler hasmın defterlerine hasretme durumu hariç, her iki tacirin de ticari işletmesi ile ilgili davalarda delil olabilir.
Yine HMK nın 222 ve devamı .maddelerine göre defterlerin sahibine delil olabilmesi için uyuşmazlığın ticari işten kaynaklanması, uyuşmazlığın tacirler arasında çıkmış olması, ticari defterlerdeki kayıtların birbirini doğrulaması, ticari defterlerin kanuna uygun tutulmuş olması gerekir.
Somut olayda : davacı ve davalı tarafın 2019 tarihli ticari defterlerinin incelenerek .......... .......... Alt Geçidi İnşaatı işi nedeni ile çıkan harfiyatların nereye döküldüğü hususunun tespiti gerekmekte olup .Sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden itirazın kabulü gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle davacı ve davalı vekilinin istinaf talebinin HMK.nın 353/1.a.6.maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının HMK.nın 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf yasa yoluna başvuran taraflarca peşin olarak yatırılan, başvuru harcı dışında kalan, istinaf karar harçlarının talep halinde yatıran taraflara iadesine,
4-Dosya üzerinde inceleme yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,
5-İstinaf yasa yoluna başvuranlar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
6-Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle KESİN olarak karar verildi.25/11/2024
.......
Başkan
..........
e-imzalı
.......
Üye
..........
e-imzalı
.......
Üye
..........
e-imzalı
.......
Katip
..........
e-imzalı
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.