T.C. KONYA BAM 4. HUKUK DAİRESİ
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. Hukuk Dairesi
DOSYA NO:
KARAR NO:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KONYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14.12.2023
NUMARASI: Esas - Karar
DAVACI:... - N
VEKİLLERİ:Av. ... -
Av. ...
DAVALI:... - ... - ...
DAVANIN KONUSU: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09.01.2025
İSTİNAF KARARI YAZIM
TARİHİ: 09.01.2025
Konya 7.Asliye Hukuk Mahkemesi ile Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında her iki mahkemenin de görevsizlik kararı vermesi ve bu görevsizlik kararlarının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi suretiyle çıkan "olumsuz görev uyuşmazlığının" giderilmesi ve davaya bakacak görevli mahkemenin belirlenmesi amacıyla Dairemize gönderilen dava dosyasının yapılan incelemesinde;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:
Davalı ... aracılığı ile 09.12.2014 tarihinde ... İnşaat Tarım ve Sanayi İşletmeleri A.Ş ve ... Holding A.Ş aleyhine Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... E sayılı dosyası nezdinde alacak davası açıldığını ve mahkemece yapılan yargılama sonucunda, ..... sayılı karar ile ...'nın iktisap ettiği hisse senetleri karşılığında ödediği 27.588,40 TL'nin faizi ile birlikte .... Holding A.Ş'den tahsiline karar verildiğini, Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2... E, 2... sayılı kararının B.A.M ve Yargıtay incelenmesinden geçerek kararın onanarak kesinleştiğini, söz konusu yargı kararı uyarınca davalı tarafından davacı şirket aleyhinde İstanbul .. İcra Müdürlüğü'nün .... sayılı ilamlı icra takibi başlatıldığını ve davacı şirketin hüküm altına alınan27.588,40 TL tutarındaki ana parayı ve faizlerini İstanbul .. İcra Müdürlüğü'nün .... sayılı icra takip dosyasına eksiksiz olarak ödediğini, davalının davacı şirkete ait hisseleri iktisap ettiğini ikrar ettiğini, davalının iktisap edildiği ikrar edilen hisse senetlerinin davalı ...'e iade edilmesine karar verilmesi talep edilmiş ise de Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E,.... sayılı kararında davalı şirketin bu talebi hakkında olumlu ya da olumsuz bir hüküm tesis edilmediğini, iş bu davanın davalısına hisse senetleri karşılığında ödediği tüm bedeli ferileri ile birlikte eksiksiz olarak tahsil edilmiş olmasına rağmen kendisine teslim edilmiş bulunan 340 adet hisseyi bugüne kadar müvekkil şirkete teslim etmediğini, davalının bu eylemi nedeni ile sebepsiz zenginleşen kişi konumunda olduğunu, açıklanan nedenlerle bedeli davacı tarafından davalıya ödenmiş olan ve davalının yed'inde bulunan 340 adet hisse senedinin davacıya aynen teslimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Konya ..Asliye Hukuk Mahkemesi 12/04/2021 tarih ve ... E-K sayılı kararı ile:
07.12.2019 tarih, 30971 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 7194 sayılı Dijital Hizmet Vergisi ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 41. maddesinde, 25.03.1987 tarihli ve 3332 sayılı Sermaye Piyasasının Teşviki, Sermayenin Tabana Yaygınlaştırılması ve Ekonomiyi Düzenlemede Alınacak Tedbirler ile 5422 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu ve 3182 sayılı Bankalar Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanuna geçici madde eklenmiş olup, geçici 4. maddesinde ise; 31.12.2014 tarihine kadar, pay sahibi sayısı nedeniyle payları halka arz olunmuş sayılan ve payları borsada işlem gören anonim ortaklıklar tarafından doğrudan veya dolaylı olarak nominal ya da primli değer üzerinden pay veya pay adı altında satışı yapılmış olan her türlü aracın, 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun kaydileştirmeye ilişkin şartlarına tabi olmaksızın 29.06.1956 tarihli ve 6762 sayılı mülga Türk Ticaret Kanunu ile 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında pay addolunacağı, bu ortaklıklara yapılan ödemelerin pay karşılığı yapılmış kabul edileceği ve ortaklık ilişkisinin kurulmuş sayılacağı, bu payların kaydileştirilmemiş olmasının ortaklık haklarına halel getirmeyeceği gibi ortaklık ilişkisinin kurulmadığının da iddia edilemeyeceği, birinci fıkra kapsamında kurulmuş olan ortaklık ilişkileri hakkında; geçerli bir ortaklık ilişkisi bulunmadığı veya primli pay satışı yapıldığı ileri sürülerek sebepsiz zenginleşme, haksız fiil, sözleşme öncesi görüşmelere aykırılık veya sözleşmeye aykırılık nedenlerine dayalı olarak açılan ve kanun yolu incelemesindekiler dahil görülmekte olan menfi tespit, tazminat veya alacak davalarında, karar verilmesine yer olmadığına dair karar verileceği ve yargılama gideri ile maktu vekalet ücreti ortaklık üzerinde bırakılacağı hükmü düzenlenmiştir.
Davacı şirketin 7194 sayılı kanunun 41. Maddesi ile 25/3/1987 tarihli ve 3332 sayılı Sermaye Piyasasının Teşviki, Sermayenin Tabana Yaygınlaştırılması Ve Ekonomiyi Düzenlemede Alınacak Tedbirler İle 5422 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu Ve 3182 Sayılı Bankalar Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanuna eklenen geçici 4. Maddesi kapsamında olduğu anlaşılmakla 07.12.2019 tarihli değişiklik kapsamında iadesi istenen senetler şirket pay senedi olarak kabul edileceğinden değişiklik sonrası için senetlerin iadesi talepli eldeki davada da (değişiklik öncesinden farklı olarak) ticaret mahkemelerinin görevli olduğu kanaat edilmiş olduğundan görevsizlik kararı vermiş ve bu görevsizlik kararı istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir.
Konya .Asliye Ticaret Mahkemesi 14/12/2023 tarih ve .... E-K sayılı kararı ile:
TTK nun 4. maddesinde ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumu düzenlenmiştir. TTK nun 4. maddesine göre; Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Yine tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; TTK ndan, TMK nun 962–969. maddelerinden, TBK nun 202, 203, 444, 447, 487–501, 515–519, 532–545, 547–554, 555–560 ve 561–580. maddelerinden, fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuattan, borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerden ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerden doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.
TTK nun 5. maddesinde de ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi kurumundan hareket ederek asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu dava ve işler düzenlenmiştir. TTK nun 5. maddesine göre; Asliye ticaret mahkemeleri tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Yine özel kanunlardan doğan özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer dava ve işlere asliye ticaret mahkemesinde bakmakla görevlidir.
Bir davaya asliye ticaret mahkemesinin bakmakla görevli olabilmesi için görülecek dava veya işin; 1-Ya her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davası olması, 2-Ya da TTK nda düzenlenen bir konudan doğan hukuk davası olması, 3-Veyahut TTK 4/1. maddenin (b), (c), (d), (e), (f) bentlerinde sayılan konulardan doğan hukuk davası olması, 4-Yahut da diğer özel kanunlardan doğan hukuk davası olması gerekmektedir.
Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarına asliye ticaret mahkemeleri bakar.
Eldeki dava TTK nda düzenlenmiş bir dava ve iş de değildir.
Eldeki dava özel kanunlarda sayılan asliye ticaret mahkemelerinin bakacağı dava ve işlerden de değildir.
Aynı yerdeki farklı mahkemeler arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, mahkemelerce görev hususu resen nazara alınır. HMK nun 114. maddesi gereğince mahkemenin görevli olması hususu dava şartlarındandır. HMK nun 115. maddesi gereğince de mahkemenin görevli olması ile ilgili dava şartındaki noksanlığın sonradan giderilmesi mümkün değildir. Mahkemenin görevsizliği halinde de davanın usulden reddi ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmelidir.
Konya .. Asliye Hukuk Mahkemesinin .... Esas ....Karar sayılı ilamında her ne kadar 7194 sayılı kanunun 41. maddesine eklenen geçici 4. maddesine dayanılarak görevsizlik kararı verilmiş ise de; Anayasa Mahkemesinin 18/05/2023 tarih... Esas ... Karar sayılı ilamı ile 7194 sayılı kanunun 41. maddesine eklenen geçici 4. maddesinin iptal edildiği anlaşılmıştır.
Konya BAM .. Hukuk Dairesinin 02/06/2023 tarih .... Esas ...Karar sayılı ilamı ile sebesiz zenginleşmeye dayalı davalıların yedinde bulunan hisse senetlerinin davacı şirkete bedelsiz olarak aynen iadesine yönelik istirdat talebine ilişkin davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verildiği anlaşılmıştır.
Konya BAM 4. Hukuk Dairesinin 23/10/2020 tarih ... Esas .... Karar sayılı ilamı ile davalının uhdesinde bulunan hisse seneti olduğu iddia edilen belgelerin iadesi, iadesi mümkün olmadığı takdirde ödeme tarihinden itibaren işleyecek avansa faiziyle bedellerinin iadesine ilişkin istirdat davasında taraflar arasındaki ilişkinin ortaklık ilişkisi olmayıp haksız fiil ilişkisi olduğundan bahisle şirket ortağı olmayan bir kimse ile şirket arasındaki hisse senetleriyle ilgili davaya bakma görevi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verildiği anlaşılmıştır.
Ticaret Mahkemeleri tacirlerin ticari işletmeleri ile ilgili hususlardan doğan davalara baktığından işbu davaya bakmaya ticaret mahkemesinin görevli olmadığından bahisle karşı görevsizlik kararı vermiş ve bu karşı görevsizlik kararı da istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir.
Olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü ve davaya bakacak yargı mercinin belirlenmesi için gönderilen dava dosyası incelendiğinde;
Dava ; Bedeli daha evvel ödendiği iddia olunan şirket hisse senetlerinin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca istirdadına ilişkindir.
Dava dosyası içerisinde bulunan ve eldeki dava için de dayanak alınan Konya 2.Asliye Ticaret mahkemesinin .... E-... K sayılı dava dosyasında davacı ... tarafından davalı ...Ş. Aleyhine açılan "geçerli şekilde ortaklık ilişkisi kurulmadığından davalı şirkete ödenen paranın tahsili istemine ilişkin " davada ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verildiği, hükmün davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Ankara Bam 21.Hukuk Dairesinin 14/03/2019 tarih ve .... E-... K sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği,bu red kararının davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 17/02/2020 tarih ve .... E-... K sayılı ilamı ile temyiz isteminin reddine karar verilmekle ilk derece mahkemesi kararının Yargıtay denetiminde de geçerek kesinleştiği anlaşılmıştır.
Tüm bu açıklamalar çerçevesinde:
Taraflar arasındaki ilişkinin ortaklık ilişkisi olmayıp haksız fiil ilişkisi olduğu, davaya konu edilen şirket hisse senetlerinin şirketler hukuk veya ortaklık ilişkisi nedeniyle...vs değil sırf haksız fiil ilişkisi nedeniyle davalının yedinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Şirket ile ortakları arasındaki davaya asliye ticaret mahkemelerinin bakması gerektiği halde, şirket ortağı olmayan bir kimse ile şirket arasındaki hisse senetleri ile ilgili davaya genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemelerince bakılıp görüşülmesi gerektiği anlaşılmıştır. (Yargıtay 11. H.D 12/01/2017 tarih 2016/14797 E. 2017/233 K. - 07/02/2015 tarih 2015/7197 E. 2015/13099 K.)
Açılan davanın kesinleşmiş yargı ilamı gereğince davalı yedinde kaldığı iddia edilen hisse senetlerinin iadesine ilişkin olduğu ve genel hükümler çerçevesinde açılmış haksız fiilenden kaynaklanan istirdat (alacak) davası olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından görülüp çözümlenmesi gerekir. Açıklanan nedenlerle Konya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.
K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-6100 sayılı HMK'nın 21. ve 22. maddeleri gereğince Konya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
2-Dosyanın yargı yeri olarak belirlenen Konya 7. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmek üzere merci tayini talebinde bulunan Konya 4. Asliye Ticaret Mahkemesine iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı HMK’nın 362/1-c maddesi gereğince KESİN olarak 09.01.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
...
Başkan
...
...
Üye
...
...
Üye
...
...
Katip
...
¸"Bu evrak 5070 sayılı kanun hükümlerine uygun olarak ELEKTRONİK İMZA ile imzalanmıştır."