T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ....-....
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: ....
KARAR NO: ....
KARAR TARİHİ: 10/09/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: .... (...)
ÜYE: .... (...)
ÜYE: .... (...)
KATİP: .... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 24/04/2025
NUMARASI: ... Esas ... Karar
DAVACILAR: 1- .......
2- .......
3- .......
VEKİLİ: Av.....
DAVALI : .......
VEKİLİ: Av....
DAVA: Tazminat (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 10/09/2025
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 10/09/2025
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinden özetle; Davacılardan ....... ....... mah. Merkez ... ada ... no"lu tarla vasfındaki 50.950 dekar taşınmazına ....... marka makarnalık durum buğdayı ektiğini ve ....... poliçe no"su ile davalıya sigortalattığını, ikinci davacı ....... ....... mah. Merkez ... ada ... parsel tarla vasfındaki 118.000 dekar taşınmazına ....... marka makarnalık durum buğdayı ektiğini ve ....... poliçe no"su ile davalıya sigortalattığını, üçüncü davacı ....... ....... mah. Merkez ... ada ... parsel tarla vasfındaki 38.520 DEKAR taşınmazına makarnalık durum buğdayı ektiğini ve ....... poliçe no"su ile davalıya sigortalattığını, 2023 yılı Mayıs ve Haziran Ayları içinde Ereğli ....... bölgesinde çok şiddetli yağışlar oluştuğunu, özellikle Haziran Ayının ilk haftası 4/5 Hazirandan itibaren 11 Hazirana kadar yağan aşırı yağışlar , sel ve su baskınlarına neden olduğunu, taşınmazların bulunduğu coğrafi konum itibari ile yüksek tepe ve dağların da bulunması nedeni ile, ....... ve ......."in tarlalarına ....... Dağı tarafından gelen sel suları ekili araziye zarar verdiğini, diğer davacı ......."in tarlasına da Hasan dağı tarafından gelen sel suları zarar verdiğini, sel baskınları nedeni ile ürünlerin sigorta şirketince ödenmemesi üzerine derhal Ereğli .... Asliye Hukuk Mahkemesi ... sayılı değişik iş sayılı dosyası ile zarar ve ziyan tespiti yoluna gidildiğini, bilirkişi raporunda zararı belirlemiş ise de tespitteki bazı miktar ve değerlere katılınmadığı için rapora ayrıca itiraz edildiğini, raporda ....... ve ......."in tarlalarında ürünün zarar gördüğü kısımlarda % 10 luk zarar miktarı oluştuğu, ......."in tarlasında da % 40 lık zararın oluştuğu tespit edildiğini, orana ve değerlere ayrıca itiraz edildiğini, müvekkillerinin taşınmazı sulu tarım arazisine sahip olduğunu, verim açısından oldukça güçlü olduğunu, nitekim makarnalık durum buğdayı için sigorta poliçelerinde de ayrıca dekarda 800 kg ürün alınacağı öngörüldüğünü, nitekim hasat sonrası dekarda 800-850 kg civarında ürün hasat edildiği de ortaya çıktığını, ürünlerin fabrikanın aradığı durum buğdayı olması nedeni ile sel ve su baskını nedeni ile gelişemeyen ve renk farklılığı da oluşan buğday nedeni ile fabrikalar danede oluşan bu renk farklılığı nedeni ile 1. Sınıf ürün fiyatı üzerinden ürüne teklif sunmayacağı gibi, davacılar ürününü piyasa fiyatından da aşağı bir fiyata satmak durumunda kalınacağını, bunun dışında ürünleri yatması nedeni ile bu ürünlerin dekarda alınacak verim açısından zarar gören alanda 100/100 zararının oluşacağı, bunun yanında yere yattığını ve olgunlaşmamış üründeki renk farkı nedeni ile tüm hasadın içine dahil olacak mahsul nedeni ile genel fiyattan daha aşağı fiyatla değerleme olacağından müvekkillerin bu yönü ile de zararı oluşacağını, bu nedenle % 10 luk ve % 40 lık zarar hususu da kabul edilemeyeceğini, esasen 2023 yılı birim fiyatlarına göre makarnalık durum buğdayı için ....... tarafından 9.200 tl fiyat açıklanmıştır. 1000 tl de ton başına devlet desteği açıklanmış olup toplamda ton başına 10.200.tl fiyatlama yapıldığını, şu duruma göre müvekkillerinin genel olarak bu fiyatlara alıcı bulamayacağı için gerçek zararı elde edemediği üründen daha fazlaya geldiğini, yeniden aldırılacak raporlar ile de gerçek zarar ortaya çıkacağını, davalı sigorta şirketi sel ve su baskınları da dahil olmak üzere müvekkillerinin ürününü tam sigortalama yaptığını, meydana gelen sel ve su baskınları sonucu davacıların zararı oluşunca şirkete derhal sel sonrası hasar ihbarında bulunduğunu, zarar ve ödeme talebinde bulunduklarını, eksperler gerekli inceleme yapmış sonrasında ödeme taleplerini reddettiklerini, bunun üzerine ayrı ayrı arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu, arabuluculuk başvurularında ihtilafın ancak dava yolu ile çözüleceğinden bahisle anlaşmaya yanaşmadıklarını, Karapınar ve Ereğli Meteoroloji müdürlükleri ile yapılacak yazışmalar sonucunda sel ve su baskınlarının daha fazla hissedildiği ....... bölgesinde belirtili tarihlerde Mayıs ve Haziran ilk haftasında aşırı yağışların olduğunun de tespiti yapılabileceğini, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile 600.00 TL maddi zararın davalı sigorta şirketinden ticari faizi ile birlikte 21.08.2023 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tazmin ve tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmesine, Ereğli .... Asliye Hukuk mahkemesi ... D.iş sayılı Hasar Tespit dosyası mahkeme masraf harç ve giderleri ile mahkemeniz dava dosyası giderlerinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmesine, vekalet ücretinin ayrı ayrı davacılar adına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Davacı taraf davasını net bir değer üzerinden, hak saklı tutmak suretiyle açtığını, bu nedenle yasa, usul ve yerleşik içtihat gereğince davanın kısmi dava olarak nitelendirilmesi gerektiğini, söz konusu poliçe için 11/06/2023 tarihinde Sel ve Su Baskını hasarı olduğu gerekçesi ile hasar ihbar bildirimi yapılığını, 17/06/2023 tarihinde görevlendirilen eksperler üründe incelemeler yaptığını ve teminat kapsamında hasar etkisi belirlemedikleri, alan içerisindeki buğday ürününde yatmalar olsa da bunların, ürüne uygulanan yetiştirme koşulları, aşırı gübreleme/sulama ile boylanma etkileri sonucu oluşan yatmalar olduğu tespit edildiğini, yatan ürün üzerinde sel su baskını emarelerinin tipik göstergesi olan bitki üzerinde toprak örtüsü görülmediğini, sel su baskını hasarına bağlı olarak parsele su giriş çıkışını gösteren bir kısım da bulunmadığını, sık ekim ve yoğun azot uygulandığını, bu da üründe teminat dışı risk nedeniyle yatmalara sebebiyet verdiğini, üründeki yatmaların teminat dışı risk nedeniyle olduğu tespiti ile hasar dosyası %0 hasar oranı ile kapatıldığını, sigortalı yapılan hasar tespitinden memnun olmayıp itiraz talebinde bulunduğunu, 02.07.2023 tarihinde yapılan ikinci değerlendirmede teminat dışı risk nedeniyle üründe yatmalar olduğu tespit edildiğini, teminat dahilinde sel ve su baskını hasarına rastlanmadığı gerekçesi ile hasar %0 hasar oranı ile kapatıldığını, kabul manasına gelmemek üzere, sayın mahkeme aksi kanaatte ise, tazminatın hesabı mevzuata uygun olarak yapılması gerektiğini, davacı taraf dilekçesinde rizikonun gerçekleşme tarihinden itibaren faiz talep ettiğini, haksız davanın reddi sebepleri açıklanmış olmakla birlikte, sayın mahkeme aksi kanaatte ise; davacının faiz taleplerinin reddi gerektiğini, 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu'nun 4. maddesiyle, tarım sektörünü tehdit eden risklerin belirli bir bölümünü teminat altında alan, sigorta primlerinin bir kısmı devlet tarafından karşılanan, tarım sigortalarının ülke genelinde yaygınlaşmasını hedefleyen, tüzel kişiliği haiz ....... kurulmuştur. 5363 sayılı kanunun 9. maddesi gereğince, müvekkil şirket, .......’nun işleticisi olduğunu, havuzun yönetim kurulu dışında herhangi bir yürütme organı bulunmadığını, sistemin sigortacıların kurduğu bir işletici şirket eliyle yürütüldüğünü, bu işletici şirket de kar amacı gütmemekte, sadece havuzdan masraflarını karşılayacak sabit bir ücret aldığını, kısaca, hasarın ödenip ödenmemesi şirkete bir kazanç sağlamadığını, tüm bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk derece mahkemesi gerekçeli kararında özetle; "Tüm dosya kapsamına ve hükme esas alınan mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre; Dava konusu ürünlerin sigorta kapsamında olduğu, davaya konu poliçelerde, 2388 sayılı ....... ... Kooperatifinin DAİN-İ MÜRTEHİN kaydının bulunduğu, doğal afetin zamanında gözlemi yapılmadığı ve/veya jeolojik olarak gözlem yapılmadığı, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler dikkate alındığında; Davaya konu ..., ... ve ... numaralı parseller bölgede en düşük topografik kotlarda olup, ... parsel/tarla dere akış yönünde olduğu için sel/taşkına uğrama ihtimali çok yüksek olduğu, her üç parselinde yağmur sularının düşük kotlarda oluşturduğu su birikinti alanında bulunduğu için yağmur ve rüzgar(lar)dan etkilendiği, 2023 Yılı Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartlar ile Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Tarife Ve Talimatlarına göre; ... ada ... ve ... ada ... numaralı parsellerde oluşan zarar miktarı Muafiyet oranı olan % 8'in altında kaldığı için Devlet Destekli Katılım Bitkisel Ürün Sigortası poliçeleri kapsamında tazminat hesaplaması yapılmadığı, ... ada ... parsel numaralı taşınmazda toplam zarar oranı % 26,07 olarak belirlendiği için; ödenecek tazminat miktarının 63.341,00 TL olacağı değerlendirilmiştir.
Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartlarının B.7. maddesinde kesinleşmiş hasar miktarının en geç 30 gün içinde sigortalıya ödeneceği ve tazminatın her halükarda hasat tarihinden önce ödenmeyeceği düzenlenmesi nedeniyle faiz başlangıcının buna göre belirlenmesi gerekir. Davacının talebi de gözetilerek faiz başlangıç tarihi 21/08/2023 olarak belirlenmiştir;
Davacılar ....... ve ....... yönünden açılan davanın REDDİNE,
Davacı ....... yönünden açılan davanın KABULÜ ile;
63.341,00 TL'nin 21/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı .......'e verilmesine, " karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının tüm taleplerinin haksız olduğunu, yapılan hasar ekspertiz çalışmalarında delillerin de sabit olduğu üzere sel ve su baskını hasarına rastlanamadığını, dava konusu ürünlerde meydana gelen hususun teminat dışı yatma problemi olduğunu, ilgili durumun sel ve baskını hasarından kaynaklanmadığını, yatan ürün üzerinde sel su baskını emarelerinin tipik göstergesi olan bitki üzerinde toprak örtüsü görülmediğini, sık ekim ve yoğun azot uygulandığını, bunun da üründe teminat dışı risk nedeniyle yatmalara sebebiyet verdiğini, teminat dahilinde sel ve su baskını hasarına rastlanamadığı gerekçesiyle hasarın %0 oran ile kapatıldığını, dava dilekçesinde belirtilen şiddetli yağış zararının teminat kapsamı içinde yer almadığını, davacının tek taraflı aldırdığı değişik iş raporuna itiraz ettiklerini, dava konusu sigorta poliçesinin canlı ve her türlü dış faktörlere açık ürünleri teminat altına aldığını, hasarın hemen ertesinde ön tespit raporu düzenlenmesinin şart olduğunu, hasardan çok sonra tek taraflı şekilde değerlendirme ve tespit içermeyen raporun hükme esas alınamayacağını, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Dava, Tarsim Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortaları Poliçesi'nden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Teminatların tanımı poliçenin tamamlayıcısı olan Genel Şartlar'da ayrıntılı şekilde açıklanmıştır:
Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartlar
A.2.2.Teminatların Tanımı
(1) Bu sigorta ile verilen teminatların tanımı aşağıda belirtilmiştir.
a) Dolu Teminatı; dolu tanelerinin doğrudan çarpma etkisiyle sigortalı üründe neden olduğu zararları,
c) Fırtına Teminatı; yağmur, kar ve dolu ile beraber olsun veya olmasın; münhasıran fırtına (10 metre yükseklikte ve hızı 62 km/saatten fazla esen rüzgârlar) etkisiyle veya fırtına sırasında, rüzgârın devirdiği, sürüklediği veya attığı şeylerin çarpma etkisiyle meydana gelen zararları,(*)
g) Sel ve Su Baskını Teminatı; çok yoğun yağış veya kar erimesi sonucunda ani su akıntılarının etkisiyle vadi, göl, nehir, çay, dere yatakları ve kanalların, büyük su kütlesi ile yüklenerek taşması ve aşırı yağışlar nedeniyle eğimli arazilerde meydana gelen şiddetli yüzey akışları sonucunda sigortalı parselde hasat edilmemiş ürünlerde oluşan zararları ifade eder.
A.4. Teminat Dışında Kalan Haller
"l) Yağışların etkisiyle sel ve su baskınına yol açabilecek göl, nehir, çay, dere ve kanallar taşmadığı halde taban suyu seviyesinin yükselmesi sonucunda, sigortalı parseldeki ürünlerde meydana gelen zararlar,
m) Yağışların etkisiyle sel ve su baskınına yol açabilecek göl, nehir, çay, dere ve kanallar taşmadığı halde- arazide meydana gelen su birikmelerinden kaynaklanan sigortalı parseldeki ürünlerde meydana gelen zararlar,
n) Su baskınlarını önlemek amacıyla yapılan engeller ile göl, nehir, çay, dere ve kanallar arasında kalan arazilerdeki ürünlerde meydana gelen zararlar,
o) Su baskınlarını önlemek amacıyla yapılan nehir yatakları, seddeler ve su kanalları gibi tahrip olmuş olan alt yapı tesislerinin ıslah edilmemesi nedeniyle, sel ve su baskının ürünlerde neden olduğu zararlar. Hükmünü taşımaktadır.
Davacının davasını dayandırdığı Ereğli .... Asliye Hukuk Mahkemesi ... D.İş sayılı raporda su basması ve su birikmesi nedeniyle bitkilerin gelişemediği ve zarar oluştuğundan bahsedilmiştir Mahkemece alınan 3 lü rapora göre ;
Tüm dosya kapsamına ve hükme esas alınan mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre; Dava konusu ürünlerin sigorta kapsamında olduğu, davaya konu poliçelerde, 2388 sayılı ....... ... Kooperatifinin DAİN-İ MÜRTEHİN kaydının bulunduğu, doğal afetin zamanında gözlemi yapılmadığı ve/veya jeolojik olarak gözlem yapılmadığı, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler dikkate alındığında; Davaya konu ..., ... ve ... numaralı parseller bölgede en düşük topografik kotlarda olup, ... parsel/tarla dere akış yönünde olduğu için sel/taşkına uğrama ihtimali çok yüksek olduğu, her üç parselinde yağmur sularının düşük kotlarda oluşturduğu su birikinti alanında bulunduğu için yağmur ve rüzgar(lar)dan etkilendiği, 2023 Yılı Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartlar ile Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Tarife Ve Talimatlarına göre; ... ada ... ve ... ada ... numaralı parsellerde oluşan zarar miktarı Muafiyet oranı olan % 8'in altında kaldığı için Devlet Destekli Katılım Bitkisel Ürün Sigortası poliçeleri kapsamında tazminat hesaplaması yapılmadığı, ... ada ... parsel numaralı taşınmazda toplam zarar oranı % 26,07 olarak belirlendiği için; ödenecek tazminat miktarının 63.341,00 TL olacağı değerlendirilmiştir.
Bu halde, dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına,tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına ve hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak,
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf eden davalıdan alınması gereken 4.326,82 TL karar ve ilam harcından istinaf aşamasında yatırılan 1.082,00 TL nin mahsubu ile bakiye 3.244,82 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; (544.000,00) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi. 10/09/2025
....
Başkan
...
e-imzalı
....
Üye
...
e-imzalı
....
Üye
...
e-imzalı
....
Katip
...
e-imzalı
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.