T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:
KARAR NO:
KARAR TARİHİ: 23/10/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 04/07/2024
NUMARASI: Esas Karar
DAVACI :
VEKİLİ: Av.
DAVALI : 1-
VEKİLLERİ: Av
Av.
DAVALI : 2-
VEKİLİ: Av.
DAVALI : 3-
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 23/10/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 24/10/2024
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; 09.06.2023 tarihinde saat 16:50 sıralarında sürücü .... sevk ve idaresindeki .... plakalı çekici ve buna takılı ..... plakalı yarı römork ile Beyşehir Caddesi istikametinden gelip çevre yolu caddesi dönmek istediği esnada yarı römorkunun sol tarafını sürücü ......'m sevk ve idaresindeki ....... plakalı aracın sağ tarafına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sebebiyle davalı sigorta şirketine yapmış oldukları başvurudan olumlu yanıt alamadıklarını, arabuluculuğa başvuru yapıldığını anlaşma sağlanamadığını, karşı taraf sürücüsü ....'nın sevk ve idaresindeki .... plaka sayılı aracı ile 2918 sayılı KTK’nın 53/1-B maddesini ihlal ettiğini, müvekkilinin aracının orijinal bakımlı bir araç olduğunu, kazadan sonra parçasının değiştiğini ve işlem gördüğünü, aracın kaza sonrası ciddi değer kaybettiğini, değer kaybından araç sürücüsü ve işletenin yanında sigorta şirketinin de sorumlu olduğunu, müvekkilinin kaza sonrasında tamir edilene kadar geçen süreçte arabasını kullanamadığını, bu nedenlerle; Fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla; trafik kazası sonucu araçta meydana gelen değer kaybından dolayı doğan zararın tam ve eksiksiz tespitinden sonra dava değeri artırılmak kaydı ile şimdilik 100 TL değer kaybının davalılardan dava tarihinden İtibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, araçta meydana gelen maddi hasardan doğan zararlarının tam ve eksiksiz tespitinden sonra dava değeri artırılmak kaydı ile şimdilik 100 TL değer kaybının davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, müvekkilinin aracını kullanamadığı, döneme ilişkin araç kullanamama bedeli olarak şimdilik 100 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan tahsilini, yargılama giderleri, vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; talep edilen tazminatın zamanaşımına uğradığını, davacının sigorta şirketine başvurusunu eksiksiz ve zamanında yerine getirdiğini ispatlamasının gerektiğini, davanın HMK 107 kapsamında belirsiz alacak olarak açılmasında hukuki yarar olmadığını, davacı tarafın müvekkilinin kayıtsız ve şartsız ibra ettiğini, müvekkili şirketin davacıya ait aracın onarımı için 17.07.2023 tarihinde 9.762,42 TL hasar bedeli tazminatı, 23/08/2023 tarihinde 14.916,86 TL değer kaybı tazminatı olmak üzere toplamda 24.679,28 TL tazminat ödemesi yaptığını, müvekkili şirketin poliçe limitleri dahilinde ve sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, araç mahrumiyet bedelinden müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, bu nedenlerle; davanın usulden ve esastan reddini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı....... Genel Müdürlüğü sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; söz konusu davada görevli mahkemenin İdare Mahkemeleri olduğunu, kazanın meydana geldiği Beyşehir Caddesi'nin bakım ve onarım sorumluluğu Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na devredildiğini, kaza tespit tutanağında yolun bakım ve onarımından sorumlu kuruma yönelik bir ithamda bulunulmadığını, bir kusur atfedilmediğini, kazanın meydana gelmesindeki tek sebep çekici ve buna takılı yarı römorkun sürücüsü ....'nın 2918 sayılı KTK'nın 53/1B maddesini ihlal ettiğini, davacının husumetini yalnızca diğer davalı .... ve bu aracın sigorta şirketine yönlendirmesi gerektiğini, müvekkilinin sehven davalı olarak gösterildiğini, bu nedenlerle; öncelikle işbu davanın görev ve husumet yönünden, aksi halde haksız ve mesnetsiz işbu davanın esastan reddini, 6001 Sayılı Kuruluş Kanunu gereğince kurumları harçtan muaf olduğundan aleyhlerine harca hükmedilmemesini ve vekalet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ....'ya dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edildiği, cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk derece mahkemesinin kararı ile; "Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık bilirkişi raporuna göre kazanın meydana gelmesinde davalı ....'nın %100 kusurlu olduğu, davacının maddi tazminat talepleri kusur oranı, dava değer artırım dilekçesi birlikte nazara alındığında, dava konusu aracın değer kaybına ilişkin 83,14 TL'nin davalılar.... ve Sigorta firmasından dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, (sigorta firması poliçe limiti dahilinde ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, aracın kullanılamadığı süre içerisindeki zarar için 9.800,00 TL'nin davalı ....'dan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Her ne kadar davacı vekili aracın kullanılmamasından kaynaklı mahrumiyet bedeline ilişkin zararların davalı sigorta şirketinden tahsilini talep etmiş ise de; Davalı sigorta şirketinin ZMSS poliçesinden kaynaklanan sorumluluğu azami poliçe teminat limiti dahilinde sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ve gerçek zarar ile sınırlıdır. ZMSS Genel Şartlarının A.3 maddesinde "Teminat Dışı Kalan Haller" başlığında (m) bendinde; dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat taleplerinin teminat dışı kaldığı açıkça belirtilmiştir. Araç mahrumiyet tazminatı gerçek zarar dışında aracın hasarlanması nedeniyle uğranılan dolaylı bir zarar olması sebebiyle poliçe teminatına dahil değildir. Kazaya neden olan aracın zorunlu trafik sigorta poliçesi ile sigortacısı olduğu davalı sigorta şirketi gerçek zarardan sorumlu olup, araç mahrumiyet tazminatı teminat kapsamında olmadığından sorumlu tutulamayacaktır. Bu cihetle ilgili talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
Davalı Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü'ne karşı açılan davanın PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,
Dava konusu aracın değer kaybına ilişkin 83,14 TL'nin davalılar ... ve Sigorta firmasından dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, (sigorta firması poliçe limiti dahilinde ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
Hasar bedeline ilişkin davanın ve fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
Aracın kullanılamadığı süre içerisindeki zarar için 9.800,00 TL'nin davalı ....'dan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
Aracın kullanılamadığı süre içerisindeki zarar için davalı sigorta firmasına yöneltilen davanın REDDİNE" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davaya konu kaza mahallinde hangi kurumun sorumlu olduğunun davacı tarafça bilinmesinin beklenilemeyeceği gerekçesiyle taraflarına vekalet ücreti hükmedilmediğini ancak dava açılmadan önce müvekkili idareye yazılı başvuru yapılmış olsa sorumlu kurumun kolayca tespit edilebileceğini, kaza tespit tutanağında kaza mahallinden sorumlu kuruluş için herhangi bir kusurun isnat edilmediğini, davacı tarafın kazaya konu aracın sahibi olması nedeniyle müvekkili idareye açtığı davanın aşikar olduğunu, davanın usul ve esastan reddi ile taraflarına vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkemece verilen karar, davalı Karayolları Genel Müdürlüğünce vekalet ücreti yönünden istinaf edilmiştir.
Davacı tarafça, 09.06.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davalılar hakkında, araçta oluşan değer kaybı, onarım bedeli ve araç mahrumiyet bedeli talebinde bulunulduğu, davalı sigorta şirketince, dava tarihinden önce değer kaybı bedeli olarak 14.916,86 TL, onarım bedeli olarak (anlaşmalı servise) 9.762,42 TL ödeme yapıldığı, 25.03.2024 tarihli bilirkişi raporunda kaza nedeniyle araçta değer kaybının 15.000,00 TL, araç mahrumiyet bedelinin ise 9.800,00 TL olacağı kanaatinin bildirildiği, davacının sadece araç mahrumiyet bedeli yönünden bedel artırım talebinde bulunduğu, mahkemece yazılı şekilde karar verildiği görülmüştür.
Dava dilekçesinde, Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü de davalı olarak gösterilmiş ise de, bu davalının sorumluluğuna yönelik bir açıklama yapılmamış, yargılamada beyanda da bulunulmamıştır. Mahkemece, bu davalı yönünden, kaza mahalli yol yapım, bakım ve onarım işlerinden Konya Büyükşehir Belediye Başkanlığı sorumlu olduğu, davalının her hangi bir sorumluluğu bulunmadığı anlaşılmakla, gerekçesi ile davlı Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü hakkında davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ise de; dosya arasında bulunan kaza tespit tutanağına ve Karayolları Motorlu Araçlar ZMSS poliçesine göre kazaya karışan .... plakalı çekicinin Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü adına tescilli olduğu, davacının bu davalıyı araç işleteni sıfatıyla davalı olarak gösterdiği anlaşılmaktadır.
Bu nedenle Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü .... plakalı aracın trafik sicilinde kayıtlı işleteni/maliki olup tehlike sorumluluğunu düzenleyen TBK'nın 71.maddesi ve KTK'nın 85.maddesinde düzenlenen kusursuz sorumluluk ilkesi gereği, Karayolları Genel Müdürlüğü zarardan, sürücü ile birlikte müteselsilen sorumlu olup, mahkemece hatalı gerekçe ile bu davalı yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış ise de; dairemizce istinaf sebepleri ile sınırlı olarak inceleme yapıldığından ve bu hususun kamu düzenine ilişkin olmaması nedeniyle, hatalı gerekçe ile oluşturulan karar eleştirilmekle yetinilmiştir.
İlk derece mahkemesince davalı Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü yönünden pasif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiş bulunduğundan;
6100 sayılı HMK nun "yargılama giderlerinin kapsamı” başlığım taşıyan 323. maddesinde yargılama giderlerinin hangi kalemleri kapsadığı tek tek sayılmış, “yargılama giderlerinden sorumluluk" başlığını taşıyan 326. maddede "kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği," "yargılama giderlerine hükmedilmesi” başlığını taşıyan 332. maddesinde ise "yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedileceği, yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümün hüküm altında gösterileceği," düzenlenmiştir.
AAÜT'nin 7/2.maddesinde: "Davanın dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen ön şartın yerine getirilmemiş olması ve husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmolunur." düzenlemesi mevcut olup, davalı Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü yönünden husumet yokluğundan red kararı verildiğinden tarifenin belirtilen maddesi uyarınca istinaf başvurusunda bulan davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmektedir.
Bu nedenle, davalı Karayolları Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK.nın 353/1-b.2. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; ilk derece mahkemesi kararın KALDIRILMASINA,
HMK.nın 353/1-b-2.maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
1-Davalı Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü'ne karşı açılan davanın PASİF HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,
Dava konusu aracın değer kaybına ilişkin 83,14 TL'nin davalılar ... ve Sigorta firmasından dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, (sigorta firması poliçe limiti dahilinde ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
Hasar bedeline ilişkin davanın ve fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
Aracın kullanılamadığı süre içerisindeki zarar için 9.800,00 TL'nin davalı ....'dan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
Aracın kullanılamadığı süre içerisindeki zarar için davalı sigorta firmasına yöneltilen davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 675,11 TL karar ve ilam harcına karşılık peşin alınan 269,85 TL harcın ve 166,00 TL ıslah harcının mahsubu ile eksik olan 239,26 TL karar ve ilam harcının davalı ....'dan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvurma harcı, 38,40 TL vekalet harcı, 166,00 TL ıslah harcı, 269,85 TL peşin harç olmak üzere toplam 744,10 TL'nin davalılar ... ve Sigorta firmasından müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketi 578,10 TL'den poliçe limitleri dahilinde sorumlu tutularak) tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.191,00 TL posta tebligat gideri toplamı olan 4.191,00 TL'nin kabul ret oranına göre hesaplanan 4.023,36 TL'nin davalılar ... ve Sigorta firmasından müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketinin 34,84 TL'den poliçe limitleri dahilinde sorumlu tutularak) tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 9.883,14 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve Sigorta firmasından müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketinin 83,14 TL'den poliçe limitleri dahilinde sorumlu tutularak) tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı Sigorta Şirketi kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 10/3 maddesine göre davalının alacağı vekalet ücretinin davacıya ödeyeceği vekalet ücretini geçemeyeceğinden belirlenen 83,14 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı sigorta şirketine ödenmesine,
7-Davalı Karayolları 3. Bölge Müdürlüğü kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 1.600,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
8-Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödendiğinden ve bu ücret ve ayrıca adliye arabuluculuk bürosu tarafından yapılmış zaruri giderler de Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılandığından ve bu giderler de yargılama gideri sayıldığından 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ret oranına göre hesaplanan 3.057,60 TL'nin davalılar ... ve Sigorta firmasından müştereken ve müteselsilen (davalı sigorta şirketi yönünden 25,93 TL'den poliçe limitleri dahilinde sorumlu tutularak), 62,40 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazine’ye gelir kaydına, (harç tahsil müzekkeresi yazılmasına).
9-Davacı tarafından yatırılan ve dosyada bakiye kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
İstinaf Yargılaması Yönünden;
10-İstinaf başvurusunda bulunan davalı kurum harçtan muaf olduğundan harç hususunda karar verilmesine yer olmadığına,
11-Davalı kurum tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
12-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
13-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
14-HMK'nın 359/3. fıkra gereği kararın tebliği ile 302/5. fıkrası gereği harç tahsil müzekkeresi yazılması ve tebliğ işlemlerinin İLK DERECE MAHKEMESİ tarafından yapılmasına,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; (378.290,00) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi. 24/10/2024
Başkan
e-imzalı
..
Üye
e-imzalı
Üye
e-imzalı
Katip
e-imzalı
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.