T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:
KARAR NO:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN:
ÜYE:
ÜYE:
KATİP:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KONYA. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/07/2023
NUMARASI: Esas - Karar
İSTİNAF EDEN
DAVACILAR: 1-
2-
VEKİLİ: Av.
İSTİNAF EDEN DAVALI:
VEKİLİ: Av.
DAVA: Menfi Tespit
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ: 05/02/2024
YAZIM TARİHİ: 06/02/2024
Taraflar arasında görülen davada Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Esas -.. Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
DAVA: Davacılar vekili, müvekkilleri aleyhinde Ereğli İcra Müdürlüğü'nün.. Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus icra yoluyla takip başlatıldığını, müvekkillerinin takibe konu edilen senetlerden dolayı borcunun bulunmadığını, müvekkili ... ile davalı alacaklı arasında 2018 yılında traktör alım-satım ilişkisi bulunduğunu, müvekkili ... adına kayıtlı ... plakalı Massey Ferguson markalı traktörün 25.000,00 TL bedel ile davalıya satıldığını, müvekkilinin ise davalı alacaklıdan ... plakalı Tümosan markalı traktörü 40.000,00 TL bedelle satın aldığını, bu traktörlerin resmi devrinin daha sonra yapıldığını, söz konusu alım satıma ilişkin davalı ile sözleşmenin altında bulunan senetlerin içeriğinin doldurulmadan imzalandığını, müvekkili ...'nin traktör alım satımından başka ilişkisinin bulunmadığını ve başkaca senet de imzalamadığını, davalının senedin içeriğini sonradan sözleşmeye aykırı olarak doldurduğunu ileri sürerek, müvekkillerinin davalıya borçlu olmadığının tespitini ile takibin iptaline, davalının kötüniyetli takibi nedeniyle %20 oranında tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, davacıların çelişkili iddialarda bulunduğunu, anlaşmaya aykırı bir bono tanziminin söz konusu olmadığını, davacılar arasında vekalet ilişkisi bulunduğunu, davacıların sunduğu tahsilat makbuzunda tahsilatın hangi borca karşılık yapıldığına yönelik herhangi bir belirleyici ifade bulunmadığını, davacıların iddialarını ispat etmeleri gerektiği savunarak, davanın reddi ile takip miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere davacılar aleyhine tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, "...Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, bilirkişi raporu, icra dosyası, ödeme makbuzları, yemin, Yüksek Mahkeme ilamları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacılar ile davalı arasında .... plakalı araç ile .... plakalı aracın takasen satışı hususunda anlaşıldığı, taşınır satışından bakiye davacıların takas üstü 37.000,00 TL borcun kaldığı, bu borcun ise 30/10/2018 vade ve 18.500,00 TL bedelli bono ile 30/03/2019 vade tarihli ve 18.500,00 TL bono ile ödeneceği hususunda anlaşıldığı, davacılar tarafından borca istinaden 12.500,00 TL ödeme yapıldığı, ödemeye dayanak tahsilat makbuzu tarihinin 19/11/2018 Tarihi olduğu, 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunumuzun 102/1 maddesi gereğince davacılar tarafından yapılan ödemelere ilişkin olarak tahsilat makbuzunda hangi borç için ödeme yapıldığına dair açıklama bulunmaması sebebiyle vadesi ilk önce gelmiş olan 30/08/2018 tarihli borç için yapıldığının kabulü gerektiği, davacı tarafından dava öncesinde yapılan ödemelerin 30/08/2018 Vade Tarihli ve 18.500,00 TL bedelli bono bedelinden mahsubu neticesinde bu bono yönüyle alacak aslı 6.000,00 TL olarak kabul edilerek Mahkememizce yeniden hesaplama yapıldığı, takip öncesi faiz başlangıç tarihi 30/10/2018, faiz bitiş tarihi 15/09/2021, komisyon oranı 0,30 üzerinden yapılan hesaplamada bu bono yönüyle davacıların alacak aslı 6.000,00 TL, takip öncesi işlemiş faiz 2.893,85 TL, komisyon tutarı 18,00 TL olarak borcunun kaldığı anlaşılmakla davacılar ... ve ....'ın davalarının kısmen kabulüne, davacıların T.C. Ereğli(Konya) İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasında takibe dayanak 09/05/2018 Tanzim ve 30/03/2019 Vade Tarihli ve 18.500,00 TL bedelli(İcra dosyasında 13.075,00 TL tutar üzerinden takibe geçilmiştir) bono yönüyle açmış oldukları davalarının ayrı ayrı reddine, davacıların T.C. Ereğli(Konya) İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasında takibe dayanak 09/05/2018 Tanzim ve 30/10/2018 Vade ve 18.500,00 TL bedelli bono yönüyle 12.500,00 TL alacak aslı, 6.068,89 TL takip öncesi işlemiş faiz ve 37,50 TL komisyon olmak üzere toplam 18.606,39 TL tutar kadar davalı ..... Mak. İnş. San. Ve Tic .ltd. Şti'ye borçlu olmadığının tespitine, 18.606,39 TL alacak tutarı yönüyle icra takibinin iptaline, takibin iptal edilmeyen 6.000,00 TL alacak aslı, 2.893,85 TL takip öncesi işlemiş faiz ve 18,00 TL komisyon olmak üzere 8.911,85 TL üzerinden(Asıl alacağa takip tarihi olan 15/09/2021 tarihinden itibaren alacağın tahsili tarihine kadar tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla değişen oranlarda yıllık % 16.75 ticari temerrüt faizi uygulanmasına)kaldığı yerden devamına, davacıların fazlaya ilişkin talebinin reddine..." dair, davanın kısmen kabulüne, davacıların Ereğli(Konya) İcra Dairesinin... Esas sayılı takip dosyasında takibe dayanak 09/05/2018 tanzim ve 30/03/2019 vade tarihli ve 18.500,00 TL bedelli (İcra dosyasında 13.075,00 TL tutar üzerinden takibe geçilmiştir) bono yönüyle açmış oldukları davalarının ayrı ayrı reddine, yasal şartların oluşmadığından davalı/alacaklı yararına kötüniyet tazminatına hükmolunmasına yer olmadığına, davacıların Ereğli(Konya) İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasında takibe dayanak 09/05/2018 tanzim ve 30/10/2018 vade ve 18.500,00 TL bedelli bono yönüyle 12.500,00 TL alacak aslı, 6.068,89 TL takip öncesi işlemiş faiz ve 37,50 TL komisyon olmak üzere toplam 18.606,39 TL tutar kadar davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, 18.606,39 TL alacak tutarı yönüyle icra takibinin iptaline, takibin iptal edilmeyen 6.000,00 TL alacak aslı, 2.893,85 TL takip öncesi işlemiş faiz ve 18,00 TL komisyon olmak üzere 8.911,85 TL üzerinden (Asıl alacağa takip tarihi olan 15/09/2021 tarihinden itibaren alacağın tahsili tarihine kadar tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla değişen oranlarda yıllık % 16.75 ticari temerrüt faizi uygulanmasına) kaldığı yerden devamına, davacıların fazlaya ilişkin talebinin reddine, İİK'nın 74/5. maddesi gereğince dava takip borçluları davacılar lehine kısmen neticelendiğinden Ereğli(Konya) İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasında icra takibinin 12.500,00 TL alacak aslı, 6.068,89 TL takip öncesi işlemiş faiz ve 37,50 TL komisyon olmak üzere toplam 18.606,39 TL yönüyle derhal durdurulmasına, takibin iptali edilmeyen 18.606,39 TL alacak tutarı yönüyle icra takibinin iptaline, takibin iptal edilmeyen 6.000,00 TL alacak aslı, 2.893,85 TL takip öncesi işlemiş faiz ve 18,00 TL komisyon olmak üzere 8.911,85 TL üzerinden(Asıl alacağa takip tarihi olan 15/09/2021 tarihinden itibaren alacağın tahsili tarihine kadar tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla değişen oranlarda yıllık % 16.75 ticari temerrüt faizi uygulanmasına) bakiye kalan kısım yönüyle devamına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacılar vekili, mahkemece, resmi belge niteliğinde olan noter satış sözleşmelerinin bedelde muvazaalı olduğu kabul edilerek 09.05.2018 tarihli sözleşmedeki sonradan ekleme ile yapılan rakamlara itibar ederek borç miktarını takas üstü 37.000,00 TL belirlendiğini ancak, davalı tarafından sunulan sözleşmeye ve icraya konulan senetlere sonradan sözleşmeye aykırı ekleme yapıldığının belirtilmesi ve bu konuda bilirkişi incelemesi yapılması talep edilmesine rağmen mahkemece talepleri hususunda bilirkişi incelemesi yapılmadığını, noter satış sözleşmesinde satış bedelinin muvazaalı olarak belirlendiğinin kabul edilmesinin hatalı olduğunu, mahkemece tanıklarının dinlenilmemesine karar verilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, ... plakalı Tümosan markalı traktörün Ereğli .. Noterliğinin 26.03.2019 tarihli . yevmiye sayılı araç satış sözleşmesi ile müvekkiline devredildikten sonra davalı şirketin hesabına 2.500,00 TL ödeme yapılıp yapılmadığının açıkça tespit edilmesi gerektiğini ileri sürerek, mahkeme kararının aleyhe olan kısımlar yönünden kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, mahkemece, davacıların 19.11.2018 tarih ve .... no'lu tahsilat makbuzu ile yaptıkları ödemenin 30.10.2018 vadeli 18.500,00 TL bedelli bono karşılığında yapıldığının kabulü ile 18.606,39 TL tutar kadar borçlu olmadıklarının tespitine ve 2.500,00 TL kötüniyet tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacıların yakın akrabalık bağı, aynı işletmede faaliyet gösteriyor olmaları, birlikte ve müteselsil borçlu olarak davalıyla birden fazla ticaret yapmış olmaları, ....'ın dosya arasında mevcut 26.03.2019 tarihli noter sözleşmesinde de ...'nin vekili olarak hareket ettiği, işbu dosyada da aynı vekille temsil ediliyor oluşları ve diğer birçok husus bir arada değerlendirildiğinde ...'nin .... adına yapmasının olağan bir durum olduğunu, kaldı ki ...'nin tek başına ödeme yapmadığını, taraflar arasındaki yakın ilişki müvekkili tarafından da bilindiğinden makbuzun böyle düzenlendiğini, tahsilat makbuzunun içeriğinde tahsilatın herhangi bir bonoya karşılık yapıldığına ilişkin bir ibare bulunmadığını, savunmalarının aksi ispatlanamadığı hâlde tahsilatın bonoya karşılık yapıldığının kabulünün hatalı olduğunu ayrıca, mahkemece yapılan mahsup hesabının da hatalı olduğunu ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kambiyo senedine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
Somut olayda, davacı tarafça, davacı ... ile davalı arasında 2018 yılında traktör alım satımı olduğu, davacı ... adına kayıtlı ... plakalı traktörün 25.000,00 TL bedel ile satıldığı, davacı ...'nın ise davalıdan ... plakalı traktörü 40.000,00 TL bedelle satın aldığı, traktörlerin resmi devrinin daha sonra yapıldığı, bu alım satıma ilişkin davalı ile sözleşme yapıldığı ve sözleşme altında bulunan senetlerin içeriği doldurulmadan imzalandığı, davacı ...'nın traktör satımı dışında davalı ile hiçbir ilişkisinin olmadığı ve başka da senet imzalamadığı, davalının senedin içeriğini sonradan sözleşmeye aykırı doldurarak takip başlattığı, davacıların takibe konu senet için davalıya 19.11.2018 tarihinde 12.000,00 TL değerinde çek ( Fibabank 08.01.2019 tarihli çek) 500,00 TL nakit para verdiği, buna ilişkin tahsilat makbuzu sunulduğu, geriye kalan 2.500,00 TL'nin devir tarihi itibariyle davalıya elden verildiği, davalı tarafından takip konusu senetlerin hem sözleşmeye aykırı olarak düzenlendiği hem de senet bedellerinin ödendiği iddia edilmiş,
Davalı tarafça, taraflar arasında birden fazla ticari ilişki bulunduğu, bunlardan birinin traktör alım satımı olduğu, davacıların iddia ettiği üzere anlaşmaya aykırı bir bono tanziminin söz konusu olmadığı, davacıların iki adet 18.500,00 TL değerinde bono tanzim ederek verdiği, davacı ...'nın davalı ile başka bir ticareti olmadığına dair beyanlarının yerinde olmadığı gibi, 2.500,00 TL'lik ödemeye ilişkin tahsilat makbuzu bulunduğuna yönelik iddialarının da yerinde olmadığı, davacıların 19.11.2018 tarihinde 12.000,00 TL değerinde ileri tarihli çek ve 500,00 TL nakit para ile takibe konu bonolardan kaynaklı borçlarını ödedikleri iddiasının da yerinde olmadığı, yapılan ödemenin davacıların 19.11.2018 tarihinde davalıdan aldıkları 2. el yem karma makinesinden kaynaklanan borcun bir kısmının ifası için verildiği, davacıların traktörden ayrı olarak yem karma makinesi aldığı, yem karma makinesinin tarihinin davacılar tarafından ibraz edilen tahsilat makbuzunun tarihi olan 19.11.2018 tarihini taşıdığı, bu nedenle yapılan ödemenin işbu bonolara ilişkin olmadığı savunulmuştur.
Dava konusu senetler, 09.05.2018 keşide, 30.10.2018 vade ile 30.3.2019 vade tarihlerini içeren, 18.500,00 TL tutarlı, keşidecisi davacı ..., avalisti davacı ... olan malen kaydı bulunan bonodur.
Davacılar tarafından ibraz edilen 19.11.2018 tarihli tahsilat makbuzunda 500,00 TL nakit, 12.000,00 TL çek olmak üzere toplam 12.500,00 TL'nin davacılar tarafından ödendiği belirtilmiş olmakla birlikte ödemenin hangi borca istinaden yapıldığına dair bir açıklama bulunmamaktadır.
08.11.2018 tarihli resmi araç satış sözleşmesinde satıcı davacı ..., alıcı davalı şirket ve satış bedeli 25.000,00 TL, 26.3.2019 tarihli resmi araç satış sözleşmesinde satıcı dava dışı ...., alıcı davacı ..., satış bedeli de 40.000,00 TL olarak görünmektedir.
Davalı tarafından cevap dilekçesi ekinde de, traktör alım satımı ve yem karma makinesi satımına ilişkin sözleşme suretleri ile anılan sözleşme kapsamında verildiği belirtilen senet suretleri ibraz edilmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sırasında bilirkişi incelemesi ve davacının yemin teklifi üzerine davalı şirket temsilcisine yemin teklifinde bulunularak yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Ancak, taraflarca takip konusu senetlerin traktör alım satımı nedeniyle verildiği uyuşmazlık konusu olmamakla birlikte, uyuşmazlık senet bedellerinin ödenip ödenmediği ve davalı tarafça sözleşme ve senetlerin anlaşmaya aykırı doldurulup doldurulmadığı noktasında toplanmaktadır.
Mahkemece satım bedelli olarak resmi satış sözleşmesindeki bedeller yerine satım sözleşmesindeki takas sonrası 37.000,00 TL bedelin kaldığı kabulünden hareketle hüküm tesisi cihetine gidilmiş ise de, davacılar tarafından sözleşme ve senet metinlerinin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddia edildiğinden işbu husus ile senetlerin sözleşme ekinde olup olmadığı, sözleşmeden koparılıp koparılmadığı hususlarında inceleme ve değerlendirme yapılmaması yerinde olmadığı gibi, davacılar tarafından yapıldığı iddia edilen 12.500,00 TL'lik ödemenin dava konusu senet borcu nedeniyle yapıldığının kabul edilmesi gerektiğine yönelik gerekçenin de yerinde olmadığı, çek bedelinin ödenip ödenmediği, ödenmiş ise ödeme tarihinin tespit edilmemesi ve ayrıca, yukarıda da belirtildiği üzere 26.3.2019 tarihli resmi araç satış sözleşmesinde satıcı dava dışı .... olarak göründüğünden davalı şirketin kendisine ait olmayan araç satışı için alacak talebinde bulunup bulunamayacağı hususunun değerlendirilmemesinin de yerinde olmadığı anlaşılmakla, taraf vekillerinin istinaf istemlerinin kabulü ile eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılması, dava dosyasının mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Taraflar vekilinin istinaf taleplerinin KABULÜ ile; Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/07/2023 tarih,.. Esas- .. Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2- Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3- İstinaf başvurusunda bulunan davacılar tarafından yatırılan 539,70 TL istinaf karar harcının talep halinde davacılara iadesine,
4- İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yatırılan 269,85 TL istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,
5- İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6- İstinaf başvurusunda bulunanlar tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
7- Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4 maddesi gereğince kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 05/02/2024 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır