T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: .....-.....
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: .....
KARAR NO: .....
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ..... (...)
ÜYE: ..... (...)
ÜYE: ..... (...)
KATİP: ..... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/07/2025
NUMARASI: ... Esas ... Karar
ASIL DAVADA
İSTİNAF EDEN DAVACI: ........
VEKİLLERİ: Av..... & Av.....
İSTİNAF EDENDAVALI: .........
VEKİLLERİ:Av..... & Av.....
BİRLEŞEN Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN
... ESAS SAYILI DAVA DOSYASI
İSTİNAF EDEN DAVACI: ........
VEKİLLERİ: Av..... & Av.....
DAVALI: .........
VEKİLLERİ:Av..... & Av.....
ASIL VE BİRLEŞEN DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ: 16/09/2025
YAZIM TARİHİ: 16/09/2025
Davacı-birleşen dosya davacısı tarafından, davalı-birleşen dosya davalısı aleyhine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve birleşen ... Esas sayılı dosyaları ile açılan tazminat davasında 02/07/2025 tarihinde tesis edilen karara karşı davacı-birleşen dosya davacısının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında 2018 yılının Nisan ayında bayilik/distribütörlük anlaşması yapıldığını, davalı şirket tarafından verilen distribütörlük formu 01/04/2018 tarihinde müvekkili tarafından imzalanarak davalı şirkete teslim edildiğini, müvekkili tarafından defalarca istenilmesine rağmen davalı şirket tarafından imzalı sözleşmenin müvekkiline gönderilmediğini, sözleşme gereğince 2.700 m² büyüklüğünde bir depo kiralanarak tüm maliyetleri müvekkili tarafından karşılanmak suretiyle soğuk hava deposu kurulduğunu, 2019 yılı sonuna kadar depo kirası peşin olarak ödenerek yine sözleşme kapsamında edimlerin ifası için 13 adet araç satın aldığını, söz konusu ticari anlaşmanın gereklerinin layığı ile yerine getirilebilmesi için müvekkili tarafından ayrı bir şirket merkezi kurulduğunu, çokça personel istihdam edildiğini, bir çok masraflar yapıldığını, sözleşme tarihinden bugüne kadar davalı tarafından müvekkili şirketin bir çok anlamda zarara uğratılmasına rağmen müvekkilinin sözleşme edimlerini eksiksiz yerine getirdiğini, müvekkili şirketin tüm talep ve ısrarlarına rağmen 2019 yılına ait Ekim ve Kasım ayı siparişlerinin davalı tarafından gönderilmediğini ve iptal edildiğini, davalı tarafça iade alınmayan ürünlere ilişkin olarak 199.336,19 TL bedelli fatura düzenlenerek davalı tarafa gönderildiğini, davalı tarafın işbu fatura sonrasında müvekkili şirketten 99.985,67 TL alacağı bulunduğundan sözü geçen bedel müvekkili şirket tarafından ödendiğini ve davalının carisinın sıfırlandığını, taraflar arasındaki sözleşme haklı nedenle müvekkili tarafından feshedildiğini, müvekkili tarafından evvelce davalı tarafa teslim edilen 1.250.000,00 TL bedelli teminat mektubunun müvekkiline iadesine ilişkin davalı tarafa ihtarname keşide edildiğini, davalı tarafından teminat mektubunun iade edilmediği gibi ihtara cevap da verilmediğinden bahisle öncelikle teminat mektubunun nakde çevrilmesinin önlenmesi için tedbir kararı verilmesine, müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile teminat mektubunun müvekkiline iadesine karar verilmesine, müvekkilinin hesaplanması gereken zararlarına karşılık şimdilik 1.000,00 TL nin, kâr kaybı alacaklarının şimdilik 1.000,00 TL' sinin ve ciro primi alacaklarının şimdilik 1.000,00 TL sinin davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında arasında 07.04.2018 tarihinde "Bayilik Sözleşmesi" akdedildiğini, davacı taraf iddiasında; bu sözleşme gereğince bayinin 2700 m² büyüklüğünde depo kiraladığını ve 13 adet araç satın alındığını belirtmişse de müvekkili şirketin davacı tarafa karşı böyle bir talebi ya da ticari koşulunun söz konusu olmadığını, müvekkili şirket tarafından düzenlenen faturalara yasal süre içerisinde itiraz edilmediğini, davacı tarafın dilekçesinde tek yetkili distribütör olduğu bölgede ........ Ltd. Şti. isimli başka bir şirketin yetkilendirildiği davacının satış yapmasının engellendiğini iddia ettiğini, bu iddiasının haksız olduğunu, davacı tarafla müvekkili şirket arasındaki bayilik ilişkisi gereği hangi ürünlerin ne şartlarda iade alınabileceğine ilişkin hükümler sözleşme ve ekindeki iade prosedürü ile hüküm altına alınmış olup davacının bu anlaşmaya mugayir itirazlarının yersiz ve mesnetsiz olduğunu, davacı taraf hukuki geçerliliği olmayan bu tespit hükmüne göre elinde bulunan ve SKT'ye uğramış toplamda 199.336,19 TL tutarlı 29.01.2019 tarihli faturayı tanzim ettiğini, iş bu faturayı da ihtar ekine ekleyerek tek taraflı ve haksız iddialarla sözleşmeyi feshettiğini taraflarına tebliğ ettiğini, buna karşın Konya.....Noterliğinin 06.03.2020 tarih ve ........ yevmiye no'lu ihtarnamesi ile davacı tarafın haksız iddialarını reddederek ilgili faturayı yasal süresi içerisinde iade ettiklerini, davacı kötü niyetle hareket ederek ısrarla yerel mahkemeyi "cari hesap mutabakatı" konusunda yanıltmaya çalıştığını, taraflar arasında delil sözleşmesi akdedildiğini, tüm dava ve alacak hakları saklı kalmak kaydıyla haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 2018 yılının Nisan ayında bir bayilik anlaşması yapıldığını, davalı tarafından verilen Distribütörlük Formunun da 01/04/2018 tarihinde müvekkili şirketi tarafından imzalanarak ilgili şirkete teslim edildiğini, 2018 Nisan ayında taraflar arasındaki ticari ilişki kurulduğunu, davalı taraftan müvekkili şirketçe talep edilmesine rağmen müvekkili şirkete imzalı sözleşmenin gönderilmediğini ve müvekkili şirketin DBS hesabından haksız ve mesnetsiz olarak tahsil edilen 199.336,19 TL'nin davalı şirket hesabına aktarıldığı tarihten itibaren yürütülecek olan ........ Rize Şubesinin DBS hesabına uyguladığı faiz ile birlikte davalı şirketten istirdadı ile müvekkili şirkete iadesine, DSB hesabı için tahakkuk eden hizmet ve komisyon bedelleri başta olmak üzere maddi zararlarından şimdilik 500,00 TL'nin dava tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faiziyle davalı şirketten tazminine, davalı şirketinin dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere uygun bir kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu davanın belirsiz alacak ya da kısmi dava olarak açılmasında hukuki bir yarar bulunmadığını, davacı tarafın sözleşme ilişkisinde kendisinden beklenen asli edimlerini hiçbir zaman yerine getirmediğini, davacı tarafın dilekçesinde tek yetkili distribütör olduğu bölgede ........ Ltd. Şti. isimli başka bir şirketin yetkilendirildiği davacının satış yapmasının engellendiğini iddia ettiğini, bu iddiasının haksız olduğunu, davacı tarafla müvekkili şirket arasındaki bayilik ilişkisi gereği hangi ürünlerin ne şartlarda iade alınabileceğine ilişkin hükümler sözleşme ve ekindeki iade prosedürü ile hüküm altına alınmış olup davacının bu anlaşmaya mugayir itirazlarının yersiz ve mesnetsiz olduğunu, davacı taraf hukuki geçerliliği olmayan bu tespit hükmüne göre elinde bulunan ve SKT'ye uğramış toplamda 199.336,19 TL tutarlı 29.01.2019 tarihli faturayı tanzim etmiş, işbu faturayı da ihtar ekine ekleyerek tek taraflı ve haksız iddialarla sözleşmeyi feshettiğini taraflarına tebliğ ettiğini, davacı taraf kötü niyetle hareket ederek ısrarla yerel mahkemeyi "cari hesap mutabakatı" konusunda yanıltmaya çalıştığını, huzurdaki davanın "istirdat davası" olarak nitelendirilmesinin de hukuka aykırı olduğunu, öncelikle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, tüm dava ve alacak hakları saklı kalmak kaydıyla haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "....Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davacının sözleşmenin feshine dayalı olarak tazminat isteminde bulunabilmesi için feshin haklı nedene dayandığını usulünce ispatlamasının gerektiği, davalının siparişleri haksız olarak iptal ettiği ileri sürülmüş ise de davacının DBS limitlerinin yetersiz olması, ödemelerini vadesinde yapmaması karşısında tek başına bu hususun davacı yönünden haklı neden sayılmayacağı, fesihte davacının kendi kusurunun da etkili olduğu, fesihte az da olsa kusurlu olan tarafın tazminat isteminde bulunamayacağı, davalının başka firmalara bayilik vermesinin sözleşmeye aykırı olmadığı, sözleşme ile davalıya bu konuda serbesti tanındığı, dolayısıyla davacının haklı nedenle fesih iddiasını ispatlayamadığı, bu kapsamda feshe dayalı olarak tazminat isteminde bulunamayacağı, teminat mektubunun dava devam ederken iade edilmesi nedeniyle davanın bu yöne isabet eden kısmının konusuz kaldığı, birleşen dava yönünden 199.336,19 TL tutarında haksız tahsilat yapıldığı iddia edilmiş ise de davacının bu tutarda borcunun bulunduğu, davalı tarafça yapılan tahsilatın haksız ve usulsüz olmadığı, davacının aksi yöndeki iddialarını ispatlayamadığı, yine haksız tahsilat iddiası ispatlanamadığından davacının buna dayalı tazminat isteminde de bulunamayacağı sonucuna varıldığından asıl davada teminat mektubunun iadesi davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, tazminat istemlerinin reddine, birleşen dava yönünden de davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle ana dava yönünden; davacının teminat mektubunun iadesi davası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacının maddi tazminat davasının reddine, birleşen dava yönünden; davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı-birleşen dosya davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı şirketin müvekkiline aylık hedefler ile ilgili herhangi bir bildirimde bulunmadığının tespit edilmiş iken davanın reddine karar verilmiş olmasının hatalı olduğunu, müvekkili şirketin siparişlerine, eksik veya fazla gönderilen ürünlerin listelerine ve dosyada mevcut iç denetim raporundaki hususlara yer verilmemiş; gerekli inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, davalı şirket tarafından müvekkili şirket denetime tabi tutulduğunu, işbu denetim sonrasında sunulan rapora karşı davalı şirket tarafından ibraz edilen denetim tespitleri cevap raporunda; müvekkili şirketin kullanılabilir limitlerinin olduğunu, BTT mağazalarının siparişlerini daha yüksek oranda karşıladığı ve bu sebeple müvekkili davacı siparişlerinin karşılanmadığını, davalı şirketin kendi fabrika stoklarındaki yetersizliklerden kaynaklı ciro kayıpları yaşandığını, davalının fabrikasından müvekkili bayiye sevkiyatlarda sıkıntı yaşadıklarını, stok yetersizliği nedeni ile karşılanamayan müvekkili siparişlerinin ürünler stoklara girdiğinde davalı şirket tarafından önceliğin davacı müvekkili yerine BTT mağazalarına verilmiş olduğu ve davacı müvekkilinin tepkilerinin haklı olduğu hususları ikrar edildiğini, müvekkili şirketin ciro kaybının tek sorumlusu davalı taraf olduğunu, hal böyle iken haklı fesih şartlarının oluşmadığı yönünde değerlendirme sonucu hüküm tesis edilmiş olmasının hatalı olduğunu ileri sürerek asıl ve birleşen dosyalar yönünden verilen mahkeme kararının kaldırılarak davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı - birleşen dosya davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ana ve birleşen davalarda taraflarının tam haklılığına hükmedildiğini ancak ana davadaki tazminat talebi yönünden ve birleşen davadaki istirdat ve tazminat yönünden lehlerine vekalet ücreti ödenmesine karar verilmişse de; davanın açılmamış sayılmasına hükmolunan Ana davadaki teminatın iadesi talebi yönünden herhangi bir vekalet ücreti kararı verilmediğini, ana davadaki teminatın iadesi talebi harca esas 1.250.000,00 TL tutarlı olarak davacı tarafça harçlandırıldığını ve talep edildiğini, safahatta, bahsi geçen teminat mektubu müvekkili şirketin alacaklarını dava sırasında BDS yolu ile tahsil etmesi nedeni ile taraflarınca davacı tarafa iade edildiğini, teminatın iadesi talebi konusuz hale geldiğini, bu husustaki haklılıklarının da yapılan yargılama ile açık biçimde sabit hale geldiğini ileri sürerek lehlerine hükmedilen vekalet ücretinin miktarı yönünden verilen kararın kaldırılarak açılmamış sayılan dava yönünden nispi vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dosyanın incelenmesinde; asıl ve birleşen dosya davacısı tarafından sadece asıl dava için istinaf kanun yoluna başvuru ve karar harcı yatırıldığı, birleşen dava yönünden herhangi bir harç yatırılmadığı anlaşılmış olup;
Hukuk Muhakemeleri Kanununun 344. maddesi gereğince; birleşen dava yönünden 1.683,10 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcı ve 615,40 TL istinaf karar harcının harcının bir haftalık kesin süre içerisinde yatırılması hususunda birleşen davada davacı vekili adına usulüne uygun muhtıra düzenlenerek tebliğ edilmesine, yapılan uyarı üzerine gerekli harçların yatırılmaması halinde; birleşen davaya yönelik istinafa başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesi, kararın usulüne uygun olarak ilgililere tebliğ edilmesi, karara karşı istinafa başvuru süresinin geçmesinden sonra her halükarda tarafların asıl davaya yönelik ilgili istinaf taleplerinin incelenmesi için dosyanın dairemize gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Dava dosyasının HMK'nın 352/1.ç maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi'ne GERİ ÇEVRİLMESİNE,
2-Hukuk Muhakemeleri Kanununun 344. maddesi gereğince işlem yapıldıktan sonra tarafların istinaf talebinin incelenmesi için dosyanın dairemize gönderilmesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda 16/09/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır