T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO :
KARAR NO :
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 14/11/2023
NUMARASI : Esas - Karar
DAVACI :
VEKİLLERİ : Av.
Av.
İSTİNAF EDEN DAVALI :
VEKİLLERİ : Av.
Av.
DAVA : Menfi Tespit
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 18/10/2024
YAZIM TARİHİ : 23/10/2024
Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 14/11/2023 tarihinde tesis edilen dava ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;
DAVA: Davacı vekili İstanbul . Asliye Ticaret Mahkemesi'ne vermiş olduğu 13.09.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı banka ile .......... Eşya ve Çelik San. Dış. Tic. Ltd. Şti arasında akdedilen kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcu temin için üçüncü kişi sıfatıyla davalı banka lehine "Konya, Selçuklu, ... Mah. ...Ada, .. Parsel, 1 Nolu Bağımsız Bölüm" numaralı taşınmaz üzerinde 16/08/2012 tarih ve .... yevmiye ile 150.000,00 TL miktarlı ve "Konya, Selçuklu, ... Mah. ...Ada, ... Parsel, 2 Nolu Bağımsız Bölüm" numaralı taşınmaz üzerinde 17/08/2012 tarih ve 28200 yevmiye ile 150.000,00 TL miktarlı ipotek tesis edildiğini, Gaziosmanpaşa .. Noterliği'nin 17/11/2015 tarih ve ...7 yevmiye numaralı evrakı üzerinden davalı bankaya yönelik olarak yukarıda tesis edilen ipotekler nedeniyle kredi kullandırılıp kullandırılmadığı, kullandırılmış ise borç bakiyesinin ve ödeme planının bildirilmesi, ipoteklerin kaldırılması, anılan ipoteklerden dolayı yeni kredi kullandırılmaması, ayrıca kredi sözleşmesi nedeniyle şahsi kefil sıfatıyla imza atılmış ise kefaletinin geçersiz olduğu ve şahsi kefaleti bakımından herhangi bir işlem yapılmaması hususlarının ihtar edildiğini ayrıca Gaziosmanpaşa.. Noterliği'nin 17/11/2015 tarih ve ... yevmiye numaralı evrakı üzerinden kredi borçlusu .... Metal Mutfak Eşya ve Çelik San. Dış. Tic. Ltd. Şti'ye yönelik olarak ipotekleri kapsamında olan borcun bankaya ödenmesi, ipoteklerin kaldırılması hususlarının ihtar edildiğini, üçüncü kişi ...... Grup ... Ltd. Şti'nin Bakırköy .. Noterliği'nin 27/11/2015 tarih ve...yevmiye numaralı evrakı üzerinden cevaben keşide ettiği ihtarname ile ödemelerin düzenli şekilde yapıldığını, yeni krediler kullanılmaya devam edileceğini, bu işlemler nedeniyle herhangi bir zararların olmayacağının kendilerine bildirildiğini, akdedilen ipoteklerin tesisinde 6098 sayılı TBK'nın 583 vd. Maddelerinde öngörülen şekil şartları ile eş rızasının olmaması nedeniyle ipotek sözleşmesinin şahsi kefaletinin geçerli olmadığını, tüm bu nedenlerden bankaya yönelik olarak keşide edilen Gaziosmanpaşa 5. Noterliği'nin 17/11/2015 tarih ve .... yevmiye numaralı evrak üzerinden düzenlenen ihtarnamenin bankaya tebliğ edildiği 19/11/2015 tarihi itibariyle kredi borçlusu ...... Grup ... Ltd. Şti tarafından yapılan ödemeler nazara alınmak suretiyle bankaya borçlarının bulunup bulunmadığı, varsa miktarının tespiti ile ihtarnamenin tebliğinden sonra kullandırılan krediler nedeniyle sorumluluklarının olup olmadığının tespitini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne vermiş olduğu 24.10.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Türkiye İş Bankası Beşyüzevler Şubesi ile dava dışı ...... . Ltd. Şti arasında Genel Nakdi ve Gayri Nakdi Kredi Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeden kaynaklanan borca .... ve ....'ın kefil olduğunu, ancak davacı ....'in bu kredi sözleşmelerinden kaynaklanan borca yönelik olarak şahsi kefaleti olmadığını, davacı Murat Şimşek'in 17/08/2012 tarih 28200 yevmiye ve 16/08/2012 tarih .... yevmiye numaralı ipotek belgeleri ekindeki resmi senet ile ipotek limiti ile sorumlu olmak dışında senet akit tablolarının 5 maddesi ile tesis edilen ipoteğe ilaveten ipotek tutarı kadar müteselsil kefil sıfatıyla da ayrıca sorumlu olmayı kabul ettiğinden kendileri ile ...... Grup ... Ltd. Şti arasında akdedilen kredi sözleşmesinden kaynaklanan borçtan dolayı ipotek nedeniyle ve şahsi kefaleti nedeniyle 600,00 TL sorumlu bulunduğunu, üçüncü kişi ...... Grup ... Ltd. Şti'nin 24/10/2017 tarihi itibariyle teminatlı şirket kredi kartı kredisi, gayrinakdi çek kredisi, teminatlı BCH kredisi nedeniyle 560.562,85 TL riski/ borcu bulunduğunu, ancak bu miktar alacağın herhangi bir takibe konu edilmediğini, Yargıtay HGK 28/02/2001 tarih, 2001/19159 Esas ve 2001/197 Karar sayılı kararı ile ipotek resmi senedi ile ayrıca borçlunun şahsi kefaletinin öngörülmesinin geçerli olduğunun içtihat edildiğini, bu nedenle davacının borçtan sorumlu olduğunu ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "...Davacı vekilinin 14.11.2023 tarihli duruşma esnasında "Dava açtığımız dava konusu ipotek mevcuttu biz ipoteğin kaldırılması için birçok kez talepte bulunduk ancak dava açıldıktan sonra ipotek kaldırılmıştır dava şu an için konusuz kalmıştır fakat yargılama gideri ve vekalet ücreti bakımından karşı tarafın kusuru göz önüne alınmalıdır" şeklinde beyanda bulunduğu, davalarının konusuz kaldığını yargılama gideri ve vekalet ücreti talebinin bulunduğunu bildirmiştir.
Davalı vekilinin 14.11.2023 tarihli duruşma esnasında "Dava konusuz kalmıştır, konusuz davanın açılmasına banka sebebiyet vermemiştir bu nedenle müvekkilimiz aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmayacaktır bu yönde karar verilmesini talep ederiz" şeklinde beyanda bulunduğu, davanın konusuz kaldığını, davacı taraftan yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi bulunmadığını bildirmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi sonucunda; tarafların beyanları uyarınca ve getirtilen tapu kayıtlarından davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. Yargılama giderleri ve vekalet ücreti bakımından İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/05/2019 tarih .... Esas ve .... Sayılı kararı gerekçesinde dayanılan bilirkişi raporları mahkememizce benimsenmiş olup tesis edilen ipoteğin yasal koşulları bulunmaması nedeni ile davalının sorumluluğu yönünde hüküm kurmak gerekmiştir..." gerekçesiyle;
1-Dava konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Alınması gereken maktu 269,85 TL karar harcından peşin olarak alınan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 238,45 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacının ödediği 30 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden İstanbul .. Asliye Ticaret Mahkemesinin... Esas,... Karar sayılı kararı içeriğinden dava değerinin 600.000,00 TL olması nazara alınarak ve karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 90.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İstanbul . Asliye Ticaret Mahkemesinin .... E. sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporlarının hükme esas alınacak nitelikte olmadığını ve anılan dosyanın kesinleşmediğini, bilirkişi raporuna itirazları değerlendirilmeksizin ve yeni bilirkişi incelemesi yapılmaksızın kök ve ek raporlar esas alınarak karar verildiğini, müvekkili banka lehine tesis edilen ipoteklerin hukuki sebebi bulunduğunu, gerçek bir kredi kullandırımına dayandığını, davacının vermiş olduğu ipoteklerin geçerli olduğunu, davacının, sözleşme serbestisi kapsamında ipotek ve kefalet sözleşmelerini imzaladığını, yerel mahkeme tarafından ipoteklerin yasal koşulları bulunmadığı sonucuna hangi gerekçeyle varıldığının taraflarınca anlaşılamadığını, davanın açılmasına müvekkili bankanın neden olmadığını, bu nedenle aleyhe vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesinin son derece hatalı olduğunu, müvekkili tarafından dava açılmadan önce ve yargılama devam ederken ne davacı hakkında ne de dava dışı borçlu şirket hakkında herhangi bir icrai işlem gerçekleştirilmediğini, davacının davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, yerel mahkeme tarafından hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek müvekkili banka aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmiş olmasının hatalı olduğunu, yargılama devam ederken davacının taşımazları üzerindeki ipoteklerin kaldırıldığını, dava dışı ...... .... Eşya ve Çelik San. Dış Tic. Ltd. Şti.'nin müvekkili Banka'ya olan borçlarının sıfırlandığını ve dava konusu ipoteklerin kaldırıldığını, müvekkili banka lehine vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekirken davacı lehine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmiş olmasının delil durumuna aykırı olduğunu, mahkeme tarafından dava değerinin hatalı olarak tespit edildiğini, Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası üzerinden görülen davanın, davacının 150.000,00 TL tutarında 2 adet ipoteğin fekki talebine ilişkin olduğunu, dolayısıyla işbu davanın değerinin 300.000,00 TL olduğunu, ancak yerel mahkeme tarafında dava değerinin 600.000,00 TL olduğundan bahisle bu değer üzerinden vekalet ücreti hesaplaması yapıldığını, 600.000,00 TL tutarındaki dava değerinin, davacının menfi tespit ve ipoteklerin fekki taleplerinin toplamı olduğunu, ipoteklerin fekki taleplerine ilişkin dava değerinin ise ipotek bedellerinden de kolaylıkla görüleceği üzere 300.000,00 TL olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesinin müvekkili banka aleyhine hükmedilen kısımları ve vekalet ücreti ile yargılama giderleri bakımından kararının kaldırılmasına, müvekkili bankanın dava açmasına sebebiyet vermemesinden dolayı yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; ipoteğin kaldırılması talebine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
1-Davacı vekili 13.09.2017 tarihli dava dilekçesi ile müvekkilinin maliki olduğu Konya ili Selçuklu İlçesi ....Mh. ... Ada .. parsel ..ve . bağımsız bölüm numaralı taşınmazlar üzerine tesis edilen ipotek nedeniyle davalıya gönderilen GOP 5. Noterliği'nin 17.11.2015 tarih ve .... Yevmiye nolu ihtarnamesinin tebliğ tarihi olan 19.11.2015 tarihli itibariyle davacının davalıya herhangi bir borcunun bulunup bulunmadığının, borç bulunuyorsa ne kadar borç bulunduğunun, İhtarnamenin davalıya tebliğinden sonra anılan ipotekler nedeniyle var olan borcun asıl borçlu/...... .... Eşya Ve Çelik San. Dış Tic. Ltd. Şti. Tarafından davalıya ödenip ödenmediğinin, anılan ihtarnamenin davalıya tebliğinden sonra lehine ipotek verilen ...... ... Mutfak Eşya ve Çelik San. Dış Tic. Ltd. Şti.'ne davalı tarafça yeni bir kredi kullandırılıp kullandırılmadığı ve kullandırılan bu krediden dolayı müvekkilin sorumluluğunun bulunup bulunmadığının, dava tarihi itibariyle anılan ipotekler nedeniyle müvekkilin herhangi bir borcunun bulunup bulunmadığının, borç bulunuyorsa ne kadar borçlu olduğu hususlarının tespitini talep etmiş, mahkemece 17/10/2018 tarihli duruşmada davacı tarafa müddeabih değerini tespit ile eksik harç ikmali ve davasını ıslah için süre verilmesi üzerine 31.12.2018 tarihli ıslah dilekçesi ile GOP 5. Noterliği'nin 17.11.2015 tarih ve .. Yevmiye nolu ihtarnamesinin tebliğ tarihinden sonra 31.12.2016 tarihinde dava dışı firmanın davalı bankaya olan borçlarının sıfırlandığını, bundan sonra kullandırılacak krediler nedeniyle müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını ileri sürerek dava konusu ipotekler nedeniyle davalı bankaya karşı borçlu olmadığının tespiti ile ipoteklerin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre Konya ili Selçuklu İlçesi .... Mh. ... Ada .. parsel . ve 2 bağımsız bölüm numaralı taşınmazlar üzerine tesis edilen ipoteğin davanın ıslahı tarihi olan 31.12.2018 tarihinden önce, 16/11/2018 tarihinde önce terkin edildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmişse de davanın konusuz kalması, ancak davanın açılmasından sonra davacının hukuki yararının veya davanın konusunun ortadan kalkması halinde söz konusu olabilecek olup dava konusu somut olayda ipotek ıslah tarihinden önce kaldırıldığından davanın konusuz kalmasından söz edilemez. Davacının ıslah tarihinden önce kaldırılmış olan ipoteğin kaldırılmasını talep etmekte hukuki yararı bulunmadığından davanın hukuki yarar dava şartının yokluğu nedeniyle reddi gerekir. Mahkemece bu husus gözetilerek davanın hukuki yarar dava şartının yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken davanın konusuz kalması nedeniyle reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
2-Dosya kapsamında dava konusu ipoteklerin kaldırıldığının ıslah tarihinden önce davalı tarafından davacıya bildirildiğine dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığından yargılama giderlerinden hangi tarafın sorumlu tutulması gerektiğinin tespiti bakımından davalının dava açılmasına sebebiyet vermediğinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Dava konusu ipoteklerin davacı tarafından dava dışı ...... Grup Metal Mutfak Ltd. Şti'nin davalı bankaya olan 150.000,00 TL'ye kadar olan doğmuş ve doğacak tüm borçlarının teminatını teşkil etmek üzere davalı banka tarafından fekki bildirilinceye kadar süresiz olarak tesis edildiği, ipotek akdinin bu haliyle süresiz ve üst sınır ipoteği olduğu ve henüz doğmamış, gelecekte doğacak bir alacak ipotekle teminat altına alınmış olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda dava dışı asıl borçlu ile davalı banka arasındaki ticari ilişki devam ettiği sürece bu dönem içerisinde doğan alacağın sona ermesi yani bir kısım borcun ödenmesi ile ipotek sona ermeyecektir. Alacaklı ile borçlu arasındaki borç ilişkisi, ticari ilişki devam ettiği sürece ipotek de şekli ve maddi anlamda varlığını koruyacaktır.(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/13286 Esas, 2018/7514 Karar sayılı ilamı) Dava konusu somut olayda davacı taraf, dava konusu ipoteklerin 31.12.2016 tarihinde dava dışı firmanın davalı bankaya olan borçlarının sıfırlanması nedeniyle sona erdiğini ileri sürmekte olup yukarıda açıklandığı üzere üst sınır ipoteğinde borcun sona ermesi ipoteğin sona ermesini gerektirmeyeceğinden davacının borcun sona ermesi nedeniyle ipoteğin kaldırılmasını talep etme hakkı bulunmamaktadır. İpotek akit tablosunda yer verilen kefaletin herhangi bir hukuki nedenle geçersiz olması, ipoteğin de geçersiz olmasını gerektirmez. Bu nedenle davalının dava açılmasına sebebiyet verdiğinden söz edilmesi mümkün değildir. Mahkemece bu husus gözetilerek yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nin İstanbul . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda kefaletin geçersiz olduğuna ilişkin değerlendirmelerin ipotek yönünden de geçerli olduğu yönündeki yanılgılı gerekçe ile yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi de doğru olmamıştır.
3-Dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre dava konusunun 300.000 TL bedelli kefalet nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile birlikte ayrıca toplam 300.000 TL değerinde ipoteğin fekki istemine ilişkin olduğu, İstanbul .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından verilen 01/03/2023 tarihli ara karar ile ipoteğin fekkine ilişkin davanın, kefalet nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine ilişkin davadan tefriki ile başka bir esasa kaydedilmesine karar verildiği, dosyanın aynı mahkemenin ... esasına kaydedildiği ve bu dosyadan verilen yetkisizlik kararı ile dosyanın Konya ..Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderildiği anlaşılmaktadır. Yukarıda yapılan açıklamalardan anlaşılacağı üzere dava konusu uyuşmazlık Konya ili Selçuklu İlçesi ... Mh. .... Ada .. parsel . ve .. bağımsız bölüm numaralı taşınmazlar üzerine tesis edilen toplam 300.000,00 TL bedelli iki adet ipoteğin kaldırılması talebine ilişkin olup dava değeri de 300.000,00 TL'dir. Mahkemece bu husus dikkate alınmadan dava değerinin 600.000,00 TL olarak kabul edilmesi ve bu miktar üzerinden vekalet ücretine hükmedilmesi de doğru olmamıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği, ancak mahkemece yapılan yanlışlık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HMK 353/1/b.2 maddesi gereğince davanın esası hakkında yeniden hüküm kurularak davanın hukuki yarar dava şartının yokluğu nedeniyle reddine ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A) Davalının istinaf talebinin KABULÜ ile; Konya.. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/11/2023 tarih, .... Esas -... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
1-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının talep halinde davalıya iadesine,
2- İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
B) Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi gereğince davacı talebi ile ilgili YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
1- Davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2- Davacı tarafından İstanbul .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2.... esas sayılı dosyasına istinaden 16/01/2023 tarih,.... seri, ... sıra nolu makbuzu ile yatırılan 5.123,50 TL harçtan, alınması gereken 427,60 TL harcın mahsubu ile fazla yatırıldığı anlaşılan 4.695,90 TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
3- Davalı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'nin 7/2. maddesi gereğince 30.000,00 TL ücret-i vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4- Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5- Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333 ve HMKGAT'nin 5/1. maddeleri gereğince yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının gider avansını yatıran tarafa iadesine
C) İlk derece mahkemesince 25/01/2024 tarihinde yazılan harç tahsil müzekkeresinin bila ikmal iadesinin ilk derece mahkemesince istenmesine,
D) Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4.maddesi gereğince kararın ilk derece mahkemesi tarafından tebliğe çıkarılmasına,
E) Dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 18/10/2024 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır