T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:
KARAR NO:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 20/09/2022
NUMARASI: Esas Karar
DAVACILAR : 1-... - (T.C. Kimlik No: ...)
2-... - (T.C. Kimlik No: ...)
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI: ... ı
VEKİLİ: Av. ...
DAVA : Kooperatif (Genel Kurulun Yenilenmesi Talepli)
Birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi E. K. Sayılı Dosyası
DAVACI : ... - (T.C. Kimlik No: ...)
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI: ... Başkanlığı
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
Birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi E. K. Sayılı Dosyası
DAVACI : ... - (T.C. Kimlik No: ...)
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI: ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
Birleşen Konya Asliye Ticaret Mahkemesi E. K. Sayılı Dosyası
DAVACI : ... - (T.C. Kimlik No: ...)
VEKİLİ : Av. ... -
DAVALI: ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA : Kooperatif Genel Kurul İhraç Kararının İptali
Birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi E. K. Sayılı Dosyası
DAVACI : ... - (
VEKİLLERİ : Av. ... -
Av. ... -
DAVALI : ... Başkanlığı
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA : Kooperatif Genel Kurul İhraç Kararının İptali
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ: 03/01/2024
YAZIM TARİHİ: 04/01/2021
Davacı tarafından davalı aleyhine Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin Esas sayılı dosyası ile açılan davada 24/09/2018 tarihinde tesis edilen karara karşı davalı Kooperatifin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiller gibi davalı kooperatiften peşin ödeme ile mesken ve üyelik satın alan toplamda 48 kişi bulunduğunu, bu kişilerin davalı kooperatif Genel Kurulun 30.06.2000 yılı genel kurulunda kendisine yetki verilen ... Ltd. Şti'den peşin ödeme ve başkaca bir ödeme yapmayacakları taahhüdü ile mesken ve üyelik satın aldıklarını, davalı kooperatifte normal üyelerin A-tipi, peşin ödemeli üyelerin B-tipi üyeler olarak kayıt edildiklerini, davalı Kooperatifin 23/06/2018 tarihinde genel kurulunu yaptığını, ancak davetiye de genel kurulun başlayacağı saatin 9:00 olması gerekirken genel kurula üye toplamak için başlama saatinin bahanelerle 1 saat 45 dk. ertelendiğini, B-tipi üyelere karşı haksız şekilde çoğunluğun sağlandığını, kooperatifin şu ana kadar yapılan genel kurulları ve kooperatif ana sözleşmesi incelendiğinde usulsüz üye kaydı yapıldığının ortaya çıkacağını, davalı kooperatifin 23.06.2018 tarihli genel kurulunda oy sayımlarında B-tipi üyelerin oylarının eksik kullandırılarak mağdur edildiklerini, buna itiraz etmelerine rağmen itirazlarının red edildiğini, hakka ve hukuka aykırı olarak toplanan, peşin ödemeli üyelerin genel kurula katılımlarının haksız bir şekilde engellendiği, davalı kooperatifin 23.06.2018 tarihli 2017 yılı genel kurulunun iptal edilmesi ve yokluğunun tespiti gerektiğini, davacı ve davalı kooperatif üyesi ...'nun kooperatifte iki adet normal ve bir adet dubleks daire üyesi olduğunun Konya .. Noterliği aracılığıyla davalı kooperatifçe gönderilen ihtarname, davalı kooperatif kayıtları ve davalı kooperatifin temsilcisinin ... ile yaptığı sözleşme ile sabit olduğunu, Konya .. Noteri aracılıyla davalı kooperatifçe gönderilen .. sayılı ihtarnamede de müvekkil ...'nun davalı kooperatifte üç adet üyeliği olduğunun ve genel kurullarda üç adet oy hakkı olduğunun doğrulandığını, 23.06.2018 tarihinde düzenlenen davalı kooperatifin 2017 yılı genel kurulu tutanağının 4 numaralı gündem maddesi incelendiğinde; oylamaların 33'e 27 şeklinde başladığını, B tipi üyelerin olduğu taraf haksız bir şekilde eksik bırakılınca 27 olan oy sayısının terketmeler sebebiyle 25'e düştüğünü, muhalefet şerhi veren üyelerin sayısının 25 olduğunu ve bu kişilerin kooperatifle ecrimisil ve aidat davaları devam eden B tipi üyeler olduğunu belirterek; davanın kabulü ile; 23.06.2018 tarihli ...nin 2017 Genel Kurulunun iptal edilerek yokluğunun tespiti kararı ve 2017 genel kurulunun yenilenmesi kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili 02/08/2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Konut Yapı Kooperatiflerinin genel kurul kararlarının iptalini kimlerin, hangi sebeplere dayanarak, ne kadar süre içinde isteyebilecekleri hususunun 1163 sayılı yasa'nın m.53'de düzenlendiğini, aynı hususun Tip Anasözleşmelerinin m.38'de yazılı olduğunu, kanunun 48.maddesinde "Genel Kurulda her ortak yalnız bir oya sahiptir" emredici hükmünün olduğunu, müvekkili Kooperatifin Anasözleşmesinin 14/1 Md. Hükmünün de bu yönde olduğunu, geldiği halde toplantıya alınmayan tek kişinin ölen eski ortak ....'nın eşi olduğunu, ortaklık sıfatı kalmadığından üyeler listesinde ....'nın yada kendisini ona nisbet ederek katılmayı isteyen mirasçı/larının toplantıya kabulüne yasal dayanak bulunmadığını, müvekkili yönetiminin, görevi olmadığı halde, mirasçılara Noter'den ihtarname gönderip yasal şartlarını yerine getirip aralarında seçecekleri Tereke Temsilcisinin süresinde başvurması halinde, ortaklığa kabul edeceğini tebliğ ettirmiş ise de; başvuran olmadığından Anasözleşme'nin md.15 hükmü gereği 8.500,00 TL birikmişin, kooperatife olan kesinleşmiş büyük miktardaki borçlarına mahsup edilerek, yasal defterlerinin buna göre düzenlenmesi için muhasebeye talimat verildiğini, davacıların dayanaksız ve sanal diğer iddialarının doğru olabilmesi durumunda, Bakanlık Temsilcisinin toplantının başlamasına izin vermemesi, rapor tutup oradan ayrılmasının gerekeceğini, tek tek kimlik yoklaması ve çok sayıdaki vekaletnamelerin doğrulanmak üzere incelenmesi sebebiyle olağan bir gecikme olmuş ise de, bu durumun tüm genel kurul toplantıları için kaçınılmaz olduğunu, üyeler listesinde, bir önceki Genel Kurul Toplantısındakinden daha az ortak olmasının sebebinin istifa edenler olduğunu, birkaç kişinin de ortaklığı devraldığından yerine listeye yeni ortak yazılmadığını, ...'ün adının yanlışlıkla listeye yazıldığını, durumu toplantıda farkeden müvekkil Yönetimi Kurulunun nisabı etkilememesi sebebiyle bu durumu kayıtlara geçirtme gereği duymadığını, yasanın 53.maddesinde gösterilmeyen sebeplerle iptal davasının açılamayacağını, davacıların gösterdikleri iptal sebeplerinin yasal dayanaktan yoksun olduğunun, yasa/anasözleşmenin kamu düzeninden olan emredici nitelikteki hükümlerine de aykırı olması sebebiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. E. ... K. sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, 19/10/2004 tarihli "Sözleşme" başlıklı belge ile davalı Kooperatife peşin ödeme sureti ile B tipi üye olduğunu, müvekkilin 15.500,00 TL'yi nakden ve defaten kooperatife ödediğini, davalı kooperatifin 19/10/2004 tarihli yönetim kurulu kararında müvekkilin tüm sorumluluklarının yapımcı firma tarafından karşılanacağının da karar altına alındığını, davalı kooperatif tarafından müvekkil ve müvekkil konumunda bulunan diğer B tipi üyeler aleyhine icra takibine başlanılarak “aidat alacağı” adı altında ödemelerde bulunmalarının talep edildiğini, ancak 30/06/2000 tarihli genel kurul kararında yapılacak ödemeler arasında böyle bir ödemenin olmadığını, bu nedenle talep edilen aidat alacaklarının kooperatif genel kurul kararına aykırı olduğundan, müvekkilin hukuken kooperatife herhangi bir borcu bulunmadığını, Kooperatif tarafından hiçbir şekilde böyle bir belirleme yapılmaksızın müvekkilin borçlu olduğunun belirtildiğini, kooperatif genel kurul kararında, müvekkilin borcunun neden kaynaklandığı, toplam borç miktarı gibi temel hususların belirtilmeden, usulsüzce ihraç kararı verildiğini, davalı kooperatifin 23/06/2018 tarih ve 6 nolu ihraç kararının yasaya ve usule aykırı olduğunun bir diğer göstergesinin de genel kurul kararından sonra 18/07/2018 tarihinde müvekkiline tebliğ edilen Konya.Noterliği'nin bila tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi olduğunu, ihtarnamede 2. Temerrüd ihtarnamesi belirlemesi yapılmış ise de daha öncesinde müvekkile tebliğ edilmiş bir ihtarname olmadığını, müvekkilin üyeliğinin halen devam ettiğinin davalı kooperatif tarafında da kabul edildiğini, davalı kooperatif tarafından müvekkiline keşide edilen ihtarnamenin, Yargıtay'ın müstekar hale gelmiş içtihatları ile sabit olduğu üzere usulüne uygun olarak gönderilmiş ihtarname olmadığını beyanla; davalı kooperatifin 23/06/2018 tarih ve 6 no'lu ihraca ilişkin genel kurul kararının yasaya ve usule aykırı olduğundan iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının henüz ortaklıktan çıkarılmadan, yani kendisine henüz çıkarma kararı gönderilmemişken, şartları oluşmadan dava açtığından davasının usulen reddine karar verilmesi gerektiğini, ancak Genel Kurul Kararını yok sayamacaklarını münhasıran, çıkarmaya dair Genel Kurul Kararının haklılığının tartışılması yöntemiyle de davaya bakılabileceği değerlendirildiği takdirde olayın tümünün değerlendirilmesinin gerekeceğini, davacının aleyhinde, müvekkili kooperatifin genel kurulunda kesinleşmiş borçlarını ödemediği takdirde şeklinde şart koşularak da olsa, bu takdirde ortaklıktan çıkarılacağının dahi dava sebebi olabileceği değerlendirildiği takdirde ise zorunlu olarak davaya Genel Kurul İptali davası olarak bakılması gerekeceğini, davacının davasının yasal dayanaktan yoksun davanın öncelikle reddine, aksi düşünüldüğünde genel kurul kararının iptali davası olarak bakılabileceği değerlendirmesiyle esasa geçildiği takdirde ise, davanın esastan reddini talep etmiştir.
Birleşen Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... E. ... K. sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davacı kooperatife B Tipi üye olduğunu, davalı kooperatifin 30.06.2000 tarihinde yapılan 1999 yılı olağan genel kurul toplantısında sabit fiyatlı üyelik konusunda karar alındığını, buna göre kooperatif inşaatının yapım ve yürütülmesi işinin ... Şti.'ne verildiğini, ... Şti'ne yapım karşılığında kooperatif üyeliği verileceği ve şirketin bu üyelikleri üçüncü kişilere devir edebileceği, bu şekilde üyelik devirlerinde devir alanların B tipi üyeler olarak kayıt edileceği, B tipi üyelerin kat farkı, elektrik, su ve doğalgaz sayaç ve katılım payları dışında herhangi bir ödemede bulunmayacaklarına sonuçta bütün üyelerin eşit olarak ödemede bulunacaklarına karar verildiğini, 04.06.2004 tarihli müvekkilinin devralan davalı kooperatifin müteahhit şirket(... Şti) aracılığıyla devreden taraf olduğu sözleşmeye göre müvekkilinin kooperatiften 3 adet daire satın aldığını, ancak söz konusu kooperatifin o zamanlar resmi olarak ferdileşmeye gitmediği için satın alınan dairelerin kağıt üzerinde hisse olarak gösterildiğini, genel kurulun hala geçerli ve yürürlükte olan bir genel kurul olduğunu, devir konusu dairelere ilişkin peşin ödemeli hisseleri, davalı kooperatiften kat farkı dışında başkaca herhangi bir ücret ödenmeyeceği şartıyla satın alan müvekkilinden, davalı kooperatifin aidat istemesi, buna ilişkin icra takibi yapması, dava açması ve hatta kooperatif ortaklığından çıkarmak istemesinin hukuka aykırı olduğunu, bir kimsenin kooperatife sabit fiyatla üye kabul edilebilmesi için genel kurul kararına ihtiyaç bulunduğunu, sözkonusu olayda ... Şti.'ne satış yapma yetkisi verenin kooperatif genel kurulu olduğunu, davalı kooperatifin müvekkiline birinci temerrüd ihtarnamesi ve ortaklıktan çıkarılmaya ilişkin ihtarnameyi tebliğ ettiğini, ortaklıktan çıkarılma sebebinin temelinin davalı kooperatife ilişkin aidat borcunu oluşturduğunu, müvekkilinin davalı kooperatife aidat borcu bulunmadığından ihtarnamelere itiraz ettiklerini ve kabul etmediklerini belirterek; bu davanın Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasında görüldüğünden davalarının kabulü ile davalı Kooperatifin aldığı ortaklıktan çıkarma kararının iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde özetle; davacıyı müvekkil yönetim kurulu değil, 23/06/2018 günlü toplantıda müvekkili Genel Kurulu'nun ortaklıktan çıkardığını, davacının aynı konudaki işbu davayı ikinci kere açtığını, aksi düşüncede, müvekkili Kooperatif Genel Kurlu'nun, davacıyı icra takip dosyalarında usulüne göre kesinleştirilmiş borçlarını, ayrıca, noterden de ihtar edildiği halde ödemediği, evinde yapılan hacizlerde, borçlarını ödemeye yetecek malı/geliri bulunmadığı, tapuda ve araç sicilinde adına kayıtlı taşınmaz mal ve araç bulunmadığı gerekçesiyle ortaklıktan çıkarıldığını, davacının kesinleşmiş borçlarının tamamı, aidat borcu değil, müvekkili kooperatifin toplam üç adet meskenini haksız işgal ederek, on bir yıl boyunca haksız işgalini sürdürmüş olmasından kaynaklanan ecrimisil asıl borcu ile bunların fer'ileri ve yargı /icra giderlerinden oluştuğunu, birinci temerrüd ihtarnamesinin Konya ..Noterliği'nin 18/12/2017 günlü ...yevmiye numaralı, ikinci temerrüd ihtarnamesinin Konya .Noterliği'nin 04/06/2018 günlü .. yevmiye numaralı Genel Kurulun 23/06/2018'de yapılan toplantısında, davacının kesinleşmiş aidat borçlarını ödemediği takdirde, çıkarılmasına karar verilmesi, çıkarma kararının davacıya tebliği 13/07/2018 günlü (8)sayılı Yönetim Kurulu Kararının, Konya ..Noterliğinden 13/07/2018 günlü ... yevmiye numaralı evrakla tamamlandığından bahisle davanın, aynı konuda mükerrer dava açılması sebebiyle reddine, aksi düşüncede tahkikat yapılacak mahkemenin .... E. davada birleştirilmesine ve davanın esastan reddine karar verilmesni talep etmiştir.
Birleşen Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.. E. .. K. sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin davalı kooperatifin B tipi üyesi olduğunu, tüm aidat ve ödentileri ödediğini, buna rağmen davalı kooperatif müvekkilin aidat borcu olduğu gerekçesiyle müvekkile birinci temerrüd ihtarnamesi ve ortaklıktan çıkarılmaya ilişkin ihtarname ile ortaklıktan çıkarıldığını tebliğ ettiğini, ihtarnamelere itiraz ettiklerini ve kabul etmediklerini, ortaklıktan çıkarılma kararının alındığı genel kurulda yapılan oylamalarında hukuka aykırı olduğunu belirterek; davanın kabulü ile davalı Kooperatifin aldığı ortaklıktan çıkarma kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının emsali birkaç kişi ile birlikte, müvekkili Kooperatifin 23.06.2018 günlü Genel kurul Toplantısında, yeterli oyçokluğu ile alınan kararla, kesinleşmiş borçlarını ödemedikleri için ortaklıktan çıkarıldıklarını, bu dava mahkemenin ... Esas sayılı dosyasında sürerken, buna karşılık davacının tam olarak aynı konudaki işbu davayı ikinci kere açtığını, müvekkilinin Yönetim Kurulu'nun, davacı ile emsali beş arkadaşının kesinleşmiş borçlarını ödememekte ısrar etmeleri üzerine, herbirine birinci/ikinci ödeme muhtıralarını tebliğ ettirdiğini, müvekkili Kooperatifin, alacaklarını, takip hukuku yönünden de kesinleştirdikten sonra, ortaklıktan çıkarmayı değil, kesinleşmiş alacaklarını tahsil etmek istemiş ise de, davacının, ifaya ve infaza yarar malı/gelirinin bulunmadığı anlaşıldığından, zorunlu olarak, ortaklıktan çıkarılması yoluna gidildiğini belirterek; işbu davanın mükerrer dava olması sebebiyle usulden reddine, olmadığında esastan reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Birleşen Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....E. ... K. sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin parasını ödeyerek iki adet daireyi davalı kooperatiften satın aldığını, müvekkilden çıkan daireler için erken teslim bedeli adı altında para almalarına rağmen davalı kooperatifin, müvekkile bu daireleri teslim etmediğini, davalı kooperatif daire tesliminden kaçındığı gibi, bedelinin tamamı ödenen dairelere ilişkin hukuka aykırı bir şekilde aidat talep ettiğini, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun ilgili maddelerinde üyeleri koruyucu düzenlemelerin bulunduğunu, davalı kooperatifin bu kanuna aykırı davranarak, müvekkilinin borçlu bulunduğu aidat tutarını ödememesi gerekçesiyle ihraç kararı aldığını, müvekkilin tüm edimlerini yerine getirmesine rağmen davalı Kooperatifin ihraç kararından önce müvekkile daireleri kiraya vererek sebepsiz zenginleştiğini, bu konuda dava açma haklarını saklı tuttuklarını, müvekkilinin dava tarihi itibariyle kooperatife borcu bulunmadığını belirterek; genel kurul kararı ile müvekkilin ortaklıktan ihracına ilişkin kararın iptalini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının hukuken tercihli üye olmadığını, tıpkı diğer üyeler gibi normal üye olduğunu, davacının aidat ve ödenti borçlarını yerine getirmemesi nedeniyle 23/06/2018 tarihli genel kurulun 6. maddesi ile davacı ile birlikte toplam 7 üyenin ortaklıktan ihraçlarına karar verildiğini, kararın yokluğunu veya iptalini gerektirir bir durumun olmadığını, aynı genel kurul kararına karşı başka üyelerin de benzer şekilde başka mahkemelerde iptal davaları açtıklarını, işbu davaların hepsinin birleştirilmesi gerektiğinden bahisle işbu davanın Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile birleştirilmesine ve davanın reddine karar verilmesin talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "...Ana dava yönünden yapılan değerlendirmede;
..............................
Mahkememiz dosyasının konusunda uzman Yeminli Mali Müşavir bilirkişisi ...'na tevdii edilerek davalı kooperatifin defterlerinde inceleme yapılarak bilirkişi rapor düzenlenmesinin istenildiği, Yeminli Mali Müşavir ... tarafından düzenlenen 28.05.2022 tarihli bilirkişi raporunda; Davaların ortak özelliğinin davalı Kooperatifin 23.06.2018 tarihli 2017 yılına ilişkin olağan genel kurul toplantısında alınan ortaklıktan çıkarma kararlarına ilişkin davalar olduğunu, davacıların B-Tipi üye olan kişiler olup, davalı tarafın ... olduğunu, toplantı evraklarına ve bakanlık temsilci raporuna göre toplantıya ilişkin tebliğ ve usul şartlarında bir sorun olmadığının, davacıların toplantının tebliği ile ilgili de bir şikayet iletmediğinin, toplantının gününde ve makul süresinde (toplantı saatinden biraz daha gecikmeli de olsa) yapıldığının, davacıların hukuka ve mevzuata aykırı olarak iddia ettiği hususlardan birisinin de; Çıkarılan üyelerden bazılarının birden fazla hissesi olduğu ve buna göre de oylama yapılırken “bir oy” kullandırıldığı ve eksik/hatalı oylama yapıldığı yönündeki iddialar olduğunu, buna ilişkin incelemeler sonucunda; Kooperatifler Kanunu m. 48 uyarınca her ortağın yalnız bir oya sahip olduğunun, oy hakkında mutlak eşitliğin geçerli olduğunu, ortağın sahip olduğu hisse sayısının oy hakkında önem taşımadığının, bir ortağın kaç hisseye sahip olursa olsun, yalnızca bir oya sahip olduğunu, kooperatifi diğer ortaklıklardan ayıran en büyük farklardan birinin bu olduğunu, kaç hisseye sahip olursa olsun, her ortağın bir oya sahip olduğunu, dolayısıyla incelemeleri sonucu bu tür iddiaların geçerli olmadığının, toplantıda yapılan uygulamanın kanuna ve mevzuata uygun olduğunun, davacı üyelerin en önemli talebinin ise, 23.06.2018 tarihli 2017 yılı Genel Kurulunun 6.maddesinde geçen ortaklıktan çıkarılma kararının iptaline yönelik olduğunun, sözkonusu kararın genel kuruldan sonra uygulamaya geçirildiğinin ve noter aracılığı ile ortaklara bildirildiğinin, buna ilişkin incelemeleri neticesinde; Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. ve ... K. Sayılı Kararında bu şekilde davacılar gibi kooperatife ortak (üye) olanların (içlerinde davacı ... de vardır) hukuken artık B-Tipi üye sayılması gerektiği sonucuna varıldının ve bu mahkeme kararının ise; Yargıtay 23.Hukuk Dairesi'nin .. E. ve 2... K. Sayılı kararı ile onandığının, sözkonusu bu Yargıtay ilamı için “karar düzeltme” istenmişse de, sözkonusu karar düzeltme de 31.05.2018 tarihinde (2017/475 E.- 2018/3445 K.) reddedildiğinin, dolayısıyla bu yargı kararlarına bakıldığında davacıların da B-Tipi üye olduklarına ilişkin bir tereddütün bulunmadığının, sonuçta Yargıtay'ın bu kararları herkesi bağlayıcı nitelikte olduğunun, buna benzer bir sonuç ise yine Yargıtay 23.Hukuk Dairesi'nin... E. ve ... K. Sayılı kararı ile verildiğini, buna göre sözkonusu bu yargı kararları ve yargı ilamları huzurdaki davada yer alan 23.06.2018 tarihli genel kurulda alınan 6.madde ortaklıktan çıkarılma maddesine de doğrudan etki ettiğinin, zira, sözkonusu maddenin yani davacıların çıkarılma gerekçesine bakıldığında “yıllardır aidat borçlarını ödemedikleri” gerekçesine dayandığının, davacılar da yukarıdaki yargı kararlarında olduğu gibi peşin ödemeli üye olduklarını ve diğer üyeler gibi aidat ödeme yükümlülüklerinin olmadığını ve buna göre borçlarının da olmadığını beyan ettiklerini, ekte bir sureti verilen ...'e gönderilen noter temerrüt ihtarnamesine göre, davalı kooperatifin davacılardan aidat ödemesi talep ettiğini, diğer davacı üyelere gönderilen ihtarnamelerin de bu şekilde olduğunun, davalı kooperatifin davacıları aidat yönünden borçlandırdığının, davacıların B-Tipi üye oldukları dikkate alındığında diğer normal üyeler gibi aidat ödemesi yapmayacakları ve bu ödemelerini yapmadıkları ve borçlandıkları için de üyelikten çıkarılamayacakları yönünde kanaatinin oluştuğunu, buna göre davalı kooperatifin davacılara ilişkin tüm borçlandırmaları ayrı ayrı ibraz etmesi, borç türlerini detaylı olarak sunması ve bu borçların içinde aidat borçlarına ilişkin borçların çıkarılarak ve varsa ecrimisil, kat farkı, elektrik, su, doğalgaz, sayaç ve katılım payları gibi borçları üye ve daire bazında listeleyerek sunmasının gerektiğini, davacıların beyanlarında kooperatife borçları olmadığının beyan bildirildiğini, sözkonusu borçlandırmaların aidat borçlandırmasından kaynaklı borçlandırmaların ise eğer, 23.06.2018 tarihli genel kurulun 6.maddesinde borçlarını ödemedikleri gerekçesi ile üyelikten çıkarılmalarının; kanundaki eşitlik prensibine, hukuka, üyelerin geçmişte yaptığı sözleşmelere, kooperatifin geçmiş genel kurullarına uygun olmadığı yönünde kanaatinin oluştuğunun, davalı kooperatifin mahkemeye ve dolayısıyla davacı taraflara 23.06.2018 tarihli genel kurulun 6.maddesinde “üyelikten çıkarmaya” gerekçe olarak gösterdiği borçların hangi borçlardan kaynaklandığını, borçların tek tek niteliğini ve kaynağını da belirterek ibraz etmesi, borçların üye bazında ve daire bazında ibraz edilmesi ve mahkemenin de bu doğrultuda sonuca gitmesinde fayda olacağının, ibraz edilen borçlandırmaların niteliğine göre de 23.06.2018 tarihli genel kurulun 6.maddesindeki ortaklıktan çıkarılma maddesinin iptaline yönelik değerlendirmelerin yapılabileceğinin, sözkonusu davaların uzun yıllardır süren sıralı ve çok dosyalı davalar olduğundan, iş bu davayı etkileyebilecek başka bir yargılama, Yargıtay kararı veya ceza davası olup olmadığı ve bu tür yargılamalar var ise nihai sonucu tarafından bilinmediğinden dosyadaki mevcut dosya içerikleri, bilgi ve delillere göre iş bu kanaatine varıldığının bildirildiği, mahkememizce bilirkişi raporlarının ayrıntılı ve denetime açık olması nedeniyle hükme esas alınmıştır.
Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. sayılı dosyasından bir kısım üye tarafından 30/06/2000 tarihli genel kurul kararının iptaline ilişkin dava açıldığı, mahkemece verilen kararın istinaf aşamasında olduğu, yine bir kısım üyelerin açtığı 30/06/2000 tarihli genel kurul kararının iptaline ilişkin Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. E. .. K. sayılı davasında, kazanılmış hakları etkilemeye yönelik davanın reddine dair hüküm kurulup, bu kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmesi, Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan .. E. sayılı davasının beklenmesine karar verilmesi halinde, ... E. sayılı davanın ret ile sonuçlanması ve bu kez başka bir üye ya da üyeler tarafından aynı konuda yeni bir dava açılması halinde de yeni açılacak davaların da sonucunun beklenmesinin gerekeceği, bunun da yıllarca bu davaların sonucunun beklenmesi sonucunu doğuracağı bu nedenle mahkememizce Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2... E. sayılı davasının sonucunun beklenilmesi gerekmediği kanaatine varılmıştır.
Davalı kooperatifin 30/06/2000 tarihli genel kurulunda kooperatif inşaatının yapım ve yürütülmesi işinin ... ... Ltd. Şti'ye verildiği, kooperatifin borcunu ödeyememesi halinde inşaat yapım işi karşılığında bu şirkete kooperatif üyeliği verileceği, bu üyelikler şirket tarafından 3. Kişilere devredilirse şirketten üyelik devralanların B tipi üye olarak kooperatife kaydedilecekleri, B tip üyelerin kat farkı, elektrik, su ve doğalgaz sayaç ve katılım payları dışında bir ödemede bulunmayacaklarının kararlaştırıldığı, 28/06/2002 tarihli olağan genel kurulunda daha önceki genel kurulda belirtilen B tipi üyeliklerin davacı şirkete verilmesinin uygun olduğunun kararlaştırıldığı, bu davacıların üyeliklerinin dava dışı ve 30/06/2000 tarihli genel kurulda adı geçen ... ... Ltd. Şti'nden devraldıkları, davalı kooperatifin B tipi üyesi oldukları, daha sonra genel kurul kararıyla peşin bedelli üye olan davacıların kazanılmış hakkını ihlal eder şekilde karar alınamayacağı, böyle bir karar alınmış olsa dahi davacılar yönünden yok hükmünde olduğu, (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 29/06/2015 tarih ve 2015/3830 Es. 2015/5053 Kar. Sayılı ilamı benzer doğrultudadır.), (Davalı kooperatif genel kurul kararına ilişkin açılan benzer davada Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/10/2019 tarih ve .. Es. .. Kar. Sayılı ilamı ile verilen kararın istinafı üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi'nin 27/02/2020 tarih ve .. Es... Kar. Sayılı ilamı ile verilen karar Yargıtay15.Hukuk Dairesi'nin 01/06/2021 tarih ve 2021/2132 Es.2021/2399 Kar. Sayılı ilamı ile onanmış olup benzer mahiyettedir.) bu nedenle 23.06.2018 tarihli toplantısında 2017 yılına ilişkin olağan genel kurulunda alınan 6 nolu genel kurul kararının davalı kooperatifin B tipi üyesi olan üyeleri yönünden yoklukla malül (mutlak butlanla batıl) olduğu, genel kurulda alınan diğer kararların yeterli nisapla oy çokluğu ile alındığı, butlan sebeplerinin olmadığı, kooperatif genel kurul toplantısının kooperatifin ilgili organları tarafından kararlaştırılıp yapılacağı, mahkemece genel kurul toplantısının yenilenmesine karar verilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
Mahkememizin birleşen .... Es.... Kar. Sayılı dosyasının davacısı ... ile mahkememiz dosyası ile birleşen Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Es... Kar. Sayılı dosyasının davacısı ... aynı zamanda ana dava dosyasından da dava açmış iseler de her iki davanın sebepleri ile konusunun farklı olması, her iki davanın da kanunda farklı şekilde düzenlenmesi karşısında bu davacıların birleşen davayı açmalarında hukuki yararlarının bulunduğu, davalı kooperatifin derdestlik itirazının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
Birleşen Mahkememizin 2.. Es. ... Kar. Sayılı dosyasından; davacı ...'e davalı kooperatifçe Konya .. Noterliği'nin 18/12/2017 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile 1. İhtarnamenin gönderildiği, 21/12/2017 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, ihtarnamenin 7. Maddesinde 01/11/2015-30/11/2017 tarihli aidatın ve bir kısım ecrimisil miktarlarının ödenmesinin istenildiği, 10 günlük süre verildiği, Konya .. Noterliği'nin 04/06/2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile 2. İhtarnamenin gönderildiği, davacıya ihtarnamenin 18/07/2018 tarihinde tebliğ edildiği, 1 aylık süre verildiği,
Birleşen mahkememizin .... Es. ... Kar.sayılı dosyasından; davacı ...'na davalı kooperatifçe Konya .. Noterliği'nin 18/12/2017 tarih ve... yevmiye nolu ihtarnamesi ile 1. İhtarnamenin gönderildiği, 21/12/2017 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, ihtarnamenin 8. Maddesinde 01/11/2016-30/11/2017 tarihli aidatın ve bir kısım ecrimisil miktarlarının ödenmesinin istenildiği, 10 günlük süre verildiği, Konya.. Noterliği'nin 04/06/2018 tarih ve... yevmiye nolu ihtarnamesi ile 2. İhtarnamenin gönderildiği, davacıya ihtarnamenin 28/06/2018 tarihinde tebliğ edildiği, 1 aylık süre verildiği,
Birleşen Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesinin .. Es. ... Kar. Sayılı dosyasından; davacı ...'e davalı kooperatifçe Konya .. Noterliği'nin 18/12/2017 tarih ve.. yevmiye nolu ihtarnamesi ile 1. İhtarnamenin gönderildiği, 25/12/2017 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, ihtarnamenin 6. Maddesinde 01/11/2015-30/11/2017 tarihli aidatın ve bir kısım ecrimisil miktarlarının ödenmesinin istenildiği, 10 günlük süre verildiği, Konya. Noterliği'nin 04/06/2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile 2. İhtarnamenin gönderildiği, davacıya ihtarnamenin 06/06/2018 tarihinde tebliğ edildiği, 1 aylık süre verildiği,
Birleşen Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesinin ....Es. ... Kar. sayılı dosyasından; davacı ...'e davalı kooperatifçe Konya. Noterliği'nin 30/11/2017 tarih ve .. yevmiye nolu ihtarnamesi ile 1. İhtarnamenin gönderildiği, 04/12/2017 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, ihtarnamenin 3. Maddesinde Mayıs-Kasım 2017 tarihli aidatın ve bir kısım ecrimisil miktarlarının ödenmesinin istenildiği, 10 günlük süre verildiği, Konya.. Noterliği'nin 27/02/2018 tarih ve .. yevmiye nolu ve 04/06/2018 tarih ve .. yevmiye nolu ihtarnamesi ile 2. İhtarnamenin gönderildiği, davacıya ihtarnamenin 01/03/2018 ve 06/06/2018 tarihinde tebliğ edildiği, 30 günlük ve 1 aylık süre verildiği,
Tüm davacılar yönünden birinci ihtarnamede 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı kooperatif anasözleşmesinin 14/2. Maddelerinde düzenlenen 30 günlük gecikmiş aidat şartının yerine getirilmediği gibi, bir kısım tebligatların usulsüz olduğu, yine 1 ve 2. İhtarnamelerin bir biri ile uyumlu olmadığı gibi 2 ihtarnamede belirtilen süreler dolmadan 23/06/2018 tarihli genel kurul kararı ile ihraç kararı verildiği, davalı kooperatif'in 23/06/2018 tarihli toplantısında 2017 yılına ilişkin olağan genel kurulunda alınan 6 nolu genel kurul kararının usulsüz olduğu anlaşılmakla ana davanın kısmen kabulüne, birleşen davaların kabulüne karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur...." gerekçesiyle;
"...davanın kısmen kabul kısmen reddi ile;
1- Davalı kooperatifin 23/06/2018 tarihli toplantısında 2017 yılına ilişkin olağan genel kurulunda alınan 6 nolu genel kurul kararının davalı kooperatifin B tipi üyesi olan üyeleri yönünden yoklukla malül (mutlak butlanla batıl) olduğunun TESPİTİNE,
2-Davacıların fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE,
3-Birleşen mahkememizin 12/03/2019 T. ve .. E. .. K. sayılı dosyasından açılan davanın kabulü ile;
4-Davacı ...'in davalı kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin davalı ...... Kooperatifi'nin 23/06/2018 tarihli toplantısında 2017 yılına ilişkin olağan genel kurulunda alınan 6 nolu genel kurul kararının İPTALİNE,
5-Birleşen mahkememizin 21/05/2019 T. ve .... E. ... K. sayılı dosyasından açılan davanın kabulü ile;
6-Davacı ...'nun davalı kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin davalı ......Kooperatifi'nin 23/06/2018 tarihli toplantısında 2017 yılına ilişkin olağan genel kurulunda alınan 6 nolu genel kurul kararının İPTALİNE,
7-Birleşen Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/10/2018 T. ve.. E. .. K. sayılı dosyasından açılan davanın kabulü ile;
8-Davacı ...'in davalı kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin davalı .....Yapı Kooperatifi'nin 23/06/2018 tarihli toplantısında 2017 yılına ilişkin olağan genel kurulunda alınan 6 nolu genel kurul kararının İPTALİNE,
9-Birleşen Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/10/2018 T. ve ....E. ... K. sayılı dosyasından açılan davanın kabulü ile;
10-Davacı ...'ün davalı kooperatif üyeliğinden ihracına ilişkin davalı ......Kooperatifi'nin 23/06/2018 tarihli toplantısında 2017 yılına ilişkin olağan genel kurulunda alınan 6 nolu genel kurul kararının İPTALİNE..." şeklinde karar verilmiştir..."
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı Kooperatif vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu İçtihadında, “...suçun sübutuna ya da sabit olmadığına dair kesinleşmiş ceza mahkemesi kararının HMK/165. Maddesi hükmü gereği, tüm Hukuk Mahkemelerini bağlayacağına..." karar verildiğini, yüklenici şirket ... Ltd.Şti'nin yetkilisi ... ile ... hakkında sahte evrak düzenlemek suretiyle bir kısım kişilerin kooperatife üye yapılması nedeniyle açılan davada Konya .. Ağır Ceza Mahkemesinin ... E-K sayılı mahkumiyet kararının Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği, Ceza Mahkemesinin mahkumiyet kararlarının Hukuk hakimini bağlayacağı, ilgili şirketin 202 kişiyi kandırarak paralarını aldıkları ve sahte üyelikler oluşturdukları, dayanak metnin sahteliği nedeniyle üyelik kayıtlarının da kendiliğinden yok hükmünde olacağı, davacıların ödemekle yükümlü oldukları aidatları uzun yıllardır ödemediklerini, davacıların eşit ortak olup imtiyazlı veya peşin ödemeli üye olmadıklarını belirterek; müvekkil Kooperatif‘in 23.06.2018‘de yapılan 2017 Hesap Yılı Olağan Genel Kurulunda 6. Gündem Maddesinde alınan kararların yasaya uygun olduğunun tespitine, davacıların kendilerine birtakım haklar/imtiyazlar kazandırdığını sandıkları B Tipi ortaklığı, müvekkil Kooperatif'e karşı, doğrudan ileri süremeyeceklerinin tespitine, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine, yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına, her bir dava yönünden ayrı ayrı lehlerine vekalet ücreti ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava, davalı kooperatifin 23/06/2018 tarihinde yapılan 2017 yılı genel kurul toplantısında alınan kararların iptali ve kooperatifin B tipi üyeleri yönünden yoklukla malul olduğunun tespitine; birleşen davalar, davalı kooperatifin 23/06/2018 tarihinde yapılan 2017 yılı genel kurulunda alınan kooperatif üyeliğinden ihraca ilişkin 6 numaralı kararının iptali talebine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
Davalı Kooperatif'in 30/06/2000 tarihli genel kurulunun 3.ve 4. maddelerinde; "Kooperatif inşaatının yapım ve yürütülmesi işinin ... Müh. İnş. Ltd. Şti.'ye verilmesine, her türlü mal ve hizmet alımının adı geçen şirket tarafından yapılacağına, kooperatifin de bu şirkete hak edişleri zamanında ve düzenli olarak ödeyeceği, kooperatifin borcunu ödeyememesi halinde bu şirket tarafından istenilmesi halinde inşaat yapım işi karşılığında, bu şirkete kooperatif üyeliği verileceğine, bu üyelikler şirket tarafından 3. kişilere devredilirse şirketten üyelik devralanların B tipi üye olarak kooperatife kaydedileceklerine, B tipi üyelerin kat farkı, elektrik, su ve doğalgaz sayaç ve katılım payları dışında herhangi bir ödemede bulunmayacaklarına" karar verildiği,
İlgili genel kurul kararlarının (3.ve 4.) yoklukla malul olduğunun tespiti hususunda bir kısım üyelerce açılan davada Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin.. Esas ..Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, Kararın Yargıtay (Kapatılan) .. Hukuk Dairesinin .. Esas- .. Karar sayılı ilamıyla onandığı, karar düzeltme talebinin reddi üzerine kararın kesinleştiği, davacıların dava dışı ... ..Ltd.Şti'den devir yoluyla peşin bedelli üyelik hakkını kazandıkları ve aidat ödeme yükümlülüklerinin bulunmadığı, yine bir kısım üyelerce açılan davalı kooperatifin ....... Ltd.Şti'den devir yoluyla peşin bedelli üyelik hakkını kazandıkları iddiasıyla bir kısım üyelerce açılan, peşin bedelli üyelerden aidat alınması yönündeki 05/05/2013 tarihli genel kurulun 4 ve 7 maddelerinin iptaline ilişkin davada mahkemece genel kurulun ilgili kararının peşin ödemeli üyelik alan davacılar yönünden iptaline karar verildiği, karara karşı istinaf başvurusu yapılması üzerine Dairemizin .. Esas- ... Karar sayılı ilamıyla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne dair yeniden hüküm kurulduğu, temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay .. Hukuk Dairesinin 01/06/2021 tarih ve .. Esas-.. Karar sayılı ilamıyla temyiz başvurusunun reddine ve kararın onanmasına karar verildiği, kararın bu şekilde kesinleştiği, dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, toplanan delillere ve özellikle dairemizce usul ve yasaya uygun görülen bilirkişi raporuna göre, asıl davada davacıların genel kurul toplantısının ve oylamaların usule aykırı olduğuna yönelik iddiaları ispatlanamamış ise de davacılar kooperatifin peşin ödemeli üyeleri olduğundan, üyelik aidatlarını ödemedikleri gerekçesiyle davalı kooperatif genel kurulunca davacıların ihracına yönelik alınan kararların usul ve yasaya aykırı olduğu, açıklanan nedenlerle davalı kooperatif vekilinin ileri sürdüğü istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı, mahkemece delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davaların kabulüne ilişkin kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı kooperatifin istinaf başvuru taleplerinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı Kooperatifin asıl ve birleşen dosyalara yönelik istinaf başvuru talebinin ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 403,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 24,10 TL karar ve ilam harcının davalı Kooperatiften tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
4-İstinafa başvuran davalı Kooperatif tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4.maddesi gereğince kararın dairemiz tarafından tebliğe çıkarılmasına,
6-Dava dosyasının temyiz edilmeden kesinleşmesi halinde ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda verilen kararın HMK'nın 361/1 maddesi gereğince; taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde dairemize, temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne veya ilk derece mahkemesine verilecek dilekçe ile temyiz kanun yoluna başvurma talebinde bulunulabileceğine 03/01/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır