T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:
KARAR NO:
KARAR TARİHİ: 19/12/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KONYA. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ARA KARAR TARİHİ: 02/10/2024
NUMARASI: Esas
İHTİYATİ HACZE İTİRAZ EDEN
DAVALI : 1-
VEKİLİ: Av.
İHTİYATİ HACİZ TALEP EDEN
DAVACILAR : 1-
2-
VEKİLİ: Av.
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 19/12/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 19/12/2024
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 12.04.2024 tarihinde sürücü .... ... yönetimindeki, .... plakalı kamyoneti ile Antalya-Aydın yolu istikametinde seyir halinde iken dikkatsiz bir şekilde araç hakimiyetini kaybedip yolun karşı tarafına atlayıp karşı bölümde ve karşı şeritte bulunan .... yönetimindeki ... plakalı otomobille çarpması sonucu araçta yolcu olarak bulunan ... ....’ın ölümü ile sonuçlanan trafik kazasının meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde .... plakalı araç sürücüsü... ... tam kusurlu olup kazanın oluşumunda müvekkillerinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile hüküm altına alınacak alacağın tahsil edilememe riskine karşılık davalılar... ... ve .... ... adına kayıtlı araç ve gayrimenkuller üzerine ihtiyati tedbir şerhi konulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki dava ticari nitelikte dava olmayıp genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, dava konusu kazada müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, davacı tarafın taleplerinin reddinin gerektiğini, ihtiyati haciz kararının dosya içeriği ve delil durumuna uygun bulunmadığını, dava konusu maddi ve manevi tazminata ilişkin alacakların vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş alacak olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını, tüm bu nedenlerle davanın usulden reddine, davanın esastan incelenmesi halinde ise esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk derece mahkemesinin 02/10/2024 tarihli ara kararı ile; "Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Mahkememizin 09/02/2023 tarihli ara kararında; " 2004 sayılı İİK'nın 257/1.maddesinde;"Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2.maddesinde ise;"Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;(1)Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenleme yapıldığı,
İİK'nın 258/1. maddesinde ise; ihtiyati haciz isteyenin alacaklı olduğunu yaklaşık ispat kuralına göre ispat edebilmiş olması düzenlendiği, geçici hukuki korumalarda, bazen karşı tarafın dinlenmemesi, tüm delillerin ayrıntılı bir biçimde incelenmesine yeterli zamanın olmaması gibi sebeplerle yaklaşık ispatın yeterli görüldüğü,
Dava konusu olayda haksız fiile dayalı olarak bir zararın meydana geldiği, haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında tazmin yükümlülüğü olay tarihi itibariyle muaccel hale geldiği, geçici hukuki koruma yollarından biri olan ihtiyati hacizde yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 30/11/2017 tarih ve 2016/18144 Es.2017/11201 Kar. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 20/05/2019 tarih ve 2016/14392 Es. 2019/6326 Kar. Sayılı ilamları ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 18/04/2019 tarih ve 2019/346 Es. 2019/354 Kar. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 13/09/2019 tarih ve 2019/860 Es. 2019/760 Kar. Sayılı ilamlarının da benzer mahiyette olduğu anlaşılmakla;
Somut olayımızda; dosyadaki mevcut delil durumu, tüm deliller, bilgi - belgeler bir bütün halinde dosya kapsamına göre emsal kararlarda değerlendirildiğinde ihtiyati haczin şartları oluştuğu sonuç ve kanaati ile davalının ihtiyati haciz talebinin reddine dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Davalı vekilinin 16/08/2024 tarihli ihtiyat haciz kararına itirazının REDDİNE" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı... ... vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz talep edebilmek için öncelikle ortada bir para borcunun bulunması, ihtiyati haciz talep eden kişinin talep konusu borcun alacaklısı sıfatına sahip olması gerektiğini, mahkemece dava konusu alacağın varlığı ve miktarının yargılama sırasında tespit edilemediğini, davacı tarafın ihtiyati haczin nedenleri noktasında yeterli kanıt sunmadığını, dosya kapsamında tüm deliller toplanılmadığı gibi henüz bilirkişi raporunun alınmadığını, tarafların kusur oranlarının netleşmediğini, ihtiyati haciz kararının dosya içeriği ve delil durumuna uygun bulunmadığını, dava konusu maddi ve manevi tazminata ilişkin alacakların vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş alacak olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme ara kararının kaldırılarak ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Dava konusu uyuşmazlık; trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasında verilen ihtiyati haciz kararına karşı yapılan itirazın reddi kararının yerinde olup olmadığına yöneliktir.
Geçici hukuki koruma kurumu olan ihtiyati haciz ise İİK'nun 257 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.
İİK'nun 257. maddesinde; “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.
Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir.
1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;
2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;
Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında maucceliyet kesbeder.
İİK'nun 259. maddesinde de teminat hususu düzenlenmiştir. Madde de “İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 87. maddesinde yazılı teminatı vermeye mecburdur.
Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.
Alacak ilam mahiyetinde bir vesikaya müstenid ise mahkeme teminata luzum olup olmadığını takdir eder.Bu açıklamalara göre ihtiyati haciz “Alacaklının, bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence (garanti) altına almak için, mahkeme kararı ile, borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulması”dır.
Geçici hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. Kanunda açıkça öngörülmemişse ya da işin niteliği gerekli kılmıyorsa, bir davada (normal bir yargılamada yaklaşık ispat değil, tam ispat aranır. Çünkü, hakim, mevcut ispat ve delil kuralları çerçevesinde, tarafların iddia ettiği bir vakıa konusunda tam bir kanaate varmadan o vakıayı doğru kabul edemez. Ancak kanun koyucu bazen ya doğrudan kendisi düzenleme yaparak ya da işin niteliği ve olayın özelliği gereği hakime, bu durumu belirterek, ispat olgusunu düşürme imkanı vermiştir. Bu düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir.
İhtiyati haciz talep eden davacılar tarafından dava konusu yapılan maddi tazminat alacağını teminen ihtiyati haciz talep edilmiş mahkemece talebin kabulüne karar verilmiştir.
Zarar haksız eylemden kaynaklandığından tazminat haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır.
Mevcut dosya kapsamına göre davacıların maddi ve manevi zararlarının olabileceği kuvvetle muhtemeldir. Haksız fiil tarihi itibarıyla davacıların tazminat alacakları muaccel hale gelmiştir.
Alacağın kesin olarak kanıtlanması gerekmez. Davacının alacağı rehinle de temin edilmediğine göre mahkemece talep doğrultusunda davalılar adına kayıtlı olması halinde .... plakalı aracın ihtiyaten haczine karar verilmesinde bir yanlışlık bulunmamaktadır.
(Nitekim Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 2016/18144 E,2017/11201 K; aynı daire 2016/9800 E, 2017/8052 K,2014/22955 esas 2017/3970 karar sayılı ilamları)
(Aynı mahiyette Yargıtay 4. HD nin T.C. 2014/1150 esas 2014/1621 karar sayılı, 2014/9434 esas 2014/13476 karar sayılı ilamları)
Bu halde, dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına ve hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak,
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından, davalı... ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı tarafça yatırılan harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan masrafların davalı üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 362/1(f) ve İİK 265/son maddesi gereğince KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/12/2024
Başkan
e-imzalı
Üye
e-imzalı
Üye
e-imzalı
Katip
e-imzalı
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.