T.C. KONYA BAM 7. HUKUK DAİRESİ
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: ...
KARAR NO: ...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN: ... (...)
ÜYE: ... (...)
ÜYE: ... (...)
KATİP: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/05/2025
NUMARASI: ... ESAS ... KARAR
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ...
VEKİLİ: Av. ...
İHBAR OLUNAN: ...
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 23/09/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 23/09/2025
Yukarıda tarih ve numarası yazılı ilk derece mahkeme kararı aleyhine istinaf yasa yoluna başvurulmuş olmakla, HMK'nun 352. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda dosyadaki belgeler okundu, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I- Konya .... Asliye Hukuk Mahkemesi ... E., ... K. sayılı kararında;
"Davanın, kambiyo ilişkisinden kaynaklanan menfi tespit davası olduğu anlaşılmıştır.
Davalının takibi, ibraz süresi geçmiş olan çeke dayandırdığı ve TTK m.732 kapsamında davacıdan alacaklı olduğunu savunduğu, buna göre taraflar arasında mahkememizin görevine giren bir temel ilişki bulunmadığı, borç ilişkisinin münhasıran TTK da (m.732) düzenlenen kambiyo ilişkisinden kaynaklandığı anlaşıldığından TTK m. 4/1.a ve 5 ile HMK m. 114/1.c ve 115/2 uyarınca ..." şeklinde gerekçe ile görevsizlik karar vermiş ve bu karar kanun yoluna başvurulmaksızın 03.07.2024 tarihinde kesinleşmiştir.
Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E., ... K. sayılı kararında;
"...taraflar arasındaki takip konusunu oluşturan ve çek niteliğini yitirmiş senet doğrultusunda eldeki dosya doğrudan ticaret mahkemesi görev alanına girmeyecek, davacı tarafın tacir olduğu sabit ise de, davalının da tacir olup olmadığı hususu irdelenecektir.
Davalı taraf tacir değildir. Nitekim Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği , Konya Defterdarlığının cevabi yazıları ile bu durum açıklığa kavuşmuştur.
Eldeki davada davacı tacir olsa da davalı tacir değildir. Bu nedenle tacir olmayan veya tacir sayılması mümkün olmayan gerçek ya da tüzel kişinin ticari işletmesinin olması da mümkün değildir.
Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarına asliye ticaret mahkemeleri bakar. Davalı taraf tacir olmadığından ticari bir işletmeden de söz edilemez.
Bu nedenle H.M.K.'nun 114/1-c maddesi ve H.M.K.'nun 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ..." şeklinde gerekçe ile görevsizlik karar vermiş ve bu karar kanun yoluna başvurulmaksızın 09.09.2025 tarihinde kesinleşmiştir.
II- Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Menfi tespit davasına konu icra takibinde borcun sebebi (alacaklı vekilinin icra takip dosyasına sunduğu 07.09.2023 tarihli dilekçe ekinde bulunan takip talebinden) "30.06.2023 tarihli 70.000 TL tutarındaki borç" olduğu anlaşılmıştır. Kaldı ki, icra takibinin konusunun bankaya süresi içerisinde ibraz edilmemiş çek olduğu kabul edilmiş olsa bile, bu haliyle çek "adi senet" niteliğindedir. Bu nedenle takibe konu alacak TTK kapsamında kalmamaktadır.
TTK m. 4/1’de “her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının” ticari dava olacağı hükmü yer almaktadır. Dosya kapsamından davalı tarafın tacir olmadığı anlaşılmakla her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davasından bahsedilemeyeceğine göre görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunun kabulü gerekir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-6100 sayılı HMK'nın 21. ve 22. maddeleri gereğince Konya .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
2-Dosyanın merci tayini talebinde bulunan Mahkemesine iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK.nun 362/1-c maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi. 23/09/2025
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır.