T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ... - ...
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: ...
KARAR NO: ...
KARAR TARİHİ: 06/05/2026
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ..... (...)
ÜYE: ..... (...)
ÜYE: ..... (...)
KATİP: ..... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 24/12/2025
NUMARASI: ... Esas ... Karar
ASIL DOSYADA:
DAVACI : ........
VEKİLİ:Av.....
DAVALI : ........ .....
VEKİLİ: Av.....
BİRLEŞEN Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN ... ESAS
... KARAR SAYILI DOSYASINDA:
DAVACI : ........
VEKİLİ:Av.....
DAVALI : ........
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 06/05/2026
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 06/05/2026
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili asıl dosyada dava dilekçesinden özetle; 11.02.2023 Tarihinde sürücü ........ sevk ve idaresindeki ........ plakalı otomobil ile Isparta ili istikametinden Beyşehir ilçesi istikametine seyir halindeyken ........ kod nolu Devlet Karayolunun 14+800 kilometresine geldiği esnada direksiyon hakimiyetini kaybederek yolun gidiş istikametine göre yolun sol tarafına yoldan çıkarak takla atması neticesinde tek taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda müvekkilinin desteği müteveffa ........ yolcu konumunda olduğunu, müvekkili için , şimdilik 1000 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, taleplerinin talebin H.M.K.107.m.belirsiz alacak davası olarak değerlendirilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... Karar Sayılı Dosyasında Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 11.02.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, davacının eşi ........'in yolcu olarak bulunduğu ........ plakalı araç takla atarak kaza yapmış, kazanın oluşumunda ........ plakalı araç sürücüsü %75, ........ plakalı araç sürücüsü ise %25 oranında kusurlu bulunmuştur. Davacının desteği kaza sonucu vefat etmiş olup, sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında olduğundan davalı ........ A.Ş.’nin destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu olduğu belirtilmiştir. Davalı sigorta şirketine 27.11.2024 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuş, ancak ödeme yapılmamış ve zorunlu dava şartı olan arabuluculuk süreci de 02.01.2025 tarihli anlaşamama tutanağı ile sonuçlanmıştır. Fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak, şimdilik 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili, davanın belirsiz alacak davası olarak değerlendirilmesi ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesi talep ve dava edilmiştir.
Davalı ........ şirketi cevap dilekçesinde özetle; kusur tespiti için Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan rapor alınmasını ve müvekkil Şirket sigortalısına izafe edilecek kusur bulunmaması halinde davanın reddi ile yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini, Müvekkil şirketin sorumluluğunun tespiti açısından davacının gerçekten de destekten yoksunluk zararları olup olamadığının davacı tarafça ispatına, davacı tarafın gerçek destekten yoksun kalma zararının tespiti için hazine listesinde yer alan uzman aktüerden rapor alınmasına, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan Müvekkil şirket aleyhine yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine karar verilmemesini, karar verilmesi halinde müvekkil şirketin sorumlu olduğu azami poliçe teminat limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı dikkate alınarak yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine hükmolunmasını; reddedilen kısım için yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı ........ A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; beyanlarının dikkate alınarak davacının ileri sürmüş olduğu haksız ve mesnetsiz iddiaların reddi, davanın öncelikle usulden, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde ise esastan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı gerekçeli kararında özetle; "Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile Mahkememizin Asıl Dosyası Yönünden; Davacının, davalı ........ AŞ aleyhine açtığı destekten yoksun kalma tazminatı nedeniyle; 829.471,63TL tazminatın temerrüt tarihi olan 24/08/2023 tarihinden, itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketi yönünden kaza tarihinde geçerli olan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Mahkememiz dosyası ile birleşen Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... karar sayılı dosyası Yönünden; Davacının, davalı ........ AŞ aleyhine açtığı destekten yoksun kalma tazminatı nedeniyle; 829.471,63TL tazminatın temerrüt tarihi olan 10/12/2024 tarihinden, itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketi yönünden kaza tarihinde geçerli olan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre;
Mahkememizin Asıl Dosyası Yönünden; Davacının, davalı ........ AŞ aleyhine açtığı DESTEKTEN YOKSUN KALMA tazminatı nedeniyle; 829.471,63TL tazminatın temerrüt tarihi olan 24/08/2023 tarihinden, itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketi yönünden kaza tarihinde geçerli olan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
Mahkememiz dosyası ile birleşen Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... karar sayılı dosyası Yönünden; Davacının, davalı ........ AŞ aleyhine açtığı DESTEKTEN YOKSUN KALMA tazminatı nedeniyle; 829.471,63TL tazminatın temerrüt tarihi olan 10/12/2024 tarihinden, itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketi yönünden kaza tarihinde geçerli olan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, " şeklinde hüküm kurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ........ Şirketi vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; KTK 97 uyarınca müvekkil şirkete kanunda belirtilen evrakları ile müracaat edilmediğini, bilirkişi tarafından progresif rant yöntemine göre alınan hesap raporunun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, 04/12/2021 tarihinde resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren yeni genel şartlar gereği hesaplamada %1,65 iskonto oranının esas alınmasının gerektiğini, müvekkil şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığından temerrüde düşmediğini, faizin hatalı hükmedildiğini, hesaplanan tazminat tutarından en az %20 oranında müterafik kusur indirimi uygulanmasının gerektiğini, hesaplanan tazminattan en az %20 oranında hatır taşıması indirimi uygulanması gerekirken iş bu tenzilatlar uygulanmadan kararın tesis edildiğini, müvekkil şirketin karar ile arabuluculuk ücretinden sorumlu tutulmasının yerinde olmadığını, tüm bu nedenlerle Konya .... Asliye Ticaret mahkemesinin ... Esas ... sayılı kararın kaldırılmasına ve usul ve esas hakkında yeniden incelenerek hüküm kurulmasını talep ve beyan etmiştir.
Davalı ........ A.Ş vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; 11.02.2023 tarihinde, müvekkil ........ A.Ş.'nin ........ poliçe no.lu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortaladığı maliki ........ ve sürücüsü ........ sevk ve idaresinde olan ........ plakalı araç ile ........ sevk ve idaresindeki ........ plakalı araç ile çarpışması neticesinde ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, dosya içerisinde mevcut ifade tutanaklarında müteveffanın kaza anında araçtan fırladığının belirtildiğini, bu hususun müteveffanın emniyet kemeri takmadığını gösterdiğini, bu nedenle hesaplanan tazminat tutarlarına %20 oranında müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, tüm bu nedenlerle Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 24/12/2025 tarih ... Esas ... Karar sayılı usul ve yasaya aykırı olan kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını neticede talepleri gibi karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davacı vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; maddi tazminat miktarının tespiti için aktüer hesabın eksik hesaplandığını, yasal faize hükmedilmesine de itiraz ettiklerini, avans faizine hükmedilmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin tüm talep, dava ve tüm haklarının saklı kalmak kaydı ile davalıların usul ve esas bakımından yersiz istinaf sebeplerinin ve tüm taleplerinin reddine karar verilmesine, istinaf taleplerinin kabul edilerek istinaf talepleri doğrultusunda kararın kaldırılarak yeniden yargılama yapılmasına, lehlerine olan kısımların onanmasına karar verilmesini, davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretlerinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Dava, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkindir. Mahkemece verilen karar, taraflarca aşağıda incelenen yönlerden ayrı ayrı istinaf edilmiştir.
- Davalı ........ Sigortanın başvuru yapılmadığı ve temerrüt istinafında;
2918 sayılı KTK'nın 97.maddesinde, 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik neticesinde, 97.maddenin eski metninde, zarar görenin zorunlu mali sorumluluk sigortasında ön görülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi, dava açabilme hakkı mevcut iken 6704 Sayılı Kanunun 5.maddesi ile yapılan değişiklik sonucunda madde hükmü "Zarar görenin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 Sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir" denilmiştir.
Yukarıda maddede yapılan değişiklikle, zarar gören hak sahipleri ZMMS sigortacısına/Güvence Hesabına karşı artık doğrudan dava açamayacaklardır. Öncelikle sigortacıya tazminatın ödenmesi için genel şartlarda belirtilen belgeler ile yazılı olarak başvuracaklar ve yazılı başvurudan itibaren 15 gün içinde kendilerine cevap verilmez ya da verilen cevap hak sahibinin talebini karşılamaz ise, hak sahibi tazminat için dava açabileceği gibi tahkime de başvurabileceklerdir. Bu hali ile trafik kazaları nedeniyle zarara uğrayanlar sigortaya davadan açmadan önce mutlaka sigortacıya yazılı başvuruda bulunmak zorundadırlar. Dava açabilmeleri için yazılı başvurudan itibaren 15 günlük sürenin dolmuş olması gerekmektedir. Bu sebeplerle davadan önce yazılı başvuruda bulunmak ve başvurudan itibaren 15 günlük sürenin geçmesi ZMMS sigortacısına tazminat davası açılmasının ön şartıdır. Bu husus anılan maddenin değişiklik gerekçesinde vurgulanmıştır.
6100 sayılı HMK'nın dava şartlarının düzenlendiği 114.maddesinin 2.fıkrasındaki düzenlemeye göre "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır".
HMK 115. maddenin 1.fıkrasında ise, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler." denilmiş,
2.fıkrada ise, "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." düzenlemesi mevcut olup;
6407 sayılı Kanunla değişik 2918 sayılı KTK'nın 97. maddesinde zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiği, sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar görenin dava açabileceği veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabileceği düzenlenmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, meydana gelen trafik kazasın nedeniyle davacının, dava tarihinden önce davalıya belgeler ile birlikte başvuru dilekçesi ile başvurduğu, bilahare eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Dava açmadan önce başvuru yapılmasına dair adı geçen yasanın 97. maddesinde bu belgelere yer verilmediği gibi davacının başvuru dilekçesinde eklenmesi gereken diğer belgeleri ekleyerek başvuru yaptığı, ancak davalının olumlu cevap vermediği, başvurunun tebliği nazara alınarak sekiz günlük süre gözetilerek faiz başlangıç tarihinin usule uygun belirlendiği sonucuna ulaşıldığı, bu halde yasada belirtilen başvuruya ilişkin ön koşulun yerine getirildiği açıktır. Bu sebeplerle, davalı tarafın itirazı yerinde değildir.
- Davacı ve davalı ........ Sigorta'nın hesaplama yöntemine ve aktüer raporuna yönelik itirazında;
ANAYASA MAHKEMESİNİN 09/10/2010 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN 17/07/2020 TARİHLİ VE 2019/40 ESAS, 2019/40 SAYILI KARARINA GÖRE VE YİNE ANAYASA MAHKEMESİNİN 14/02/2023 TARİHLİ RESMİ GAZETEDE YAYIMLANAN 2021/82 ESAS ,2022/167 KARAR SAYILI İLAMLARI GEREĞİNCE,
YİNE DANIŞTAY 8.DAİRESİNİN 2022/786 ESAS 2025/6004 KARARI İLE YİNE DANIŞTAY 8. DAİRESİNİN 2022/772 ESAS 2025/4513 KARAR SAYILI İLAMLARI GEREĞİNCE,
DAİREMİZCE HER İKİ ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARI VE SONRASI DANIŞTAY DAİRESİNİN İPTAL KARARLARI GEREĞİNCE AKTÜER HESABININ PMF YAŞAM TABLOSUNA GÖRE YAPILMASINA YÖNELİK VERİLEN DİRENME KARARLARIMIZIN YARGITAY HUKUK GENEL KURULU'NUN 08/04/2016 TARİHLİ 2025/488 ESAS 2026/223 KARAR VE 2025/489 ESAS VE 2026/224 SAYILI DOSYALARIYLA BOZULMAKLA VERİLEN, BU BOZMA KARARLARI ESAS ALINARAK, DAİREMİZİN YERLEŞİK UYGULAMASINDAN DÖNÜLMEK SURETİYLE BU ÇERÇEVEDE;
Buna göre somut olayda, Mahkemece TRH 2010 yaşam tablosuna göre yapılan alternatifli hesabının kararda esas alındığı görülmektedir.
Bu kapsamda, yukarıda anlatılan gerekçelerle Mahkemece benimsendiği şekilde aktüer hesabının TRH 2010 yaşam tablosuna ve Progressif Rant sistemine göre yapılmasında, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunun esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığından buna yönelik itirazların reddi gerekmiştir.
- Davalıların müterafik kusura yönelik itirazlarında;
Zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur Borçlar Kanunu'nun 44. maddesinde (6098 sayılı TBK md. 52) düzenlenmiştir. Mağdurun kusurunun zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması söz konusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılmasını da gerektirebilir.
Somut olayda, Mahkemece trafik tespit tutanağında destek müteveffanın emniyet kemerinin takılı olup olmadığının belirsiz olarak işaretlenmesine karşın tüm dosya kapsamındaki tutanak ve beyanlara göre müteveffa desteğin araçtan fırladığı görülmekle emniyet kemerinin takılı olmadığı anlaşıldığından bunun dışında emniyet kemeri takılı bulunulmamasının ölümde etken olup olmadığı yönünde herhangi bir araştırma yapılmadığı gibi karar yerinde de tartışılmadığı görülmüştür.
Bu nedenle, olaya ilişkin soruşturma dosyası ve bu kapsamda varsa ölü muayene/otopsi raporları ile bu konudaki tüm deliller değerlendirildiğinde emniyet kemeri takılmamasının ölümde etken olduğu anlaşılmasına göre tazminat miktarından % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsiz bulunduğundan buna yönelik davalılar vekilinin itirazının kabulüne, kararın kaldırılarak tazminat miktarı üzerinden % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
- Davalıların hatır taşımasına dair itirazlarda;
Dava 6100 sayılı HMK döneminde açılmış olup desteğin içinde yolcu olarak bulunduğu ........ plakalı aracın sigortacısı davalı ........ Sigorta cevap dilekçesinde hatır taşıması savunmasında bulunmadığı, açıklanan vakıalar karşısında mahkemece; hatır taşıması savunmasının itiraz değil def'i olduğu ve alacağın talep edilebilirliğini engelleyici işlev gören def'ilerin ancak belirli sürelerde ileri sürülebileceği; alacağı ortadan kaldıran ve her aşamada ileri sürülebilen itirazlardan olmadığı için de her aşamada ileri sürülemeyeceği, bunun dışında karşı araç sigortacı diğer davalı Ouick Sigortanın ise karşı araçtaki yolculardan dolayı hatır indiriminden istifade etmesinin de mümkün olmaması hususları dikkate alınmak suretiyle; davalı tarafça süresinde ileri sürülmeyen hatır taşıması indirimi yapılmaması yerinde olup buna yönelik itirazların yerinde olmadığı görülmüştür.(Nitekim Yargıtay 17 HD nin 2016/10102 esas 2019/4225 karar sayılı ilamı)
-Davacının faiz türüne yönelik itirazda;
Zarara neden olan, tazminat talep edilen araçlardan ........ plakalı aracın sunulan poliçeden hususi nitelikle ve kişiye kayıtlı olduğundan, dolayısıyla ticari araç olmadığından yasal faiz işletilmesi yerinde olmakla birlikte diğer Ouick Sigortanın sigortalısı ........ plakalı aracın sigorta poliçesinden şirkete kayıtlı otomobil olması nedeniyle ticari faize karar verilmesi gerektiğinden davacının buna yönelik itirazının kabulüne karar verilmiştir.
- Davalı ........ Sigorta'nın Arabuluculuk ücretine ilişkin itirazda;
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na 7155 sayılı Kanun'un 20 nci maddesi ile 06.12.20218 tarihinde eklenen 5/A maddesi ile; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi ile konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava şartı olarak getirilmiştir.
Ancak TTK'nın 5/A maddesi ile konusu para alacağına ilişkin ticari davalarda arabulucuya başvurulması dava ön şartı olarak düzenlenmişken 26.04.2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesinde yapılan değişiklik ile;" zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta Kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurulabilir." ifadesi ile zorunlu mali sorumluluk sigortasına karşı açılacak davalarda dava açmadan önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması ve bu süre içinde hiç cevap verilmemesi veya verilen cevabın zarar görenin talebini karşılamaması halinde yani zarar gören ile sigortacı arasında uyuşmazlık çıkmasından sonra dava açılabileceği düzenlenmiştir.
Bu düzenleme ile sigortacıya başvuru bir dava şartı olarak getirilmiştir. Bir başka deyişle Karayolları Trafik Kanunu'nun 97 nci maddesi ile trafik kazası sonucu zarar gören kişilerin sigortacıya karşı dava açabilmesi için aralarında bir uyuşmazlık çıkması gerektiği şartı düzenlenmiştir. Buna göre zarar gören öncelikle tazminat taleplerini sigortacıya iletecek ve böylece uyuşmazlığı kendi aralarında çözmeye çalışacaklardır. Bu haliyle zarar görenin dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartı alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olarak önümüze çıkmaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasında "Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz." ifadesi ile dava şartı olarak arabuluculuğun sınırları özel kanunlarda tahkim ve başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurunun zorunlu olması ile çizilmiştir.
Bir başka deyişle tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.
Mahkemesince, yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı, bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilerek sadece itirazda bulunan ........ Sigorta'ya yönelik asıl dava dosyası bakımından arabuluculuk ücretinin davacı üzerinde bırakılması gerekmektedir. (Bkz. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/2615 Esas, 2024/7426 Karar sayılı ilamı)
Bu nedenle, davacı vekilinin ve davalılar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK.nın 353/1-b.2. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacı vekilinin ve davalılar vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda kabulü ile incelenen kararın HMK’nin 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca düzeltilmek üzere KALDIRILMASI VE DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMAK suretiyle; (İnfazda tereddüt oluşmaması için itiraz edilmeyen ve kesinleşen kısımlar korunmak suretiyle)
1-Asıl Dosya Yönünden; Davacının, davalı ........ AŞ aleyhine açtığı DESTEKTEN YOKSUN KALMA tazminatı nedeniyle; 663.577,30 TL tazminatın temerrüt tarihi olan 24/08/2023 tarihinden, itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketi yönünden kaza tarihinde geçerli olan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Birleşen Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... karar sayılı dosyası Yönünden; Davacının, davalı ........ AŞ aleyhine açtığı DESTEKTEN YOKSUN KALMA tazminatı nedeniyle; 663.577,30 TL tazminatın temerrüt tarihi olan 10/12/2024 tarihinden, itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketi yönünden kaza tarihinde geçerli olan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
- Müterafik kusur indirimi nedeniyle fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
İlk Derece Yargılaması Yönünden;
3-Asıl dosya yönünden; Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 45.328,96 TL harçtan dava başında yatırılan 269,85-TL peşin harç ve 5.659,28-TL tamamlama harcının toplamı olan 5.929,13-TL'nin mahsubu ile bakiye 39.399,83 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,
4-Asıl dosya yönünden; Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan ilk yargılama harcı olan 578,10-TL ile 5.659,28-TL tamamlama harcı, 16.328,25-TL bilirkişi ücretler, tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 22.565,63-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Asıl dosya yönünden; gerekçede belirtilen sebeplerle 6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 3.120,00-TL arabulucu ücretinin 6325 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğince davacıdan alınarak hazine'ye gelir kaydına,
6-Asıl dosya yönünden;Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 105.536,60 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Takdiri indirim kapsamında müterafik kusur nedeniyle yapılan indirim nedeniyle davalı taraf lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
8-Birleşen Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... karar sayılı dosyası yönünden; Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 45.328,96-TL harçtan dava başında yatırılan 615,40-TL'nin mahsubu ile bakiye 44.713,56 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
9-Birleşen Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... karar sayılı dosyası yönünden; Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan ilk yargılama harcı olan 1.318,30-TL ve 40,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 1.358,30 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Birleşen Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... karar sayılı dosyası yönünden; 6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 4.600,00-TL arabulucu ücretinin 6325 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğince davalıdan alınarak hazine'ye gelir kaydına,
11-Birleşen Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas - ... karar sayılı dosyası yönünden; Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 105.536,60 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
12-Takdiri indirim kapsamında müterafik kusur nedeniyle yapılan indirim nedeniyle davalı taraf lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına
13-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde re'sen ilgili taraflara İADESİNE,
İstinaf Yargılaması Yönünden;
14-İstinaf başvurma harcı dışında istinaf peşin harcı olarak alınan istinaf karar harçlarının talep halinde davalılara iadesine,
15-Davacı tarafından alınan harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
16-Davalı ........ A.Ş tarafından yapılan 2.002,00 TL istinaf başvuru gideri ve 15 TL tebligat ücreti olmak üzere toplam 2.017,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya ödenmesine,
17-Davalı ........ A.Ş tarafından yapılan 2.002,00 TL istinaf başvuru giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya ödenmesine,
18-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
19-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nun 361 maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren İKİ HAFTA içinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verildi.06/05/2026
.....
Başkan
...
e-imzalı
.....
Üye
...
e-imzalı
.....
Üye
...
e-imzalı
.....
Katip
...
e-imzalı
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.