T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: ...
KARAR NO: ...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Konya.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
D. İŞ KARAR TARİHİ: 18/12/2024
NUMARASI: ... D. İş Esas- ... D. İş Karar
İSTİNAF EDEN VE
İHTİYATİ HACİZ
TALEP EDEN: ......
VEKİLİ: Av. ...
KARŞI TARAF:......
TALEP: İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ: 06/05/2025
YAZIM TARİHİ: 06/05/2025
İhtiyati haciz talep eden vekili tarafından karşı taraf aleyhine Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D. İş Esas sayılı dosyasında ihtiyati haciz talebi ile ilgili olarak 18/12/2024 tarihinde tesis edilen ara karara ihtiyati haciz talep eden vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;
TALEP: İhtiyati haciz talep eden vekili, müvekkilinin borçludan olan alacağına ilişkin olarak kambiyo senedi verildiğini ancak senedin vadesinde ödenmediğini, borçlunun çok miktarda borcu bulunduğu ve malvarlığını bu sebeple tasfiye ettiğinin öğrenildiğini, talebe konu ikinci borçlu şirketin ise, adresinden taşınmış olduğunun belirlendiğini, borçlu ...'in ...... isimli şirketin yetkilisi ve tek ortağı olup, şirket adına borçlanırken kendi adına da imza atarak borcu bizzat üstlendiğini, alacağın rehinle temin edilmediğini ileri sürerek, 200.000,00 TL bedelli, 25/04/2024 keşide, 30/11/2024 vade tarihli bonoya dayalı olarak borçluların menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ D. İŞ KARARIN ÖZETİ: Mahkemece, "..TTK'nın 714/3. maddesinde, "Belirli bir günde veya düzenlenme gününden ya da görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bir poliçeden dolayı çekilecek ödememe protestosunun, ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde çekilmesi zorunludur" düzenlemesi yer almaktadır.
200.000,00 TL bedelli senedin vade tarihi 30/11/2024'dur. Ödememe protestosu 04/12/2024 TTK.'nın 714/3.maddesinde belirlenen iki günlük süre içinde protesto çekilmediği anlaşılmıştır.
İhtiyati haciz isteyebilmek için İİK’nun 257/1. maddesine göre, alacağın muaccel olması ve rehinle temin edilmemiş olması yeterlidir. Hamilin, bonoyu tanzim edene yani keşideciye ve onun lehine aval verene karşı ihtiyati haciz isteyebilmesi için, bononun vadesinin gelmesi gerekli ve yeterli olup, ayrıca ödememe protestosu çekmesi ve bu protestoyu bono ile birlikte ihtiyati haciz talebine eklemesi gerekmemektedir. Çünkü, yetkili hamil bu kişilere karşı doğrudan doğruya talep hakkına sahiptir. TTK’nun 779/1.maddesine göre, bir bonoyu tanzim eden kimse; tıpkı bir poliçeyi kabul eden gibi sorumludur. Bonoyu tanzim eden, tıpkı poliçede senedi kabul eden muhatap gibi sorumlu olduğuna göre, onunla aynı durumda olan bono keşidecisinin de hamile karşı aynı nedenle sorumlu olması gerekir.
Ayrıca bonoya tatbik olunacak hükümleri düzenleyen TTK’nun 778. maddesinin yaptığı atıf gereği aynı yasanın 708. maddesi uyarınca ödeme için ibraz edilmesi gereken bir bononun ibraz edilmemesi halinde borçlunun 712. maddeye göre bono bedelini notere tevdi etme hakkı da bulunmaktadır. Bu nedenlerle, alacaklının bono borçlularına gidebilmesi için önceden protesto düzenlemesine gerek bulunmamaktadır. Buna karşılık, alacaklının (yetkili hamilin) bonoda cirantalara, bunlar lehine aval verenlere karşı ihtiyati haciz isteyebilmesi için, cirantalara karşı değil, keşideciye karşı ödememe protestosu çekmiş olması ve bu protestoyu ihtiyati haciz talebine eklemesi şarttır. Zira, TTK'nun 714 ve devamı maddelerinde öngörülen protesto koşulunun yerine getirilmemesi halinde, TTK'nun 730. maddesi gereğince kambiyo senedine dayalı müracaat hakkı cirantalara karşı düşer. Keşideciye veya cirantalara başvuru için protestonun cirantalara karşı çekilmesi gerekmemekte olup, cirantalara başvuru için keşideciye protesto çekilmesi yeterli ve gereklidir.
İhtiyati haciz isteyen tarafından onaylanmış olan talebin dayanağı olan belgenin/belgelerin fotokopisi ve dosya kapsamı incelenmekle; 200.000,00 TL bedelli ve 30/11/2024 vade tarihli senedin süresinde ödememe protestosu olmadığından lehtar ...'ne yönelik talebin reddine, diğer borçlular ... ve ... için talebin kabulüne; borcun rehinle temin edilmediği, borcun vadesinin geçtiği ve borcun ödenmediği hususları anlaşıldığından karar verilmiştir." gerekçesiyle, talebin kısmen kabulü ile, İİK'nun 257 vd. maddeleri gereğince, alacaklının ileride ihtiyati hacizde haksız çıkması halinde karşı taraf olan borçlu/borçlular ile üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumlu olması kaydıyla, ... ve ...'nin gerek elindeki gerekse üçüncü kişilerdeki taşınır ve taşınmaz malları ile hak ve alacaklarının, alacağa yetecek kadar kısımlarının ihtiyaten haczine, borçlu ... hakkındaki talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati haciz talep eden vekili, senedin vade tarihinin cumartesi gününe denk geldiğini, vadesi hafta sonuna denk gelen senedin hafta sonu ödenme imkanı olmadığı zaman, senedin ödenmemiş senet durumuna düşmeyeceğini, bu durumuda karşı tarafın haftanın başlangıcının sonrasında 2 gün boyunca beklemek zorunda olduğunu, vadesi hafta sonuna denk gelmekte olan bir senet adına protesto çektirebilmek için pazartesi ve salı günlerinin geçmesinin bekleneceğini, kısaca çarşamba günü protesto işlemlerine başlanabildiğini yani, vadesi hafta sonuna denk gelen senedin son ödeme gününün 4 gün sarkacağını ileri sürerek, mahkeme kararının ...... ...San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden kaldırılarak anılan şirket hakkında da ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
2004 sayılı İİK'nın 257. maddesinde ''Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.
Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:
1 - Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;
2 - Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;
Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.'' hükmü düzenlenmiştir.
Aynı Yasa'nın 258/1 madde ve fıkrasında ise; "İhtiyati hacze 50nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.'' hükmü yer almaktadır.
6102 sayılı TTK'nın 714/3 maddesinde ''Belirli bir günde veya düzenlenme gününden ya da görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bir poliçeden dolayı çekilecek ödememe protestosunun, ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde çekilmesi zorunludur. Görüldüğünde ödenmesi şart olan bir poliçeden dolayı çekilecek ödememe protestosu, ikinci fıkrada kabul etmeme protestosu için gösterilen süreler içinde çekilir.'' hükmü düzenlenmiştir.
TTK'nın 752. maddesinde ''(1) Vadesi pazara veya diğer bir resmî tatil gününe rastlayan poliçenin ödenmesi, ancak tatili izleyen ilk iş günü istenebilir. Poliçeye ilişkin diğer bütün işlemler, özellikle kabul için ibraz ve protesto işlemleri de tatilde yapılmayıp ancak bir iş gününde yapılabilir.
(2) Bu işlemlerden birinin, son günü pazara veya başka bir resmî tatil gününe rastlayan bir süre içinde yapılması gerektiği takdirde, bu süre onu izleyen ilk iş gününe kadar uzar. Aradaki tatil günleri süre hesabına dâhildir.'' hükmü yer almaktadır.
Aynı Yasa'nın 753. Maddesinde de '' Kanunun bu Kısmında veya poliçede gösterilen süreler hesap edilirken bunların başladığı gün sayılmaz.'' düzenlemesi bulunmaktadır.
Yargıtay 19.HD'nin 2015/4401 E- 14065 K. Ve Yargıtay 12. HD'nin 2012/2785 E-20342 K., 2013/11814 E-21014 K., 2014/3338 E-5787 K. sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere, somut olayda ihtiyati haciz talep eden tarafça ödememe protestosunun yasal süre içerisinde çekildiği ve karşı taraf ...... ...San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden de ihtiyati haciz talep şartları oluştuğundan mahkemece, ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar vermek gerekirken yanılgılı değerlendirme ile talebin reddi yerinde görülmediğinden, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca karşı taraf ...... ...San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden kaldırılmasına ve aşağıda yazılı şekilde yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A)İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvuru talebinin KABULÜ ile; Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/12/2024 tarih, ... D. İş Esas- ... D. İş Karar sayılı kararının karşı taraf ...... ...San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden KALDIRILMASINA,
1-İstinaf başvurusunda bulunan ihtiyati haciz talep eden tarafından yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının talep halinde iadesine,
2-İstinaf başvurusunda bulunan ihtiyati haciz talep eden tarafından yapılan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvuru harcı ile 1.305,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 2.474,40 TL istinaf yargılama giderinin karşı taraf ...... ...San. ve Tic. Ltd. Şti. 'den alınarak ihtiyati haciz talep edene verilmesine,
B) Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince ihtiyati haciz talep edenin talebi ile ilgili karşı taraf ...... ...San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
1- İhtiyati haciz talebinin KABULÜ ile; İİK'nın 257 vd. maddeleri gereğince, alacaklının ileride ihtiyati hacizde haksız çıkması halinde karşı taraf olan borçlu ile üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumlu olması kaydıyla, ihtiyati haciz talep edenin alacağı olan 200.000,00 TL'ni karşılayacak şekilde ...... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin gerek elindeki gerekse üçüncü kişilerdeki taşınır ve taşınmaz malları ile hak ve alacakları üzerine İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,
2-İcra İflas Kanunu'nun 259/1 maddesi gereğince ihtiyati haciz talep eden hacizde haksız çıktığı taktirde karşı tarafın ve 3. kişilerin bu yüzden uğrayacakları zararlara karşılık olmak üzere, talep edilen miktar üzerinden takdiren %15 nispetinde hesaplanan 30.000,00 TL teminat bedelinin (teminatın nakden veyahut kesin, süresiz ve geçerli kabul edilecek bir teminat mektubu olarak) alınmasına,
3-Belirlenen teminatın, kararın verildiği tarihten itibaren 10 gün içerisinde teminat mektubu olarak ilk derece mahkemesine sunulması veya nakit olarak ilk derece adliye mahkemeleri veznesine yatırılması ve kararın Nöbetçi Konya İcra Müdürlüğünce infazının sağlanması, aksi taktirde İİK'nın 261. maddesi gereğince verilen ihtiyati haciz kararının kendiliğinden ortadan kalkacağı hususunun alacaklı tarafa İHTARINA,
4- İhtiyati hacze dayalı icra takibinin kesinleşmesi halinde, ihtiyati haciz ile ilgili yapılan 427,60 TL başvuru harcı ve 704,50 TL ihtiyati haciz harcı olmak üzere toplam 1.132,10 TL yargılama giderinin karşı taraftan alınarak ihtiyati haciz talep edene verilmesine,
5-İhtiyati haciz talep eden kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca takdir edilen 7.500,00 TL ücret-i vekaletin ihtiyati hacze dayalı icra takibinin kesinleşmesi halinde, karşı taraf ...... San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak ihtiyati haciz talep edene verilmesine,
C) Kararın infazının ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
D) Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 06/05/2025 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
...