T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ....
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: ....
KARAR NO: ....
KARAR TARİHİ: 10/02/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : .... (.......)
ÜYE : .... (.......)
ÜYE : .... (.......)
KATİP : .... (.......)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Konya.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 25/04/2024
NUMARASI: ....... Esas ....... Karar
DAVACILAR :1-.......
2-.......
VEKİLİ:Av. ....
DAVALI : 1- .......
VEKİLİ: Av. .......
DAVALI : 2- .......
VEKİLİ:Av.....
DAVA: Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 10/02/2025
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 10/02/2025
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; müvekkili ....... yönetiminde alan ....... plakalı motrsiklet ile ....... yönetiminde olan ....... plakalı araç arasında 01.07.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasının meydana geldiğini, kaza sonucu müvekkilinin yaralandığını, kazadan kaynaklı Akşehir.... Asliye Ceza Mahkemesi ....... Esas, ....... Karar ile yapılan ceza yargılaması sonucunda davalı sanığın ceza aldığını, kazadan sonra müvekkili ....... ve ....... yaralandıklarından maddi ve manevi zararlarının oluştuğunu, davalı sigorta şirketini sorumlu olduğu tazminat çeşitleri ve limiti kadar kadar sorumlu tuttuklarını, karşı taraf araca ait olan ve ....... Şirketince düzenlenen ....... poliçe numaralı olan ve ....... plakalı olan araca dair düzenlenen ZMMS sigorta poliçesi kapsamında KTK ve ilgili sigortacılık kanunları gereği müvekkillerinin zararının tazmini yönüyle davalı ....... Şirketine 01/11/2019 tarihinde başvuru yapıldığını, ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alınamadığını belirterek; davanın kabulü ile faiz ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ve hesap raporları geldikten saonra ıslah hakları saklı kalmak kaydı ile ve kaza tarihi olan 01/07/2019 den itibaren işleyecek faizi ile beraber, müvekkili ....... için şimdilik 1000 TL geçici iş göremezlik bedeli, şimdilik 1000 TL sürekli iş göremezlik bedeli, şimdilik 1000 TI bakıcı gideri bedeli ve şimdilik 1000 TL fatura edilemeyen tedavi gideri bedeli olmak kaydı ile şimdilik 4.000 TL maddi tazminatın, ayrıca, kaza tarihi olan 01/07/2019 dan itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber, müvekkili ....... için 50.000 TL manevi tazminatın, müvekkili ....... içinde 10.000 TL manevi tazminatın davalı şahıs .......' ten almarak müvekkiline ödenmesine, maddi tazminat taleplerini davalılardan müştereken ve müteselsilen, ayrıca davalı şirketten talep ettiğimiz tazminatlar açısından sigorta poliçesinde sorumlu oldukları tazminat çeşidi ve sorumlu oldukları limit kadar sorumlu tuttuklarını, alacaklarına ticari avans faizi uygulanmasına, yargılama masrafı, harçları ve giderleri ile ücreti vekaletin davalılar üzerine yüklenmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 09/12/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile, bakıcı gideri zararını 8.698,56 TL, fatura edilemeyen tedavi gideri zararını 4.250,00 TL, sürekli iş göremezlik zararını 129.014,81 TL , geçici iş göremezlik zararını 6.218,67 TL olarak ıslah etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; müvekkili şirketin sorumluluğunu kabul anlamına gelmemek şartıyla ....... plaka sayılı araç, müvekkil şirket nezdinde, ....... poliçe numaralı, 20.11.2018-2019 vade tarihleri olmak üzere Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk ( Trafik ) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin ancak sigortalısının kazadaki kusuru oranında ve maddi zararın varlığı ispat edildiği takdirde, (sigorta poliçesinde teminat dışı olmayan) maddi zarardan sorumluluğunun poliçe azami teminat limitiyle sınırlı olarak söz konusu olabileceğini, öncelikle davacı yan sigortalının kusurunu, davacının kaza ile illiyet bağı bulunan maluliyetini ve maddi zararın ispatının gerektiğini, davacı tarafın kaza tarihinden faiz talebinin haksız olduğunu, temerrüt tarihinden faize hak kazanılabileceğini belirterek; davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi ....... Esas ....... Karar sayılı gerekçeli kararında özetle; "Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında davalı sigortalı araç sürücüsünün % 85 oranında kusurlu olduğu, davacı .......'ın talep edebileceği geçici iş göremezlik tazminatı tutarının 6.218,67 TL, bakıcı gideri tazminatı tutarının 8.698,56 TL, tedavi gideri tazminatı tutarının ise 3.400 TL olduğu, her ne kadar davacının talep edebileceği sürekli iş göremezlik tazminatının tutarı 829.863,36 TL ise de davacının talebinin 129.014,81 TL olması karşısında taleple bağlılık ilkesi gereğince ancak bu tutara hükmedilebileceği sonucuna varıldığından davacı .......'ın maddi tazminat davasının tedavi gideri tazminatı istemin yönünden kısmen kabulüne, di,ğer zarar kalemleri yönünden ise kabulüne kabulüne karar vermek gerekmiştir.
TBK'nın 56. Maddesine göre; Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.
Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek, tazminata benzer fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Hakimin, bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri gözetilerek gelişen hukuktaki yaklaşıma da uygun olarak tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranda manevi tazminatı takdir etmesi gerekir( HGK 23/06/2004, 13/291-370 )
Davacı .......'ın manevi tazminat istemi yönünden yapılan değerlendirmede; kaldırma kararından sonra tanzim edilen ve hükme esas alınan maluliyet raporu ile belirlenen davacının yaralanma derecesi, olayın oluş şekli, tarafların sosyal ekonomik durumları ile kusur oranları, paranın alım gücü, manevi tazminatın tatmin ve caydırıcılık fonksiyonu dikkate alınarak davacı lehine 50.000,00 TL manevi tazminata hükmetmek gerekmiştir.
Davacı .......'ın manevi tazminat istemi yönünden yapılan değerlendirmede ise; her ne kadar davacının yaralanmasının derecesinin tespiti için rapor tanzimine karar verilmiş ise de davacı tarafın 04/07/2022 tarihli dilekçe ile rapor tanzim edilmeksizin mevcut delil durumuna göre karar verilmesini talep ettiği, ceza dosyası içeriğine ve mevcut dosya kapsamına göre davacı .......'ın aynı kazada yaralandığının sabit olduğu, yaralanmasının basit tıbbi müdahale ile giderilebilir nitelikte olduğu, sonucuna varıldığından tarafların sosyal ekonomik durumları, kusur oranları, davacının yaralanma derecesi dikkate alınarak davacı ....... lehine 5.000,00 TL manevi tazminata hükmetmek gerekmiş ve;
Davacı .......'ın maddi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile, 129.014,81 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 6.218,67 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 8.698,56 TL bakıcı gideri tazminatı ve 3.400,00 TL tedavi gideri tazminatı olmak üzere toplam 147.332,04 TL tazminatın davalı ....... A.Ş. yönünden kaza tarihi itibariyle geçerli ZMMS poliçesi sakatlanma ve sağlık gideri teminat klozları limitleriyle sınırlı olmak üzere 20/11/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ....... yönünden ise 01/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı .......'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Davacı .......'ın manevi tazminat davasının kabulü ile 50.000,00 TL manevi tazminatın 01/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .......'ten alınarak davacı .......'a verilmesine,
Davacı .......'ın manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 5.000,00 TL manevi tazminatın 01/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .......'ten alınarak davacı .......'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine," şeklinde hüküm kurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacılar vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; dosya kapsamında müvekkilin %15 kusuru, davalı .......'un ise %85 kusuru olduğu tespitinin aleyhlerine olan kısımlarını kabul etmediklerini, müvekkillerinde hiç kusurun olmadığını, tüm ve asli %100 kusurun davalı .......'te olduğunu, müvekkilin maluliyetinin az tespit edildiğini, müvekkillerin bu kaza sonrasında yaralandıklarını, özellikler kırıkların meydana geldiğini ve çeşitli ameliyatlar ve tedaviler geçirdiklerini, davalı yanlara usulü kazanılmış hak gereği hiç vekalet ücreti verilmemesi gerektiğini, davalı asil ve davalı sigorta şirketi ilk kaldırılan ilamı istinaf etmediği ve bu kapsamda müvekkiller lehine usulü kazanılmış hak doğduğunu ve artık bu aşamada davalıların istinaf yapma imkanlarının kalmadığını, ama davalıların gerekçeli kararda istinaf yollarının kapatılmadığını, usulen haksız olduğunu, tüm bu nedenlerle Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ....... Esas ....... Karar sayılı kararının itiraz ettikleri ve eksik olan noktalar açısından müvekkiller lehine kaldırılmasını ve istinaf taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ....... vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; maddi ve manevi tazminat miktarlarının fahiş miktarda belirlendiğini, maddi ve manevi tazminatta indirim yapılmadığını, davacı ....... için talep edilen manevi tazminatın tamamının kabul edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilin tam kusur gibi değerlendirildiğini, kazanın oluş biçimi, davacınını kask takmaması, trafik kurallarına riayet etmemesi sebebiyle davacıların tam kusurlu olduğunu, müvekkilin sosyal ve ekonomik durumunun da iyi olmadığını, hükmedilen manevi tazminat miktarları davacı yanı zenginleştirirken müvekkilin ekonomik olarak mahvına sebebiyet verdiğini, Bölge adliye mahkemesinin kaldırma kararında manevi tazminata ilişkin bir değerlendirme yapılmadığını, bu sebeple maddi ve özellikle manevi tazminat için davacılar lehine doğmuş bir kazanılmış hak bulunmadığını, tüm bu nedenlerle Yerel Mahkemenin ....... ESAS - ....... Karar sayılı ilamının istinaf incelemesi neticesinde müvekkil lehine kaldırılmasını ve talepleri doğrultusunda karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Dairemizin ilamı ile verilen kaldırma ve gönderme kararı üzerine mahkemece yeniden yapılan yargılama sonucunda verilen kararın davacılar ve davalı tarafından istinafı üzerine yapılan inceleme sonunda;
Daire kaldırma kararı gereğinin yerine getirilerek uygun maluliyet yönetmelik hükümlerine göre Adli Tıp Heyeti'nden alınan rapordaki maluliyet oranlarına göre ve yine Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda PMF yaşam tablosu, Progressif Rant sistemi ile güncel veriler baz alınarak alınan aktüer bilirkişi raporuna göre gerekçeli kararda tazminat miktarının belirlenmiş olmasına; dava dilekçesinde açıkça davanın kısmi dava olduğunun, yani belirsiz alacak davası olmadığının görülmesi ile tek ıslah-artırım hakkının bulunması nedeniyle ikinci kez ıslah hakkının bulunmaması nedeniyle davacının buna yönelik itirazlarının reddine; önceki kaldırma kararı kapsamı dışında kalan hususların kesinleşmesi nedeniyle bu hususlarda istinaf itirazında bulunulamayacağına; gerekçeli kararda belirtilen hususlar dışında ayrıca ek dava açılabileceğine dair belirtme yapılmasına yer olmamasına göre davacının ve davalının bu hususlara yönelen itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
-Tarafların, manevi tazminata yönelik tarafların itirazında;
6098 sayılı TBK.nın 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, Türk Medeni Kanununun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hükmedeceği öngörülmüştür.
Yargıtay’ın 22.6.1966 tarih ve 1966/7 Esas 1966/7 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden, hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken, ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Manevi tazminatın tutarını belirleme görevi hâkimin takdirine bırakılmış ise de hâkim; Medeni Kanununun 4. maddesinde yer alan hakkaniyet ilkesi gözeterek, hukuk ve adalete uygun hak ve nesafet kurallarına göre uygun miktarda tazminat takdir etmesi gerekmektedir. Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların değerlendirilmesi gerekir. Hakim manevi tazminata hükmederken; tarafların kusur durumu, kusur derecesi, ekonomik ve sosyal durumları, zarar ile olay arasındaki illiyet bağı, ölüm halinde kaza ile ölüm arasında illiyet bağının bulunması, olayın tarihi, olayın ağırlığı, olay tarihindeki paranın satın alma gücü, davacı sayısı gibi hususlar dikkate alınarak davacılar için zenginleşme, davalılar için yoksulluğa neden olmayacak şekilde belirlenmelidir.
Somut olayda; yukarıda belirtilen manevi tazminat kriterleri, meydana gelen olayın ve davalının fiilin niteliği, olayın oluş yer ve şekli, kusur durumları, yaralanması ile oluşan maluliyet, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olay tarihindeki paranın alım gücü göz önünde bulundurulduğunda, belirlenen manevi tazminatın dosya kapsamına ve hakkaniyete göre uygun olduğu da görüldüğünden, buna yönelik tarafların itirazının reddine karar verilmiştir.
Bu halde, kamu düzeni ve istinaf sebepleri çerçevesinde; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön ile kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına; dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davacı tarafın ve davalı ....... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davacılar ve davalı ....... vekilinin istinaf başvurularının HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,
2- Davalı .......'in istinaf talebi yönünden karar ve ilam harcı olarak 13.821,30 TL alınması gerektiğinden peşin olarak yatırılan 3.455,33 TL'nin mahsubu ile bakiye 10.365,97 TL istinaf karar harcının bu davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacıların istinaf talebi yönünden karar ve ilam harcı olarak ayrı ayrı 615,40 'ar TL alınması gerektiğinden peşin olarak yatırılan 427,60 'ar TL'nin mahsubu ile bakiye 187,80 'er TL istinaf karar harcının davacılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden taraflar üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nun 361 maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren İKİ HAFTA içinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verildi.10/02/2025
.......
Başkan
.......
e-imzalı
.......
Üye
.......
e-imzalı
.......
Üye
.......
e-imzalı
......
Katip
.......
e-imzalı
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.