(4708 S. K. m. 1, 9) (5237 S. K. m. 184)
Yerel Mahkemece verilen hükümlere karşı istinaf yoluna başvurulmakla, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü:
Afyonkarahisar Valiliği İl ..... Denetim Komisyonu'nun 22/02/2017 tarihli 03-2017-04 karar nolu Komisyon kararı ile ..... ve ..... ile Proje Müelliği ..... hakkında da suç duyurusunda bulunulmasına karar verildiği, ancak Afyonkarahisar Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün 24/03/2017 tarih 1163 sayılı suç duyurusu ile sadece ..... denetim Firması yetkilileri ..... ve ..... hakkında yapıldığı, proje müellifi ..... hakkında yapılmadığı,
Afyonkarahisar Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/3513 Esas 2017/2365 İddianame sayılı iddianamesi ile ..... ve ..... haklarında 4708 Sayılı Kanuna Muhalefet suçunu işlediğinden bahisle kamu davasının açıldığı, dava açılmayan ..... hakkında Cumhuriyet Başsavcılığınca verilmiş herhangi bir kovuşturmaya yer olmadığına kararının da bulunmadığı,
Bu itibarla;
4708 sayılı ..... Denetimi Hakkında Kanun'un "Amaç, Kapsam ve Tanımlar" başlıklı 1. maddesinin; "Bu Kanunun amacı; can ve mal güvenliğini teminen, imar planına, fen, sanat ve sağlık kurallarına, standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve yapı denetimini sağlamak ve yapı denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." şeklinde düzenlenmiş olması karşısında 4708 sayılı ..... Denetimi Hakkında Kanun'un can ve mal güvenliğini teminen, imar planına, fen, sanat ve sağlık kurallarına, standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve yapı denetimini sağlamak amacıyla yürürlüğe girmiş olması (Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 31/10/2018 tarihli ve 2018/1585 E., 2018/11160 K. sayılı kararı);
4708 sayılı ..... Denetimi Hakkında Kanun'un "Amaç, Kapsam ve Tanımlar" başlıklı 1. maddesi dikkate alındığında aynı Kanun'un 9/1. maddesinde düzenlenmiş olan suçun bir tehlike suçu olarak düzenlenmiş olması, dolayısıyla, bu maddede düzenlenmiş olan suçun oluşması için 4708 sayılı ..... Denetimi Hakkında Kanun'un 1/1-h ile ..... Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin 3/1-o maddelerinde düzenlenmiş olan yapı hasarının oluşmasının zorunlu olmaması ve yapının bizatihi kendisinin az veya çok hasar tehlikesi altında olması nedeniyle cana veya mala zarar verebilmesi ihtimalinin mevcudiyetinin yeterli olması;
4708 sayılı ..... Denetimi Hakkında Kanun'un 9/1. maddesinde düzenlenmiş olan suçun bir tehlike suçu olarak düzenlenmiş olması karşısında yapılan denetimden sonra eksikliklerin giderilmesi, denetime konu yapının inşaatına devam edilmesi için yapı ruhsatı verilmesi veya inşaatın bitirilmesinden sonra yapıda oturum izni verilmesinin 4708 sayılı ..... Denetimi Hakkında Kanun'un9/1. maddesinde tanımlanan suçun oluşumuna engel olmaması;
Ayrıca, yapı denetim kuruluşu ile yapı sahibi arasında yapı denetim hizmet sözleşmesi imzalanması ile yapı denetim kuruluşunun sürekli ve kesintisiz olarak denetim yükümlülüğü doğması, dolayısıyla, yapı denetim kuruluşu mimar ve mühendislerinin ihtisas konularına göre denetimi altında yapım işinin gerçekleştirilecek olması;
Diğer taraftan, 4708 sayılı ..... Denetimi Hakkında Kanun'un 1/2-j bendinde “Yapım işini, yapı sahibine karşı taahhüt eden veya ticari amaçla ya da kendisi için şahsi finans kaynaklarını kullanarak üstlenen, ilgili meslek odasına kayıtlı, gerçek ve tüzel kişi” şeklinde tanımlanan yapı müteahhidinin, yapımını üstlendiği bina niteliğindeki yapıyı, imar mevzuatına uygun olarak yapması zorunlu olması ile denetime konu imara aykırılıkların, yapı müteahhidi tarafından yapılması halinde 4708 sayılı ..... Denetimi Hakkında Kanun'un 9. maddesinde belirlenen yapı müteahhidinin cezai sorumluluğunun, TCK'nın 184. maddesinde tanımlanan imar kirliliğine neden olma boyutuna varmayan diğer imara aykırılıklar olarak anlaşılmasının gerekli olması (Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 03/11/2014 tarihli ve 2013/24956 E., 2014/31604 K. sayılı kararı);
Birlikte değerlendirilerek;
4708 sayılı ..... Denetimi Hakkında Kanun'a göre yapı müteahhidi olup, suça konu aykırılıkları gerçekleştiren yapı denetimi müellifi ..... hakkında suç duyurusunda bulunulması, toplanacak delillerin sanıklara yüklenen suçların sübutunu etkileyebilecek olması karşısında dava açılması halinde açılacak dava ile istinaf incelemesine konu hükümler ile ilgili davanın birleştirilmesi, dava açılmaması halinde ise soruşturma evrakının tamamının aslının veya onaylı suretinin dosya arasına intikal ettirilmesi;
Uzmanlığı, özel ve teknik bilgiyi gerektiren hâllerden olması nedeniyle sanıkların ihtisas konuları ve fiilen hangi sorumluluğu üstlendikleri ile tespit edilen aykırılıkların denetiminin her birinin hangi sanık/sanıklar tarafından yapıldığı, sanıkların icraî veya ihmalî davranışla görevi kötüye kullanma niteliğinde hareketi bulunup bulunmadığı ve bulunuyor ise bu hareketlerin ne olduğu, 4708 sayılı Kanun'un can ve mal güvenliğini teminen, imar planına, fen, sanat ve sağlık kurallarına, standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve yapı denetimini sağlamak amacıyla düzenlenmesi karşısında; denetim eksikliği sonucunda yapılan inşaatın (aykırılıklar giderilmemiş hali ile) ayrı ayrı her bir sanığın denetim sorumluluğu altındaki aykırılık nedeniyle can ve mal güvenliğini sağlayıp sağlayamayacağı, imar planına, fen sanat ve sağlık kurallarına, standartlara uygun kaliteli yapı yapılması amacına engel teşkil edip etmeyeceği, başka bir anlatımla, yapının bizatihi kendisinin az veya çok hasar tehlikesi altında olması nedeniyle cana veya mala zarar verebilmesi ihtimalinin mevcut olup olmadığı hususlarının, kovuşturma aşamasında dosyaya sunulan tek bilirkişinin raporunun yetersiz ve bilimsel olmaması dikkate alınarak, ilk derece mahkemesince bilirkişilik bölge kurulu tarafından hazırlanan listede yer alan kişiler arasından seçilecek 1 iş güvenliği uzmanı bilirkişisi ve 2 inşaat mühendisi bilirkişi olacak şekilde 3 'lü bilirkişi tarafından düzenlenecek rapor ile belirlenmesi,
Afyonkarahisar Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne neden proje müellifi ..... hakkında suç duyurusunda bulunulmadığı ile ayrıca anılan kişi hakkında suç duyurusu olup olmadığının sorulması,
..... denetim firması yetkili ve sorumlularının kimler olduğunun, buna dair bilgi ve belgelerin Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden celp edilerek dosya arasına alınması gerektiği,
Kabule göre de;
4708 Sayılı Kanuna Muhalefet suçunun tehlike suçu olması nedeni ile projeye uygun hale getirilmesinin kasdı ortadan kaldırmayacağı gözetilerek, keza 13/02/2019 tarihli bilirkişi ek raporda da sorumluların ..... ve ..... ile Proje Müelliği ..... olduklarının belirtilmiş olması, dolayısıyla açıklanan hususların hüküm oluşturulurken göz önünde bulundurulması ile sonucuna göre sanıkların hukuki durumlarının tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeksizin mahkumiyetleri yerine yazılı şekilde beraatlerine karar verilmesi,
Hukuka aykırı, hazine vekilinin istinaf nedenleri bu itibarla yerinde görülmekle, sair yönleri incelenmeyen hükmün 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 280/1-d ve 289/1-i maddeleri uyarınca BOZULMASINA,
Kararın bir örneğinin Konya Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığı'na gönderilmesine,
Kararın bir örneğinin de istinaf başvurusunda bulunana İlk Derece Mahkemesince tebliğine,
Dosyanın hükmü veren İlk Derece Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, KESİN olarak, 01.10.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)