T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: .....
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: .....
KARAR NO: .....
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ..... (...)
ÜYE: ..... (...)
ÜYE: ..... (...)
KATİP: ..... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Konya.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 27/11/2024
NUMARASI: ........ Esas - ........ Karar
İSTİNAF EDEN DAVACI: ........
VEKİLİ: Av......
DAVALI: .....
TEMSİLCİLERİ: 1- ........
2- ........
DAVA: Kooperatifin Münfesih Olduğunun Tespiti
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ: 20/02/2025
YAZIM TARİHİ: 20/02/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ........ Esas sayılı dosyası ile açılan kooperatifin münfesih olduğunun tespiti istemli davada 27/11/2024 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Sınırlı Sorumlu ........ Kooperatifinin, 04.05.2004 tarihinde tescil edildiğini ve 20.05.2004 tarihli 6053 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde kuruluş ilanı yayımlanarak faaliyetine başladığını, davalı kooperatifin, en son olağan genel kurul toplantısını 02.08.2017 tarihinde yaptığını, bu tarihten sonra olağan genel kurul toplantısı yapılmadığını, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu gereğince kooperatifin üç yıl olağan genel kurulunu yapmaması halinde dağılacağı hükmüne amir olduğunu, her ne kadar davalı kooperatif, üç yıl üst üste olağan genel kurul toplantısını yapmaması nedeniyle dağılmış olsa da bu durumun kooperatifin tasfiye edilip sicilden silindiği anlamına gelmediğini beyan ederek davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespitine, kooperatife tasfiye heyeti atanmasına, 659 sayılı KHK (R.G.: 02.11.2011)‘nın 6/2 ve 14/1 maddeleri gereğince yargılama giderleri ve idare lehine vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı, davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Somut olayda ; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 01/03/2023 gün ve 2022/(15)6-1056 E. 2023/156 K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, davacı Bakanlığın bu davayı açmakta aktif husumetinin bulunduğu, 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/6. maddesi gereğince 3 yıl olağan genel kurul toplantısını yapmayan kooperatiflerin genel kurul yapılması için uygun bir süre verilmesine gerek olmaksızın kendiliğinden dağılmış sayılacakları anlaşılmıştır.
Davalı kooperatifin en son olağan genel kurul toplantısını 02/08/2017 tarihinde yaptığı, dava tarihinden geriye dönük 3 yıl süreyle olağan genel kurul toplantısının yapılmaması nedeniyle davalı kooperatifin dağıldığı belirlenmiş, bu nedenle davacının davasının kabulü ile davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Davalı kooperatife tasfiye heyeti atanmasının da istenilmesi nedeniyle, davalı kooperatife tasfiye memuru atanması da gerekmiştir. 1163 s. Kooperatifler Kanunu'nun 81/7. maddesine göre tasfiye memuru olacak kişilerin aynı Kanun'un 56/1-3. maddesindeki şartlara ve 62. maddesindeki sorumluluklara sahip olması gerektiği anlaşılmıştır. Davalı kooperatifin en son temsilcileri olan ........ ve ........ , tasfiye memurluğu görevini yapamayacaklarını beyan ettiklerinden kendileri tasfiye memuru olarak görevlendirilmemiş, tasfiye memurunun kararın kesinleşmesinden ve avansın yatırılmasından sonra re'sen Mahkememizce seçilmesinin daha uygun olacağı sonucuna varılmıştır.
Davalı kooperatifin son temsilcileri ........ ve ........ 'in görev süresi 06/06/2018 tarihinde sona ermiş ve Mahkememizce kendilerinin tasfiye memuru olarak görevlendirilmeleri uygun görülmemiş ise de; Yargıtay 12. HD.nin 24/01/2017 gün ve 2016/6154 E. 2017/865 K. sayılı emsal içtihadında da belirtildiği üzere, "Görev süresi biten yönetim kurulu üyelerinin, bu sıfatlarının kendiliğinden düşeceğine ilişkin yasalarımızda bir hüküm bulunmamaktadır. Bu nedenle yeni yönetim seçilinceye kadar süresi biten üyelerin zorunlu olarak görevlerinin devam edeceğinin kabulü gerekeceğinden" kendilerinin tasfiye memuru görevlendirilinceye kadar davalı kooperatifin temsilcileri olduğu sonucuna varılmış ve karar başlığında da davalı kooperatif temsilcileri olarak gösterilmişlerdir.
2709 s. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 18. maddesine göre, "Hiç kimsenin zorla çalıştırılamayacak olması ve angaryanın yasak olması" nedenleriyle Mahkememize re'sen takdir edilen tasfiye memuru ücreti ile ayrıca tasfiye masraflarının (davalı Kooperatifin bu masrafları karşılayacak malvarlığı olmadığı belirlendiğinden) davacı Bakanlık tarafından yatırılması gerektiği belirlenmiştir.
Kural olarak davanın kabulü halinde yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesi ve davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerekli ise de; davalı kooperatifin tasfiyesinin yapılabilmesi için tasfiye memuru tarafından bütün malvarlığı, alacak ve borçlarının tasfiye edilerek kapatma bilançosu hazırlanması gerektiğinden ve davalı kooperatifin malvarlığının borçlarını karşılayamaması halinde tasfiyenin tamamlanamayıp çıkmaza girmesi, tasfiye memurunun ticaret sicil müdürlüğünden terkin yerine iflasın açılmasını istemek yoluna gitmek zorunda kalması (6102 s. TTK'nin 542/3), iflas halinde de yeterli malvarlığı olmayacağı için iflas giderlerinin yine Hazine'den karşılanmak zorunda kalınacak olması gibi riskler bulunduğundan, davalı kooperatifin tasfiye esnasında malvarlığının bulunması halinde tasfiye ücret ve giderleri ile diğer yargılama giderlerinin tasfiye memuru tarafından öncelikle davacı Bakanlığa ödenmesine ancak, malvarlığı yoksa tasfiyenin çıkmaza girmemesi için bu masrafların davacı Bakanlık üzerinde bırakılmasına karar vermek gerekmiştir.
Davalı kooperatif temsilcileri tarafından dosyamıza ibraz edilen davalı kooperatife ait ticari defter ve belgelerden, davalı kooperatifin malvarlığının bulunduğuna dair bir belge ve bilgiye ulaşılamadığından bu defter ve belgelerin de davalı kooperatife iadesine karar vermek gerekmiştir.
Davacı Bakanlık ile davalı kooperatif arasında bu davada gerçek bir ihtilaf bulunmayıp, davacı Bakanlığın Yargıtay HGK.'nin yukarıda yazılı emsal içtihadında da belirtildiği üzere, kanundan doğan görevlerini yerine getirmek için bu davayı açtığı görüldüğünden davacı vekili için davacı lehine vekalet ücreti tayin edilmemiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur...." gerekçesiyle, davanın kabulüne, Beyşehir Ticaret Sicili Müdürlüğünün 1472 ticaret sicil sırasında kayıtlı ve ........ mersis numaralı Sınırlı Sorumlu ........ Kooperatifinin, 1163 s. Kooperatifler Kanunun 81/1-6 maddesi gereğince münfesih olduğunun tespitine ve tasfiyesine, kararın kesinleşmesinden itibaren 1 ay içerisinde, ikinci bir yazı veya tebligat beklenmeksizin davacı Bakanlık tarafından şimdilik 10.000,00 TL tasfiye masrafı ve 15.000,00 TL tasfiye memuru ücreti olmak üzere toplam 25.000,00 TL'nin Mahkememizin bu dosyasına yatırılmasına, davalı kooperatifin en son temsilcilerinin tasfiye memuru olarak atanmalarına yer olmadığına,
25.000,00 TL'lik tasfiye masraflarının yatırılmasından ve kararın kesinleşmesinden sonra Mahkememizce re'sen seçilecek 1 tasfiye memurunun göreve başlatılmasına, tasfiye memuru için takdir edilen 15.000,00 TL'nin tasfiyenin tamamlanmasından ve buna ilişkin raporun tasfiye memuru tarafından bu dosyamıza sunulmasından sonra tasfiye memuruna tek seferde ödenmesine, tasfiye memuru ücretinin dışında tasfiye masrafı olarak yatırılacak 10.000,00 TL'nin ise tasfiye memurunun belgelendirdiği taleplere göre, kendisine veya ilgili yerlere Mahkememiz tarafından ödenmesine, tasfiye memuru ücreti ile tasfiye masraflarının güncellenip güncellenmeyeceğinin ve davacı taraftan ilave ücret talep edilip edilmeyeceğinin kararın kesinleşmesi ve tasfiyeye başlanmasından sonra ihtiyaca ve/veya tasfiye memurunun talebine göre ek kararla bilahare değerlendirilmesine, ilave tasfiye masrafına ihtiyaç duyulur ve ek kararla istenilmesine rağmen davacı tarafından yatırılmaz ise, tasfiyenin olduğu haliyle durdurulup, tasfiye memurunun da görevinin sonlandırılacağının davacı tarafa ihtarına (gerekçeli kararın tebliği ile birlikte ihtaratın yapılmış sayılmasına), tasfiye masrafları ile tasfiye memuru ücretinin tasfiye aşamasında davalı kooperatifin malvarlığının bulunması halinde tasfiye memuru tarafından öncelikle davacı Bakanlığa eksiksiz olarak ödenmesine, davalı Kooperatifin tasfiye masraflarını karşılayacak yeterli malvarlığının bulunmaması halinde ise, tasfiyenin imkansızlaşmasının önlenmesi (tasfiye memurunun 0 (sıfır) bilanço tabir edilen bilançosunu hazırlayabilmesi için) bu masrafların davacı Bakanlık üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince tasfiye masrafı ve tasfiye memuru için takdir edilen ücretin müvekkili Bakanlığın ödemesine, müvekkili Bakanlık lehine vekalet ücreti tayinine yer olmadığına karar verildiğini, kararın bu yönlerinin eksik inceleme sonucu tesis edildiğini, dosya münderecatına göre usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının tasfiye masrafı ve tasfiye memuru için takdir edilen ücretin müvekkili Bakanlık tarafından ödenmesine ve müvekkili Bakanlık lehine vekalet ücreti tayinine yer olmadığına hükmedilmesi yönünden kaldırılmasına, 659 sayılı KHK (R.G.: 02.11.2011)‘nın 6/2 ve 14/1 maddeleri gereğince yargılama giderleri ve idare lehine vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; kooperatifin dağıldığının tespiti istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
Somut olayda davacı Bakanlık tarafından, davalı kooperatifin 3 yıl üst üste olağan genel kurul toplantısını yapmadığı belirtilerek davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespitine ve tasfiye memuru atanmasına karar verilmesinin talep edildiği, ilk derece mahkemesince davacı Bakanlığın talebi kabul edilerek davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespitine ve tasfiye memuru atanmasına karar verildiği, ancak tasfiye memurunun kim olduğunun belirlenmediği, ayrıca tasfiye memuru ücretinin ve tasfiye masraflarının davalı kooperatifin bu masrafları karşılayacak mal varlığı olmadığının belirlendiği gerekçesiyle davacı tarafça karşılanmasına karar verildiği ve davacı Bakanlık ile davalı kooperatif arasında bu davada gerçek bir ihtilaf bulunmadığı, davacı Bakanlığın kanundan doğan görevlerini yerine getirmek için bu davayı açtığı gerekçesiyle davacı Bakanlık lehine vekalet ücretine hükmedilmediği, davacı Bakanlık tarafından tasfiye memuru ücretinin ve tasfiye masraflarının kendileri tarafından karşılanması kararının ve lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğu beyan edilerek bu yönlerden istinaf talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.
Yargıtay (Kapatılan) 23.Hukuk Dairesi'nin 2016/8614 Esas-2020/326 Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi, tasfiye iş ve işlemleri için gerekli masraflar ile tasfiye memuru ücretleri, ilgili kooperatifin malvarlığından karşılanması gerekli bedeller olup, ancak kooperatifin malvarlığının bulunmaması ve tasfiye talep eden kurum tarafından bu hususun bilinmesi halinde tasfiye talep eden kuruma yüklenebilecektir. Mahkemece, davalı kooperatifin mal varlığı bulunup bulunmadığı hususunda araştırma yapılmış, ticari defterleri de incelenmiş olup, davalı kooperatifin mal varlığı bulunduğu tespit edilemediğinden tasfiye masrafları ve tasfiye memuru ücretinin davacı Bakanlık tarafından karşılanmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
Ancak ilk derece mahkemesince verilen kararda atanan tasfiye memurunun kim olduğu belirlenmediğinden hükmün bu kısmı infaza elverişli değildir. Atanan tasfiye memuru belirlenerek kimlik bilgilerinin kararda yer alması gerekir. Bu husus kamu düzenindendir.
Ayrıca her ne kadar mahkemece davacı Bakanlık lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş ise de, davalı kooperatif iddia edilen dağılma nedenine kendi sebebiyet verdiğine ve bu suretle de işbu davanın açılmasına neden olduğuna göre, mahkemece karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmektedir. Yargıtay (Kapatılan) 23.Hukuk Dairesi'nin 18/02/2013 tarih 2013/170 Esas- 2013/880 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir.
Açıklanan nedenlerle davacının istinaf başvuru talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının istinaf başvuru talebinin KABULÜ ile; Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/11/2024 tarih, ........ Esas - ........ Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a maddesi gereğince dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davacı harçtan muaf olduğundan harç ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4 maddesi gereğince; kararın tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 20/02/2025 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır
.....