T.C. KONYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:
KARAR NO:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/10/2023
NUMARASI: Esas - Karar
DAVACI: ... - ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ... -
VEKİLİ: Av. ...
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 03/10/2024
G. KARAR YAZIM TARİHİ : 08/10/2024
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı tarafın yapmış olduğu 22/08/2022 tarihli teklif sözleşmesi ile işletmesine araç yıkama makinesi ve parçalarını satın aldığını, kararlaştırılan 41.000 Euroluk bedelin 15.000 Eurosunu sözleşme yapılırken elden ödediğini, 15.000 Euroyu banka aracılığıyla ödediğini geri kalan bedelin de mal teslim edilince elden ödeneceğine karar verildiğini, ilk makinenin sözleşmede kararlaştırılan şekilde ve şartlarda müvekkiline teslim edilmediğini, kurulumun davalıya ait olmasına rağmen bu işlemin tam anlamıyla tamamlanamadığını, teslim edilen makinenin sözleşmede yazan şartları taşımadığını, daha sonra makinedeki eksikliklerin ve arızaların tespitinin yaptırıldığını, davalının sözleşmenin hükümlerini ihlal ettiğini, daha düşük model makine gönderilerek müvekkili üzerinden haksız kazanç sağladığını, fazladan alınan 26.000 Euro'nun iadesinin talep edildiğini, alacağının tahsili amacıyla başlatılan Konya .. İcra Dairesi'nin.... E sayılı icra takibine davalının haksız itirazı üzerine takibin durdurulduğunu ileri sürerek, Konya . İcra Dairesi'nin ... E sayılı icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacıya 5 araçlık oto yıkama makinesi sattığını, davacının göstermiş olduğu yerde araç yıkama makinesinin kurularak çalışır hale getirildiğini, ancak davacının kurulumu yapılan cihazda teknik olarak yapılması ya da randımanlı olarak çalışması mümkün olmayan taleplerde bulunduğunu, kendisinin yazılım olmadığından yapamayacağını, isterse kendisinin bunu orada yaptırabileceğini, ilgili parçayı iade etmesini söylediğini, davacının buna yanaşmadığını, müvekkilinin dava dava dilekçesinde belirtilen makineye ilişkin tespit tutanağını kabul etmediğini, aleyhine açılan davanın haksız olduğunu savunarak; davanın reddini, %20 'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "Dava, itirazın iptali isteminden ibarettir.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin .... E.....K sayılı ilamı; ''Genel haciz ile takip, alacaklının icra dairesine yapacağı takip talebi ile başlar.(İİK 58) Takip talebinde nelerin bulunacağı yasada sayılmıştır. Şayet alacak yabancı para alacağı ise YTL olarak karşılığının gösterilmesi gerekir. Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere takip talebinde yabancı para alacağının YTL olarak karşılığı gösterilmemişse bu husus kamu düzenini ilgilendirdiğinden icra dairesinin takip talebini reddetmesi gerekir. İcra Dairesi yasaya uygun takip talebini alınca takip talebine uygun olarak İİK 60.maddesinde öngörüldüğü şekilde ödeme emri düzenleyip borçluya göndermekle yükümlüdür. Ödeme emri düzenlenmesi icra dairesinin görevi içindedir. Somut olayda alacaklı takip talebini yasaya uygun olarak düzenlemiş ve 10.000 USD karşılığı olarak 14.700.000.000 TL olarak göstermiştir. İcra dosyasında bulunan ödeme emri suretinde 10.000 USD karşılğı kaç YTL olduğu gösterilmemiştir.
Ancak davalı borçlu icra takibine yaptığı itirazında ödeme emrindeki bu eksikliği itiraz veya şikayet konusu yapmamıştır. Bu durumda borçluya gönderilen ödeme emrindeki 10.000 USD karşılığı YTL olarak gösterilmişse icra dosyasında bulunan örnekte gösterilmemiş olması sonuca etkili değildir. Bu eksikliklerin her zaman giderilmesi mümkündür. Mahkemece, davalı borçludan kendisine tebliğ edilen ödeme emri istenmeli, bu ödeme emride 10.000 USD'nın YTL karşılığı gösterilmemişse şimdiki gibi gösterilmişse dosyada bulunan ödeme emrindeki noksanlık tamamlattırılıp işin esası incelenerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun olup bozma nedenidir.'' şeklindedir.
Antalya BAM 3. Hukuk Dairesi'nin .... E ..... K sayılı ilamı; ''Yargıtay 12.Hukuk Dairesi'nin 2018/7513 Esas, 2019/8854 Karar sayı ve 22/05/2019 tarih, 2015/31737 Esas, 2016/8647 Karar sayı ve 23/03/2016 tarih, 2009/28325 Esas, 2010/9918 Karar sayı, 21/04/2010 tarih, Yargıtay 6.Hukuk Dairesi'nin 2007/2184 Esas, 2008/1200 Karar sayı ve 25/06/2008 tarih, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 12.05.1999 tarih, 99/12-271 Esas, 99/301 Karar sayılı,Y.19.HD.nin 2013/7875 E.,2013/11547 K.sayı ve 20/6/2013 tarih,Y.19.HD.nin 2014/12593 E.,2015/9366 K.sayı ve 24/06/2015 tarihli kararı v.b içtihatları gibi Yargıtay'ın istikrar kazanmış uygulaması uyarınca; İİK’nun 58/3. maddesine göre alacağın Türk parası ile tutarının takip talepnamesinde gösterilmesi zorunludur. Aynı zorunluluk, İİK’nun 60/1. maddesi gereğince ödeme emri için de geçerlidir. Bu zorunluluğun yerine getirilmemesi kamu düzeni ve devletin hükümranlık hakları ile ilgili olup, süresiz şikayet nedeni olduğu gibi, takibin her safhasında doğrudan doğruya göz önünde tutulmalıdır. Takip talepnamesinde veya ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk parası karşılığının gösterilmemiş olması halinde icra takibine yönelik itiraza müteakip açılacak itirazın iptali veya kaldırılması davasının,yasaya uygun takip yapılmadığından dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekir.
Somut olayda; dava konusu yapılan Denizli ..İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı avukat tarafından başlatılan icra takibi sebebiyle düzenlenen ödeme emrinde 70.218,00 Amerikan Doları alacak talebinde bulunulmakla birlikte, yabancı para ile talep edilen alacakların Türk parası karşılığının gösterilmediği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda; dava konusu yapılan icra takibindeki ödeme emrinde belirtilen hukuka aykırılığın kamu düzenine ilişkin olması sebebiyle mahkemece resen gözetilmesi ve takibe yönelik itirazın iptali için açılan eldeki davanın yasaya uygun takip yapılmadığından bahisle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken mahkemece işin esası incelenerek kesin hükme yol açacak şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.'' şeklindedir.
Yine, Ankara BAM 3. Hukuk Dairesi'nin .... E ....... K sayılı ilamı; ''Davacı, icra takibinde ve davada alacağını doğrudan Euro cinsinden talep etmiştir. Ancak, icra takiplerinin milli para birimi üzerinden yapılması esastır. Hiçbir ülkede, başka bir ülkenin para birimi üzerinden icra takibi yapılamaz. Buna göre, yabancı para alacağının Türk Parası ile tutarının takip talebinde ve ödeme emrinde gösterilmesi zorunludur. Bu husus kamu düzeni ve devletin hükümranlık hakları ile ilgili olup icra takibinin her aşamasında doğrudan gözönünde bulundurulması gereken bir iptal sebebidir (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 06/07/2020 tarih ve 2019/14477 Esas, 2020/6312 Karar sayılı emsal kararı).
İcra ve İflas Kanunu'nun takip talebi ve muhtevası başlıklı 58/3. maddesinde, alacağın veya istenen teminatın Türk Parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise, alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı kanunun ödeme emri ve muhtevası başlıklı 60/1-1. maddesinde alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.
Dava konusu olayda, takip talebinde ve ödeme emrinde, yabancı para alacağının Türk Parası karşılığı belirtilmediği gibi davacı tarafından alacak doğrudan Euro cinsinden talep edilmiştir. Bu husus kamu düzeni ve devletin hükümranlık hakları ile ilgili olup süresiz şikayet nedeni olduğu gibi, mahkemece, takibin her safhasında doğrudan doğruya göz önünde tutulmalıdır (Hukuk Genel Kurulu’nun 12/05/1999 tarih ve 99/12-271 Esas, 99/301 Karar sayılı emsal kararı).
Diğer yandan İİK'nın 67. maddesine göre, itirazın iptali davalarında, usulüne uygun başlatılmış bir icra takibinin bulunması, süresi içinde borca itiraz edilmesi, takibin durması ve bir yıllık hak düşürücü süre içinde davanın açılmış olması özel dava şartıdır. Davacı tarafça takip talebinin yabancı para alacağının tahsili talebi ile düzenlendiği anlaşılmakla usulüne uygun başlatılmış bir icra takibinden söz edilemez. Özel dava şartlarının varlığı ise davada resen gözetilir (HMK md. 115/2).
Hal böyle olunca ilk derece mahkemesince, dava şartı yokluğu sebebi ile davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasının incelenerek karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur.'' şeklindedir.
Davacının 26.000,00 EURO alacağın tahsiline yönelik olarak genel haciz yoluyla takip talebinde bulunduğu, takip talebinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmediği, davacı talebi uyarınca Konya .. İcra Dairesi'nin ..... E sayılı takip dosyasının açıldığı, icra müdürlüğünce düzenlenen ödeme emrinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmediği, takip borçlusu davalının itirazı üzerine de takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının TL karşılığının gösterilmediği, bu bakımdan icra takibinin geçersiz olduğu, itirazın iptali davalarından davaya konu icra takibinin geçerli olmasının dava şartı niteliğinde olduğu sonucuna varıldığından davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
Tarafların tazminat istemleri yönünden yapılan değerlendirmede ise, davanın esasına girilmediğinden itirazın haksız olup olmadığı ve yine takibin kötü niyetli olup olmadığı değerlendirilmediğinden her iki tarafın tazminat isteminin de reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; pandemi sürecinde icra dosyalarının zorunlu olarak UYAP sistemi üzerinden açılması yoluna gidildiğini, icra müdürlüklerindeki fiziksel şekilde dosya hazırlanması uygulamasının sona erdiğini, dava konusu Konya .. İcra Dairesi .... Esas sayılı icra takibi, Uyap sistemi üzerinden açıldığını, takip açılırken Takip esas tutarını Türk Lirası olarak gösterdiğini, takip açılırken sistemin kendi hazırladığı/oluşturduğu takip taleplerinin üzerinde hiç bir değişikliği kabul etmediğini, takip talebinde değişiklik yapılamadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava satım sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece yabancı para borcunun tahsili amacıyla yapılan icra takibi ve ödeme emrinde yabancı paranın TL karşılığı gösterilmediği için geçerli bir icra takibi bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından takibin UYAP sistemi üzerinden yapıldığı, sistemdeki hesap seçeneği bölümünden fiili ödeme tarihinin seçildiği, UYAP sisteminin otomatik olarak takip esas tutarını Türk Lirası olarak gösterdiği, ayrıca UYAP sisteminin takip açılırken takip talebinde herhangi bir değişik yapılmasını kabul etmediği gerekçesiyle istinaf edilmiştir.
TBK’nın“Ülke parası ile” başlıklı 99. maddesinde “Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir.” hükmüne yer verilmiştir.
İcra ve İflas Kanunu'nun takip talebi ve muhtevası başlıklı 58/3. maddesinde, alacağın veya istenen teminatın Türk Parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise, alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı kanunun ödeme emri ve muhtevası başlıklı 60/1-1. maddesinde alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.
Davanın dayanağı olan ilamsız icra takibi incelendiğinde, Uyap üzerinden e-imzalı olarak hazırlanıp gönderilen takip talebi ve bu doğrultuda davalıya gönderilen ödeme emrinde alacağın döviz cinsinde talep edildiği, Türk Lirası karşılığının gösterilmediği anlaşılmıştır. Bu husus kamu düzeni ve devletin hükümranlık hakları ile ilgili olup süresiz şikayet nedeni olduğu gibi, mahkemece, takibin her safhasında doğrudan doğruya göz önünde tutulmalıdır (Hukuk Genel Kurulu’nun 12/05/1999 tarih ve 99/12-271 Esas, 99/301 Karar sayılı emsal kararı).
Diğer yandan itirazın iptali davalarında, usulüne uygun başlatılmış bir icra takibi, takibe süresi içinde itiraz edilmiş olması özel dava şartıdır. HMK'nın 114/2. maddesine göre, diğer kanunlardaki özel dava şartlarına ilişkin hükümler saklı tutulmuştur. HMK'nın 115/1. maddesine göre, mahkemece, dava şartları kendiliğinden araştırılır. Hal böyle olunca, yabancı para alacağının tahsili talebi ile ve İİK'nin 58/3. maddesine aykırı olarak başlatılan icra takibinin usulüne uygun başlatıldığı kabul edilemeyeceğinden davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.
Bu itibarla; ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesi usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/10/2023 tarihli, ... Esas - .... Karar sayılı kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
Davacıdan alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından peşin alınan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Karar tebliği, avans iadesi ve harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliğiyle kesin olarak karar verildi. 03/10/2024
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır
¸Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında Elektronik İmza ile imzalanmıştır.¸