T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : ...
KARAR NO : ...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ... (...)
ÜYE : ... (...)
ÜYE : ... (...)
KATİP : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 14/05/2025
NUMARASI : ... Esas - ... Karar
DAVACI : ......
VEKİLİ : Av. ...
İSTİNAF EDEN DAVALI : ......
VEKİLLERİ : Av. ... Av. ...
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 30/04/2026
YAZIM TARİHİ : 04/05/2026
Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 14/05/2025 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının icra takibine konu ettiği çek üzerindeki yazı ve imzaların müvekkiline ait olmadığını, mezkur çek ve icra takibi hakkında daha önce Konya .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile dava açtıklarını, mahkemece mazeret dilekçesi vermelerine rağmen 25.02.2016 tarihinde dosyanın işlemden kaldırıldığını, yenileme talepleri üzerine dosyanın yenilendiğini ancak yenileme sonrası verdikleri mazeret dilekçesinin reddedilerek davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, Konya .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında 27.08.2015 tarihinde 14.000,00 TL ve 28.08.2015 tarihinde 79.500,00 TL olmak üzere toplam değer olan 93.500,00 TL teminat yatırıldığını, bilirkişi incelemesi yapılmadığını, bu nedenle imza aidiyeti ile herhangi ilgili bir işlem de yapılamadığını, yapılacak imza incelemesi ile imzanın müvekkiline ait olmadığı ve alacaklı olarak gözüken firmaya borcu olmadığının ortaya çıkacağını beyan ederek Konya .... İcra Müdürlüğü'nün 2015/ 9130 Esas sayılı dosyasının işlemden kaldırılmasına, dava masrafları ve ücreti vekâletin ve kötüniyet tazminatının karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, ilk olarak davayı İcra Hukuk Mahkemesi Hakimliği nezdinde açtığını, davayı takip etmediğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, bu durumun davacının kötüniyetli olduğunu gösterdiğini, müvekkili firmanın ...... isimli müşterisine 07/04/2015 ve 13/04/2015 tarihlerinde kristal şeker sattığını ve teslim ettiğini, bu ticari satıma ilişkin fatura ve sevk irsaliyesi bulunduğunu, alıcı ......'ın müvekkilinden aldığı malın bedelinin bir kısmına karşılık keşidecisi... olan, ...... Güngören Çarşı Şubesine ait 04/08/2015 keşide tarihli, 70.000,00 TL meblağlı, ...... çek nolu çeki ciro ederek müvekkili firmaya verdiğini, bahse konu çekin lehtarının ...... olduğunu, yine çekin ön yüzünde ...... adına atılan "avalimdir" cirosu bulunduğunu, müvekkili firmanın, bahse konu çeki 11/04/2015 tarihinde ......'dan teslim aldığını ve muhasebe kaydını da bu tarih itibariyle işlediğini, müvekkili firmanın çekin keşide tarihi olan 04/08/2015 tarihinde çeki muhatap bankaya ibraz ettiğini, ancak bankanın çek hakkında açılan zayi nedeniyle iptal davası kapsamında mahkemece verilen ödemeden men yasağı bulunduğu gerekçesiyle çekin bedelini ödemediğini, müvekkili firmanın çekin bedelini muhatap bankadan tahsil edememesi üzerine keşideci ve lehtarlar hakkında Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ayrıca müvekkilinin çekte iyi niyetli 3. şahıs konumunda bulunduğundan müvekkili firma aleyhine tazminata hükmedilmesinin mümkün olmadığını beyan ederek davanın reddine, davacı aleyhine en az %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile davacının, davasının kabulü ile; Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından (sadece borçlu - davacı) borçlu olmadığının tespitine, davacı yan yargılama sırasında borcu ödediği anlaşılmakla, İ.İ.K. 72/6 maddesi gereği, çek tutarı olan 70.000,00TL'nin (HMK 26 gereği taleple bağlı kalınarak) dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine dair vicdani kanaatle karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, davanın kabulüne, Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından davacının borçlu olmadığının tespitine, davacı yargılama sırasında borcu ödediği anlaşılmakla, İ.İ.K. 72/6 maddesi gereği, çek tutarı olan 70.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davacının İİK'nın 72/5 maddesi gereği talep ettiği tazminatın şartları oluşmadığından reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde açıkça Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının işlemden kaldırılmasını talep ettiğini, mahkemece Konya .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından (sadece davacı-borçlu) borçlu olmadığının tespitine karar verildiğini, bu durum taleple bağlılık ilkesine aykırılık teşkil ettiğini, mahkemece 22.06.2021 tarihli Adli Tıp Kurumu tarafından tanzim olunan raporda dava konusu 04.08.2015 tanzim, ...... no'lu çek altındaki imzanın fotokopisi üzerinde yapılan incelemede çek altındaki imzanın kuvvetle muhtemel davacı şirket yetkilisi ...'ın eli ürünü olmadığının belirtildiğini, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı'nın bahse konu incelemeyi çek fotokopisi üzerinde yaptığını, çek fotokopisi üzerinden yapılan kriminal inceleme sonucu alınan raporun hükme esas alınamayacağını, 22.06.2021 tarihli raporda da evrakın fotokopi olması sebebiyle sağlıklı bir incelemenin yapılamayacağının açıkça belirtildiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; menfi tespit ve çekin istirdatı istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
Dosya kapsamına göre davalı tarafından keşidecisi ...... olan 04/08/2015 keşide tarihli 70.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak ...... ve diğer çek borçlularına karşı Konya ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile toplam 77.371,10 TL alacak üzerinden kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibi başlatıldığı görülmüş olup, eldeki davada ...... yetkilisi ... tarafından şirket adına çekteki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığı iddiasıyla menfi tespit davası açıldığı, her ne kadar mahkemenin karar başlığında davacının ... olduğu yazılmış ise de, bu kişinin şirket temsilcisi olarak şirket adına dava açtığı, davacının ...... olduğu, bu durumun mahallinde her zaman düzeltilebilecek maddi hata niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
Yine dosya kapsamına göre davaya konu çek aslının da içinde bulunduğu klasörün icra müdürlüğünden çalındığı, failler hakkında Konya ....Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas-... Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda bir kısım sanıklar hakkında mahkumiyet hükmü kurulduğu, bir kısım sanıkların ise beraatine karar verildiği anlaşılmıştır.
İmzada sahtecilik iddiası kambiyo senetlerinde mutlak defi olup ciro yolu ile hamil olan cirantalara ve son hamile karşı ileri sürülebilir. Davacı ......, davaya konu çekteki keşideci imzasının davacı şirket yetkilisine ait olmadığını iddia etmiştir.
Davaya konu çek aslı çalınmış olduğundan mahkemece fotokopisi üzerinde Adli Tıp Kurumu'na imza incelemesi yaptırılmış, Adli Tıp Kurumu raporunda mahkemece fotokopi belge üzerinde inceleme yapılması istendiğinden bu şekilde yapılan incelemede çekteki imzanın kuvvetle muhtemel şirket yetkilisi ...'ın eli ürünü olmadığının bildirildiği görülmüştür.
Senetteki imzanın inkarı halinde imzanın borçluya ait olduğunu ispat yükü belgeyi elinde bulunduran senet alacaklısına aittir.
Davaya konu çekin icra müdürlüğünden çalınmış olduğu tespit edildiğinden çeki elinde bulunduran konumundaki davalı, imzanın davacı şirket yetkilisine ait olduğunu ispatlayamamıştır.(Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 23/06/2021 tarih, 2020/5093 Esas- 2021/5328 Karar sayılı ilamı da benzer mahiyettedir.)
Davalı her ne kadar davacının icra dosyasının işlemden kaldırılmasını talep ettiğini, mahkemece davacının icra dosyasından borçlu olmadığının tespitine karar verildiğini, bu durumun taleple bağlılık ilkesine aykırılık teşkil ettiğini de istinaf sebebi olarak ileri sürmüş ise de, açılan davanın menfi tespit davası olduğu açıktır.
Bu sebeple davacı ......'nin açtığı ve yargılama esnasında borç ödendiği için istirdat davasına dönüşen menfi tespit davasında yazılı olduğu şekilde davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı, davalı tarafından ileri sürülen istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davalının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalının istinaf başvuru talebinin ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 4.781,70 TL harçtan, peşin alınan 1.195,45 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.586,25 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
4-İstinafa başvuran davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
5-Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 359/4. maddesi gereğince kararın tebliği işlemlerinin dairemiz tarafından yapılmasına,
6-Kararın temyiz edilmeden kesinleşmesi halinde dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda verilen kararın HMK'nın 361/1 maddesi gereğince taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde dairemize, temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesine veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile temyiz kanun yoluna başvurma talebinde bulunulabileceğine 30/04/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır
...