T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:
KARAR NO:
KARAR TARİHİ: 31/12/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KONYA. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 10/07/2024
NUMARASI: Esas Karar
DAVACILAR: 1-
2-
VEKİLİ: Av.
DAVALI: 1-
VEKİLİ: Av.
DAVALI: 2-
VEKİLİ: Av.
DAVALI : 3-
VEKİLİ: Av.
DAVALI: 4-
VEKİLİ: Av.
DAVALILAR: 5-
6-
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 31/12/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 03/01/2025
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; 24.01.2018 tarihinde davalılardan .... yönetimindeki davalı ...... .... Sigorta Şirketi ZMM sigortacısı olduğu (Poliçe No:...) .... plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı .... plakalı yarı römork Kadınhanı ilçesi istikametinde seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybederek devrilmesi sonucunda yolu kısmen kapatacak şekilde kaza yaptığı, bu arada aynı istikamette gelen davalılardan ....’in sevk ve idaresindeki .... plaka sayılı (bu aracın plakasının sahte olduğu, başka bir araca ait olduğu, kazaya karışan aracın ..... plaka sayılı araç olduğu ve trafikten çekilmiş olduğu daha sonra anlaşıldığını) otobüs devrilen bu araca çarparak durduğunu, daha sonra davalılardan sürücü ..... sevk ve idaresindeki davalılardan ..... Sigorta... Şirketi (eski adıyla ... Sigorta A.Ş.) ZMMS sigortalısı (Poliçe No: ....) .... plaka sayılı otobüs gelerek .... sahte plaka sayılı otobüse çarparak durmuş, bu çarpmanın etkisiyle .... sahte plakalı araç kazayı görerek güvenlik şeridine geçip orada aracını durdurduktan sonra kazada yaralananlara yardım amaçlı olarak aracından çıkmış bulunan müvekkilinin .... plaka sayılı aracına çarptığını, o sırada araçta yolcu olarak bulunan ve araçta bekleyen müvekkillerinin kızı .....’ın ölümüne sebebiyet verdiğini, bu sırada müvekkilinin diğer kızı .... da araç içerisinde beklemekte olup bu çarpma sonucunda basit şekilde yaralandığını, açıklanan nedenler ve yargılama sırasında ortaya çıkacak nedenlerle davamızın kabulü ile fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak ve ileride yapılacak hesaplamaya göre talebimizi artırmak veya eksiltmek üzere (belirsiz alacak davası) hesaplanan tazminatın bakiyesi olan davacı ..... için 78.936,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari (avans) faiziyle birlikte; davacı ..... için 85.743,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari (avans) faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkillerime verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ..... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinden özetle; davanın reddi ile vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ...... .... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinden özetle; davanın usulden ve esastan reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ....... vekili cevap dilekçesinden özetle; davanın usulden ve esastan reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ..... ...... Nakliyat İnşaat İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinden özetle; davanın esastan reddine, davanın zamanaşımından reddine, davanın belirsiz alacak davası olarak ikamesinin mümkün olmaması nedeniyle davanın hukuki yarar yoksunluğundan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk derece mahkemesi gerekçeli kararında özetle; "Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ( Yargıtay 4. HD nin 10/01/2022 tarih, 2021/24078 Esas, 2022/13 Karar sayılı ilamı) , Yargıtay HGK'nın 02/12/2021 tarih 2017/(21) 10-1179, 2021/1563 Karar sayılı ilamında da TRH 2010 tablosunun uygulanacağı yönünde oy birliği ile karar verilmiş olup) emsal ilamlar da dikkate alındığında ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; maddi tazminat yönünden; Davacı ..... için 524.374,81TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ...... .... Sigorta Şirketi açısından temerrüt tarihi olan 22/02/2018 tarihinden itibaren diğer davalılar ...., ...., ....., ..... Pazarlama Kuyumculuk Nakliye İnşaat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Sigorta A.Ş yönünden kaza tarihi olan 24/01/2018 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...., ...., ....., ..... ... Nakliye İnşaat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Anadolu... .... Sigorta Şirketi, ... Sigorta A.Ş.den (..... Sigorta AŞ yönünden 87.195,312TL, ....... .... Sigorta AŞ yönünden 132.732,00TL ile sınırlı olmak kaydı ile poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ..... için 897.707,35TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ....... .... Sigorta Şirketi açısından temerrüt tarihi olan 22/02/2018 tarihinden itibaren diğer davalılar ...., ...., ....., ..... .....Kuyumculuk Nakliye İnşaat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Sigorta A.Ş yönünden kaza tarihi olan 24/01/2018 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...., ...., ....., ..... ....Pazarlama Kuyumculuk Nakliye İnşaat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Anadolu... .... Sigorta Şirketi, ... Sigorta A.Ş.den (..... Sigorta AŞ yönünden 149.298,618TL, ....... .... Sigorta AŞ yönünden 227.268,00TL ile poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre;
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;
MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN;
Davacı ..... için 524.374,81TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ....... .... Sigorta Şirketi açısından temerrüt tarihi olan 22/02/2018 tarihinden itibaren diğer davalılar ...., ...., ....., ..... .......Kuyumculuk Nakliye İnşaat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Sigorta A.Ş yönünden kaza tarihi olan 24/01/2018 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...., ...., ....., ..... ....... Kuyumculuk Nakliye İnşaat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Anadolu... .... Sigorta Şirketi, ... Sigorta A.Ş.den (..... Sigorta AŞ yönünden 87.195,312TL, ........ .... Sigorta AŞ yönünden 132.732,00TL ile sınırlı olmak kaydı ile poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
Davacı ..... için 897.707,35TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ....... .... Sigorta Şirketi açısından temerrüt tarihi olan 22/02/2018 tarihinden itibaren diğer davalılar ...., ...., ....., ..... ...... Kuyumculuk Nakliye İnşaat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Sigorta A.Ş yönünden kaza tarihi olan 24/01/2018 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...., ...., ....., ..... .......Pazarlama Kuyumculuk Nakliye İnşaat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Anadolu... .... Sigorta Şirketi, ... Sigorta A.Ş.den (..... Sigorta AŞ yönünden 149.298,618TL, ........ .... Sigorta AŞ yönünden 227.268,00TL ile poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, " hüküm kurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ....... .... Sigorta Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava konusu kaza kapsamında daha önce davacı tarafından dava açıldığını, huzurdaki davanın reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti kadar olması gerektiğini ancak mahkemece müvekkili şirketin poliçe limitinin üzerinde hüküm kurulmasının usule aykırı olduğunu, davacı yanın ıslah dilekçesine kon olan 14/05/2024 tarihli bilirkişi hesap raporunun taraflarına tebliğ edilmediğini, ilgili rapora karşı itirazlarını sunamadıklarını, davacı yan tarafından huzurdaki dosyanın ıslah edildiğini, raporda destekten yoksun kalma hesabında %10 iskontolama yöntemi kullanıldığını ve usule aykırı olduğunu, hükme esas teşkil eden bilirkişi raporunda bakiye ömür hesabının yanlış ve çelişkili bir biçimde hesaplandığını, hesaplanan tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusurun tenzilinin gerektiğini, mahkemece hükmedilen faiz başlangıç tarihlerinin hatalı olduğunu, mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ..... Sigorta A.Ş vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın taleplerine ilişkin olarak Ilgın A.H.M tarafından verilen karar sebebiyle Ilgın İcra Müdürlüğü'nün ilgili dosyasına ödeme yapıldığını, yapılan ödemeyle müvekkili şirketin sorumluluğunun sona erdiğini, Ilgın A.H.M ..... E .... K sayılı dosyasında aldırılan aktüerya bilirkişi raporu ile alacak miktarının belirlenebilir hal aldığını, davacı tarafın belirsiz alaca davası açmakta hukuki yararının söz konusu olmadığını, söz konusu kazada müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusuru kabul etmediklerini, sürücünün trafik kurallarına riayet ettiğini, aktüer hesabında kusur oranı ayrımı yapılmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün %25 oranında kusuru ile sınırlı olduğunu, kusur indirimleri yapıldıktan sonra yapılan ödemelerin faiziyle güncellenerek teminat limitinden tenzil edilmesi gerektiğini, aktüer raporunda progresif rant yöntemine göre hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ..... Seyahat Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirsiz alacak davası şartları oluşmadığından davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıların taleplerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirkete ait aracın sürücüsünün davaya konu kazada kusurunun olmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun maddi olaya aykırı kusur raporun üzerine bina edildiğini, hükmedilen tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusurun tenzili yapılmamasının hukuka aykırı olduğunu, tarafların kusur oranlarının dikkate alınmadığını, mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ..... vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirsiz alacak davası şartları oluşmadığından davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıların taleplerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirkete ait aracın sürücüsünün davaya konu kazada kusurunun olmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporunun maddi olaya aykırı kusur raporun üzerine bina edildiğini, hükmedilen tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusurun tenzili yapılmamasının hukuka aykırı olduğunu, tarafların kusur oranlarının dikkate alınmadığını, mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Dava, trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma maddi tazminat istemine ilişkindir.
1-Davalıların itirazları yönünden yapılan incelemede :
Her dava, kural olarak iki kısımdan; tespit ve eda kısımlarından oluşur. Davanın kısmi nitelikte olması halinde önceden açılan davada kesinleşen ilamın tespit kısmı, kalan kısım hakkında açılan ikinci davanın tespit kısmı için kesin hüküm oluşturur ve kuşkusuz bağlayıcıdır.
Öğreti ve yargısal uygulamada; kısmi davanın redle sonuçlanması halinde tüm alacak hakkında kesin hüküm oluşacağı kısmi dava kısmen kabul kısmen redle sonuçlanırsa her iki bölüm yönünden de kesin hüküm oluşacağı, kısmi dava tümüyle kabul edilirse de kararın tespit bölümünün açılan ek dava için kesin hüküm oluşturacağı kabul edilmiştir.
Eş söyleyişle; kısmi dava sonunda davalının borcu ödemeye mahkum edilmesi veya kısmi davanın tamamen veya kısmen reddine karar verilmiş olması halinde taraflar arasındaki borç ilişkisinin varlığı ya da yokluğu da tespit edilmiş olur ki bu tespit zorunlu olarak borç ilişkisinin tümünü kapsar. Bu nedenle kısmi dava sonunda verilen ve kesinleşen kararın tespite ilişkin bölümü sonradan açılan ek dava için kesin hüküm oluşturur.
Kısacası ikinci davaya bakan mahkeme, kısmi davanın davalının sorumluluğuna ilişkin bu tespit bölümüyle bağlıdır. Burada davalının haksızlığı olgusu artık tartışılamaz hale gelmiştir. Zira, kesin hüküm bulunan bir konuda mahkemenin bu yönün doğruluğunu yeniden araştırma ve inceleme konusu yapmasına hukuken olanak bulunmamaktadır. Bu yön kamu düzenine ilişkin olup mahkemeler ve Yargıtayca doğrudan doğruya (resen) göz önünde tutulmalıdır.
Kısmi dava sürerken ek davanın açılmış olması halinde davalı ilk itirazda bulunarak birleştirme istememişse kısmi dava ile ek dava birleştirilemez. Ancak, ek davaya bakan mahkeme kısmi davanın sonuçlanmasını bekletici sorun yapmalıdır. Çünkü, kısmi dava tamamen veya kısmen reddedilecek olursa bu karar ek dava için kesin hüküm teşkil edecek, kısmi dava tamamen kabul edilirse de kararın tespite ilişkin bölümü ek dava için kesin hüküm teşkil edecektir.
Açıklanan hususlar Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15.02.1980 gün ve 1980/9-73 E. 1980/186 K., 02.06.1982 gün ve 1981/11-1130 Esas 1982/549 Karar ve 09.11.1988 gün ve 1988/15-572 Esas 1988/898 K. Sayılı; 2013/7-1728 E. 2015/1036 K. Sayılı kararlarında da açıkça vurgulanmıştır.
Ayrıca, 6100 sayılı HMK'nın 109. maddesinde "(1) Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir. (2) (Mülga fıkra: 01/04/2015-6644 S.K./4. md) (3) Dava açılırken, talep konusunun kalan kısmından açıkça feragat edilmiş olması hâli dışında, kısmi dava açılması, talep konusunun geri kalan kısmından feragat edildiği anlamına gelmez." hükmüne yer verilmiştir.
Buna göre, davacılar vekilinin HMK'nın 109. maddesine göre kısmi dava açtığı, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmasa dahi, talep konusunun kalan kısmından açıkça feragat edilmiş olmadıkça ek dava olarak geri kalan kısmını da isteyebilecektir. (Aynı yönde Nitekim Yargıtay 17 HD nin 2019/4268 esas 2020/4300 karar sayılı ilamı)
Somut olaya gelince, her ne kadar dava dilekçesinde bu şekilde nitelendirilmese de dava, tarafları, dava konusu aynı olan, Dairemizin .... Esas, .... Karar sayılı ilamı ile kesinleşen Ilgın Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı davasının ek davası niteliğinde olup, talep edilen miktarların ise farklı olması nedeni ile derdestlik söz konusu değildir.
Bu itibarla, davacılar tarafından daha önce açılan yukarıda belirtilen, Dairemizin .....Esas,... Karar sayılı ilamı ile kesinleşenIlgın Asliye Ticaret Mahkemesinin.... Esas sayılı dosyasında yargılama yapıldığı, mahkemenin ilk vermiş olduğu kararın Anayasa Mahkemesi Kararı nedeniyle yeniden PMF yaşam tablosu esas alınarak hesaplanması için mahkemesine gönderildiği, bunun üzerine PMF yaşam tablosunun da esas alındığı, usule uygun 17/02/2022 tarihli aktüer raporu ile davacılardan Ünzüle için 153.764,95TL, diğer davacı Tunahan için ise 104.430,68 -TL tazminat miktarının belirlenmiş olduğu ilk ıslah miktarındaki tutarlar dikkate alınarak yeniden hüküm kurulduğu ve bu şekilde kararın kesinleşmiş bulunduğu; dolayasıyla yeniden hüküm kurulan, az yukarıda numarası belirtilen Dairemiz gerekçeli kararında her ne kadar tazminat miktarı tam olarak tespit edilmemiş ise de, ilk kaldırma kararında yapılacak hesaplama biçimi gösterilmiş ve buna göre 17/02/2022 tarihli aktüer raporu ile tazminat miktarı, kaldırma kararına, usul ve yasaya uygun biçimde belirlenmiş ve bu biçimde tazminat alacağı kesinleşmiş olmakla, bu haliyle anılan fazla destekten yoksun kalma tazminatının hesaplandığı bilirkişi raporuna göre Dairemizin .... Esas, .... Karar sayılı ilamında hükmedilen miktarlarından yukarıda sözü edilen, kesinleşen 20/04/2022 tarihli aktüer raporundaki miktarların çıkarılması ile bakiye tazminat miktarına (davacılardan .... için 153.764,95TL'nin asıl davada hükmedilen 68.022,01 TL'nin mahsubu ile bakiye 85.742,94-TL; diğer davacı Tunahan için ise 104.430,68 -TL'nin asıl davada hükmedilen34.730,06-TL'nin mahsubu ile 69.700,62TL bakiye tazminat) hükmedilmesi gerekirken, kesinleşen ve bu şekilde davalı lehine usuli kazanılmış hak teşkil eden tazminat miktarı ve davanın ek dava niteliği göz ardı edilerek, yeniden güncel verilere göre ilk kesinleşen davadaki miktarlar üzerinden yasal faiz işletilerek güncelleme yapılarak karar verilmesi açıkça usul ve yasaya aykırılık teşkil etmekte olup, buna nedenle davalının istinaf taleplerinin kabulü ile kararın kaldırılarak yeniden hüküm tesisi gerekmiştir.
2-Davalının faiz başlangıcına yönelik itirazının incelenmesinde :
Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. Ancak, trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.
Ancak, davalının davadan önce temerrüde düşürüldüğü davacı tarafça ispatlanmaması, davalı sigortanın da başvuru yapıldığı hususunu kabul etmemiş olması, "belirsiz alacak" davası müessesesinin getirildiği 6100 Sayılı HMK ile birlikte 17. Hukuk Dairesinin süreklilik arz eden kararlarına göre de daha sonra ıslah yapılmış olması halinde dahi tüm tazminat miktarına kaza (veya dava) tarihinden itibaren faiz işletilmek gerektiğinden mahkemece isabetsiz şekilde dava ve ıslah tarihlerine göre ayrı ayrı faiz işletimesi usule uygun olmadığından davacı tarafın buna yönelik itirazları yerindedir. Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla, zarar gören, gerek kısmi davaya, gerekse sonradan açtığı ek davaya veya ıslaha konu ettiği kısma ilişkin olarak haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. Ancak, trafik kazaları esas itibariyle haksız eylem sayılan hallerden olmakla birlikte trafik sigortasını yapan sigortacı bakımından temerrüdün bu tarihte oluştuğunun kabulü mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 99/I. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Kazanın ihbar edilmesiyle, zararın miktarını belirlemek sigortanın sorumluluğundadır.
Ancak, davalının davadan önce temerrüde düşürüldüğü davacı tarafça ispatlanmaması, davalı sigortanın da başvuru yapıldığı hususunu kabul etmemiş olması, 6100 Sayılı HMK ile birlikte 17. Hukuk Dairesinin süreklilik arz eden kararlarına göre de daha sonra ıslah yapılmış olması halinde dahi tüm tazminat miktarına kaza (veya dava/temerrüt) tarihinden itibaren faiz işletilmek gerekmektedir.
Bu sebeple, daha önce başvuru ve dava tarihi ve gerekli süre nazara alınarak oluşan temerrüt nedeniyle, faiz başlangıcının asıl davadaki faiz başlangıç tarihi olarak belirlenmesi yerinde olup itirazın reddi gerekmiştir.
Bu nedenle, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜNE, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK.nın 353/1-b.2. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜ ile; ilk derece mahkemesi kararın KALDIRILMASINA,
HMK.nın 353/1-b-2.maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA, (İnfazda tereddüt oluşmaması için itiraz edilmeyen ve kesinleşen kısımlar korunmak suretiyle)
1-)MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN;
A-Davacı ..... için 69.700,62 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ...... .... Sigorta Şirketi açısından temerrüt tarihi olan 22/02/2018 tarihinden itibaren diğer davalılar ...., ...., ....., ..... .....Pazarlama Kuyumculuk Nakliye İnşaat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Sigorta A.Ş yönünden kaza tarihi olan 24/01/2018 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...., ...., ....., ..... ..... Pazarlama Kuyumculuk Nakliye İnşaat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ....... .... Sigorta Şirketi, ... Sigorta A.Ş.den (..... Sigorta AŞ ve ...... .... Sigorta AŞ yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
B-Davacı ..... için 85.742,94-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ...... .... Sigorta Şirketi açısından temerrüt tarihi olan 22/02/2018 tarihinden itibaren diğer davalılar ...., ...., ....., ..... .... Pazarlama Kuyumculuk Nakliye İnşaat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Sigorta A.Ş yönünden kaza tarihi olan 24/01/2018 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...., ...., ....., ..... .... Pazarlama Kuyumculuk Nakliye İnşaat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ....... .... Sigorta Şirketi, ... Sigorta A.Ş.den (..... Sigorta AŞ , A..... .... Sigorta AŞ yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
İlk Derece Yargılaması Yönünden;
2-Alınması gereken 10.618,34 TL harçtan peşin alınan 4.856,87 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.761,47 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacılar tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan ilk yargılama harcı olan 767,97TL ile yargılama sırasında yatırılan 269,85-TL Başvuru Harcı, 4.294,40-TL Tamamlama Harcının davalılar ...., ...., ....., ..... ...... Kuyumculuk Nakliye İnşaat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi........ .... Sigorta Şirketi, ... Sigorta A.Ş.den müştereken müteselsilen alınarak davacılara VERİLMESİNE,
4-Davacılar tarafından yapılan Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.026,75-TL'nin kabul ret oranına göre hesaplanan 547,91TL'sinin davalılar ...., ...., ....., ..... ..... Pazarlama Kuyumculuk Nakliye İnşaat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ....... .... Sigorta Şirketi, ... Sigorta A.Ş.den müştereken müteselsilen alınarak davacılara VERİLMESİNE, bakiyesinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
6-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 1.560,00TL arabulucu ücretinin 6325 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğince dava kabul ret oranına göre hesaplanan 170,04 TL'sinin davalılar ...., ...., ....., ..... .... Pazarlama Kuyumculuk Nakliye İnşaat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ....... .... Sigorta Şirketi, ... Sigorta A.Ş.den alınarak, bakiyesinin davacı taraftan alınarak hazine'ye gelir KAYDINA,
6-Davacı ..... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ...., ...., ....., ......... Ürünleri Pazarlama Kuyumculuk Nakliye İnşaat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ...... .... Sigorta Şirketi, ... Sigorta A.Ş.den müştereken müteselsilen alınarak davacı .....'a VERİLMESİNE,
7-Davacı ..... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ...., ...., ....., ..... .... Ürünleri Pazarlama Kuyumculuk Nakliye İnşaat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ....... .... Sigorta Şirketi, ... Sigorta A.Ş.den müştereken müteselsilen alınarak davacı .....'a VERİLMESİNE,
8-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacı .....'tan alınarak davalılar ....., ..... .... Sigorta Şirketi, ..... Seyahat ve ..... Sigorta A.Ş'ye verilmesine,
9-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacı .....'tan alınarak davalılar ....., ....... .... Sigorta Şirketi, ..... Seyahat ve ..... Sigorta A.Ş'ye verilmesine,
10-Davacı tarafından dava başında depo edilen gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE,
İstinaf Yargılaması Yönünden;
11-İstinaf başvurma harcı dışında istinaf peşin harcı olarak alınan istinaf karar harcının talep halinde istinaf eden davalı taraflara ayrı ayrı iadesine,
12-İstinaf eden davalı ...... .... Sigorta Şirketi tarafından yapılan 2.338,80 TL istinaf başvuru gideri ile 66,75 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 2.405,55 TL yargılama giderinin davacı taraftan tahsili ile bu davalıya ödenmesine,
13-İstinaf eden davalı ..... Sigorta A.Ş tarafından yapılan 2.338,80 TL istinaf başvuru gideri ile 10,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 2.348,80 TL yargılama giderinin davacı taraftan tahsili ile bu davalıya ödenmesine,
14-İstinaf eden davalı ..... Seyahat Şirketi tarafından yapılan 2.338,80 TL istinaf başvuru gideri ile 30,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 2.368,80 TL yargılama giderinin davacı taraftan tahsili ile bu davalıya ödenmesine,
15-İstinaf eden davalı ..... tarafından yapılan 2.338,80 TL istinaf başvuru giderinin davacı taraftan tahsili ile bu davalıya ödenmesine,
16-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
17-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, tarafların yokluğunda HMK nun 361.maddesi gereğince kararın davacılar yönünden kararın taraflara tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde TEMYİZ YOLU AÇIK, davalılar yönünden KESİN olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verildi.31/12/2024
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalı e-imzalı e-imzalı e-imzalı
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.