T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:
KARAR NO:
KARAR TARİHİ: 12/11/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/03/2024
NUMARASI: Esas Karar
DAVACI:
VEKİLİ: Av.
DAVALI: 1 -..... -
VEKİLİ: Av.
DAVALI: 2 -...
VEKİLİ: Av.
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 12/11/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 13/11/2024
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Sigorta A.Ş nezdinde sigortalı olan sürücü .....'ın sevk ve idaresindeki .... plakalı kamyonetin kaza tespit tutanağında belirtili olan 07.10.2022 tarihinde saat 11.00 sularında sürücü ........ idaresindeki .... plakalı araca Selçuk Caddesinden 1. Organize Sanayi İstikametine giderken arka kısımdan çarpması sonucu araçta maddi hasar meydana geldiğini, bu kaza nedeniyle sigortalı olan aracın sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, davacının aracının değer kaybına uğradığını, kazanın oluşumunda sürücü .....'ın arkadan çarpma durumunu gerçekleştirdiğinden kural ihlali yaptığını, maddi zararı tanzim etmekle yükümlü olduğunu, öncelikle hüküm altına alınacak alacağın tahsil edilememesi riskine karşılık davalı araç sürücüsü ve maliki olan .....'ın tüm taşınır ve taşınmazlarına kararın kesinleşmesine kadar cebri icra yoluyla satışı ve 3. Şahıslara devri engelleyici nitelikte “ihtiyati haciz” şerhi konulmasını, meydana gelen trafik kazası nedeniyle, 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası Md. 107 uyarınca, toplanacak delillere göre maddi tazminat tutarı belirlenerek davacıya ait .... plaka sayılı araç için ödenmeyen maddi bedelin 1.000 TL olarak (fazlaya ilişkin hakların saklı kalmak üzere) olay tarihinden itibaren işletilecek faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 14/12/2023 tarihli değer arttırım dilekçesinde özetle; dava değerini 34.000 TL arttırılarak toplam 35.000 TL değer kaybının haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.
Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında ve sigorta poliçesi limiti ile sınırlı olduğunu, kusur durumu konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınması gerektiğini, kaza sebebiyle araçta oluşan gerçek zararın tespit edilmesi gerektiğini, şirketten istenen faiz talebinin yersiz olduğunu, davanın davalı şirket yönünden usulden reddine, bu mümkün olmaz ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ..... vekili cevap dilekçesinde özetle; diğer davalı nezdinde yapılan sigorta poliçesinde, ... Sigorta tarafından değer kaybının karşılanması taahhüt edildiğini, davacıya ait .... plakalı aracın kaza neticesinde ekspertiz raporu ile birlikte ... Otomotiv San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan tamir ve değişen parçaları dosyaya sunulduğunu, araçta meydana gelen değer kaybının tespiti için gerekli bilgi ve belgeler mevcut olmadığını, Yargıtay içtihatlarına göre, araçta değer kaybı meydana gelmesi için değişen parçanın daha önce fabrika çıkışlı (orjinal) olması gerektiğini, davacı tarafın değer kaybı bedelinin tahsil edilememe ihtimaline karşılık ihtiyati haciz talebinin davanın vasıf ve amacından bağımsız davalının mal varlığına zarar verecek nitelikte olmasından dolayı öncelikle reddini, mahkeme aksi kanaatte ise dava değeri olan 1.000 TL bedelin mahkemeye teminat olarak verilmek suretiyle davacının iddia ettiği alacağının teminat altına alınmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; "Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında .... plakalı davalı araç sürücüsü .....'ın tam kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta 35.000,00 TL tutarında değer kaybı oluştuğu, değer kaybından kaynaklı zarardan davalı ..... ve sigorta şirketinin müteselsilen sorumlu olduğu sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklinde davanın kabulü ile; 07/10/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu davacıya ait .... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı nedeniyle 35.000,00 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketlerinin olay tarihi itibariyle geçerli olan kaza başına teminat klozu limiti ile sınırlı olarak, davalı ... Sigorta Şirketinden 09/02/2023 tarihinden, diğer davalı .....’dan 07/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ..... vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemece yapılan yargılamada kazanın oluşu ve davacı tarafın düz yolda giderken aniden frene basması durumunun göz önüne alınmadan karar verilmesinin yeterli araştırmanın yapılmaması ve karara uygun delillerin mevcut olmamasından dolayı usulen eksik ve hatalı olduğunu, davacı tarafından diğer davalıya yapılan başvuru neticesinde cevap alınamamasının diğer davalının müvekkili ile arasında poliçe yükümlülüklerine aykırı hareket ettiğini gösterdiğini, diğer davalının ödeme yapmaktan kaçınarak üstüne düşen tazmin yükümlülüğünden kurtulmaya çalıştığını, müvekkili ile diğer davalının müşterek ve müteselsil sorumluluğu yönünde karar kurulmasının yasaya aykırı olduğunu, zararın açık ve net şekilde ispatı yapılmadan karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın müvekkili yönünden ortadan kaldırılması ile reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemece verilen kararın usul ve esasa aykırı olduğunu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda sadece Yargıtay kararına değinildiğini, tespit edilen değer kaybına ilişkin herhangi bir veriden bahsedilmediğini, itirazların baki kalması kaydı ile değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Sigortanın ek karara yönelik istinafı hakkında
-6100 sayılı HMK.nun 344/1.maddesinde "İstinaf dilekçesi verilirken, istinaf kanun yoluna başvuru için gerekli harçlar ve tebliğ giderleri de dâhil olmak üzere tüm giderler ödenir. Bunların hiç ödenmediği veya eksik ödenmiş olduğu sonradan anlaşılırsa, kararı veren mahkeme tarafından verilecek bir haftalık kesin süre içinde tamamlanması, aksi halde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususu başvurana yazılı olarak bildirilir. Verilen kesin süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, mahkeme başvurunun yapılmamış sayılmasına karar verir. Bu karara karşı istinaf yoluna başvurulması hâlinde, 346. maddenin 2. fıkrası hükmü kıyas yoluyla uygulanır." hükmü getirilmiştir.
İstinaf dilekçesi ekinde istinaf harçlarının yatırılmaması nedeniyle davalı ... SİGORTA A.Ş. vekiline eksik istinaf harçlarının yatırılması için 26/04/2024 tarihli muhtıra gönderildiği, ilgili muhtıranın davalı ... SİGORTA A.Ş. Vekiline 01/05/2024 tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen eksik istinaf harçlarının süresi içerisinde mahkeme veznesine yatırılmadığı anlaşılmakla, davalı ... SİGORTA A.Ş.'nin istinaf başvurusundan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmesine ilişkin ek karar yerindedir.
Diğer davalının kusura itirazı
Mahkememizce Adli Trafik Bilirkişisi ... ile Hasar Sigorta Bilirkişisi ....'dan rapor alınmış, bilirkişiler 11/10/2023 tarihli raporda sonuç olarak; .... plakalı Kamyon Sürücüsü .....'ın bu kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK nun 84. Maddesi asli kusurlardan Madde-56/1-c
(Önlerinde seyreden araçları güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememek ‘‘Yakın
takip’’ Arkadan Çarpma) Kural ihlali olup % 100 (yüzde yüz) oranında kural ihlalinin olduğu; .... plakalı Otomobil Sürücüsü ........'in bu kazada herhangi bir kural ihlali yapmadığı anlaşılmakla itiraz yersizdir.
Değer kaybına itiraz
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Genel Şart Kapsamındaki Teminat Türleri A-5.maddesinde, maddi zararlarında sigorta teminatı kapsamında olduğu belirtilmiş ve maddi zararın “Hak sahibinin kaza tarihi itibariyle bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır. Sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında değer kaybı, talep edilmesi halinde ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından tespit edilir. Değer kaybının tespiti bu Genel Şart ekinde yer alan esaslara göre yapılır.” Şeklindeki düzenleme ile trafik kazası sonucu zarar gören üçüncü kişiye ait araçta meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybına ilişkin zararların, genel şartların ekindeki hesaplama yöntemine ilişkin çizelgeye göre eksper tarafından belirleneceği belirtilmiştir. Genel şartlar Ek-1 de değer kaybının belirlenmesine ilişkin çizelge ve teminatı dışında kalan bazı haller belirtilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, sigorta sözleşmesinin ayrılmaz eki niteliğinde olan genel şartlarda yapılan düzenlemelerin zarar gören üçüncü şahıslar yönünden bağlayıcı olup olmadığı hususuna ilişkindir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda 91 ila 101.maddeler arasında düzenlenmiştir. Motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracın işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belirli limitlere kadar karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, (Trafik Sigortası) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. Maddesinde; “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Bu madde gereğince ZMSS yapılması yasal bir zorunluluk olmakla birlikte bu tür sigorta sözleşmeleri, sigorta ettiren ile sigortacı arasında karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamaları ile kurulur ve bir sigorta poliçesine bağlanır.Yoksa yasa gereği kendiliğinden oluşan bir sigorta türü değildir. (Işıl Ulaş Uygulamalı Sigorta Hukuk) "KTK'nın 93. maddesinde; (Değişik:17/10/1996-4199/34 md) Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır." hükmü mevcuttur.
Sigorta şirketlerinin sigorta sözleşmeleri kapsamındaki sorumlulukları sigorta poliçelerinin ayrılmaz parçası olan genel şartlarda düzenlenmiştir.
Genel Şartlar: Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı tarafından her sigorta branşı için hazırlanmış olan ve sigorta şirketlerinin bunun aksine hareket edemeyecekleri, teminatın kapsamı, istisna edilen haller, hasar prosedürü, sigortalının görev ve yükümlülükleri, anlaşmazlık halinde uygulanabilecek hükümler, prim ödemesi, rücu durumu gibi sigorta sözleşmesinin esaslarını belirten koşullardır.
Genel açıklamalar bu şekilde olmakla birlikte KTK'nun tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller: başlıklı 95.maddesinde “Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir.” hükmüne göre; Karayolları Trafik Kanununda düzenlenmeyen, sigortacının zarar görenlere karşı ileri süremediği tazminatın kaldırılması veya miktarının azaltılmasını gerektiren hallerde, ancak sigortalısına rücu edebileceği düzenlenmiştir. Yani sigorta şirketi KTK'nun da düzenlenmeyen teminat kapsamında olmayan halleri ve rücu koşullarının varlığını zarara uğrayan kişilere karşı ileri süremez, koşullarının varlığı halinde sigorta sözleşmesinin eki olan genel şartlarda düzenlenmiş teminat dışı haller ve rücu halleri mevcut ise sadece sigorta sözleşmesinin tarafı olan akidi sigortalıya rücu edebilir.
Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Bu kapsamda Davalı vekilinin mahkemece aldırılan hasar raporundaki değer kaybına yönelik itirazlarının incelenmesinde; 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden YUKARIDA İZAH EDİLDİĞİ ÜZERE TARAFI OLMADIĞI ZMMS SÖZLEŞMESİNDEKİ ŞARTLARIN DAVACI AÇISINDAN BAĞLAYICI OLMAMASI VE ANAYASA MAHKEMESİNİN nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 SAYILI KANUNUN 3.MADDESİYLE DEĞİŞTİRİLEN 90. MADDESİNİN BİRİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE BU KANUN ÇERÇEVESİNDE HAZIRLANAN GENEL ŞARTLARDA” İBARESİNİN VE İKİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE GENEL ŞARTLARDA ’’ İBARESİNİN İPTAL EDİLMİŞ OLMASI SEBEBİYLE UYGULANMAYACAKTIR.
Yargıtay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmesine, hesaplamanın bu yönteme göre yapılmasına göre itiraz yersizdir.
Bu halde, Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına ve hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak,
Davalı ..... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddinin, davalı sigorta vekilinin 20/05/2024 tarihli ek kararı yönelik başvurunun esastan reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
a)İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davalı ..... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,
b)İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davalı ... Sigorta AŞ vekilinin 20/05/2024 tarihli ek karara yönelik istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,
1-Davalı .....'dan alınması gereken 2.390,85 TL harçtan peşin alınan 597,11 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.793,74 TL harcın bu davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
2-Davalı ... Sigorta AŞ.den alınan harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davalılarca yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-HMK'nın 359/3. fıkra gereği kararın tebliği ile 302/5. fıkrası gereği harç tahsil müzekkeresi yazılması ve tebliğ işlemlerinin İLK DERECE MAHKEMESİ tarafından yapılmasına,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; (378.290,00) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi. 13/11/2024
Başkan Üye Üye Katip
E imza E imza E imza E imza
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.