T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: ...
KARAR NO: ...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KONYA ASLİYE ... TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: ...
NUMARASI: ... Esas - ... Karar
DAVACI: ... (T.C. Kimlik No: ...)
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALILAR: 1- ... Tar İlaç Tur San. ve Tic. Ltd. Şti.
VEKİLİ: Av. ... - ...
2- ... (T.C. Kimlik No: ...)
...
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ: ...
YAZIM TARİHİ: ...
Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya Asliye ... TİCARET Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında ... tarihinde tesis edilen davanın açılmamış sayılmasına ilişkin karara karşı davalı ... Tar. İlaç Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;
DAVA: Davacı vekili Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesine vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin Gelendost ilçesi Avşar köyünden olduğunu ve aynı köyde tarımla uğraştığını, davalı ...'ın 2010 yılında yaşadığı yerde ... ile gelerek zirai ilaç dükkanı açtıklarını, dükkanın resmiyette davalı ... ve üçüncü kişi ...'ın ortak oldukları ... Grup Ltd. Şti. Ait olmasına rağmen ...'in köye gelememesi nedeniyle dava dışı ... ve davalı ...'a ait olarak bilindiğini, davalılardan ...'un zaman zaman buradan ilaç aldığını ve boş senedin altına imza attığını, elma hasadından sonra borcunu ödemesine rağmen boş senedi almadığını, 2012 Nisan ayında dükkana gittiğinde dükkanın kapatıldığını, ...'un da ilçeyi terk ettiğini öğrendiğini, teminat senetlerini alamadığını, müvekkilinin diğer davalı ... Tar. İlaç Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'ne davalı ... tarafından ciro edildiğini, Konya ... İcra Müd. Nün ... Esas sayılı takip dosyasından ödeme emrinin tebliği ile haberdar olduğunu belirterek davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Ticaret Mahkemesi sıfatıyla Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davalının süresinde yetkisizlik itirazında bulunduğu, olayda davalı şirketin ticari merkezinin Konya olduğu, icra takibinin de Konya da yapıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verdiği, yetkisizlik kararının temyizi üzerine dosyanın Yargıtay 3 Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderildiği ve daire tarafından 12.02.2019 tarih 2017/4731 Esas 2019/976 Karar sayılı ilamıyla yerel mahkeme karının onaylandığı, dosyanın Konya Asliye ... TİCARET Mahkemesine gönderilerek ... esasa kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
Konya Asliye ... TİCARET Mahkemesince taraf teşkili sağlanarak yargılamaya devam olunmuş, 18.07.2019 tarihli duruşmaya tarafların gelmemesi nedeniyle dosyanın HMK 150/1 maddesi gereğince davanın yenileninceye kadar 3 ay süreyle dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, 22.10.2019 tarihinde ise HMK 150/1 maddesi gereğince işlemden kaldırılan davanın üç aylık süre içerisinde yenilenmemesi nedeniyle 150/1-5 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı ... Tar. İlaç Tur. San. Tic. Ltd. Şti. Vekili istinaf dilekçesinde özetle; HMK 331/3 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hallerde yargılama giderlerinin davacıya yükletileceğini hüküm altına aldığı, 323 maddede ise yargılama giderlerinin neler olduğunun belirtildiği, yargılama giderlerinin arasında vekalet ücretinin de bulunduğunu, dosyada ön inceleme aşaması tamamlanmış ve esasa girilmiş olması nedeniyle tam ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken hiç hükmedilmediğini, Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesi de yetkisizlik kararında, harç ve yargılama giderlerinin, yetkili mahkemesinde karara bağlanmasını hüküm altına aldığı, yerel mahkemece bu konuda da yetkisizlik kararı gereğince ek vekalet ücretine de karar vermemiş olmasının hatalı olduğu yönünde istinaf talebinde bulunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, 2004 sayılı İcra İflas Kanununun 72. Maddesinde düzenlenen borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.
İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
İşbu menfi tespit davasında; yerel mahkemece, davanın açılmamış sayılmasına ilişkin verilen kararın; HMK 323 ve 331 maddeleri gereğince istinaf eden vekiline tam nispi vekalet ücretine hükmedilmemesi, ayrıca yetkisizlik sebebiyle oluşan ek vekalet ücretine de hükmedilmemesi nedenleriyle de istinaf ettiği anlaşılmaktadır.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. Maddesi Yargılama giderlerinin nelerden ibaret olduğunu belirtmiştir. 331/3 maddesinde de davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hallerde yargılama giderlerinin davacıya hükmedileceği belirtilmiştir.
Aynı yasanın 323/1-ğ maddesinde; vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücretini yargılama giderleri arasında göstermiştir.
Karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan AAÜT nin 7. Maddesinde davanın açılmamış sayılmasına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra karar verilmesi halinde avukatlık ücretinin tamamına hükmolunacağı, fakat hükmolunan ücretin, tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçemeyeceğini hüküm altına almıştır. İkinci kısımın 2. bölümünü 9. bendinde ise Asliye Mahkemelerinde takip edilen davalar için 2.725.-TL vekalet ücreti ödeneceği kararlaştırılmıştır. Yasa ve yönetmelikte, istinaf eden vekilinin iddiasının aksine, takdir edilecek ücreti vekaletin tam değil 2. kısmın, 2. bölümünde belirtilen miktarı geçemeyeceği hüküm altına alındığından, nispi tam ücreti vekalet değil, yönetmelikte belirtildiği şekilde tespit edilen ücreti vekalete hükmetmek gerekmektedir.
Dosyamızda ön inceme duruşması Yalvaç Asliye Hukuk Mahkemesince 05.03.2015 tarihinde yapılmış ve ara kararıyla tahkikat aşamasına geçildiği görülmüştür. Bu nedenle istinaf eden şirket vekiline karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan AAÜT nin 7. Maddesi gereğince ücreti vekalet verilmemesi usul ve yasaya uygun düşmemiştir.
Davalının yetkisizlik kararı nedeniyle vekalet ücreti hükmedilmesine yönelik istinaf talebinin incelemesinde; "Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 28/02/2019 tarih 2017/2-3004 esas, 2019/217 karar ilamında da belirtildiği gibi görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararlarından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder. Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu dudumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum eder. Söz konusu hüküm, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda (HMUK) yer almayan, 6100 sayılı HMK'nın getirdiği bir yenilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Hemen belirtilmelidir ki,1086 sayılı HMUK'un yürürlükte olduğu dönemde Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun 25/04/1945 tarih ve 1943/21 esas, 1945/9 karar sayılı İçtihadı Birleştirme kararı gereğince "yargılama masraflarıyla avukatlık ücretine dair olan istemlerin görevsizlik yahut yetkisizlik kararı veren mahkemece hüküm altına alınmasının gerekli olduğu" belirtildiğinden uygulamada görevsizlik veya yetkisiz mahkemece harca, yargılama giderlerine ve vekillerine temsil edildiği takdirde davalı/davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesini yasal zorunluluk olduğu kabul edilmekteydi. Hukuk Muhakemeleri Kanununun yürürlük tarihinden sonra ise "Esastan Sonuçlanmayan Davada Yargılama Gideri" başlığı altında düzenlenen HMK'nın 331. Maddesinin 2. Fıkrası ile yargılama tekliği esası benimsemiş ve görevsizlik/yetkisizlik mahkemece yargılama giderlerine hükmedilmeyeceği kabul edilmiştir. Şöyle ki, görevsizlik ya da yetkisizlik halinde verilecek karar "usulden ret" kararıdır. (HMK m.115/2)diğer bir anlatımla görevsizlik ve yetkisizlik kararları ile mahkeme davadan elini çekmiş olsa da söz konusu kararlar davanın esasını çözmeyip, davacı bu kararların kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde görevli veya yetkili mahkemeye başvurarak davaya kaldığı yerden devam olunmasını sağlayabilmektedir. (HMK m.20). Ne var ki HMK'nın 331/2. Maddesi ile görevli ve yetkili mahkemede yargılamaya devam edilmesi halinde ilk kararı veren mahkemedeki yargılama için ayrıca bir yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmolunması gerektiği sonucu çıkarılmamalıdır. Çünkü usule ilişkin nihai kararla davanın esası hakkında herhangi bir karar verilmediğinden davanın sonunda hangi tarafın haklı, hangi tarafın haksız olduğu tespit edilemez. Ancak "yargılama giderlerinin, kural olarak aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilmesi" gerektiğine ilişkin HMK'nın 326. maddesi ve yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedileceği; yargılama gideri, tutarı, hangi tarafa ve hangi oranda yükletildiği ve dökümünün hüküm altında gösterileceği; hükümden sonraki yargılama giderlerini hangi tarafın ödeyeceği, miktarı ve dökümü ile bu giderlerin hangi tarafa yükletileceğinin, mahkemece ilamın altına yazılması" gerektiğine ilişkin HMK'nın 332. Maddesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde henüz yargılamayı sona erdirmeyen görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararları üzerine yetkili mahkemede davaya devam edildiği hallerde uyuşmazlığın esası hakkında verilecek nihai kararda haklılık durumuna göre yargılama giderlerinin hüküm altına alınması yerinde olacaktır. İlgili maddenin gerekçesinde de; 1086 sayılı HMUK'da bu konuda açık bir düzenleme bulunmaması sebebiyle yerel mahkemeler ile Yargıtay'ın birbirinden farklı kararlar verdiği ve uygulamada yaşanan bu karışıklığın önlenmesi bakımından maddenin ikinci fıkrasında "görevsizlik, yetkisizlik ve gönderme kararlarından sonra, dosyanın gönderildiği mahkemede dava görülmeye başlanmış ise yargılama giderlerine davayı gören ikinci mahkemece hükmedileceği" hususunun düzenlendiği ifade edilmiştir. Öte yandan, görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkemenin dosya üzerinde bu durumu tespit ederek davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum edeceği de maddede belirtilen diğer bir husus olduğu bu nedenle ilk derece mahkemesince Yalvaç Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince verilen yetkisizlik kararı gereğince ayrıca ücreti vekalete hükmetmemesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, buna yönelik istinaf sebebinin yerinde olmadığı, ancak; ilk derece mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına ilişkin ... tarihli nihai kararında istinaf eden davalı lehine ücreti vekalet taktir edilmemesine yönelik istinaf sebebinin kabulü gerektiği sonuç ve kanaatiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmasına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A) Davalı ... Tar. İlaç Tur. San. ve Tic. Ltd Şti.'nin istinaf talebinin KABULÜ ile; Konya Asliye ... TİCARET Mahkemesi'nin ... tarih ... Esas - ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
1- İstinaf başvurusunda bulunan davalı ... Tar. İlaç Tur. San. ve Tic. Ltd Şti. tarafından yatırılan 44,40 TL maktu istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,
2- İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflara ücreti vekalet taktirine yer olmadığına,
3- İstinaf başvurusunda bulunan davalı ... Tar. İlaç Tur. San. ve Tic. Ltd Şti. tarından yatırılan 121,30 TL istinaf başvuru harcı ve 5,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 126,80 TL istinaf yargılama giderlerinin davacıdan alınarak davalı ... Tar. İlaç Tur. San. ve Tic. Ltd Şti.'ne verilmesine,
B) Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince davacı talebi ile ilgili YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
1- Davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA;
2- Karar tarihi itibariyle peşin alınan 556,02 TL harçtan alınması gereken 54,40 TL harcın mahsubu ile fazla yatırıldğı anlaşılan 501,62 TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
3- Davalı ... Tar. İlaç Tur. San. ve Tic. Ltd Şti. davada kendisini vekil sıfatı ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 3.400,00 TL maktu ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı ... Tar. İlaç Tur. San. ve Tic. Ltd Şti.'ne verilmesine,
4- Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333 ve HMKGAT'nin 5/1. maddeleri gereğince yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının gider avansını yatıran tarafa iadesine
C) Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/3.maddesi gereğince kararın ilk derece mahkemesi tarafından tebliğe çıkarılmasına,
D) Dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ... tarihinde oybirliği ile HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır