T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ....
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: ....
KARAR NO: ....
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: .... (.......)
ÜYE: .... (.......)
ÜYE: .... (.......)
KATİP: .... (.......)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Konya.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 24/04/2024
NUMARASI: ....... Esas ....... Karar
İSTİNAF EDEN DAVACI: .......
VEKİLİ: Av.....
DAVALI: .......
VEKİLLERİ: Av. ....Av. ....
DAVA: Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ: 13/02/2025
YAZIM TARİHİ: 14/02/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... Esas sayılı dosyası ile açılan genel kurul kararının iptali davasında 24/04/2024 tarihinde tesis edilen karara karşı, davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ortağı olduğu davalı şirketin 25/12/2023 tarihinde usule aykırı olarak olağan genel kurul yaptığını, davalı şirketin bir aile şirketi olduğunu, iptali istenen genel kurulun Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ....... Esas sayılı dosyasından atanan Kayyım ....... nezaretinde yapıldığını, iptali istenen genel kurul toplantısına başkanlık yapmak üzere ortaklardan .......' ın oyçokluğu ile seçildiğini, müvekkilinin adına genel kurul toplantısına katılan Av. .......'ın TTK 420 maddesi gereğince finansal tabloların ve buna bağlı konuların incelenmesi ve müzakeresi amacıyla genel kurul toplantısının ertelenmesini talep ettiğini, toplantı başkanının müvekkilinin talebini kanuna aykırı olarak oylamaya sunduğunu ve müvekkilinin talebinin oyçokluğu ile reddedildiğini, müvekkilinin %40 pay sahibi olarak genel kurul toplantısının ertelenmesini talep edebilecek oy oranına sahip olduğunu, genel kurul başkanının erteleme talebi hakkında takdir yetkisinin bulunmadığı gibi erteleme talebini genel kurulun onayına da sunamayacağını, toplantı başkanının toplantının 1 ay sonraya ertelendiğini genel kurula duyurması gerekirken talebi oylamaya sunarak reddedilmesine neden olduğunu, kanuna göre finansal tablolar ve buna bağlı konuların ertelenmesi gerektiğini, işbu davada dava konusu genel kurul kararının icrasının teminatsız ya da mahkemenin uygun göreceği bir teminat mukabilinde tedbirin durdurulmasına ve söz konusu kararın tedbiren tescil ve ilan edilmemesine ve şirketin organsız kalmaması için şirkete yeni genel kurul yapılıncaya kadar kayyım atanmasına karar verilmesini talep ettiklerini, davadaki haklılıklarını yaklaşık ispat derecesinde ispat ettiklerini, işbu dava konusu hukuka aykırı kararın tescil ve ilan edilmesi halinde telafisi imkansız zararların söz konusu olacağını belirterek; dava konusu genel kurul kararının icrasının teminatsız ya da mahkemenin uygun göreceği bir teminat mukabilinde tedbirin durdurulmasına ve söz konusu kararın ticaret sicil gazetesinde tescil ve ilan edilmemesi yönünde tedbir kararı verilmesine, genel kurul yapılıncaya kadar şirkete kayyım atanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacının, davalı şirketin önceki yöneticisi olduğunu, davacının davacı şirket müdürü olduğu dönemde şirketten kaynaklanan sorumluluklarının hiçbirini yerine getirmediğini, aksine şirketi zarara uğratacak eylemlerde bulunduğunu, yıl sonunda yapması gereken ortaklar kurulu toplantısını yapmadığını, bunun üzerine ortaklar ....... ve ....... Genel Kurulun toplanması amacıyla dava yoluna gittiklerini, Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi ....... E. Numaralı dosyada 15.06.2023 tarihli tensip zaptı ile işbu davanın davacısı .......'a Genel Kurul'u toplaması için 2 aylık kesin süre verdiğini, Konya... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13.09.2023 tarihine duruşma günü vermesi üzerine duruşma gününden bir gün önce genel kurul çağrısı yaptığını ve şirket merkezinden başka bir yerde genel kurulun toplanılacağını beyan ettiğini, mahkemenin .......'ın talebini kabul ettiğini, Genel Kurul çağrısında belirtilen 20/10/2023 günü ise davacı .......'ın Genel Kurul'a katılmaması ticari defterler, bilanço, faaliyet raporu ve gerekli evrakları da kendi bünyesinde tutmuş olması sebebiyle genel kurul yapılamadığını, Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi ise 01/11/2023 duruşmada Genel Kurulun toplanılması için kayyım atanmasına karar verdiğini, kayyımın 07.11.2023 Tarihinde yemin ederek göreve başlamış olup .......'ın kendisine genel kurulu toplaması için gerekli evrakları vermemesi sebebiyle ancak bir ay sonra Genel Kurul çağrısı yapabildiğini, 08.12.2023 tarihli 555 sayılı ticaret sicil gazetesinde yayınlanan çağrıda finansal tabloların ve faaliyet raporunun paydaşların incelemesine toplantıdan 15 gün önce açılacağının ilan edildiğini, şirketin 2022 yılına ilişkin olağan genel kurul toplantısı uzun uğraşlar sonucunda neredeyse 2024 yılında 25.12.2023 tarihinde yapılabildiğini, davacının şirket müdürü olarak toplantıya yine katılmadığını, şirket müdürü olduğu dönem şirketi zarara uğratan 2 haklı ihtar ve iki davaya rağmen genel kurulu toplamayan, kendi yaptığı genel kurul çağrısı da dahil olmak üzere genel kurullara katılmaya, şirket ortaklarına hiçbir bilgi ve belge vermeyen eski şirket müdürü ....... haklı olarak azledildiğini, genel kurulun kararı usul ve yasaya uygun olduğunu, davanın kötüniyetle açıldığını, davacının, zaten kendisinin hazırladığı, imzaladığı ve incelenmek üzere sorumluluğu altında uhdesinde tuttuğu evrakları inceleyemediğini öne sürerek adeta dalga geçtiğini, davacının talebinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "...Her ne kadar TTK 420. maddesinde; sermayenin 1/10 oranına sahip ortağın talebi ile finansal tabloların müzakeresi için toplantı başkanınca genel kurul toplantısının bir ay sonraya bırakılacağına ilişkin amir bir hüküm mevcut ise de; burada kanunun aradığı amaç şirketlerin yönetiminden ve mali durumu hakkında bilgi sahibi olmayan ortakların hukuki menfaatlerinin korunmasıdır. Dosyamıza celp edilen Ereğli Ticaret Sicil Müdürlüğünün kayıtlarına göre dosyamızın davacısı ....... davalı şirketin 25.12.2023 tarihine kadar yetkilisi ve yöneticisidir. Yönetici olan ortağın yönettiği ve kendi düzenlendiği finansal tabloları bilmediğinin ileri sürülmesi hayatın doğal akışına aykırı olduğu gibi mantık kuralları ile de bağdaşmamaktadır. Türk Medeni Kanunun 2. maddesinde belirttiği gibi herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Hukuk düzeni bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını korumaz. TMK 4. maddesi hakimin kendisine takdir yetkisi tanınan hususlarda hukuka ve hakkaniyete göre karar vermesi gerektiğini düzenlenmiştir. Hukuk kurallarının nihai amacı kişiler arasında ve toplumda adaleti sağlamaktır. Kanunların emredici düzenlemeleri kanunların amacına aykırı olamaz. Bu çerçevede eldeki uyuşmazlık değerlendirildiğinde; davacı vekilinin 25.12.2023 tarihinde yapılan davalı şirketin genel kurul toplantısında finansal tabloların incelenmesi için genel kurul toplantısının ertelenme talebinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu ve iyi niyet kurallarıyla bağdaşmadığı kanaatine varıldığı...." gerekçesiyle davacının davasının reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; TTK m. 420/1. gereğince erteleme talebi hâlinde divan başkanının takdir yetkisi bulunmadığını, genel kurul başkanının erteleme talebi hakkında takdir yetkisi olmadığı gibi erteleme talebini genel kurulun onayına da sunamayacağını, kanunun emredici olduğunu, erteleme talebinin genel kurulun onayına da tabi olmadığını, iptali istenen genel kurul kararının finansal tablolar ve buna bağlı konular ile ilgili olduğunu, erteleme talebi hakkı mutlak olup, hakkın kötüye kullanımı değerlendirilmesinin dâhi yapılamayacağını, ilk derece mahkemesinin "....... davalı şirketin 25.12.2023 tarihine kadar yetkilisi ve yöneticisi olduğu, kendi düzenlendiği finansal tabloları bilmediğinin ileri sürülmesi hayatın doğal akışına aykırı olduğu gibi mantık kuralları ile de bağdaşmadığı ve işbu davanın açılmasının dürüstlük kuralına aykırı olduğu" yönündeki değerlendirmesinin yerinde olmadığını, genel kurulda alınan kararlardan 2022 yılı faaliyet raporunun okunmasına ilişkin genel kurul kararının 2/a, 2/b, 2/c, 2/d, 2/e, 2/f, 2/g, 2/h, 2/i, 2/j, 2/k maddelerinin, 2022 yılı finansal tabloların müzakeresine ve tasdikine ilişkin 4. maddenin, şirket müdürünün ibrasına ilişkin 5. maddenin, kârın dağıtılmasına ilişkin 7. maddenin, şirkete müdür seçilmesine ilişkin 8. Maddenin ve şirkete bağımsız denetçi atanmasına ilişkin 9. maddenin finansal tablolar ve buna bağlı konularla ilgili olduğunu, erteleme talebinde bulunanın müdür ya da ortak olmasının kanundaki şartlar bakımından bir önemi haiz olmadığını, %10 paya sahip her ortağın, müdür olsun ya da olmasın erteleme talep etme hakkına sahip olduğunu ileri sürerek kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davalı şirketin 25.12.2023 tarihinde yapılan 2022 yılı olağan genel kurul toplantılarında alınan 2, 4, 5, 7, 8 ve 9 numaralı kararların kararların batıl (geçersiz) olduğunun tespiti talebine ilişkindir.
İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre davacı şirket ortakları ....... ve .......'ın Ankara..... Noterliğinden 26.01.2023 tarihli ....... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile şirket genel kurulu toplantısının yapılmasını talep ettikleri, ihtarnamenin sonuçsuz kalması üzerine genel kurulun toplantıya çağrılması için Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi ....... Esas sayılı dosyası ile dava açtıkları, Mahkemece 15.06.2023 tarihli tensip zaptı ile işbu davanın davacısı .......'a Genel Kurul'u toplaması için 2 aylık kesin süre verildiği, bunun üzerine şirketin genel kurul toplantısının 20/10/2023 tarihinde yapılması için çağrı yapıldığı, toplantı çağrısının 12/09/2023 tarihli ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği, ancak davacının 20/10/2023 tarihli genel kurula katılmaması nedeniyle genel kurul toplantısının yapılamadığı, bu nedene Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 01/11/2023 duruşmada Genel Kurulun toplanılması için kayyım atanmasına karar verildiği, kayyım tarafından yapılan toplantı çağrısı üzerine dava konusu genel kurul toplantısının yapıldığı, dosyada mevcut 2022 yılı faaliyet raporu, bilanço ve gelir-gider tablosunun davacı tarafından imzalandığı anlaşılmaktadır.
Davacı, davalı şirketin genel kurul toplantısında Türk Ticaret Kanunu'nun 420. maddesi gereğince erteleme talebinde bulunduklarını, buna rağmen erteleme kararı verilmeyerek toplantıya devam edildiğini, bu nedenle toplantıda alınan kararların geçersiz olduğunu ileri sürerek toplantıda alınan kararların batıl olduğunun tespitini talep etmekte, davalı ise finansal tabloların şirket müdürü olan davacı tarafından hazırlandığını, davacının bizzat kendisi tarafından hazırlanan tabloları inceleyemediği yönündeki iddiasının dürüstlük kuralı ile bağdaşmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmektedir.
Anonim ortaklıklarda kanun koyucu Türk Ticaret Kanunu'nun 420. maddesinde genel kurulda finansal tabloların ve bununla bağlantlı konuların görüşülmesinin azınlık pay sahiplerinin talebi üzerine ertelenmesine ilişkin bir düzenleme getirmiştir. Kanun koyucunun bu hakkı tanımasının nedeni, Türk Ticaret Kanunu'nun 424 üncü maddesi ile bağlantılıdır. Bu düzenlemeye göre, ortaklık finansal tablolarına dayanılarak çıkarılan bilançonun onaylanması -kural olarak- aynı zamanda yönetim kurulu üyelerinin ibrası anlamına gelir. Ayrıca finansal tablolar ortaklık kazancının belirlenmesinde de esastır. Bu nedenle kanun koyucu finansal tabloların ve bunlara dayanarak çıkarılan bilançonun onaylanmasından önce, itiraz edilen finansal tablo kalemlerinin daha detaylı incelenmesine olanak tanımaktadır.
Azınlık Türk Ticaret Kanunu'nun 420.maddesinde yer alan hakkını kullanırsa, finansal tabloların müzakeresi ve buna bağlı konularda genel kurul artık bir karar alamaz. Gündemde yer alan bu madde, toplantı başkanının kararıyla bir ay sonraya bırakılır. Azınlık pay sahiplerinin sadece finansal tabloların görüşülmesinin ertelenmesi talebinde bulunmasi yeterli değildir. Ayrıca bu istem yanında bu istemin gerekçelerini de bildirmesi ve ayrıca bunları genel kurul tutanağına geçirtmesi gerekir. Bu sonuç Türk Ticaret Kanunu'nun 420 inci maddesinin 2 inci fıkrasında yer alan düzenlemedeen ortaya çıkmaktadır. Bu düzenlemeye göre, azınlığın istemiyle bir defa ertelendikten sonra, finansal tabloların görüşülmesinin tekrar geri bırakılması, finansal tabloların itiraza uğrayan ve tutanağa geçirilmiş noktaları hakkında, ilgililer tarafından dürüst hesap verme ilkeleri uyarınca cevap verilmemis olmasına bağlanmiştir. O halde bu düzenleme karşısında, azınlık hiçbir gerekçe göstermeksizin, keyfi ve soyut olarak finansal tabloların görüşülmesini erteletemez.
Azınlık bu şekilde finansal tabloların görüşülmesinin ertelenmesini ister, bu husustaki gerekçelerini açıkça ortaya koyar ve bunlari genel kurul toplantı tutanağına geçirtirse, genel kurul bunların haklı olup olmadığı hususunda herhangi bir karar alamaz. Bu durumda genel kurul baskanı, finansal tabloların ve bununla bağlantılı hususların görüşülmesini bir ay sonraya bırakır. Şayet böyle yapılmaz, genel kurul karar alarak azınlığın talebini oylar ve reddederse, bu durumda bu karar Türk Ticaret Kanunu'nun 445 inci ve devamı maddeleri kurallarına uygun olarak iptal ettirilebilir. Ancak burada iptal ettirilebilecek kararlar, sadece finansal tabloların onaylanması ve bununla bağlantılı diğer genel kurul kararlarıdır. Genel kurulun aynı toplantıda aldığı bunların dışındaki diğer kararların, şayet başka sakatlıkları yoksa, iptal edilebilmesi olanağı yoktur.
Ayrıca belirtelim ki, Türk Ticaret Kanunu'nun 420.maddesinde açıklıkla belirtildiği gibi, azınlığın talebi üzerine, sadece finansal tabloların görüşülmesi değil, onunla bağlantılı diğer gündem maddelerinin görüşülmesi de olanaksızdır. Bunun sonucu olarak finansal tabloların görüşülmesinin ertelenmesinin sonucu olarak, öncelikle karın belirlenmesi ve dağıtılmasına ilişkin gündem maddeleri de görüşülemez. Çünkü kar, görüşülmesi ertelenen finansal tablolara göre karara bağlanacaktır. Yine yönetim kurulunun yıllık raporu ve ibrası da bu durumda görüşülemez. Zira henüz daha genel kurul finansal tablolar hakkinda müzakerede bulunmamıştır. Bunlara dayalı olarak hazırlanan yıllık rapor ve hem finansal tablolara hem de yıllık rapora dayalı olarak verilecek ibra kararı da henüz yeterli derecede aydınlanmamış genel kurul tarafından görüşülemez. (Şener, Oruç Hami, Teorik ve Uygulamalı Ortaklıklar Hukuku, 3. Bası, Ankara 2017, s. 490 vd. ).
Anonim şirketlerin genel kurul toplantısının ertelenmesine ilişkin Türk Ticaret Kanunu'nun 420 inci maddesinin aynı kanunun 617 inci maddesi yollamasıyla limited şirketler hakkında da uygulanması gerekmektedir. Dava konusu somut olayda iptali istenen genel kurul toplantı tutanağının incelenmesinde toplantıya katılan ....... vekilinin "1" no'lu gündem maddesinin görüşülmesi sırasında vekaletnameyi yeni aldığı, bu nedenle şirketin gelir tablosu, bilanço ve gelir tablolarını inceleme fırsatı bulamadıklarını beyan ederek Türk Ticaret Kanunu'nun 420 inci maddesi gereğince erteleme talebinde bulunduğu, diğer gündem maddelerinin görüşülmesi sırasında da bu beyanını tekrarladığı ve başkaca hiçbir gerekçe göstermediği anlaşılmaktadır. Genel kurul toplantısının yapıldığı tarihte şirket müdürü olan davacının vekilinin, davacının imzasını taşıyan finansal şirketin gelir tablosu, bilanço ve gelir tablolarını inceleme fırsatı bulamamış olmasının şirket genel kurul toplantısının ertelenmesi için yeterli bir gerekçe teşkil etmeyeceği açıktır. Davacı dışındaki şirket ortaklarının şirket genel kurul toplantısının yapılması hususunda davacıya ihtar çekmelerine rağmen şirket genel kurul toplantısının yapılmamış olması, iptali istenen genel kurulun davacı dışındaki şirket ortaklarının başvurusu sonucunda mahkemece atanan kayyım tarafından toplantıya çağrılmış olması hususları da dikkate alınarak mahkemenin davacının Türk Ticaret Kanunu'nun 420 inci maddesi gereğince genel kurul toplantısının ertelenmesi talebinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu yönündeki gerekçesinde usul ve aykırı bir durum bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Bu nedenle davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf talebinin HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının istinaf başvuru talebinin ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
4-İstinafa başvuran davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4.maddesi gereğince kararın dairemiz tarafından tebliğe çıkarılmasına,
6-Dava dosyasının temyiz edilmeden kesinleşmesi halinde ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda verilen kararın HMK'nın 361/1 maddesi gereğince; taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde dairemize, temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne veya ilk derece mahkemesine verilecek dilekçe ile temyiz kanun yoluna başvurma talebinde bulunulabileceğine 13/02/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan .......
e-imzalıdır
Üye .......
e-imzalıdır
Üye .......
e-imzalıdır
Katip .......
e-imzalıdır
....