T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:
KARAR NO:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KONYA ASLİYE 1. TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/03/2019
NUMARASI: Esas -Karar
İSTİNAF EDEN
DAVACILAR:1- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
2- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
3- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
4- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
5- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
6- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
7- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
8- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
9- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
10- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
11- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
12- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
13- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
14- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
15- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
16- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
17- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
18- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
19- ... - (T.C. Kimlik No: ...)
VEKİLİ: Av. ... -
MÜTEVEFFA ... (T.C. Kimlik No: ... ) MİRASÇILARI
MİRASÇILARI :a-... - (T.C Kimlik No: ... )
b-... -(T.C No:...)
c-... - (T.C Kimlik No: ... )
d-... - (T.C Kimlik No: ... )
DAVALI: ... -
(Temsilcileri : ... - ... ...)
DAVA: Kooperatif (Genel Kurulun Yenilenmesi Talepli)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ: 27/09/2021
YAZIM TARİHİ: 27/09/2021
Davacılar tarafından davalı aleyhine Konya Asliye .. Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan Kooperatif davasında 11/03/2019 tarihinde tesis edilen karara karşı davacıların istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;
DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların davalı kooperatifin ortağı olduklarını, Kooperatifler Kanunu'nun 44. maddesi gereğince yeterli sayıdaki davacı tarafından davalı Kooperatif'in yönetim kurulunun genel kurul toplantısı yapılmasına davet edildiği halde genel kurulun yapılmadığını, bu hususun davacıların haklarına zarar verdiğini beyan ederek, davacılara davalı Kooperatif'in olağanüstü genel kurulunu yapmak üzere yetki verilmesini talep etmiştir.
Davalı kooperatif tarafından, davaya herhangi bir cevap verilmemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda ; Davalı Kooperatif Yönetim Kuruluna ihtarnamenin usulüne uygun olarak tebliğ edilmemesi karşısında gerek Kooperatifler Kanunu'nun 44. maddesi gerekse, Anasözleşme'nin 27. maddesindeki zorunlu yöntemin davadan önce davacılar tarafından yerine getirilmediği gibi ayrıca, davacıların yönetim kuruluna gönderdikleri ihtarname usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olsaydı dahi Anasözleşme'nin 27/6. maddesi gereğince, yönetim kurulunca bu isteğin zamanında yerine getirilmemesi halinde ve sırasıyla denetim kurulu, kooperatifin ortağı bulunduğu üst birlik ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığına aynı şekilde başvuru yapılması ve sonuç alınamaması şartının da yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kooperatifi kuran ... hakkında hukuki ve cezai olarak yüzlerce dava olduğunu, binlerce insanı mağdur ederek ortadan kaybolduğunu, konusu kooperatif olan davalarda ...ın birçok insanı mağdur ettiğinin sabit olduğunu, yap-sat olarak daire sattığını iddia ederek bir çok kişiyi kooperatif üyesi yaptığını ve inşaatları tamamlamayıp birçok kişinin mağduriyetine sebep olduğunu, kooperatif yönetiminin ... ve yandaşları tarafından oluşmuş kişiler tarafından yönetildiği ve yönetimin değiştirilemediğini, mevcut yönetimin...'ın güdümünde hareket ettiğini, müvekkilleri dahil kooperatif üyelerine çeşitli dava ve ek ödemelerle mağdur ettiğini, her genel kurulda çeşitli usulsüzlüklerle müvekkillerinden para toplandığı halde inşaatın belirli kısmının halen tamamlanmamış olduğunu, yönetim kurulu üyelerinin kooperatif ile herhangi bir ilgisinin bulunmadığı halde kooperatifi yönetme haklarının bulunduğunu, kooperatif 4 bloktan ibaret olduğunu ve bu blokların sadece 2'sinin tamamlandığını, inşaatların yarım kalması sebebiyle arsa sahibinin dava açtığnıı ve inşaat sözleşmesinin feshini talep ettiğini, davanın fesh ile sonuçlanması durumunda bir çok mağduriyet yaşanacağını, arsa sahibinin dava açmasına mukabil genel kurulun toplanmasına ihtiyaç duyulmuş olup, 31/05/2015 tarihinde toplantı yapılmasına karar verildiğini, kooperatif üyeleri genel kurulda 41 olan üye sayısının 86 olduğunun farkına vardığını, bu konuda hükümet komiserine itiraz etselerde. komiser kendisine sunulan hazirun cetvelinin bu olduğunu beyan ederek genel kurulu tamamladığını, bunun üzerine toplantıda alınan karaların usule, yasaya iyi niyet kurallarına ve ana sözleşmeye aykırı olması sebebiyle Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.... E sayılı dosyası ile dava açıldığını, işbu dosyada usulsüz yapıldığının sabit olduğunu, kooperatifte yapılan daire sayısının 58 olduğunu bunların 18 tanesinin arsa sahibinin olduğunu, yalnız 40 üyeden fazla olmaması gereken kooperatif 86 üyeli hale getirildiğini, ayrıca müvekkillerin kooperatifin 30/06/2017 tarihinde hazirun cetvelinde sadece 18 üye gösterilerek genel kurul toplantısı yapıldığını öğrendiklerini, bu toplantıya ise Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyasında üyelikleri geçersiz sayılan kişiler olduğunu, kooperatif kanunu madde 44. deki tüm usuller taraflarınca yerine getirilmiş olduğunu, bir sonuç alınamaması nedeniyle iş bu davayı açma zaruretinin doğduğunu, ilk olarak ... Kooperatifine; Konya ... Noterliğinin ... yevmiye ve 29.03.2018 tarihli olağanüstü genel kurul yapılması için kooperatife genel kurul gönderildiğini ve tebligat bile yapılmadığını, gönderilen ihtarnamenin taraflarınca tebliğ edilememesi üzerine taraflarınca Konya Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne başvurulmuş ve olağanüstü genel kurul yapılmasını talep ettiklerini, Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü'nün ise taleplerini reddettiğini, mahalli mahkemeye başvurmaları yönünde karar verdiğini, olağanüstü genel kurul yapmaktan başka çarelerinin olmadığını, taleplerinin ihtarnamenin tebliğ edilmemesi nedeni ile reddedildiğini, müvekkillerin kooperatif yöneticilerine ulaşamadıklarını, yöneticilerin adreslerini tek tek araştırarak tebligat yapma zaruretlerinin bulunmadığını, müvekkilleri tarafından tebligat kooperatifin ticari sicilde belirtilen adresine yapıldığını, kooperatif süresi içinde dosyaya cevap dahi vermemiş iken mahkemece bu hususun resen değerlendirilerek davalarının reddedilmesinin anlaşılmadığını bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, vekalet ücreti ve masrafların karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 44. maddesi uyarınca genel kurul toplantısına çağırma izni verilmesi istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 44. maddesinde, kooperatiflerde ortakların genel kurulu toplantıya çağırabilme koşulları ve çağırma usulü düzenlenmiştir. Yine davalı kooperatif anasözleşmesinin çağrıya yetkili organlar başlıklı 27. maddesi, genel kurul, yönetim kurulunca toplantıya çağrılır. Gerekli hallerde denetim kurulu, kooperatifin ortağı bulunduğu üst birlik ve tasfiye memurları genel kurulu toplantıya çağırma yetkisine sahiptirler. Genel kurul yukarıdaki şekilde toplanamadığı takdirde Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca toplantıya çağrılabilir. Ayrıca, 4 ortaktan az olmamak kaydıyla toplam ortak sayısının 1/10'unun isteği halinde, genel kurul 10 gün içinde yönetim kurulu tarafından toplantıya çağrılır. Bu başvurunun, müştereken ve noter tebligatı ile yapılması gerekir. Yönetim kurulunca bu isteğin zamanında yerine getirilmemesi ve sırasıyla denetim kurulu, kooperatifin ortağı bulunduğu üst birlik ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na aynı şekilde yapılan başvurulardan da bir sonuç alınamaması durumunda, istek sahipleri mahalli mahkemeye başvurarak genel kurulu bizzat toplantıya çağırma izni alabilirler, hükmüne haizdir.
Davalı kooperatifin ticaret sicil müdürlüğünde kayıtlı adresine gönderilen ihtarnamenin tebliğ edilememesinde diğer şartların yerine gelmesi durumunda kooperatif genel kurul toplantısına çağırma iznine ilişkin davanın görülmesi gerekmektedir. Yargıtay 23.Hukuk Dairesi'nin 2016/4746 Esas-2017/787 Karar sayılı ilamında benzer bir olayda ihtarnamenin tebliğ edilememesi durumu bozma nedeni yapılmamıştır. Davadan önce Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne başvuru yapıldığı da sabittir.
Diğer yandan dava konusu kooperatife ait ana sözleşmenin 27. maddesinde kanundan farklı olarak yönetim kurulunca bu isteğin zamanında yerine getirilmemesi halinde sırasıyla denetim kurulu ve kooperatifin ortağı bulunduğu üst birliğe başvuru koşulu öngörülmüş ise de, anılan hüküm kanuni düzenlemeye aykırı olup kooperatif ortaklarının haklarını kullanmasını kısıtlayıcı nitelik taşıması nedeniyle uygulanması mümkün değildir. (Aynı yönde Yargıtay 23.HD'nin 2018/1713 Esas-2020/4493 Karar sayılı ilamı)
Bu nedenlerle ilk derece mahkemesince davanın reddi gerekçesi olarak gösterilen gerekçenin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Genel kurulu toplantıya çağırmak, ortaklara da tanınmış bir hak ise de, gerektirici sebeplerin ve bunların varlığına işaret eden delillerin gösterilmesi gerekmektedir. Gösterilen sebeplerin tamamen ispatı gerekli değil ise de, bunlara ilişkin emare ve belirtilerin ortaya konulması gerekmektedir. Bu sebeplerin makul ve genel kurulun toplanmasını gerektirecek derecede önemli olması da gereklidir. Bir genel kurulun iptali yoluna gidilmeden, iptale sebep olabilecek nedenlere dayalı olarak gündem oluşturulup çağrı izni istenmesi de doğru değildir. Aksi durum yasanın tanıdığı bir hakkın keyfi olarak kullanımı sonucunu doğurur(.Yargıtay 23.HD'nin 2011/2658 Esas-2012/719 Karar sayılı ilamı)
Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davalı kooperatifin 30/06/2017 tarihli genel kurul kararının yok hükmünde olduğunun tespiti ve üyeliğin tespiti istemli dava açıldığı yapılan yargılama sonucunda davacıların, davalı kooperatifin üyesi olduklarının tespiti davalarının feragat nedeniyle reddine, davacıların, davalı kooperatifin 30/06/2017 tarihli genel kurul kararının yoklukla malül olduğunun tespiti talebinin kabulü ile Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... ticaret sicil sırasında kayıtlı ...ı Kooperatifi'nin 30/06/2017 tarihli olağan genel kurulunda alınan karaların yok hükmünde olduğunun tespitine karar verildiği, kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.
Tüm bu nedenlerle öncelikle tüm davacıların davalı kooperatif üyesi olup olmadıkları, Kooperatifler Kanunu’nun 44. maddesinde belirtilen nisaba ulaşıp ulaşmadıkları belirlendikten ve Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının sonucu beklendikten sonra genel kurulun toplantıya çağrılması için haklı nedenin bulunup bulunmadığı değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava dosyasının taraflar arasındaki ihtilaf ile ilgili esasa ilişkin delillerin toplanması ve değerlendirilmesi sonucunda karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacıların istinaf taleplerinin KABULÜ ile Konya Asliye .. Ticaret Mahkemesi'nin 11/03/2019 tarih... Esas ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davacılar tarafından yatırılan 44,40 TL istinaf karar harcının talep halinde davacılara iadesine,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5-İstinaf başvurusunda bulunan davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/3 maddesi gereğince; kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 27/09/2021 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır
A.Ç.