Konya, Isparta ve ilçelerinde süt piyasasında faaliyet gösteren bazı teşebbüslerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'u ihlal edip etmediklerinin tespiti - Karar Sayı 06-56/714-204

Rekabet Kurumu Başkanlığından,

REKABET KURULU KARARI

Dosya Sayısı : 2004-3-127 (Soruşturma)
Karar Sayısı : 06-56/714-204
Karar Tarihi : 26.7.2006

A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK 10
Üyeler : Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin
KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN

B. RAPORTÖRLER: Aydın ÇELEN, Pelin ERDOĞAN

C. ŞİKAYET EDEN : - Gizlilik talebi bulunmaktadır.

D. HAKKINDA SORUŞTURMA YAPILANLAR

1.Akova Süt ve Gıda Mam. San. ve Tic. A.Ş. (Akova Süt) 20
Hacıyusuf Mescit Mah. Adana Çevre Yolu Üzeri No: 113
Karatay-Konya

Temsilcisi: Av. Memduh OĞUZ, Av. Çiğdem SAK
Kemerli Çarşı A Blok No: 2/201 Konya

2.Aksüt Süt ve Süt Mam. San. Tic. Ltd. Şti. (Aksüt)
Musalla Bağları Mah. Bayırbaşı Sok. No: 71 Selçuklu-
Konya
30
3.Altınkaynak Süt ve Gıda Mam. İm. San. Tic. Ltd. Şti.
(Altınkaynak)
Musalla Bağları Mah. Uludağ Sok. No: 87/B Selçuklu-
Konya

4.Aygın Süt ve Gıda Madl. San. ve Tic. A.Ş. (Aygın Süt)
Fetih Mah. İnkışaf Sok. No: 19 Karatay-Konya

Temsilcisi: Av. Sait AKDAĞ, Av. Recep UÇAR
Ferhuniye Mah. Hastane Cad. Darüşşifa Sok. No: 6/301 40
Konya

5. Berberoğlu Süt Ür. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.
(Berberoğlu)
Fetih Mah. Lahza Sok. No: 6 Karatay-Konya

6. Bildiriciler Süt ve Süt Ür. San. Tic. Ltd. Şti. (Bildiriciler)
Toprak Sarnıç Mah. Erentepe Sok. No: 21 Meram-Konya

7. Birsüt Süt ve Gıda Mam. San. Tic. Ltd. Şti. (Birsüt) 50
06-56/714-204
2
Hacıyusuf Mescit Mah. Hilal Cad. No: 105 Karatay-
Konya

8. Büyük Aygın Süt Ür. San. Gıda ve İht. Mad. Tic. Ltd.
Şti. (Büyük Aygın)
Fetih Mah. Lahza Sok. No: 5 Karatay-Konya

Temsilcisi: Av. Ali ÖZERDEM
Çiftemerdiven Mah. 19 Mayıs Sok. 1/1 Konya
60
9. Cebel Süt Ür. ve Gıda İm. San. ve Tic. A.Ş. (Cebel
Süt)
Fetih Mah. Adana Çevre Yolu No: 263/A Karatay-Konya

Temsilcisi: Av. Süleyman BOYALI
Babalık Mah. Demirci İş Merkezi B Blok No: 7/707
Konya

10. Ekiciler Süt Gıda Tar. Hayv. San. ve Tic. A.Ş.
(Ekiciler) 70
Organize Sanayi Bölgesi Antalya

Temsilcisi: Av. Baştuğ ÇALIŞIR
Konyaaltı Cad. Akdeniz Apt. Kat:3 Antalya

11. Emekli Süt Ür. San. Tic. Ltd. Şti. (Emekli Süt)
Fetih Mah. İnkışaf Sok. No: 12 Karatay-Konya

12. Enka Süt ve Gıda Mam. San. ve Tic. A.Ş. (Enka Süt)
Adana Çevre Yolu Üzeri Kantar Yanı PK.8 Karatay-80
Konya

Temsilcisi: Av. Sedat GÖKSU - Av. İrem Günay KUNT
Kemerli Cad. Demirci İş Merkezi B Blok Kat: 4/406
Selçuklu-Konya

13. Gülal Tar. Hayv. Ür. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. (Gülal)
Kerkük Mah. Eyüp Sultan Cami Karşısı Şarkikaraağaç-
Isparta
90
14. İzi Süt Gıda Mam. San. ve Tic. A.Ş. (İzi Süt)
Fetih Mah. İnkışaf Sok. No: 10 Karatay-Konya

15. Milkon Süt Ür. Gıda Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.
(Milkon)
Fetih Mah. Lahza Sok. No: 8 Karatay-Konya

16. Mutlu Süt Gıda İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. (Mutlu Süt)
Kışla Cad. No: 137 Karatay-Konya
100
06-56/714-204
3
Temsilcisi: Av. Sait AKDAĞ, Av. Recep UÇAR
Ferhuniye Mah. Hastane Cad. Darüşşifa Sok. No: 6/301
Konya

17. Ömürlü Süt Ür. San. Tic. A.Ş. (Ömürlü Süt)
Karahüyük Mah. Çevre Yolu Üzeri No: 116 Meram-
Konya

18. Özemek Süt Mamulleri (Mehmet DONRUL)
Akabe Mah. Saçlı Kasap Cad. No: 70/2 Karatay-Konya 110

19. Selsüt Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. (Selsüt)
Fetih Mah. Lahza Sok. No: 7 Karatay-Konya

Temsilcisi: Av. İhsan MANTICI
Babalık Mah. Yahya Çavuş Cad. Keyhüsrev Sk. Dekor
İşhanı No: 11/2-6 Selçuklu-Konya

20. Şeker Süt Gıda Mam. San. ve Tic. A.Ş. (Şeker Süt)
Eski Meram Yolu No: 33 Meram-Konya 120

Temsilcisi: Av. Cengiz ERKOYUNCU
Alaaddin Cad. Mazhar Babalık Sk. Uluşahin İşhanı No:
103 Konya

21. Talat Özakpınarlar Gıda San. ve Tic. A.Ş. (Talat
Özakpınarlar)
Fevziçakmak Mah. Katipoğlu Sok. No: 1-2-4 Karatay-
Konya
130
Temsilcisi: Av. Ali ÖZERDEM
Çiftemerdiven Mah. 19 Mayıs Sok. 1/1 Konya

22. Tuna Süt Mam. San. ve Tic. A.Ş. (Tuna Süt)
Ereğli Cad. Mezbaha Mah. İnkışaf Sok. No: 21 Karatay-
Konya

Temsilcisi: Av. Ali KİL, Av. Ercan ŞEN, Av. Hasan
ŞİMŞEK
Şerafettin Cad. 4. Evkur İşhanı Kat:5/504 Konya 140

23. Umut Süt Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. (Umut Süt)
Musalla Bağları Mah. Beyhanlı Sok. No: 76 Selçuklu-
Konya

24. Uzundemir Süt Mam. Amb. ve İnş. San. ve Tic. Ltd.
Şti. (Uzundemir)
Musalla Bağları Mah. Bayırbaşı Sok. No: 67 Selçuklu-
Konya
150
06-56/714-204
4
25. Üçpınar Süt ve Gıda Mam. İm. Paz. Ltd. Şti.
(Üçpınar)
Musalla Bağları Mah. Beyhanlı Sok. No: 78 Selçuklu-
Konya

26. Ünyemsan Yem ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.
(Ünyemsan)
Alakova Mah. Karaman Cad. No: 1224 Meram-Konya

27. Ahmet AŞIR 160
Ulvi Kale Mah. Çevre Yolu Üzeri Şarkikaraağaç-Isparta

28. Ali YILDIRIM
Aşağı Kale Mah. Yeni Otogar Arkası No: 13
Şarkikaraağaç-Isparta

Temsilcisi: Av. Bekir DOLU
Kemerli İş Merkezi B Blok No: 6/608 Konya

29. Halis AŞIR 170
Aşağı Kale Mah. Yeni Sebze Hali Karşısı No: 118
Şarkikaraağaç-Isparta

Temsilcisi: Av. Bekir DOLU
Kemerli İş Merkezi B Blok No: 6/608 Konya

30. Harun KAYA
Kerkük Mah. Baş Değirmen Yolu Koray Mandıra Arkası
Şarkikaraağaç-Isparta
180
31. Nurettin SELÇUK
Ulvikale Mah. Yeni Otogar Yanı Şarkikaraağaç-Isparta

Temsilcisi: Av. Bekir DOLU
Kemerli İş Merkezi B Blok No: 6/608 Konya

E. DOSYA KONUSU: Konya, Isparta ve ilçelerinde süt piyasasında
faaliyet gösteren bazı teşebbüslerin 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’u ihlal edip etmediklerinin tespiti.
190

F. İDDİALARIN ÖZETİ: Konya ve/veya Isparta ili ve ilçelerinde faaliyet
gösteren süt işletmelerinin çiğ süt alım fiyatlarını birlikte belirledikleri, çiğ süt
alımlarını belirli dönemlerde durdurdukları ve süt işletmeleri ile toplayıcıların
köy bazında bölge paylaşımına gittikleri iddia edilmektedir.

G. DOSYA EVRELERİ

Isparta ili Şarkikaraağaç ilçesinde süt ve süt ürünleri ticareti ve nakliyesi ile
iştigal eden kişi ve şirketlerin kendi aralarında akdettikleri bir protokol 200
06-56/714-204
5
çerçevesinde ilçe merkezi, kasaba ve köyleri kendi aralarında paylaştıkları, bu
paylaşıma aykırı olarak başka bir köyün sütünü alan kişilere tazminat yaptırımı
uygulandığı ve böylece toplanan çiğ sütün fiyatının ve ödeme koşullarının ilgili
teşebbüslerce tespit edildiğine ilişkin, Rekabet Kurumu kayıtlarına 18.10.2004
tarih ve 5830 sayı ile intikal eden ihbar dilekçesi üzerine 9.11.2004 tarih ve
2004-3-127/İİ-04-BG sayılı İlk İnceleme Raporu hazırlanmıştır.

Söz konusu İlk İnceleme Raporu’nun görüşülmesi sonucunda alınan
9.12.2004 tarih ve 04-78/1117-M sayılı Rekabet Kurulu Kararı ile; konuya
ilişkin olarak 4054 sayılı Kanun’un 40. maddesinin birinci fıkrası gereğince 210
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir.

Diğer yandan, 28.5.2005 tarih ve 1297 sayı ile Kurum kayıtlarına intikal eden
ikinci dilekçesinde, ihbarda bulunan kişi, ilçede taşların yerine oturduğunu ve
şikayetinden vazgeçtiğini belirtmiştir.

Yapılan önaraştırma sonucunda Kurum raportörleri tarafından hazırlanan
2.5.2005 tarih ve 2004-3-127/ÖA-05-AÇ sayılı Önaraştırma Raporu 12.5.2005
tarih ve REK.0.07.00.00/81 sayılı Başkanlık Önergesi ile Kurul’a sunulmuştur.
Kurul söz konusu Önaraştırma Raporu’nu görüşerek 17.5.2005 tarih ve 05-220
32/413-M sayı ile;

(a) Kendi aralarında anlaşarak, üretimde kullandıkları çiğ sütün müstahsilden
alım fiyatını pazar dışında belirlemek ve çiğ süt alımlarını belirli dönemlerde
durdurmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ve özellikle (a) ve (c)
bentlerini ihlal edip etmediklerinin tespiti amacıyla, Konya Süt ve Süt Ürünleri
İmalatçıları Derneği (KOSSİMAD)’nde üyesi bulunan

- Aygın Süt ve Gıda Maddeleri San. ve Tic. A.Ş.,
- Enka Süt ve Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş., 230
- Şeker Süt Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş.,
- İzi Süt Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş.,
- Büyük Aygın Süt Ürünleri San. Gıda ve İht. Mad. Tic. Ltd. Şti.,
- Akova Süt ve Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş.,
- Üçpınar Süt ve Gıda Mam. İml. Paz. Ltd. Şti.,
- Uzundemir Süt Mam. Amb. ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,
- Bildiriciler Süt ve Süt Ürnl. San. Tic. Ltd. Şti.,
- Berberoğlu Süt Ürn. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.,
- Emekli Süt Ürnl. San. Tic. Ltd. Şti.,
- Tuna Süt Mam. San. ve Tic. A.Ş., 240
- Mutlu Süt Gıda İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.,
- Ömürlü Süt Ürün. San. Tic. A.Ş.,
- Özemek Süt Mamulleri (Mehmet Donrul),
- Altınkaynak Süt ve Gıda Mam. İm. San. Tic. Ltd. Şti.,
- Milkon Süt Ür. Gıda Md. San. ve Tic. Ltd. Şti.,
- Birsüt Süt ve Gıda Mam. San. Tic. Ltd. Şti.,
- Cebel Süt Ürnl. ve Gıda Mad. İml. San. ve Tic. A.Ş.,
- Ak Süt Süt ve Süt Mam. San. ve Tic. Ltd. Şti.,
- Umut Süt Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,
- Talat Özakpınarlar Gıda San. ve Tic. A.Ş., 250
06-56/714-204
6
- Sel Süt Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve
- Ünyemsan Yem ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

unvanlı teşebbüsler;

(b) Şarkikaraağaç’ta köy bazında bölge paylaşımına giderek 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesini ve özellikle (b) bendini ihlal edip etmediklerinin tespiti
amacıyla,

süt ve süt ürünleri imalatçısı 260

- Aygın Süt ve Gıda Maddeleri San. ve Tic. A.Ş.,
- Enka Süt ve Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş.,
- Şeker Süt Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş.,
- Gülal Tarım Hayvancılık Ürünleri İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş.,
- Büyük Aygın Süt Ürünleri San. Gıda ve İht. Mad. Tic. Ltd. Şti.,
- Akova Süt ve Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş. ve
- Ekiciler Süt Gıda Tar. Hay. San. ve Tic. A.Ş.

unvanlı teşebbüsler ve 270

ayrıca Şarkikaraağaç’ta faaliyet gösteren süt toplayıcıları

- Nurettin SELÇUK,
- Ahmet AŞIR,
- Ali YILDIRIM,
- Harun KAYA ve
- Halis AŞIR

hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma yapılmasına 280
karar vermiştir.

31.1.2005 tarihinde, Kanun'un 43. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilgililere
soruşturma açıldığına dair bildirimde bulunularak kendilerinden 30 gün içinde
ilk yazılı savunmalarını göndermeleri istenmiştir. Tarafların ilk yazılı
savunmaları süresi içinde Kurum kayıtlarına intikal etmiştir. Taraflardan Akova
Süt 5.9.2005 tarihinde ek savunma göndermiştir. Diğer yandan, Şeker Süt
savunma yazısında sözlü savunma talep etmiştir.

Kurul, 10.11.2005 tarih ve 05-78/1060-M sayılı Kararı ile; yürütülmekte olan 290
soruşturmanın 17.11.2005 tarihinde sona eren süresinin, 4054 sayılı
Kanun’un 43. maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde 17.11.2005 tarihinden
itibaren 3 ay uzatılmasına karar vermiştir.

Soruşturma sonucunda hazırlanan 17.2.2006 tarih ve SR/06-4 sayılı
Soruşturma Raporu Kanun'un 45. maddesinin birinci fıkrası uyarınca
Başkanlıkça tüm Kurul Üyeleri ile ilgili taraflara tebliğ olunmuş ve aynı
maddenin ikinci fıkrası gereğince taraflardan 30 gün içinde yazılı
savunmalarını göndermeleri istenmiştir.
300
06-56/714-204
7
Soruşturma Raporu'nun tebliğini takiben; Enka Süt’ün Kanun’un 45.
maddesinin ikinci fıkrası uyarınca talep ettikleri ek süre kendilerine Kurul
Kararı ile tanınmıştır. Teşebbüslerden Üçpınar, Talat Özakpınarlar ve Harun
KAYA haricinde diğerlerinin ikinci yazılı savunmaları yasal süresi içinde en
son 15.3.2006 tarihinde olmak üzere Kurum'a intikal etmiştir. Bu aşamada
Selsüt, Akova Süt, Enka Süt, Aygın Süt ve Mutlu Süt sözlü savunma talebinde
bulunmuştur.

Soruşturma Heyeti’nin hazırladığı 3.5.2006 tarihli "Ek Yazılı Görüş", Kanun'un
45. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, 4.5.2006 tarihinde tüm Kurul Üyeleri ve 310
taraflara tebliğ edilmiştir. İlgili teşebbüslerin ek görüşe karşı cevapları yasal
süreleri içinde en son 8.6.2006 tarihinde olmak üzere Rekabet Kurumu'na
intikal etmiştir. Teşebbüslerden Aksüt, Altınkaynak, Birsüt, Cebel Süt, Ekiciler,
Gülal, Özemek, Şeker Süt, Tuna Süt, Umut Süt, Uzundemir, Üçpınar, Ahmet
AŞIR, Halis AŞIR ve Harun KAYA’nın üçüncü yazılı savunmaları
Kurumumuza intikal etmemiştir.

Rekabet Kurulu'nun 22.6.2006 tarih ve 06-45 sayılı toplantısında, yürütülen
soruşturma ile ilgili olarak 26.7.2006 tarihinde sözlü savunma toplantısı
yapılmasına ve sözlü savunma toplantısına soruşturma kapsamındaki 320
teşebbüslerin davet edilmesine karar verilmiş ve sözlü savunma toplantısı
davetiyeleri, Kanun'un 46. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilgililere
gönderilmiştir.

26.7.2006 tarihinde sözlü savunma toplantısı yapılmıştır.

Rekabet Kurulu 26.7.2006 tarihinde 06-56/714-204 sayılı nihai kararını
vermiştir.

2.7.2005 tarih ve 5388 sayılı “Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun Bazı 330
Maddelerinin Değiştirilmesine Dair Kanun”un 5. maddesinde yer alan
“Soruşturma yapılmasına karar verildiği takdirde Kurul ilgili daire başkanının
gözetiminde soruşturmayı yürütecek raportör veya raportörleri belirler.” hükmü
uyarınca alınan 13.7.2005 tarih, 05-46/667 sayılı Kurul Kararı’nın “Soruşturma
heyeti Başkanı olarak belirlenmiş bulunan Rekabet Kurulu Üyelerinin, söz
konusu dosyalara ilişkin nihai kararın alındığı toplantılara katılmaması
gerektiği” hükmünü içeren 3. maddesi doğrultusunda, o tarihte mevcut
soruşturmanın Heyet Başkanlığını yürüten Kurul Üyesi Mehmet Akif ERSİN
sözlü savunma ve nihai karar toplantısına katılmamıştır.
340
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da;

1. Konya Süt ve Süt Ürünleri İmalatçıları Derneği (KOSSİMAD)’nde üyesi olan

- Aygın Süt ve Gıda Maddeleri San. ve Tic. A.Ş.,
- Enka Süt ve Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş.,
- Şeker Süt Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş.,
- İzi Süt Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş.,
- Büyük Aygın Süt Ürünleri San. Gıda ve İht. Mad. Tic. Ltd. Şti.,
- Akova Süt ve Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş., 350
06-56/714-204
8
- Üçpınar Süt ve Gıda Mam. İml. Paz. Ltd. Şti.,
- Uzundemir Süt Mam. Amb. ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Doğa Süt),
- Bildiriciler Süt ve Süt Ürnl. San. Tic. Ltd. Şti.,
- Berberoğlu Süt Ürn. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.,
- Emekli Süt Ürn. San. Tic. Ltd. Şti.,
- Tuna Süt Mam. San. ve Tic. A.Ş.,
- Mutlu Süt Gıda İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.,
- Ömürlü Süt Ürün. San. Tic. A.Ş.,
- Özemek Süt Mamulleri (Mehmet Donrul),
- Altınkaynak Süt ve Gıda Mam. İm. San. Tic. Ltd. Şti., 360
- Milkon Süt Ür. Gıda Md. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Elif Süt),
- Birsüt Süt ve Gıda Mam. San. Tic. Ltd. Şti.,
- Cebel Süt Ürnl. ve Gıda Mad. İml. San. ve Tic. A.Ş.,
- Ak Süt Süt ve Süt Mam. San. ve Tic. Ltd. Şti.,
- Umut Süt Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,
- Talat Özakpınarlar Gıda San. ve Tic. A.Ş. (Hira Süt),
- Sel Süt Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve
- Ünyemsan Yem ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. (Köyüm Süt)

firmalarının, kendi aralarında anlaşarak, üretimde kullandıkları çiğ sütün 370
müstahsilden alım fiyatını pazar dışında belirlemek ve çiğ süt alımlarını belirli
dönemlerde durdurmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin sırasıyla
“Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar
gibi her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” şeklindeki (a) ve “Mal
veya hizmetlerin arz ya da talep miktarının kontrolü veya bunların piyasa
dışında belirlenmesi” şeklindeki (c) bendini ihlal ettikleri;

ayrıca 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki koşullar sağlanmadığından bu
ihlaller bakımından muafiyet verilmesinin mümkün olmadığı;
380
dolayısıyla, KOSSİMAD’da üyesi olan söz konusu teşebbüslerin 4054 sayılı
Kanun'un 16. maddesinin ikinci fıkrası gereğince para cezası ile
cezalandırılmaları gerektiği; para cezasının tespiti sırasında hem çiğ süt alım
fiyatlarının belirlenmesi hem de çiğ süt alımlarını durdurma eylemlerinin tam
anlamıyla hayata geçirilmemiş olması ve girişim aşamasında kalmasının,
Dernek Tüzüğü’nde yer alan üyelikten çıkarma yaptırımının uygulanmamış
olmasının ve Tüzük’te 4054 sayılı Kanun doğrultusunda gerekli değişikliklerin
yapılmasının hafifletici unsur olarak göz önünde bulundurulabileceği,

2. KOSSİMAD’da üyesi olan yukarıda sayılı teşebbüsler ile Gülal Tarım 390
Hayvancılık Ürünleri İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. ve Ekiciler Süt Gıda Tar. Hay.
San. ve Tic. A.Ş. firmalarının ve Şarkikaraağaç’ta faaliyet gösteren süt
toplayıcıları Nurettin SELÇUK, Ahmet AŞIR, Ali YILDIRIM, Harun KAYA ve
Halis AŞIR’ın Şarkikaraağaç ve/veya Konya’da köy bazında bölge
paylaşımına giderek 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin “Mal veya hizmet
piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya unsurlarının
paylaşılması ya da kontrolü” şeklindeki (b) bendini ihlal ettikleri; ancak 4054
sayılı Kanun’un 5. maddesindeki koşullar sağlandığından bu ihlal bakımından
muafiyet verilmesinin söz konusu olabileceği
400
06-56/714-204
9
ifade edilmektedir.

I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

I.1. İlgili Pazar

I.1. 1. Sektöre İlişkin Bilgiler

Süt ve süt ürünleri, günlük ihtiyaç duyulan en önemli besin maddeleridir. Diğer
besin maddelerinden farklı olarak canlıların büyümeleri ve sağlıklı bir şekilde 410
yaşamlarını devam ettirebilmeleri için gerekli birçok besin maddesini
içermektedir.

Son yıllarda gerçekleştirilen damızlık hayvan ithalatı ve ıslah çalışmaları
neticesinde verim artışı yaşanmış olmasına rağmen, Türkiye’deki süt verimi
halen AB ülkelerinin çok gerisindedir: Türkiye’de ortalama bir süt ineği yılda
2.000 litre süt verirken, AB ülkelerinde bu değer ortalama olarak 4.800 litredir.
Türkiye’de süt veriminin yetersiz olmasının en önemli nedeni, süt sığırcılığının
profesyonel olarak yapılmamasıdır. Çiğ süt üreten ve müstahsil olarak
adlandırılan işletmelerin büyük bir bölümü küçük ölçekli aile işletmeleri olup, 420
sığırcılığı, sebze, meyve ve tahıl yetiştiriciliği gibi tarımsal faaliyetlerin yanında
ek bir uğraşı olarak görmektedir. Kırsal kesimde bulunan müstahsillerin
çoğunluğu geleneksel, ekonomik bilinç ve bilimsellikten yoksun bir şekilde
sığırcılık yapmaktadır. Müstahsillerin elindeki hayvan sayılarına bakıldığında,
birçoğunun, ekonomik olarak karlı olması mümkün olmayacak kadar az
sayıda hayvan ile süt sığırcılığı yapmaya çalıştıkları görülmüştür: Süt
sığırcılığı yapan müstahsillerin %72’si 1-4 adet, %20’si 5-9 adet ve %6’sı da
10-19 adet hayvan beslemektedir.

Türkiye’de müstahsil başına düşen hayvan sayısının azlığı sadece süt 430
verimini düşürmekle kalmamakta, üretilen çiğ sütün kalitesini de olumsuz
etkilemektedir. Esasen, Türkiye’de süt pazarının şu anki en önemli problemi
verim düşüklüğünden ziyade üretilen çiğ sütlerin ve dolayısıyla süt ürünlerinin
kalitesizliğidir. Müstahsil düzeyinde yeterli bilgilendirme ve kontrollerin
olmaması nedeniyle, müstahsiller çoğu zaman asgari temizlik koşullarını
yerine getirmemektedir. Dolayısıyla, sütün kalitesi henüz daha sağım
aşamasında düşmeye başlamaktadır. Birçok bölgede yaygın ve etkili bir süt
toplama ağının olmamasının bir neticesi olarak, süt işleme merkezlerine
taşınan ve üretime dahil edilen çiğ sütün kalitesi iyice düşmektedir. AB
standartlarına göre çiğ sütün mililitresindeki bakteri sayısının en fazla yüz bin 440
olması öngörülürken, bu sayı Türkiye’de üretilen sütlerde ortalama bir milyona
çıkmaktadır. AB düzenlemelerine göre arzu edilen hijyenik kaliteye
Türkiye’deki çiğ sütün ancak %2’sinin erişebildiği, bu oranın Macaristan’da
%80, Çek Cumhuriyeti’nde %95 ve Almanya’da ise %99 olduğu ifade
edilmektedir.

Süt veriminin düşük olmasının diğer bir nedeni, Türkiye’deki kaliteli kaba yem
üretiminin yeterli olmamasıdır. Çiftçiler, yem bitkileri yerine daha karlı olan
tahıl ve endüstriyel bitki ekimine yönelmekte ve yem olarak daha çok çayır-
06-56/714-204
10
mera, silaj, sap, saman gibi diğer kaynakları tercih etmektedir. Bu da süt 450
veriminin önemli ölçüde düşmesine neden olmaktadır.

Türkiye’de çiğ süt üretimi yapan müstahsiller arasında kooperatifleşme
çalışmaları son dönemlerde yoğunlaşsa da bunun yeterli olmadığı bir
gerçektir.

Türkiye süt sanayiinde yıllardan beri değişmeyen son derece önemli bir
oransal dağılımdan söz etmek gerekmektedir. Buna göre, üretilen çiğ sütün
%40’ı pazara hiç sunulmadan kaynakta tüketilmekte1, %40’ı mandıralarda ve
ancak %20’si modern tesislerde işlenmektedir. Gelişmiş ülkelerde ise üretilen 460
çiğ sütün sadece %1’i işlem görmeden tüketiciye ulaşırken %99’u modern
işletmelerde işlenmektedir. Kaynağında tüketilen sütlerin kalitesine ilişkin
olarak herhangi bir denetleme veya kontrol bulunmamaktadır ve başta sokak
sütleri olmak üzere bu tür sütler, tüketicilerin sandığının aksine, asgari kalite
standartlarını sağlamaktan çok uzaktır. Çiğ sütün önemli bir kısmını işleyen ve
çoğunlukla ilkel koşullarda çalışan mandıralar bölgesel olarak faaliyet
göstermektedir. Süt ve süt ürünlerinin yanı sıra diğer birçok gıda maddesinin
üretimini yapan ve çoğunlukla bir holding bünyesinde faaliyet gösteren büyük
işletmeler (Pınar, Danone, Ülker gibi) ise genellikle çiğ süt temininden süt
ürünlerinin pazarlamasına kadar birçok konuda daha organize bir şekilde 470
çalışmakta ve bu işletmelerin pazardan aldıkları pay her geçen gün
artmaktadır. Soruşturmaya taraf olan süt işletmelerini bölgesel olarak faaliyet
gösteren mandıralar kategorisinde değerlendirmek yerinde olacaktır.

Türkiye’nin AB üyelik süreci, diğer birçok sektörde olduğu gibi tarım ve
hayvancılık alanında da köklü değişiklikleri zorunlu kılmaktadır. AB’nin halen
uygulamakta olduğu Ortak Tarım Politikası (OTP) çerçevesinde tarım
piyasalarının izlenmesine yönelik yasal düzenlemelerin ve idari yapıların
hayata geçirilmesi Ulusal Program’ın Öncelikler Listesi’nde (öncelik 7.6.03)
yer almaktadır. Konu, Katılım Ortaklığı Belgesi’nde orta vadeli öncelikler 480
arasında gösterilmiştir. Türkiye’de çiğ süt pazarı mevcut haliyle AB üyelik
sürecinden en çok etkilenecek pazarların başında gelmektedir.

I.1.2. İlgili Ürün Pazarı

Soruşturmaya taraf olan teşebbüslerin, çiğ süt alım pazarında faaliyet
gösterdikleri dikkate alınarak ilgili ürün pazarı, “çiğ süt pazarı” olarak
belirlenmiştir.

H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar 490

Teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri alanın rekabet koşullarının yeterli
derecede homojen ve özellikle komşu bölgelerden hissedilir derecede farklı
olması, ilgili coğrafi pazarın tespitinde büyük bir önem taşımakta ve belirleyici
olmaktadır.


1 Herhangi bir işleme tabi tutulmadan tüketicilere satılan ve “sokak sütü” olarak adlandırılan
çiğ süt de bu grup altında değerlendirilmiştir.
06-56/714-204
11
İlgili ürün olan çiğ süt soğutulmadığı takdirde kısa bir süre içerisinde
bozulmaktadır. Bu nedenle, çiğ süt özellikle yaz aylarında müstahsillerden
sabah ve akşam olmak üzere iki kez toplanmaktadır. Çiğ sütün, soğutulsa
dahi, uzak mesafelerdeki işletmelere taşınması çoğu zaman ekonomik 500
olmamaktadır. Bu nedenle, bölgesel bir coğrafi pazar tanımının yerinde
olacağı kanısına varılmıştır.

Şarkikaraağaç ilçesinde üretilen çiğ sütün büyük bir kısmı Isparta, Konya,
Antalya ve Burdur illerindeki işletmelere taşınmaktadır. Bu yüzden, “Isparta,
Konya, Antalya ve Burdur illerini kapsayan bölge” ilgili coğrafi pazar olarak
belirlenmiştir.

I.2. Haklarında Soruşturma Yürütülen Taraflar
510
I.2.1. Enka Süt ve Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş. (Enka Süt)

Konya ilindeki en büyük çiğ süt işleyicilerinden olan Enka Süt, beyaz peynir,
kaşar peyniri, yoğurt, tereyağı ve ayran gibi süt ürünlerinin yanı sıra, Unilever
ve Eti gibi firmalara üretimlerinde kullanmak üzere süttozu ve peynir altı suyu
tozu da üretmektedir. Enka Süt, ayrıca, Mey isimli bir firmaya Konya Ereğli’de
fason olarak UHT süt ürettirmektedir.

Ortakları arasında üç farklı aileden kişilerin bulunduğu Enka Süt’ün ortaklık
yapısına Tablo 1’de yer verilmiştir: 520

Tablo 1- Enka Süt’ün Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE TUTARI (YTL) HİSSE ORANI (%)
Nihat Akpınar 7.919.102 56,6
Ali Küçükoba 1.935.920 13,8
Halil Akpınar 700.000 5,0
Yaşar Pekyatırmacı 569.520 4,1
Hasan Pekyatırmacı 569.520 4,1
Mualla Kaşdoğan 569.520 4,1
Ayla Akçan 569.520 4,1
Kudret Topal 554.274 3,9
Ümran Akpınar 269.584 1,9
Ali Eroğul 163.240 1,2
Kuzucu Süt A.Ş. 100.000 0,7
Deniz Saygılı 79.800 0,5
TOPLAM 14.000.000 100

Enka Süt’ün yönetim kurulu üyeleri, Nihat Akpınar, Ali Küçükoba, Deniz
Saygılı ve Ümran Akpınar’dan oluşmaktadır.

Şirketin 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 2’de yer verilmiştir:
Tablo 2- Enka Süt’ün 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 18.113.726 20.919.361 37.718.275

Enka Süt, (……) ilinde merkez, (………), (………), (………), (………), 530
(………), (………), (………) (………), (………), (………)’ndan, (………) ilinde
06-56/714-204
12
(………)’den, (………) ilinde (………) ve (………)’den ve (………) ilinde
(………)’tan çiğ süt toplamaktadır.

Süttozu üretimine imkan tanıyan kurutma kulesine sahip olması, Enka Süt’ün,
özellikle çiğ sütün bol olduğu dönemlerde süt alımını artırabilmesine imkan
sağlamıştır.

Enka Süt, (………) bölgesinde çiğ sütü, (…………..) aracılığı ile toplamaktadır.
(………..), günlük topladığı yaklaşık (……) ton sütün (…..) tonunu Enka Süt’e, 540
geri kalan (…..) tonu ise (……..)’e göndermektedir. (………)’ın (………)’ta
kullandığı soğutucunun mülkiyeti (…………)’e aittir.

I.2.2. Akova Süt ve Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş. (Akova Süt)

Konya ilinde faaliyet gösteren büyük süt işleyicilerinden biri olan Akova Süt,
peynir, yoğurt, ayran, tereyağı gibi ürünlerle birlikte, Algida ve Nestle gibi
üreticilere satmak üzere süttozu ve peynir altı suyu tozu da üretmektedir.

Akova Süt’ün sermayesi 4.500.000 YTL olup, ortaklık yapısına Tablo 3’te yer 550
verilmiştir:

Tablo 3- Akova Süt’ün Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Kemal Akpınar 86,7
F.Bülent Akpınar 5,0
Levent Akpınar 2,0
Veli Akpınar 1,5
Zeliha Akpınar 1,0
Diğer 3,8
TOPLAM 100

Akova Süt’ün yönetim kurulu üyeleri; Kemal Akpınar, Fatih Bülent Akpınar,
Levent Akpınar, Veli Akpınar ve Vedat Mete Ünsal’dan oluşmaktadır.

Akova Süt’ün 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 4’te yer verilmiştir:

Tablo 4- Akova Süt’ün 2002-2004 Yılı Ciroları 560
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 19.615.251 29.781.542 40.907.214

Akova Süt, Konya civarındaki yakın mesafelerden sütü soğutmadan doğrudan
üretim yerine almaktadır. Uzak mesafelerde ise süt alım şubeleri kurulmuştur
ve bu şubelerde soğutulan sütler Konya’daki üretim merkezine taşınmaktadır.
Şarkikaraağaç’ta da Akova Süt’ün süt alım şubesi bulunmaktadır.

I.2.3. Şeker Süt Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş. (Şeker Süt)

S.S. Konya Pancar Kooperatifi’nin kontrolünde olan Şeker Süt, beyaz peynir,
kaşar peyniri, yoğurt, ayran, krema ve tereyağı üretimi yapmaktadır. Şirketin 570
süttozu ve peynir altı suyu tozu üretimi bulunmamaktadır.

06-56/714-204
13
Sermayesi 850.000 YTL olan Şeker Süt’ün ortaklık yapısına Tablo 5’te yer
verilmiştir:
Tablo 5- Şeker Süt’ün Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
S.S.Konya Pancar Kooperatifi 78,5
Konya Şeker Fabrikası 20,0
Ali Akbaş 0,2
Zafer Süleyman Embel 0,2
Seyit Koyuncu 0,2
Arafa Akkaş 0,2
Mevlüt Mülayim 0,1
Ali Doğan Koyuncu 0,1
Diğer 0,5
TOPLAM 100

Şeker Süt’ün yönetim kurulu üyeleri, Ramazan Erkoyuncu, Bekir Gülhan,
Abdullah Gümüş, Mehmet Doğanay ve Şahin Arı’dan oluşmaktadır.

Şeker Süt’ün 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 6’da yer verilmiştir: 580
Tablo 6- Şeker Süt’ün 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 7.394.013 9.716.026 14.059.991

Şeker Süt, (………) merkez, (………), (………), (………), (………) ve
(………)’tan toplayıcılar vasıtasıyla çiğ süt toplamaktadır. Şeker Süt sadece
soğutulmuş çiğ sütleri kabul etmektedir. İlçelerde yeralan soğutucular
toplayıcılara aittir.

Şeker Süt, Şarkikaraağaç bölgesinden süt toplayıcısı (………) aracılığı ile süt
toplamaktadır. (………) topladığı sütlerin bir kısmını da Selsüt’e vermektedir.
590
I.2.4. Aygın Süt ve Gıda Maddeleri San. ve Tic. A.Ş. (Aygın Süt)

Konya ilinde faaliyet göstermekte olan Aygın Süt, beyaz peynir, kaşar peyniri,
yoğurt ve tereyağı üretimi yapmaktadır. Şirketin süttozu, peynir altı suyu tozu
ve ayran üretimi bulunmamaktadır.

Aile şirketi niteliğinde olan Aygın Süt’ün 750.000 YTL sermayesi olup, ortaklık
yapısına Tablo 7’de yer verilmiştir:
Tablo 7- Aygın Süt’ün Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Emine Aygın 21
Mehmet Tıkmak 17
Abdülcelal Aygın 15
Ahmet Aygın 15
Sabri Aygın 6
Ali Tunahan Aygın 5
Sertaç Aygın 5
Hüseyin Yeşil 4
Havva Nur Uyanık 3
Refiye Sema Gökçen 3
06-56/714-204
14
Bedia Horasanlı 3
Betül Yeşil 3
TOPLAM 100
600
Aygın Süt’ün yönetim kurulu üyeleri; Abdülcelal Aygın, Mehmet Tıkmak, Sabri
Aygın ve Ali Tunahan Aygın’dan oluşmaktadır.

Şirketin 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 8’de yer verilmiştir:
Tablo 8- Aygın Süt’ün 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 4.493.309 5.215.455 8.062.667

Aygın Süt, Konya içinden, Akşehir, Yalvaç, Bozkır, Ahırlı, Akise, Aksaray-Eskir
ve Seydişehir’den çiğ süt almaktadır.

I.2.5. Büyük Aygın Süt Ürünleri San. Gıda ve iht. Mad. Tic. Ltd. Şti. 610
(Büyük Aygın)

Konya ilinde faaliyet gösteren Büyük Aygın, beyaz peynir, kaşar peyniri,
yoğurt ve tereyağı üretmektedir. Şirketin ayran, süttozu ve peynir altı suyu
tozu üretimi bulunmamaktadır.

Sermayesi 1.000.000 YTL olan Büyük Aygın’ın ortaklık yapısına Tablo 9’da
yer verilmiştir:
Tablo 9- Büyük Aygın’ın Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Mehmet Aygın 63,0
Mustafa Aygın 13,0
Ender Aygın 12,0
Serhan Aygın 12,0
TOPLAM 100
620
Büyük Aygın’da şirket ortaklarının tamamı aynı zamanda şirket müdürlüğü
görevindedir.

Büyük Aygın’ın 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 10’da yer verilmiştir:
Tablo 10- Büyük Aygın’ın 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 2.676.761 4.235.501 5.018.388

Büyük Aygın, (………) merkez, (………), (………) ve (………)’tan çiğ süt
almaktadır.

Büyük Aygın, Şarkikaraağaç bölgesinden süt toplayıcısı Harun Kaya aracılığı 630
ile süt toplamaktadır.2
I.2.6. Ekiciler Süt Gıda Tar. Hay. San. ve Tic. A.Ş. (Ekiciler)

2 Şarkikaraağaç’ta süt toplama işini Harun Kaya yapmasına rağmen, resmi kayıtlarda Mustafa
Ali Yıldız’ın adı geçmektedir.
06-56/714-204
15

Ekiciler, Antalya ilinde faaliyet göstermekte olup, ağırlıklı olarak peynir
üretmektedir. Şirketin ayran, tereyağı, süttozu ve peynir altı suyu tozu üretimi
bulunmamaktadır.

Ekiciler’in sermayesi 500.000 YTL olup, ortaklık yapısına Tablo 11’de yer
verilmiştir:
Tablo 11- Ekiciler’in Ortaklık Yapısı 640
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Mansur Ekici 36,5
Mustafa Ekici 35,5
Recai Erol 13,5
Necmi Erol 13,2
Burçin Ekici 1,0
Hamit Erol 0,3
TOPLAM 100

Ekiciler’in yönetim kurulu üyeleri; Mustafa Ekici, Mansur Ekici ve Necmi
Erol’dan oluşmaktadır.

Ekiciler’in 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 12’de yer verilmiştir:

Tablo 12- Ekiciler’in 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 11.056.899 18.028.199 30.168.827

Ekiciler, (………), (………), (………), (………), (………), (………) ve (………)
bölgesinden süt almaktadır. 650

Ekiciler, (………) bölgesinden süt toplayıcıları (………) ve (………) aracılığı ile
süt toplamaktadır.

I.2.7. Gülal Tarım Hayvancılık Ürünleri İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. (Gülal)

Şarkikaraağaç ilçesinde faaliyet gösteren tek mandıra olan Gülal, beyaz
peynir, kaşar peyniri, yoğurt, tereyağı ve ayran üretmektedir.

Sermayesi 1.000.000 YTL olan Gülal’in ortaklık yapısına Tablo 13’te yer 660
verilmiştir:
Tablo 13- Gülal’ın Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Koray Ersoy 66,0
Mehmet Kamil Gülal 8,4
Mustafa Bilgin 8,4
Halil Akdemir 8,3
Esma Gülal 8,3
Mahmut Ersoy 0,4
Neşe Ersoy 0,2
TOPLAM 100

06-56/714-204
16
Gülal’in yönetim kurulu üyeleri; Koray Ersoy, Mahmut Ersoy ve Neşe
Ersoy’dan oluşmaktadır.

Şirketin 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 14’te yer verilmiştir:
Tablo 14- Gülal’in 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 25.062 600.277 1.332.614

Gülal, (………), (………), (………) ve (………)’den süt toplamaktadır. Gülal, 670
bu ilçelerdeki köylerin sütlerini toplayıcılar aracılığı ile toplamaktadır. Firma,
ayrıca, Yeniköy ve Fakılar köylerindeki kooperatiflerin sütlerini de almaktadır.

I.2.8. İzi Süt Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş. (İzi Süt)

Konya ilinde faaliyet gösteren İzi Süt, beyaz peynir, kaşar peyniri, yoğurt,
tereyağı, ayran, süttozu ve peynir altı suyu tozu üretmektedir.

Sermayesi 4.000.000 YTL olan İzi Süt’ün ortaklık yapısına Tablo 15’te yer
verilmiştir: 680
Tablo 15- İzi Süt’ün Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Ahmet Feyyaz İzi 20,0
Şeref Şerafettin Nalçacıgil 17,0
Celalettin Nalçacıgil 17,0
Hasan Hüseyin İzi 16,5
Cavit Nalçacıgil 16,0
Mahmut Ziya İzi 10,5
Hasan Kuddusi İzi 3,0
TOPLAM 100

İzi Süt’ün yönetim kurulu üyeleri; Ahmet Feyyaz İzi, Cavit Nalçacıgil, Celalettin
Nalçacıgil, Mahmut Ziya İzi ve Hasan Hüseyin İzi’den oluşmaktadır.

Şirketin 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 16’da yer verilmiştir:

Tablo 16- İzi Süt’ün 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 5.105.639 6.530.559 8.014.755

İzi Süt, (……..) içinden, (……..), (……..), (……..) ve (……..)’dan çiğ süt 690
almaktadır. Firma, Ekim 2004’e kadar Şarkikaraağaç’tan da süt almasına
rağmen, bölgenin sütünü yeterince kaliteli bulmamaları ve toplayıcısının başka
bir üreticiye mal vermeye başlaması nedeniyle, bu tarihten beri
Şarkikaraağaç’tan mal almamaktadır.

I.2.9. Üçpınar Süt ve Gıda Mamulleri İmalat Pazarlama Ltd. Şti. (Üçpınar)

Konya’da faaliyet gösteren Üçpınar’ın ortaklık yapısına Tablo 17’de yer
verilmiştir:
06-56/714-204
17
Tablo 17- Üçpınar’ın Ortaklık Yapısı 700
HİSSEDAR HİSSE TUTARI (YTL) HİSSE ORANI (%)
Sefer Celep 49.750 99,5
Bahattin Celep 250 0,5
TOPLAM 50.000 100

Ortaklardan Sefer Celep şirket müdürü olarak belirlenmiştir.

Şirketin 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 18’de yer verilmiştir:
Tablo 18- Üçpınar’ın 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 126.447,70 162.574,00 241.424,00

I.2.10. Uzundemir Süt Mamulleri Ambalaj ve İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.
(Uzundemir)

Konya’da faaliyet gösteren Uzundemir’in ortaklık yapısına Tablo 19’da yer 710
verilmiştir:
Tablo 19- Uzundemir’in Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE TUTARI (YTL) HİSSE ORANI (%)
Ramazan Uzundemir 500 50
Durdane Uzundemir 500 50
TOPLAM 1.000 100

Ortaklardan Ramazan Uzundemir şirketin müdürlüğünü yapmaktadır.

Şirketin 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 20’de yer verilmiştir:
Tablo 20- Uzundemir’in 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 257.229,23 227.716,29 294.035,00

I.2.11. Bildiriciler Süt ve Süt Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (Bildiriciler)
720
Konya’da faaliyet gösteren ve aile şirketi niteliğinde olan Bildiriciler’in ortaklık
yapısına Tablo 21’de yer verilmiştir:
Tablo 21- Bildiriciler’in Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE TUTARI (YTL) HİSSE ORANI (%)
İsmail Bildirici 400 80
Mustafa Bildirici 100 20
TOPLAM 500 100

Ortaklardan İsmail Bildirici aynı zamanda şirketin müdürüdür.

Şirketin 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 22’de yer verilmiştir:
Tablo 22- Bildiriciler’in 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 116.308,07 125.559,00 128.873,03

I.2.12. Berberoğlu Süt Ürünleri ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. (Berberoğlu) 730
06-56/714-204
18

Konya’da faaliyet gösteren Berberoğlu’nun ortaklık yapısına Tablo 23’te yer
verilmiştir:

Tablo 23- Berberoğlu’nun Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE TUTARI (YTL) HİSSE ORANI (%)
Mustafa Yayla 1.875 12,6
Ali Rıza Özsakal 1.750 11,8
Ali Rıza Çekin 1.625 10,8
Ali Tabak 1.625 10,8
Faruk Dügen 1.625 10,8
Nuri Obalı 1.625 10,8
Orhan Koç 1.625 10,8
Seyit Ali Tekeli 1.625 10,8
Hasan Dilbaz 1.625 10,8
TOPLAM 15.000 100

Şirket ortaklarından Mustafa Yayla ve Ali Rıza Özsakal müdür olarak
atanmışlardır.

Şirketin 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 24’te yer verilmiştir: 740

Tablo 24- Berberoğlu’nun 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 554.542,42 771.721,41 885.551,55

I.2.13. Emekli Süt ve Süt Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. (Emekli)

Konya’da faaliyet gösteren Emekli’nin sermayesi 1.000.000 YTL olup, ortaklık
yapısına Tablo 25’te yer verilmiştir:

Tablo 25- Emekli’nin Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Halil Baz 93,8
Emine Emel Baz 6,2
TOPLAM 100
750
Ortaklardan Halil Baz aynı zamanda şirketin müdürüdür.

Şirketin 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 26’da yer verilmiştir:
Tablo 26- Emekli’nin 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 1.433.197,74 2.299.359,90 2.380.285,94

I.2.14. Tuna Süt Mamulleri San. ve Tic. A.Ş. (Tuna)

Konya’da faaliyet gösteren Tuna’nın sermayesi 250.000 YTL olup, ortaklık
yapısına Tablo 27’de yer verilmiştir:
Tablo 27- Tuna’nın Ortaklık Yapısı 760
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Ahmet Üstündağ 51
Fatma Üstündağ 25
Özgür Üstündağ 24
06-56/714-204
19
Hüseyin Yakabağ 0
Ali Yakabağ 0
TOPLAM 100

Tuna’nın yönetim kurulu üyeleri; Ahmet Üstündağ, Fatma Üstündağ ve Özgür
Üstündağ’dan oluşmaktadır.

Şirketin 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 28’de yer verilmiştir:
Tablo 28- Tuna’nın 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 677.759,80 808.716,42 1.131.477,00

I.2.15. Mutlu Süt Gıda İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti. (Mutlu)

Sermayesi 50.000 YTL olan ve Konya’da faaliyet gösteren Mutlu’nun ortaklık 770
yapısına Tablo 29’da yer verilmiştir:

Tablo 29- Mutlu’nun Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
M.Asaf Nizamoğlu 75
Mehmet Keleş 25
TOPLAM 100

Mutlu’nun ortakları aynı zamanda şirket müdürü olarak atanmıştır.

Şirketin 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 30’da yer verilmiştir:
Tablo 30- Mutlu’nun 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 668.719,47 750.556,62 897.109,75

I.2.16. Ömürlü Süt Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. (Ömürlü) 780

Konya ilinde faaliyet göstermekte olan Ömürlü aile şirketi niteliğinde olup,
şirketin sermayesi 15.000 YTL olup, ortaklık yapısına Tablo 31’de yer
verilmiştir:
Tablo 31- Ömürlü’nün Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Mustafa Yanar 40
Yakup Yanar 38
Nevin Yanar 4
Bahtiyar Yanar 4
Hatice Yanar 4
Serkan Yanar 4
Ömür Yanar 4
Özlem Yanar 2
TOPLAM 100

Ömürlü’nün yönetim kurulu üyeleri; Mustafa Yanar, Ömür Yanar ve Özlem
Yanar’dan oluşmaktadır.

Şirketin 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 32’de yer verilmiştir: 790
06-56/714-204
20
Tablo 32- Ömürlü’nün 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 133.388,88 270.957,01 292.184,70

I.2.17. Özemek Süt Mamulleri (Mehmet DONRUL)

Konya’da süt işleme faaliyeti ile iştigal eden Mehmet Donrul 2003 yılında
345.259,08 YTL’lik gelir elde etmiştir. Donrul’un 2004 yılı cirosu ise
496.878,17 YTL’dir.

I.2.18. Altınkaynak Süt ve Gıda Mamulleri İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti.
(Altınkaynak) 800

Konya’da faaliyet gösteren Altınkaynak’ın sermayesi 4.000 YTL olup, ortaklık
yapısına Tablo 33’te yer verilmiştir:

Tablo 33- Altınkaynak’ın Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Ramazan Destici 66,9
Mevlüt Altınkaynak 33,1
TOPLAM 100

Ortaklardan Ramazan Destici şirket müdürü olarak belirlenmiştir.

Şirketin 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 34’te yer verilmiştir:
810
Tablo 34- Altınkaynak’ın 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 134.776,03 223.708,92 356.642,72

I.2.19. Milkon Süt Ürünleri ve Gıda Maddeleri San. ve Tic. Ltd. Şti.
(Milkon)

Konya’da 2003 yılında faaliyet göstermeye başlayan Milkon’un sermayesi
10.000 YTL olup, ortaklık yapısına Tablo 35’te yer verilmiştir:

Tablo 35- Milkon’un Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
İsmail Üstündağ 25
Mustafa Üstündağ 25
Ali Üstündağ 25
Abdullah Üstündağ 25
TOPLAM 100
820
Ortaklardan İsmail Üstündağ, Milkon’un aynı zamanda müdürlüğünü
yapmaktadır.

Şirketin 2003-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 36’da yer verilmiştir:
Tablo 36- Milkon’un 2003-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2003 2004
Ciro (YTL) 28.678,61 78.546,10

I.2.20. Birsüt Süt ve Gıda Mamulleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (Birsüt)
06-56/714-204
21

Konya ilinde faaliyet göstermekte olan Birsüt aile şirketi niteliğinde olup,
ortaklık yapısına Tablo 37’de yer verilmiştir: 830
Tablo 37- Birsüt’ün Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE TUTARI (YTL) HİSSE ORANI (%)
Sami Kayhan 1.249.900 100
Arife Kayhan 100 0
TOPLAM 1.250.000 100

Birsüt’ün şirket müdürleri Sami Kayhan, Mehmet Kayhan ve Adil Kayhan’dır.

Şirketin 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 38’de yer verilmiştir:

Tablo 38- Birsüt’ün 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 1.283.188,33 2.134.542,88 2.955.848,37

I.2.21. Cebel Süt Ürünleri ve Gıda Maddeleri İmalat San. ve Tic. A.Ş.
(Cebel) 840

Konya’da faaliyet gösteren Cebel’in sermayesi 120.000 YTL olup, ortaklık
yapısına Tablo 39’da yer verilmiştir:

Tablo 39- Cebel’in Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Şakir Suda 35
Mehmet Suda 25
Fatih Suda 20
Cihat Suda 15
Osman Suda 5
TOPLAM 100

Cebel’in yönetim kurulu üyeleri; Şakir Suda, Mehmet Suda ve Fatih Suda’dan
oluşmaktadır.

Şirketin 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 40’ta yer verilmiştir. 850

Tablo 40- Cebel’in 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 2.733.994,25 4.732.978,72 8.041.640,16

I.2.22. Aksüt Süt ve Süt Mamulleri San. ve Tic. Ltd. Şti. (Aksüt)

Konya’da faaliyet gösteren Aksüt’ün sermayesi 1.000 YTL olup, ortaklık
yapısına Tablo 41’de yer verilmiştir:
Tablo 41- Aksüt’ün Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Mustafa Eryiğit 50
Kemal Akkoç 50
TOPLAM 100

06-56/714-204
22
Ortaklar aynı zamanda şirket müdürüdür. 860

Şirketin 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 42’de yer verilmiştir:
Tablo 42- Aksüt’ün 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 437.695,18 858.951,89 1.202.894,62

I.2.23. Umut Süt Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. (Umut)

Konya’da faaliyet gösteren Umut’un sermayesi 20.000 YTL olup, ortaklık
yapısına Tablo 43’te yer verilmiştir:
Tablo 43- Umut’un Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
İsa Çakal 5
Hacı İbrahim Çakal 95
TOPLAM 100
870
Ortaklardan İsa Çakal aynı zamanda şirketin müdürüdür.

Şirketin 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 44’te yer verilmiştir.

Tablo 44- Umut’un 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 233.160,53 401.189,02 453.614,43

I.2.24. Talat Özakpınarlar Gıda San. ve Tic. A.Ş. (Talat Özakpınarlar)

Konya’da faaliyet gösteren Talat Özakpınarlar’ın sermayesi 60.000 YTL olup,
ortaklık yapısına Tablo 45’te yer verilmiştir: 880

Tablo 45- Talat Özakpınarlar’ın Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Talat Akpınar 25
Servet Akpınar 24
Cemalettin Akpınar 24
M.Sami Akpınar 24
Nazmiye Akpınar 3
TOPLAM 100

Talat Özakpınarlar’ın yönetim kurulu üyeleri; Servet Akpınar, M. Sami
Akpınar, Cemalettin Akpınar ve Talat Akpınar’dan oluşmaktadır.

Şirketin 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 46’da yer verilmiştir:

Tablo 46- Talat Özakpınarlar’ın 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 572.110,82 836.809,75 1.287.963,48
890
I.2.25. Sel Süt Gıda San. Tic. Ltd. Şti. (Selsüt)

06-56/714-204
23
Sermayesi 100.000 YTL olan ve Konya’da Haziran 2004 tarihinde süt
işlemeye başlayan Selsüt’ün ortaklık yapısına Tablo 47’de yer verilmiştir:
Tablo 47- Selsüt’ün Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Mehmet Uğur Buharalı 40
Mustafa Sancı 40
Ömer Özden 10
İsmail Özden 10
TOPLAM 100

Selsüt’ün şirket müdürü Mehmet Uğur Buharalı’dır.

Şirketin 2004 yılı cirosu 472.252,11 YTL’dir.
900
I.2.26. Ünyemsan Yem ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. (Ünyemsan)

Konya’da faaliyet gösteren Ünyemsan’ın sermayesi 2.500 YTL olup, ortaklık
yapısına Tablo 48’de yer verilmiştir:

Tablo 48- Ünyemsan’ın Ortaklık Yapısı
HİSSEDAR HİSSE ORANI (%)
Mustafa Ünal 46
İsmail Ünal 46
Osman Ünal 8
TOPLAM 100

Ortaklardan Mustafa Ünal ve İsmail Ünal şirket müdürü olarak
belirlenmişlerdir.
910
Şirketin 2002-2004 yıllarına ait cirolarına Tablo 49’da yer verilmiştir:
Tablo 49- Ünyemsan’ın 2002-2004 Yılı Ciroları
Yıllar 2002 2003 2004
Ciro (YTL) 293.235,10 543.149,74 783.448,52

I.2.27. Ahmet AŞIR (Aşıroğulları Nak. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.)

Şarkikaraağaç ilçesinde süt toplama işiyle iştigal eden Ahmet Aşır’ın
(Aşıroğulları Nak. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.) 2002 yılı cirosu 945.868,91 YTL,
2003 yılı cirosu 1.267.324,16 YTL ve 2004 yılı cirosu 2.083.366,74 YTL’dir.

I.2.28. Ali YILDIRIM 920

Şarkikaraağaç ilçesinde süt toplama işiyle iştigal eden Ali Yıldırım’ın 2002 yılı
cirosu 96.468,72 YTL, 2003 yılı cirosu 159.778,96 YTL ve 2004 yılı cirosu
393.268,23 YTL’dir.
I.2.29. Halis AŞIR

Şarkikaraağaç ilçesinde süt toplama işiyle iştigal eden Halis Aşır 2002 yılında
328.061,15 YTL, 2003 yılında 249.904,65 YTL ve 2004 yılında 398.737,44
YTL ciro elde etmiştir.
06-56/714-204
24
930
I.2.30. Harun KAYA (Mustafa Ali YILDIZ)
Şarkikaraağaç ilçesinde Mustafa Ali Yıldız adına süt toplayan Harun Kaya’nın
2002 yılı cirosu 78.950,28 YTL, 2003 yılı cirosu 75.422,85 YTL ve 2004 yılı
cirosu 126.043,30 YTL’dir.

I.2.31. Nurettin SELÇUK (Hasan SELÇUK)

Şarkikaraağaç’ta Hasan Selçuk adına süt toplama işini yürüten Nurettin
Selçuk 2002 yılında 168.472,14 YTL, 2003 yılında 276.595,32 YTL ve 2004
yılında 444.472,61 YTL ciro elde etmiştir. 940

I.2.32. Konya Süt ve Süt Ürünleri İmalatçıları Derneği (KOSSİMAD)

Merkezi Fetih Mah. Aslanlı Kışla Cad. Karşehir Sitesi Teksakal Apt. No:
327/4-B KONYA olan Dernek, Konya’da faaliyet gösteren süt imalatçıları
tarafından 1990 yılında kurulmuştur. Dernek’in 7 kurucu üyesi bulunmaktadır.
Dernek Tüzüğü’nde Dernek’in amacı; süt ve süt mamulleri imalatçılarına
maddeten ve manen yardımcı olmak ve imalatçıları her bakımdan korumak,
süt ve diğer imalat için gerekli hammaddelerin imalatçılara daha sıhhatli ve
daha istikrarlı bir şekilde intikalini sağlamak olarak belirtilmiştir. 950

KOSSİMAD’ın kurulduğu dönemde yürürlükte olan 2908 sayılı Dernekler
Kanunu3 uyarınca teşebbüsler dernek üyesi olamadıklarından teşebbüsleri
temsile yetkili kişiler, Dernek’e üye olmuşlardır. Teşebbüs temsilcilerinin işten
ayrılmaları ya da teşebbüs sahibinin el değiştirmesi haline sıkça rastlandığı
için Dernek üye sayısı değişmektedir. 16.2.2005 tarihi itibariyle Dernek üye
sayısı 42’dir.

I.3. Tespit ve Deliller
960
Önaraştırma, tarafların yazılı savunmaları ve soruşturma sürecinde 4054
sayılı Kanun'un 14, 15 ve 44. maddeleri uyarınca yapılan yerinde incelemeler
ve ilgililerden bilgi isteme sonucunda elde edilen bulgular aşağıda
sunulmuştur.

I.3.1. Çiğ Süt Alım Fiyatlarının Belirlenmesine İlişkin Eylemler

1. Yukarıda da belirtildiği üzere, KOSSİMAD Tüzüğü’nde Dernek’in amacı; süt
ve süt mamulleri imalatçılarına maddeten ve manen yardımcı olmak ve
imalatçıları her bakımdan korumak, süt ve diğer imalat için gerekli 970
hammaddelerin imalatçılara daha sıhhatli ve daha istikrarlı bir şekilde intikalini
sağlamaktır. Tüzük’ün 2. maddesinde, bu amaçlara ulaşmak için Dernek’in
aşağıda belirtilen hususlarda çalışacağı düzenlenmiştir:

“… b) İmalatçıya intikal edecek olan sütlerin karışıksız ve katıksız olup
olmadığının kontrolü bakımından bir kontrol merkezi açmak, süt kontrol

3 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 3. maddesine göre, fiil ehliyetine sahip gerçek veya tüzel
kişiler önceden izin alınmaksızın dernek kurma hakkına sahiptir.
06-56/714-204
25
merkezinde kontrol edilen sütlere yağ oranına göre ücret belirlemek ve
süt bedellerinin ödenmesine delalet etmek,
…f) Birlik üyeleri ile rekabete giren ve birlik üyelerinden farklı fiyatla süt
toplayan süt toplayıcılarına veya imalatçılarına karşı ortak tutum 980
belirlemek. Birliğe iştirak eden imalatçıların üreticiye ödeyecekleri süt
bedellerinin toplayıcılar vasıtası ile ödenmesi de gerekirse birlik vasıtası
ile yapılabilir.”

Yine Dernek Tüzüğü’nün 4. maddesinde, “Birliğin bilgisi dışında süt satın alan”
üyenin yönetim kurulunun ekseriyetle alacağı karar ile Dernek üyeliğinden
çıkarılacağı belirtilmiştir.

2. 10.6.2005 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında,
KOSSİMAD Tüzüğü’nün 2. maddesinin b ve f bentleri ile 4. maddesi 990
değiştirilmiştir. Tüzük’ün 2. maddesinde yer alan sütün yağ oranına göre ücret
belirlemek ve süt toplayıcılarına karşı ortak tutum belirlemek amaçları
çıkarılarak ilgili bentler yeniden düzenlenmiştir:

“MADDE-2: …Dernek…aşağıda belirtilen hususlarda çalışmaları yapar;
..b) imalatçıya intikal edecek olan sütlerin karışıksız ve katıksız olup
standartlara uygunluğunun kontrolü bakımından bir kontrol merkezi
açmak, süt kontrol merkezinde kontrol edilen sütlere kalitelerine göre
iyileştirici tedbirleri tavsiye hükmünde üyeleri ve müstahsillerini
bilgilendirme 1000
f) Birliğe üye olan imalatçılara süt getiren üye imalatçının
görevlendirilmiş bulunduğu süt toplayıcılarına da süt toplanmasında
doğabilecek sıkıntılarında yardımcı olmak.”

Tüzük’ün 4. maddesinden “Birliğin bilgisi dışında süt satın alan” üyenin
yönetim kurulunun ekseriyetle alacağı karar ile Dernek üyeliğinden
çıkarılacağı hükmü çıkarılmıştır.

3. 26.4.2001 tarihli KOSSİMAD Yönetim Kurulu toplantısında aşağıdaki
kararlar alınmıştır: 1010

“1-Süt Toplama Merkezleri 6 Bölgeye ayrılarak her bölgede 01 Mayıs
2001 tarihinden itibaren 1. bölgede başlayarak süt alımına 5 gün ara
verilmesine ve her bölgede sıra ile aynı sürenin uygulanmasına.

a)- 1. BÖLGE: Kadınhanı – Ilgın – Akşehir – Sarayönü
b)- 2. BÖLGE: Beyşehir – Hüyük – Derbent – Ş.Karaağaç – Yalvaç
c)- 3. BÖLGE: Seydişehir – Bozkır – Mut – Silifke – Karaman
d)- 4. BÖLGE: Karapınar – Ereğli – Cihanbeyli – Aksaray
e)- 5. BÖLGE: Çumra ve Ova Köyleri 1020
f)- 6. BÖLGE: Konya Merkez

2- Mayıs ayı içerisinde alınan sütlerin ödemelerinin 1 Haziran ile 10
Haziran 2001 Tarihleri arasında yapılmasına ve ondan sonraki
ödemeleri[n] de takip eden aylar içerisinde, aynı şekilde yapılmasına,

06-56/714-204
26
3- Bu güne kadar LT’si 15.000 TL (onbeşbin) olan süt nakliyelerinin
01 Mayıs 2001 tarihinden itibaren 17.000. TL (onyedibin) olarak
ödenmesine, oy birliği ile karar verilmiştir.”
1030
Karar Başkan M. K., Başkan Yardımcısı Ö. Ö., Üyeler F. Y., M. A. ve M. D.
tarafından imzalanmıştır.

4. Aynı kişilerden müteşekkil KOSSİMAD Yönetim Kurulu, 28.7.2003 tarihinde
süt fiyatlarını karara bağlamıştır:

“Konya Şehir Merkezi Süt Fiyatı 370.000.-TL Merkez Dışında Kalan
ilçeler için Süt Fiyatı 350.000.-TL Olarak ödenmesine Oy Birliği ile
Karar Verilmiştir.” .
1040
5. KOSSİMAD Yönetim Kurulu’nun 30.9.2003 tarihli toplantısında süt fiyatları
hakkında aşağıdaki karar alınmıştır:

“26.09.2003 Cuma Günü Yapılan Ereğli ilçesinde Bulunan
Mandıracıları Ziyaret Sonucu Çevre ilçelerde Değişen Süt Fiyatları Göz
önüne Alınarak 01/10/2003 Tarihinden itibaren Geçerli Olmak üzere
Süt Fiyatlarının Konya Şehir Merkezinde 400.000.TL Merkez Dışında
Kalan ilçelerde 380.000 TL Olarak ödenmesine Oy Birliği ile Karar
Verilmiştir.” .
1050
Karar defteri Başkan Ş. S., Başkan Yardımcısı K. A., Üyeler A. K., S. A. ve A.
K. tarafından imzalanmıştır.

6. Aygın Süt’ün Şarkikaraağaç süt toplayıcısı, Salur köyündeki kooperatifin
sütünü ihale ile aldıklarını ve kooperatifle aralarında anlaşma imzaladıklarını
belirtmiştir. S.S. Salur Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ile Aygın Süt
arasında 1.9.2004 tarihinde imzalanan süt toplatma sözleşmesinin ilgili
maddeleri aşağıdaki biçimdedir:

“Madde 1- Çiğ süt fiyatı: …1 lt. sütün kooperatiften alış fiyatı Türkiye 1060
şartları göz önünde bulundurularak KOSSİMAD (Konya Süt ve Süt
Ürünleri İmalatçıları Derneği)’ın belirlenmiş olduğu müstahsil fiyatından
olacaktır.

Madde 4- Çiğ süt miktarı: Satıcı bu sözleşme süresi içinde, günlük en
az 4000 lt., en fazla 6500 lt. süt verecektir.

Madde 6- Sözleşme süresi: Sözleşme süresi 1 (bir) yıl olup 01/09/2004
tarihinde başlayıp 01/09/2005 tarihinde sona erecektir.
1070
Madde 7- Süre uzatma: Alıcı [Aygın Süt A.Ş.] ve Satıcı [Kooperatif],
sözleşmenin bitiş tarihinden 1 (bir) ay önce karşılıklı olarak görüşerek
bu sözleşmeyi feshetmezler ise, aynı sözleşme gelecek 1 (bir) yıl için
de geçerlilik kazanır.

06-56/714-204
27
Madde 8- Cezai Şart: Satıcı hiçbir sebeple yukarıda madde 4’te
belirilen miktarlardaki sütünü, anlaşma süresince başkasına satamaz,
kullanamaz. Alıcıya haber vermeden süt vermeyecek olur ise; cezai
şart olarak 2 (iki) aylık süt bedeli tutarı olan nakit parayı Alıcıya
ödeyecektir.” . 1080

7. Aygın Süt’te elde edilen Süt Toplatma Sözleşmesi örneğinde aşağıdaki
madde yer almaktadır:

“6- Süt fiyatı ve ödeme tarihi:
a- Süt fiyatı Konya mandıracılar derneğinin tesbit ettiği fiyattır.
…” .

8. Aygın Süt’te elde edilen diğer bir Süt Toplatma Sözleşmesi örneğinde
aşağıdaki madde yer almaktadır: 1090

“Madde 9: Ödeme ve fiyatlar:
a) Süt fiyatı, KOSSİMAD (Konya Süt ve Süt Ürünleri İmalatçıları
Derneği)’nin belirlemiş olduğu fiyat olacaktır...”.

9. İzi Süt Yönetim Kurulu Başkanı, Dernek toplantılarında üyelerin zaman
zaman çiğ süt alım fiyatlarını konuştuklarını, ancak fiyat konusunda alınan
kararlara uyma konusunda Dernek üyelerine herhangi bir zorlama
getirilmediğini belirtmiştir. KOSSİMAD üyeleri ile birlikte 1 Nisan 2005
tarihinden geçerli olmak üzere alış fiyatlarını 50.000 TL düşürmeye karar 1100
verdiklerini eklemiştir.

10. Şeker Süt adına Mart ayı Dernek toplantısına katılan Muhasebe Müdürü,
Mart sonunda yapılan toplantıda, çiğ süt alım fiyatlarının düşürülmesi
hususunun yanı sıra müstahsilden sağlanan sütün kalitesinin arttırılmasının
yollarının da konuşulduğunu belirtmiştir. Dernek üyesi mandıracılar olarak süt
alım fiyatlarının düşürülmesi konusunda sözlü olarak mutabakata varıldığını
ifade eden yetkili, kararı alırken Batı bölgelerinde de fiyatların düşmüş
olmasını göz önünde bulundurduklarını vurgulamıştır.
1110
11. Ekiciler Süt Alım Müdürü, Şarkikaraağaç’ta süt kalitesinin düşük olduğunu
belirterek, bu bölgedeki sütün ağırlıklı olarak Konya’daki işletmeler tarafından
alındığını, bu nedenle Şarkikaraağaç’taki fiyatları Konyalı işletmelerin
belirlediğini, kendilerinin de bu fiyat üzerinden alım yaptıklarını ifade etmiştir.

12. Ekiciler’in Şarkikaraağaç’taki süt toplayıcısı, 1 Nisan’daki fiyat değişmesini
Konya’daki mandıracıların belirlediğini, Ekiciler’in ise kendisine piyasa ne ise o
fiyattan almasını belirttiğini ifade etmiştir.

13. Enka Süt’ün Şarkikaraağaç süt toplayıcısı da, Konya’daki mandıracıların 1 1120
Nisan’dan itibaren toplayıcılara 420.000 TL/lt ödeyeceklerini bildirdiklerini, bu
fiyatın içinde toplayıcıların alt toplayıcılara ödediği süt toplama ücretinin de
dahil olduğunu ifade etmiştir.

06-56/714-204
28
14. Akova Süt Yönetim Kurulu Başkanı ile Teknik Koordinatör, fiyat
değişikliğinin yapılacağı birkaç gün önceden müstahsile duyurulduğu için
üreticilerin birbirinden kolaylıkla haberdar olabildiğini ve firmaların aynı anda
yeni fiyata geçmesinin bir araya gelerek belirlediklerini göstermediğini ifade
etmişlerdir.
1130
15. Konya Ticaret Borsası Genel Sekreteri, çiğ süt alımı bakımından
imalatçıların Borsa’ya üye olma zorunluluğunun bulunmadığını, çiğ süt için
salon satışı olarak adlandırılan açık arttırma usulü ile satış yapılmadığını, çiğ
süt fiyatının belirlenmesi noktasında Borsa’nın herhangi bir etkisi ya da
müdahalesinin bulunmadığını belirtmiştir. Borsa’nın işlevini zirai ürünleri
vergilendirmek ve kayıt altına almak olarak açıklayan Genel Sekreter, çiğ süt
üreten müstahsilin %2 oranında zirai vergi ödediğini, Borsa üyesi imalatçıların
aldıkları sütün makbuzunu Borsa’ya tescil ettirmeleri halinde müstahsilin
ödemesi gereken verginin %1’e düştüğünü ifade etmiştir.
1140
16. Enka Süt, Şeker Süt, Akova, Büyük Aygın, Birsüt, İzi Süt, Mutlu Süt,
Bildiriciler ve Cebel Süt yetkilileri; Konya Ticaret Borsası’na üye olduklarını,
Borsa’da müstahsil makbuzunu tescil ettirdiklerini, çiğ süt alım fiyatının
belirlenmesinde Borsa’nın herhangi bir etkisinin bulunmadığını belirtmiştir.
Diğer yandan, Aygın Süt Yönetim Kurulu Üyesi, Borsa’da açık arttırma usulü
ile sütün fiyatının belirlenmediğini, ancak Borsa’nın oluşmuş fiyatları
denetleme yetkisinin bulunduğunu ifade etmiştir.

17. Küçük ölçekli teşebbüs niteliğindeki Özemek Süt Mamulleri, Tuna Süt,
Berberoğlu, Ünyemsan yetkilileri, KOSSİMAD toplantılarına nadiren 1150
katıldıklarını belirtmiştir. Bu firmaların çoğu, genellikle çiğ sütü piyasadan
daha yüksek bir fiyata almaktadır, bu durum ödemelerinin düzenli
olmamasından kaynaklanmaktadır. M. D. (Özemek), katıldığı toplantılarda çiğ
süt alım fiyatının konuşulmadığını, büyük firmaların alım fiyatını piyasadan
öğrenerek kendi fiyatlarını belirlediklerini ifade etmiştir. A. R. Ö. (Berberoğlu),
toplantılarda genellikle sütün kalitesi ve fiyatların konuşulduğunu, çevre
bölgelerdeki fiyatların karşılaştırıldığını belirtirken, K. A. (Aksüt) toplantılarda
konuşulan fiyatların tavsiye niteliğinde olduğunu, fiyatlara uyma
zorunluluğunun olmadığını vurgulamıştır. Diğer yandan, S. C. (Üçpınar) ve İ.
Ç. (Umut Süt), toplantıların genellikle fiyat değişim dönemlerinde yapıldığına 1160
dikkat çekmiş, R. U. (Uzundemir) ise toplantıya katılmayan üyelere konuşulan
fiyatın Sekreter tarafından bildirildiğini belirtmiştir. M. Ü. (Milkon), 2005
Ağustos ayından geçerli olmak üzere yapılan zammın Konya’daki mandıralar
tarafından, kendi aralarında görüşerek gerçekleştirildiğini ifade etmiştir.

18. Cebel Süt Yönetim Kurulu Başkanı, Dernek toplantılarında süt fiyatları ile
ilgili istişare yapılabildiğini, ancak sütün azaldığı dönemlerde süt fiyatlarının
kontrol edilmesinin mümkün olmadığını, firmaların rekabete girerek düşünülen
fiyatın üzerinde fiyatlarla süt aldıklarını ifade etmiştir.
1170
19. Talat Özakpınarlar Ortağı C. A., sadece ihale usulü ile kooperatiflerden çiğ
süt temin ettiklerini, süt temin yöntemleri farklı olduğu için KOSSİMAD
toplantılarına katılma ihtiyacı duymadıklarını belirtmiştir.

06-56/714-204
29
20. Ova Süt Yönetim Kurulu Başkanı, KOSSİMAD toplantılarında sütün
kalitesinin arttırılması için gerekli çözümlerin konuşulduğunu, Ova Süt olarak
hiçbir zaman rakipleriyle bir araya gelerek fiyat belirlemediklerini ifade etmiştir.
Emekli Süt Şirket Müdürü de, sütün kalitesi ile ilgili olarak toplandıklarını,
toplantılarda çiğ süt fiyatı konuşulsa da herkesin dilediği fiyattan süt aldığını
belirtmiştir. 1180

21. İzmir, Nazilli, Acıpayam, Burdur ve Antalya’da faaliyet gösteren büyük ve
orta ölçekli süt ve süt ürünleri imalatçıları ile görüşülmüş, yetkililer çiğ süt
fiyatının belirlenmesinde Balıkesir ve Biga-Çanakkale’de üç ayda bir yapılan
ihalelerin dikkate alındığını belirtmişlerdir. Bu bölgelerde çiğ süt temininde dört
yöntemin kullanıldığı göze çarpmaktadır. Birincisi ve en yaygın olanı, merkezi
sistemdir. Bu sistemde köylerde bakımı ve işletmesi teşebbüslere ait olan
soğutucu tankları bulunmakta, müstahsil kendisi sütünü getirip boşaltmaktadır.
İkinci sistem, ihaleye katılarak kooperatiflerin sütünün alınmasıdır,
kooperatifçiliğin yaygın olduğu bu bölgede kooperatiflere ait soğutucu tankları 1190
bulunmaktadır ve aynı şekilde müstahsil sütünü buraya kendisi getirmektedir.
Üçüncü yöntem, çiftliklerden süt alımıdır. Daha çok büyük ölçekli
teşebbüslerin ağırlıklı olarak tercih ettiği bu yönteme küçük ölçekli
teşebbüslerce sınırlı sayıda başvurulmaktadır. Son yöntem ise, toplayıcılar
aracılığıyla sütün temin edilmesi olup, büyük çaplı firmalarca çok nadir
uygulanmaktadır.

Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarından itibaren 3 ay geçerli olmak üzere
bir önceki ayın sonunda ilk önce Balıkesir ve Biga, daha sonra Burdur’da
olmak üzere ihaleler yapılmaktadır. Bu bölgelere yakın yerlerde yapılan 1200
ihalelerde de buralarda oluşan fiyat referans olarak alınmakta, sütün kalitesine
göre daha yüksek fiyat belirlenebilmektedir. Örneğin, çiftliklerden temin edilen
süt gerek kalitesi, gerekse verimi nedeniyle daha yüksek fiyata alınmaktadır.
Burdur’da yapılan ihalelerde oluşan fiyat, Denizli Acıpayam’da da Acıpayam
Köylere Hizmet Götürme Birliği tarafından referans olarak alınmaktadır.

22. Burdur’da ihaleler köylerde kurulan kooperatiflerin yetki verdiği S.S.
Burdur İli Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatifler Birliği (Köy-
Koop) nezdinde yapılmaktadır. Köy-Koop Başkanı kendisi ile yapılan
görüşmede, toplu pazarlığın amacını pazarlık gücü olmayan küçük 1210
kooperatiflerin pazarlıktan yararlandırılması olarak açıklamıştır. Bu
uygulamaya 2001 yılında geçtiklerini, daha önceleri köy bazında ihaleye
çıkıldığını, bazı köylerin uzak olması nedeniyle bu köyleri kimsenin almadığını
belirten Başkan, mevcut durumda uzak köylerin sütünün de ihalede belirlenen
aynı fiyattan satılma imkanı doğduğunu ifade etmiştir. Ayrıca, köylerin
hepsinde kooperatif bulunduğunu, merkezi toplama sistemi ile çalışıldığını
belirtmiştir. Köy-Koop Başkanı, Burdur’da Biga ihalelerinde oluşan fiyatın
referans alındığını teyit ederek, yeni bir firma girmedikçe ihaleye katılan
firmalar arasında pek rekabet olmadığını vurgulamıştır.
1220
23. Burdur’da faaliyet gösteren imalatçı Seç Süt çalışanı ile bölgeden süt alımı
yapan Ülker Ak Gıda San. ve Tic. A.Ş. çalışanı da ihale sistemini aynı biçimde
açıklamışlar; ayrıca sütün kalitesine göre kooperatiflerin ihalede belirlenen
fiyattan daha yüksek fiyata süt satabildiklerini, Köy-Koop’a yetki vermeyen
06-56/714-204
30
kooperatiflerin sütünü münferiden sattıklarını belirtmişlerdir. Diğer yandan,
teşebbüslerle kooperatiflerin birbirinden memnun olması halinde ihalelerde
teşebbüslerin pek değişmediğine dikkat çekilmiştir.

I.3.2. Bölge Paylaşımına İlişkin Eylemler
1230
1. Isparta Şarkikaraağaç’ta süt toplayıcılığı yapan İhbarcı, Şarkikaraağaç’taki
süt toplayıcılarının anlaşarak ilçe köylerini kendi aralarında paylaştıklarını, bu
paylaşımın yaklaşık iki senedir sürdüğünü iddia etmiştir. Bölge paylaşımı
sonucunda süt topladığı üç köyün üç farklı toplayıcıya verildiğini belirten
ihbarcı, kurulan sistemde kendilerinin süt toplamasının mümkün olmadığını,
bu nedenle bölge dışında bir firmaya sütünü vermek zorunda kaldıklarını ifade
etmiştir.

2. Ekiciler’in Şarkikaraağaç’taki süt toplayıcısı, bölge paylaşımının amacını az
miktarda süt alabilmek için uzak mesafeler kat etmemek, dolayısıyla süt 1240
toplama işini daha ekonomik ve rasyonel hale getirmek olarak açıklamıştır.
Takas konusunda tüm toplayıcıların katıldığı herhangi bir toplantıya
katılmadığını belirten H. A., sadece takas yapacağı kişi ile görüştüğünü, bölge
değişiminin planlı ve kontrollü gerçekleşmediğini, halen aynı bölgeden birkaç
toplayıcının süt toplayabildiklerini ifade etmiştir.

3. Aygın Süt’ün Şarkikaraağaç süt toplayıcısı, Şarkikaraağaç’taki sütün
kalitesizliğinden söz ederek, kalitesizlik yüzünden ulusal çapta firmaların
ilçelerinden süt alımını bıraktıklarını, Konya’daki mandıracıların toplayıcılara
sütün kalitesini artırmazlarsa süt almayacaklarını bildirdiklerini belirtmiştir. 1250
Bunun üzerine kaliteyi artırmak için toplayıcılar olarak bir araya gelinerek
ilçeye bağlı köyleri kendi aralarında paylaştıklarını, paylaşımın kesin kurallara
bağlanmadığını eklemiştir.

4. Ekiciler Süt Alım Müdürü, Konya’daki mandıracılardan S. A.’nın kendisini
telefonla arayarak Şarkikaraağaç’taki sütün kalitesini düzeltmek amacıyla köy
bazında yer değiştirme girişiminde bulunacaklarını bildirdiğini, kendisine bu
girişimi desteklediğini söylediğini belirtmiştir. Böylece bir köyden süt toplayan
alt toplayıcıların büyük bir kısmının sütü belli bir mandıracının toplayıcısına
vermeye başladığını ifade eden Süt Alım Müdürü, uygulamanın başarılı 1260
olmadığını, halen bölgeden gelen sütün kalitesiz olduğunu vurgulamıştır.

5. Şarkikaraağaç’taki tek mandıranın sahibi Gülal Yönetim Kurulu Başkanı,
müstahsilden alınan sütlerin kalitesini artırmak için köylerin toplayıcılar
arasında değişimi girişiminde bulunduklarını, aynı müstahsile birden fazla
toplayıcının gitmesi sonucunda oluşan denetimsizliği ve toplama işlemindeki
verimsizliği engellemeyi amaçladıklarını belirtmiştir. Konyalı mandıracıların
Şarkikaraağaç’ta süt aldıkları toplayıcılarının tamamının bu girişimin içerisinde
yer aldığını, ancak girişimin başarısının sınırlı olduğunu ifade eden imalatçı,
köylerin toplayıcılar arasında paylaştırılmasının alt toplayıcıların menfaatine 1270
olmadığını vurgulamış, bunun nedenini alt toplayıcıların mandıracılardan
avans alarak müstahsilin parasını geç ödemek yoluyla haksız kazanç elde
etmelerine bağlamıştır.

06-56/714-204
31
6. Büyük Aygın Genel Müdürü, Konya ile Şarkikaraağaç’ı karşılaştırarak
Konya’da köylerin geniş alana dağılması nedeniyle ihale ile
paylaştırılmalarının zor olduğunu, Şarkikaraağaç’ta ise köylerin
gruplandırılmasının kolay olduğunu, bu nedenle Şarkikaraağaç’ta köylerin
toplayıcılar arasında paylaştırıldığını ifade etmiştir. 7-8 aydır uygulanan köy
paylaşımına Konya’daki 6 büyük mandıranın (Enka, Ova, Büyük Aygın, Aygın, 1280
Şeker Süt, İzi), Şarkikaraağaç’taki toplayıcıların büyük bir kısmının ve bir
kooperatifin dahil olduğunu, ancak firmalar arasında yazılı bir anlaşma
bulunmadığını belirtmiştir. Köy paylaşımının gerekçesini toplayıcıların
birbirinden uzak köyleri dolaşması nedeniyle sevkıyatın gecikmesi, dolayısıyla
sütün kalitesinin düşmesi ve toplama maliyetinin artması olarak açıklamıştır.
Tarım İl Müdürlüğü yetkililerinin denetimlerinde fabrikaya gelen çiğ sütü test
ederek standartların altındaki numuneler için doğrudan firmaları sorumlu
tutması nedeniyle, köylerin paylaştırılması durumunda sütün kalitesinin daha
rahat kontrol edilebildiğini vurgulamıştır.
1290
7. Konya Tarım İl Müdürlüğü Koruma Şube Müdürü, Eylül 2004 tarihinde süt
toplayıcıları ve fabrikalarla sütün kalitesi konusunda toplantı yaptıklarını,
toplantıda fabrikaların sütün kalitesini düzeltmek ve denetlemek amacıyla süt
aldıkları Şarkikaraağaç’ta köy bazında bölge paylaşımı yaptıklarını
söylediklerini belirtmiştir. Isparta’dan bazı fabrikaların bu girişimi bozmak için
çiğ süte daha fazla para verdiklerini belirten mandıracılar, Şube Müdürü’nden
sistemi bozmak isteyen bu firmalarla kendileri arasında aracı olmasını talep
etmiştir. Köy paylaşımının sütte kaliteyi artırdığını belirten Şube Müdürü,
mandıracıların sütün arzının fazla olduğu dönemlerde bölge paylaşımını
uygulayabildiklerine, ancak sütün az olduğu dönemlerde uygulamadıklarına 1300
dikkat çekmiştir.

8. Enka Süt’ün Şarkikaraağaç süt toplayıcısı, uzak mesafelerden süt
getirmenin ekonomik olmaması nedeniyle bu yerleri bıraktıklarını, oraya
gitmeyi karlı bulan diğer toplayıcıların bu yerlere kaymış olabileceğini,
kendilerinin süt topladığı yerlerden başka toplayıcıların da süt alabildiğini ifade
etmiştir.

9. Yapılan görüşmede Büyük Aygın’ın Şarkikaraağaç’taki süt toplayıcısı,
Şarkikaraağaç bölgesinde köylerin paylaşılması gibi herhangi bir uygulama 1310
içerisinde yer almadığını ve bu yönde bir duyumunun da olmadığını
belirtmiştir.

10. Yapılan görüşmede Şeker Süt Şarkikaraağaç süt toplayıcısı,
Şarkikaraağaç’taki sütün kalitesiz olmasının müstahsile birden fazla toplayıcı
gittiği için müstahsilin ürününü iyileştirme çabasına girme zorunluluğu
hissetmemesinden kaynaklandığını belirtmiştir. Kaliteyi artırmanın yolunun
müstahsilin ürününü belli bir toplayıcıya vermesi ve kalitesinden sorumlu
tutulabilmesine bağlı olduğunu vurgulayan toplayıcı, toplayıcılar olarak
kalitesiz ürün düzelinceye kadar hiçbir toplayıcı tarafından alınmamasına 1320
çalıştıklarını belirtmiştir.

11. Şarkikaraağaç Tarım İlçe Müdürü, ilçelerindeki sütün kalitesiz olduğunu,
dolayısıyla süte düşük bedel ödendiğini, bu nedenle köylere soğutucu
06-56/714-204
32
yerleştirme ve süt üreticileri birliği ile kooperatifler kurarak kaliteyi arttırmayı
planladıklarını belirtmiştir. İlçedeki köy paylaşımına ilişkin olarak ise, 2004 yılı
Temmuz ayında Şarkikaraağaç’taki toplayıcılarla görüştüklerini, hangi köye
hangi toplayıcının gireceğine toplayıcıların kendilerinin karar verdiklerini,
toplulaştırma eyleminin ne kadar başarılı olduğu konusunda bilgisinin
bulunmadığını, ancak bildiği kadarıyla uygulamanın devam ettiğini ifade 1330
etmiştir. Ayrıca, uygulamanın başladığı dönemlerde dilediği toplayıcıya süt
vermek isteyen birkaç müstahsilin durumu kendilerine şikayet ettiğini, ancak
bunun dışında uygulamadan duyulan önemli bir rahatsızlığın kendilerine
yansımadığını eklemiştir.

12. Şarkikaraağaç’ta süt toplayıcılığı yapan İhbarcı, köylerin paylaşılması
uygulamasının halen devam ettiğini ileri sürmüştür. Ancak Sütaş A.Ş.’nin
Beyköy ve Çarıksaray’dan süt almaya başlamasıyla çiğ süt fiyatlarının
yükseldiğine dikkat çekmiştir.
1340
13. Şarkikaraağaç’ta faaliyet gösteren süt toplayıcısı N. S., 2004 yılında
Konya’da Tarım İl Müdürlüğü görevlileriyle yapılan toplantıya katıldıklarını,
toplantıda sütün kalitesini düzeltmek amacıyla fiber tankların değiştirilmesi,
sütün sabah-akşam toplanması ve köylerin toplulaştırılması konularının
görüşüldüğünü, bu konuya ilişkin o dönemde süt verdiği Aygın Süt’ün
kendilerini yönlendirdiğini belirtmiştir. Konya’daki toplantıya H. A., A. A. ve A.
Y.’nin de katıldıklarını ifade eden N. S., bu toplantının üzerine
Şarkikaraağaç’ta sütün toplulaştırılması için yapılan görüşmelerde H. A., A. A.,
A. Y., K. E. ve H. K.’nin hazır bulunduğunu, ancak 2005 yılında yapılan
uygulamanın başarılı olamadığını, halen herkesin dilediği köyden süt 1350
alabildiğini vurgulamıştır.

14. Enka Süt’ün Şarkikaraağaç’ta faaliyet gösteren toplayıcısı, Konya’da
yapılan toplantıya katılmadığını, katıldığı Şarkikaraağaç’ta yapılan toplantının
konusunun süt sağımında hijyenin sağlanması ve köylerin toplulaştırılması
olduğunu, ancak bunun gerçekleşmediğini belirtmiştir.

15. Konya’daki mandıralarla çalışmayan ve Antalya’daki Ekiciler’e süt
toplayan H. A., Konya’daki mandıraların ve Şarkikaraağaç’taki toplayıcılarının
ilçedeki köyleri toplulaştırma girişimlerini duyduğunu, ancak başarılı 1360
olduklarını sanmadığını, kendisinin kalitesiz süt nedeniyle bazı alt
toplayıcılarıyla çalışmayı bıraktığını ve toplulaştırma girişiminde yer
almadığını, istediği yerden süt almasının önünde engel bulunmadığını ifade
etmiştir.

16. Büyük Aygın’ın Şarkikaraağaç süt toplayıcısı ise, köy paylaşımına ilişkin
hiçbir toplantıya katılmadığı gibi, böyle bir plan ya da uygulamadan da haberi
olmadığı, kimseyle bu konu hakkında görüşmediği beyanını yinelemiştir.

17. Büyük Aygın Yönetim Kurulu Üyesi ve KOSSİMAD Başkanı, 2004 yılında 1370
Tarım İl Müdürlüğü’nden yetkililerle yapılan toplantıya üst toplayıcıların hemen
hepsinin katıldığını, sütün sağımı ve taşınmasına kadar olan süreçteki hijyen
sorunları ve çözümlerin görüşüldüğünü, Tarım İl Müdürlüğü’nün toplayıcılara
tankların ıslahı konusunda yıl sonuna kadar süre verdiğini belirtmiştir.
06-56/714-204
33

18. Gülal Yönetim Kurulu Bakanı, kalitenin arttırılması için planlanan köy
paylaşımının, S. A.’nın telefonda Konya Tarım İl Müdürlüğü’nün uyarısını
aktarması üzerine yapılmaya çalışıldığını, ancak toplayıcıların paylaşılan
köylerden kendilerine düşen köyler dışında başka yere girmemesinin
gerçekleşemediğini belirtmiş; bunun nedenini toplayıcının kendisine 1380
düşmeyen köylerdeki müstahsillerde alacağının olması ya da müstahsilin
kişisel nedenlerle başka toplayıcıya süt vermek istememesi olarak
açıklamıştır.

19. Aynı biçimde, Ekiciler Genel Müdür Yrd. da Şarkikaraağaç bölgesindeki
sütün kalitesini iyileştirmek amacıyla köy paylaşımına gidildiği konusunda S.
A.’dan o dönemdeki Süt Alım Müdürlerine telefon geldiğini, Müdürü de girişimi
desteklediklerini bildirdiğini, bu oluşumun içinde fiili olarak yer almadıklarını
belirtmiştir.
1390
20. Yalvaç’tan çiğ süt toplayan Sütaş A.Ş.’nin Satınalma Memuru, 1996’dan
beri bölgede süt topladıklarını, kooperatifleşme yaygın olmadığı için merkezi
toplama yöntemiyle çalıştıklarını, Yalvaç Merkezden kendileriyle birlikte
Şarkikaraağaç’taki toplayıcılardan A. A., H. A. ve Ersoylar’ın süt topladığını,
2000 yılına kadar Şarkikaraağaç’tan da süt aldıklarını, ancak kaliteyi
düzeltemedikleri için bıraktıklarını ifade etmiştir. 1 Ağustos 2005 tarihinden
itibaren Şarkikaraağaç’ın Beyköy’ünden merkezi toplama yöntemiyle süt
almaya başladıklarını, bu yöntemde müstahsilin kapısına gidilmeyip,
müstahsilin sütünü merkeze (tanka) kendisinin getirmesi gerektiğini, böylece
süt toplama süresinin önemli ölçüde kısaldığını vurgulayan yetkili, bölgede süt 1400
kalitesini arttırabilmek için diğer firmaların da kapıdan toplama yöntemini terk
etmeleri gerektiğini ve merkezi toplama yöntemi benimsetildikten sonra
soğutucu kurma girişiminin başarılı olabileceğini belirtmiştir. Sütaş olarak
müstahsile diğer toplayıcılardan daha fazla bedel ödemelerine rağmen
müstahsilin kendilerini tercih etmemelerinin nedenini, kalitesiz, antibiyotikli ve
asitlik oranı yüksek sütleri kesinlikle kabul etmemeleri ve merkezi toplama
usulünde sütün müstahsilce getirilmesi söz konusu olduğundan müstahsilin
kapı kapı dolaşan toplayıcılara vermeyi tercih etmesi olarak açıklamıştır.

21. Şarkikaraağaç’taki toplulaştırma girişimi, Konya bölgesinde de yapılmaya 1410
çalışılmıştır. Birsüt Ortağı A. K., Dernek’in Konya bölgesindeki çiğ süt
kalitesini arttırmak amacı doğrultusunda, bir bölgeye birden fazla toplayıcının
girmesinin engellenmeye çalışıldığını, bu yönde Tarım İl Müdürlüğü
yetkililerinin ve toplayıcıların katıldığı toplantılar yaptıklarını, ancak
uygulamanın başarılı olamadığını, bunun müstahsillerin kişisel nedenlerle
sütünü tek bir toplayıcıya vermek istememesinden kaynaklandığını ifade
etmiştir. Ünyemsan Ortağı İ. Ü. de benzer beyanda bulunmuştur.

22. Acıpayam Denizli’de faaliyet gösteren Aysüt Süt Ürünleri San. ve Tic. Ltd.
Şti. Genel Müdürü kendisi ile yapılan görüşmede, süt toplama yöntemlerinin 1420
Şarkikaraağaç’tan farklı olduğunu, bu nedenle o bölgeden süt almadıklarını
belirtmiştir. Denizli ve Burdur civarında köylerde kooperatifleşmenin yaygın
olduğunu, köylerde ağırlıklı olarak soğutucu tankların bulunduğunu ve
müstahsilin sütü tanklara kendisinin getirdiğini ifade eden Genel Müdür,
06-56/714-204
34
bölgede çiğ süt alım fiyatlarının üç ayda bir yapılan ihalelerle belirlendiğini, bu
ihalelerde sırasıyla Balıkesir ve Biga-Çanakkale ihalelerinin dikkate alındığını
eklemiştir. Ayrıca, Şarkikaraağaç’taki sütün kalitesindeki sorunun toplayıcılarla
çalışılmasından ve toplayıcıların çok köy gezmekle zaman kaybetmesinden
kaynaklandığını belirterek, çözümün köylere soğutucu merkezleri kurulması
olduğunu, aracıların ortadan kaldırılması ile müstahsilin daha fazla para 1430
kazanabileceğini vurgulamıştır.

I.3.3. Alım Boykotuna İlişkin Eylemler

1. 26.4.2001 tarihli KOSSİMAD Yönetim Kurulu toplantısında alım boykotuna
ilişkin aşağıdaki karar alınmıştır:

“1-Süt Toplama Merkezleri 6 Bölgeye ayrılarak her bölgede 01
Mayıs 2001 tarihinden itibaren 1. bölgede başlayarak süt alımına 5 gün
ara verilmesine ve her bölgede sıra ile aynı sürenin uygulanmasına. 1440

a)- 1. BÖLGE: Kadınhanı – Ilgın – Akşehir – Sarayönü
b)- 2. BÖLGE: Beyşehir – Hüyük – Derbent – Ş.Karaağaç – Yalvaç
c)- 3. BÖLGE: Seydişehir – Bozkır – Mut – Silifke – Karaman
d)- 4. BÖLGE: Karapınar – Ereğli – Cihanbeyli – Aksaray
e)- 5. BÖLGE: Çumra ve Ova Köyleri
f)- 6. BÖLGE: Konya Merkez
… oy birliği ile karar verilmiştir.”

Karar Başkan M. K., Başkan Yardımcısı Ö. Ö., Üyeler F. Y., M. A. ve M. D. 1450
tarafından imzalanmıştır.

2. İzi Süt Yönetim Kurulu Başkanı’nın sektörün sorunlarına ilişkin bir Konya
Milletvekili’ne gönderdiği yazıda da, Konya ve civarı ilçelerde birer haftalık
süreyle süt alımını bütün süt ürünü üreticilerinin durdurduğu, 1.4.2005 tarihi
itibariyle de bütün Türkiye’de süt fiyatlarının aşağıya çekileceği belirtilmiştir.

3. Şarkikaraağaç’taki tek mandıranın sahibi Gülal Yönetim Kurulu Başkanı da,
Konya’daki mandıraların Şarkikaraağaç’tan süt alımını bir haftalığına
durdurduklarını ifade etmiştir. 1460

4. Yalvaç’tan çiğ süt toplayan Sütaş A.Ş.’nin Satınalma Memuru, sütün
bollaştığı bahar döneminde Sütaş olarak süt alımına ara vermediklerini,
Konya’daki firmaların Sütaş’ın faaliyet göstermediği yerlerde süt alımına belirli
sürelerle tehir verdiklerini belirtmiştir.

5. Şarkikaraağaç’ta faaliyet gösteren toplayıcı N. S., sütün bol olduğu bahar
döneminde Konya’daki mandıraların kota uyguladıklarını ve 1 Mart ve 1
Nisan’da birer hafta tehir verdiklerini, toplayıcılar olarak sütü satamadıkları için
kendilerinin de süt toplamadıklarını ifade etmiştir. 1470

6. Sütün bol olduğu bahar döneminde mandıraların süt almayacaklarını
belirttiği dönemde satamayacağı sütü toplamadığını belirten H. K.’nin yanı sıra
Şeker Süt ve Kayhan Süt’ün toplayıcısı A. Y.’nin oğlu S. Y. de, o dönemde süt
06-56/714-204
35
alımının durdurulduğu yönünde beyanda bulunmuştur. S. Y., Şeker Süt’ün
kendilerinden süt almadığını, kendilerinin süt vermeyi reddetmelerinin söz
konusu olmadığını belirtmiştir. Ancak, Şeker Süt Genel Müdürü ve Muhasebe
Müdürü, A. Y.’nin bu dönemde kendilerine süt getirmediğini ileri sürerek, yeni
pazarlara girdikleri için süte ihtiyaçları olduğunu, A. Y. süt vermediği için
zarara uğradıklarını belirtmişlerdir. 1480

7. Küçük ölçekli teşebbüs niteliğindeki Özemek, Tuna Süt, Berberoğlu,
Ömürlü, Üçpınar, Altınkaynak, Milkon, Umut Süt, Mutlu Süt ve Bildiriciler
yetkilileri, az süt işledikleri için sütün bol olduğu dönemlerde süt alımını
durdurmadıklarını belirtmişlerdir. Aksüt Ortağı K. A., tehir kararını
uygulamamalarını, sadece Konya Merkezden süt almalarına ve Konya Merkez
için tehir kararı verilmemesine bağlamıştır.

8. Akova Yönetim Kurulu Başkanı, sütün bol olduğu dönemlerde süt alımını
durdurmadıklarını belirtirken, Büyük Aygın Genel Müdürü ise, sütün bol 1490
olduğu dönemler göz önünde bulundurulmaksızın pastörize makinelerini
değiştirdikleri için belli bir dönem süt almadıklarını ifade etmiştir.

9. Talat Özakpınarlar Ortağı C. A., sütün arttığı dönemlerde alımı
durdurmalarının söz konusu olmadığını belirterek, bunun kooperatiflerden süt
almaları nedeniyle 1 yıllık alım anlaşması yapmalarından kaynaklandığını
açıklamıştır.

10. Birsüt Ortağı A. K. ise, 2005 yılında süt alımına tehir vermediklerini, ancak
kota uyguladıklarını, buna göre süt toplayıcısının yılın diğer dönemlerinde 1500
getirdiği sütün %25-30’u kadar fazlasına aldıklarını belirtmiştir. Aynı biçimde
Cebel Süt Yönetim Kurulu Başkanı da, 2004 yılında Şarkikaraağaç bölgesinde
sütün bol olduğu dönemde süt alımına tatil verilmesine çalışıldığını, ancak
Dernek üyelerinin müstahsillerini ve toplayıcılarını kaybetmemek için 1-2 gün
sonra tekrar süt almaya başladıklarını ifade etmiştir.

11. Sel Süt Şirket Müdürü, 2005 yılı bahar aylarında Şarkikaraağaç’taki
toplayıcıları A. Y.’ye bir hafta süt almayacaklarını bildirdiklerini, A. Y.’nin diğer
mandıraların da tehir verdiğini açıkladığını, ancak kararın mandıralar arasında
birlikte alınmadığını ve tehirin sadece Şarkikaraağaç’ta gerçekleştiğini ifade 1510
etmiştir.

12. İzi Süt Yönetim Kurulu Başkanı, nihai ürünlerini satamadıkları ve stokları
biriktiği için 2004 yılında tehir uygulamasına katılmak zorunda kaldıklarını,
ancak firmalar arasında tehir konusunda bir anlaşma olmadığını, tehirin
piyasa şartlarından kaynaklandığını belirtmiştir.

I.4. Savunmalar ve Değerlendirilmesi

Tarafların önaraştırma ve soruşturmaya ilişkin tüm savunmaları, ek 1520
savunmaları ve sözlü savunma tutanakları incelenerek aşağıda
değerlendirilmiştir. Tekrardan kaçınmak için tarafların benzer savunmaları
birlikte değerlendirilmiş, teşebbüslerin varsa kendilerine özgü savunmaları
ayrıca ele alınmıştır.
06-56/714-204
36

I.4.1. Çiğ Süt Alım Fiyatlarının Belirlenmesine İlişkin Savunmalar ve
Bunların Değerlendirilmesi

I.4.1.1. Yönetim Kurulu Kararları ve Aynı Fiyatın Uygulanması
1530
Savunmalarda, KOSSİMAD yönetim kurulunun dört tane kararının örnek
gösterilerek fiyat belirlendiği iddiasının gerçekten uzak olduğu, hayata
geçmemiş, defterde ve sözde kalmış kararların dikkate alınmasının hukuka
uygun olmadığı, ayrıca Konya’daki teşebbüslerin hepsinin anlaşarak aynı
fiyatı uygulamalarının mümkün olmadığı iddia edilmiştir.

4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca, “belirli bir mal veya hizmet
piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da
kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran veya doğurabilecek nitelikte
olan anlaşma, uyumlu eylem ve teşebbüs birliği kararları” hukuka aykırıdır. 1540
Madde düzenlemesinde, rekabeti kısıtlayıcı “amaçlı” veya “etkili” uygulamalar
bir ayrıma tabi tutulmamıştır. Teşebbüslerin rekabeti engelleyici amaçla
hareket etmeleri yeterli olup, anlaşma, eylem ya da kararın uygulanması
sonucunda rekabeti kısıtlama etkisinin gerçekleşmesi ağırlaştırıcı olarak
değerlendirilmektedir.

Öte yandan, teşebbüslerin hepsinin aynı fiyatı uyguladıkları, bir başka deyişle
“tek fiyat” belirledikleri yönünde bir iddia söz konusu değildir. Farklı pazar
gücüne, farklı ödeme koşullarına sahip ve farklı yağ oranlarında çiğ süt temin
eden teşebbüslerin tek fiyattan alım yapmaları beklenmemelidir. Nitekim süt 1550
alım fiyatının belirlenmesine yönelik toplantıların yapıldığı dönemlere ilişkin
fiyatlar incelendiğinde birbirinden farklı fiyatlarla alım yapılabildiği görülmüştür.
Bu dosyada iddia olunan rekabet ihlali, KOSSİMAD’ın Tüzüğü’nde yer alan çiğ
süt alım fiyatlarının belirlenmesine ilişkin hükümler ve bu amaca yönelik
toplantılarda alınan kararlardır. Dolayısıyla teşebbüslerin alım fiyatlarının
birbirleri, hatta müstahsilleri arasında farklılaşması rekabet ihlalini ortadan
kaldırmamaktadır. Teşebbüslerin Dernek toplantılarında konuşulan, belirlenen
ya da sözlü olarak mutabakata varılan fiyatları göz önünde bulundurmaları
kaçınılmazdır. Burada, yukarıda açıklandığı üzere rekabeti kısıtlama amacının
varlığı önem taşımaktadır. 1560

Bu noktada, teşebbüslerin Dernek toplantılarında fiyat konuşmalarının rekabet
hukuku çerçevesinde ne anlama geldiği açıklanmalıdır. Rekabet hukukunda
rakipler arasındaki bilgi değişimine belli koşullar altında izin verilmektedir. Bilgi
değişiminin rakiplerin fiyatlarına, maliyetlerine, satışlarına, üretim miktarlarına,
kapasite kullanımlarına, ticari sırlarına yönelik olması; teşebbüslerin
birbirlerinin rekabetçi stratejilerinden haberdar olmalarına, dolayısıyla
birbirlerinin pazar davranışlarını koordine etmelerine yol açacaktır. Sonuç
olarak, teşebbüslerin rekabet stratejilerinin en önemli değişkeni ve aracı olan
fiyatlara ilişkin bilgi alışverişinde bulunmaları rekabeti kısıtlayıcı niteliktedir. 1570

Savunmalarda teşebbüsler, fiyat değişiklikleri birkaç gün önceden müstahsile
duyurulduğu için üreticilerin birbirlerinden rahatlıkla haberdar olabildiklerini, bu
sayede teşebbüslerin rakiplerinin hareketlerine kısa sürede tepki
06-56/714-204
37
verebildiklerini, fiyatlara ilişkin bilgi değişiminin olduğu tek yerin dernek
toplantıları olmadığını, borsadan veya ihaleler yoluyla bu bilgileri üreticilerin
elde edebildiğini ifade etmektedirler.

Teşebbüslerin farklı fiyatlardan alım yapabildikleri yönündeki savunmalara
karşı Soruşturma Raporu’nda, teşebbüslerin alım fiyatlarının birbirleri, hatta 1580
müstahsilleri arasında farklılaşmasının rekabet ihlalini ortadan kaldırmadığı
belirtildikten sonra, teşebbüslerin Dernek toplantılarında konuşulan, belirlenen
ya da sözlü olarak mutabakata varılan fiyatları göz önünde bulunduracakları
ifade edilmiştir. Yoksa Rapor’da fiyata ilişkin bilgilerin aktarıldığı tek ortamın
Dernek toplantıları olduğu, teşebbüslerin bu bilgileri bu toplantılar dışında
başka kaynaklardan elde edemeyecekleri iddia edilmemektedir. Toplantıların
asıl işlevini salt fiyat konusunda bilgi değişimi yapmakla sınırlamamak gerekir.
Toplantılar sonunda Dernek üyeleri uygulayacakları fiyatlar konusunda açıkça
mutabakata varıp bunu yönetim kurulu kararı olarak yazılı hale getirmektedir.
1590
I.4.1.2. 4054 sayılı Kanun’un 4. Maddesinin (a) Bendi

Savunmalarda 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (a) bendinin “mal veya
hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar
ile her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” şeklinde düzenlendiği,
bu nedenle diğer girdiler göz ardı edilerek sadece çiğ süt fiyatının baz
alınmasının ilgili bent kapsamında ihlal sayılmayacağı, m.4(a) anlamında ihlal
olabilmesi için tüm girdilerin fiyatının belirlenmesi gerektiği ileri sürülmüştür.

4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (a) bendinde yer alan “her türlü alım 1600
yahut satım şartlarının tespit edilmesi” ibaresi “tüm” alım veya satım
şartlarının birlikte tespit edilmesi anlamına gelmemektedir. Maddede “her
türlü” ibaresi kullanılarak herhangi bir unsurun uygulama dışında kalması
engellenmiştir. Dolayısıyla, Kanun’un 4. maddesinin (a) bendi uyarınca ihlal
oluşabilmesi için “tüm alım veya satım şartlarının” tespit edilmesi ve girdilerin
hepsinin fiyatının belirlenmesi gerekmemektedir.

I.4.1.3. Konya Ticaret Borsası’nın Çiğ Süt Alım Fiyatını Onaylaması

Savunmalarda, çiğ süt fiyatını Konya Ticaret Borsası’nın tasdik ettiği, Borsa 1610
kurallarına ve şartlarına göre alım yapıldığı iddia edilmiştir.

Savunmalarda iddia edildiğinin aksine, Konya Ticaret Borsası’nın çiğ süt
fiyatlarının belirlenmesinde herhangi bir etkisi bulunmamaktadır. Gerek Borsa
Genel Sekreterinin, gerekse görüşülen Borsa’ya üye teşebbüs yetkililerinin de
belirttiği gibi, Borsa kurallarına ve şartlarına göre çiğ süt alımı yapılmamakta,
bir başka deyişle çiğ süt için açık arttırma usulü uygulanmamaktadır.
Borsa’nın çiğ süt fiyatını tasdik etmesi, çiğ süt fiyatının belirlenmesine
müdahalesi olduğu anlamına gelmemektedir. Ayrıca, bu tasdik alım fiyatının
Borsa denetiminde olduğunu da göstermemektedir. Borsa’nın işlevi, kayıtlı 1620
teşebbüslerin süt aldıkları müstahsillerinin daha az stopaj vergisi ödemesine
imkan tanıyarak kayıt altına alınmalarını sağlamaktır.

I.4.1.4. Piyasada Farklı Fiyatlarla Alım Yapılması
06-56/714-204
38

Teşebbüsler savunmalarında, KOSSİMAD tarafından belirtilen fiyatların
tavsiye niteliğinde olduğunu, hiçbir şirketin bu kararlara uymaya
zorlanmadığını, uygulamada farklı fiyatlarla alımlar yapıldığını, her ne kadar
alınan kararlarda tavsiye niteliğinde oldukları belirtilmemişse de bu kararlara
uymayanlara yaptırım uygulanacağının beyan edilmemiş olmasının bu 1630
kararların tavsiye niteliğinde olduğunu gösterdiğini iddia etmektedirler.

Teşebbüsler arasında yapılan anlaşmalar veya teşebbüs birliklerinin almış
oldukları kararların rekabet ihlali olabilmesi için, anlaşma veya karara uymaları
konusunda teşebbüslerin zorlanmasına gerek bulunmamaktadır. Teşebbüsler
bakımından bağlayıcılığı olmayan centilmenlik anlaşmaları veya tavsiye
niteliğindeki teşebbüs birliği kararları da 4054 sayılı Kanun’un kapsamındadır.
Ayrıca, KOSSİMAD tarafından belirlenen fiyatların tavsiye niteliğinde olduğu
yönündeki iddialar gerçekleri yansıtmamaktadır. Dernek tarafından alınan
kararların tavsiye niteliğinde olduğuna dair herhangi bir hususun karar 1640
metinlerinde yer almadığı gibi, Dernek Tüzüğü’nde bunun aksine işaret eden
düzenlemeler bulunmaktadır. Dernek Tüzüğü’nde, Dernek’in çalışma
konularından birisi, dernek üyeleri ile rekabete giren ve dernek üyelerinden
farklı fiyatla süt toplayan süt toplayıcılarına veya imalatçılarına karşı ortak
tutum belirlemek olarak belirtildikten sonra, Dernek’in bilgisi dışında süt satın
alan üyenin yönetim kurulunun ekseriyetle alacağı karar ile Dernek
üyeliğinden çıkarılacağı ifade edilmiştir. Tüzük’teki bu düzenleme,
uygulanmamış olsa dahi, Dernek üyelerine getirilmiş yaptırım ve zorlama
niteliğindedir. Son olarak, uygulamada farklı fiyatlarla alımlar yapıldığı
yönündeki savunmaya karşılık olarak, teşebbüslerin hepsinin aynı fiyatı 1650
uyguladıkları, bir başka deyişle “tek fiyat” belirledikleri yönünde bir iddia söz
konusu değildir. Farklı pazar gücüne, farklı ödeme koşullarına sahip ve farklı
yağ oranlarında çiğ süt temin eden teşebbüslerin tek fiyattan alım yapmaları
beklenmemelidir. Nitekim süt alım fiyatının belirlenmesine yönelik toplantıların
yapıldığı dönemlere ilişkin fiyatlar incelendiğinde birbirinden farklı fiyatlarla
alım yapılabildiği görülmüştür. Bu dosyada iddia olunan rekabet ihlali,
KOSSİMAD’ın Tüzüğü’nde yer alan çiğ süt alım fiyatlarının belirlenmesine
ilişkin hükümler ve bu amaca yönelik toplantılarda alınan kararlardır.
Dolayısıyla teşebbüslerin alım fiyatlarının birbirleri, hatta müstahsilleri
arasında farklılaşması rekabet ihlalini ortadan kaldırmamaktadır. 1660

I.4.1.5. Teşebbüslere Özgü Savunmalar

Teşebbüslerin kendilerine özgü savunmaları ve bunların değerlendirilmesine
aşağıda yer verilmiştir.

Teşebbüslerden Akova Süt, göndermiş olduğu savunmasında; fiyat değişim
oranları ve tarihlerinin rakiplerden farklı olduğunu, bağımsız karar aldıklarının
radyolara verdikleri ilanlardan görülebileceğini; çiğ süt piyasasında fiyat
paralelliği görülmesinin rasyonel gerçeklerden kaynaklandığını, paralel 1670
davranışın tek başına uyumlu eylem için yeterli olmadığını, fiyat listelerinin
rakiplere gönderilmesi, rekabetçi davranışları etkileyecek görüşmeler gibi
iletişimin olması gerektiğini, paralel fiyatlandırmanın “per se” rekabet ihlali
sayılmadığını, 23.3.2000 tarih ve 00-11/109-54 sayılı Kurul Kararı’nın mevcut
06-56/714-204
39
dosya ile birebir örtüştüğünü, Karar’da yer verilen değerlendirmeler
doğrultusunda uyumlu eylem koşullarının mevcut dosyada söz konusu
olmadığını, KOSSİMAD üyelerinin işlediği süt miktarının Türkiye ölçeğinde çok
küçük kalması nedeniyle bu miktarla rekabetin kısıtlanması amacının
gerçekleşemeyeceğini, nitekim Kurul’un fiyat anlaşmalarının uygulanmadığı
olaylarda soruşturma açmama yoluna gittiğini (1.4.2004 tarih ve 04-23/251-55 1680
sayılı Ankara yapı denetim ve 24.6.2004 tarih ve 04-43/533-130 sayılı Ankara
kitap dağıtım Kararları gibi) ifade etmektedir.

Akova Süt göndermiş olduğu savunmasında, teşebbüsler arasında uyumlu
eylem olmadığını ve fiyat paralelliklerinin rasyonel gerekçelerinin olduğunu
açıklama gayreti içerisindedir. Oysa, soruşturma dosyasında uyumlu eylem
iddiası zaten bulunmamaktadır. Çiğ süt fiyatları konusunda ihlali oluşturan
eylem, KOSSİMAD’ın Tüzüğü’ndeki fiyatları belirlemeye yönelik hükümler ve
bu amaca yönelik yapılan toplantılar sonunda alınan kararlardır.
1690
Atıf yapılan 23.3.2000 tarih ve 00-11/109-54 sayılı Karar’da Kurul, ihlal
olmadığı sonucuna varırken, Mustafa Kemalpaşa bölgesindeki inceleme
konusu ihalelerde alımı yapılan sütün Türkiye’deki toplam süt miktarının %0,2-
3’üne tekabül etmesini göz önünde bulundurmuştur. Ancak, çok daha önemlisi
söz konusu dosyada ihaleye katılan teşebbüsler arasında anlaşma veya
uyumlu eylemi işaret eden herhangi bir bağlantı tespit edilememiştir. Oysa
mevcut dosyada soruşturmaya taraf olan teşebbüslerin KOSSİMAD
bünyesinde anlaşma içerisinde bulunduklarının açık delilleri mevcuttur.
Dolayısıyla, KOSSİMAD üyelerinin işlediği toplam süt miktarının Türkiye
ölçeğinde küçük kaldığından ihlalin söz konusu olmadığı yönündeki savunma 1700
geçersizdir. Böyle bir savunmanın geçerli olduğu varsayıldığında, Konya’da
(veya aynı büyüklükteki başka illerde) faaliyet gösteren teşebbüslerin çiğ süt
alımlarında kuracakları kartelleri engellemek mümkün olamayacaktır. Hiç
kuşkusuz, Kanun’un 4. maddesinin amaçladığı bu tür bir düzenleme değildir.
Kanun koyucu, anlaşmada rekabeti kısıtlama amacının tespitini yeterli görmüş
olup, anlaşmanın piyasada böyle bir etki doğurmasını şart koşmamıştır.
Kanun’un 4. maddesinin düzenleniş biçimi, rekabetin kısıtlanması amacını
taşıyan, ancak piyasada etkisi olmayan anlaşmaların da bu madde
kapsamında değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. Aksine bir yorumla, etki
olmadığı gerekçesiyle rekabeti kısıtlama amacı güden bir anlaşmayı kapsam 1710
dışına çıkarmak Kanun’un 4. maddesinin amacıyla çelişecektir. Öte yandan,
atıf yapılan diğer iki Karar’la ilgili olarak ise, rekabet hukukunda olay bazında
değerlendirme yapıldığını belirtmek gerekmektedir.

Savunmada belirtilen radyo ilanlarında Akova Süt, 1 Ocak 2003, 1 Aralık
2002, 1 Kasım 2002, 1 Mart 2002 ve 1 Kasım 2001 tarihlerinden geçerli olmak
üzere fiyatlarını müstahsillere bildirmekte ve müstahsillerden bu fiyatlardan
daha düşük fiyatla sütlerini vermemelerini istemektedir. Ancak, bu tarihlerden
daha yeni bir tarihte 30.9.2003’te yapmış olduğu toplantıda KOSSİMAD çiğ
süt fiyatlarını tespit etmiş ve Akova Süt Yönetim Kurulu Başkanı bu toplantıda 1720
alınan karara Dernek Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı olarak imza atmıştır.
Dolayısıyla, bahsi geçen radyo ilanları Akova Süt’ün ihlal içerisinde olmadığını
göstermemektedir.

06-56/714-204
40
Teşebbüslerden Birsüt de savunmasında, süt alım fiyatının kendileri
tarafından belirlendiğini, kendilerinin katıldığı hiçbir Dernek toplantısında
müstahsile ödenen fiyatların düşürülmesinin görüşülmediğini, bu yönde karar
alınmadığını, teşebbüsün böyle bir karara taraf olarak imza atmadığını iddia
etmektedir.
1730
Teşebbüslerden Birsüt’ün, kendilerinin katıldığı hiçbir Dernek toplantısında
müstahsile ödenen fiyatların düşürülmesinin görüşülmediği, bu yönde karar
alınmadığı, teşebbüsün böyle bir karara taraf olarak imza atmadığı yönündeki
iddiası doğru değildir. Birsüt’ün Ortağı A. K., KOSSİMAD’ın 30.9.2003 ve
28.7.2003 tarihli toplantılarına katılmış ve süt alım fiyatının belirlenmesine
ilişkin alınan karara Dernek Yönetim Kurulu üyesi sıfatıyla imza atmıştır.

Şeker Süt savunmasında, önaraştırma döneminde Raportörlerin görüştükleri
Muhasebe Müdürü’nün beyanının yanlış anlaşıldığını, tutanakta anlaşarak
fiyat tespit ettiklerinden bahsedilmediğini, süt fiyatlarının ekonomik 1740
gerekçelerle düşürülmesi gerektiğinden söz edildiğini, fiyatı belirleyen tarafın
alıcı firmalar değil, satıcı çiğ süt üreticileri olduğunu, ülkemizde çiğ süt üretim
fazlalığı bulunduğunu ve üretim fazla olunca fiyatların aşağı indiğini ifade
etmektedir.

Şeker Süt’ün, Muhasebe Müdürü’nün önaraştırma dönemindeki beyanından
teşebbüslerin anlaşarak fiyat tespit ettiklerinin anlaşılmadığı yönündeki itirazı
gerçekçi değildir. Zira, süt alım fiyatının düşürülmesi konusunda
mandıracıların sözlü olarak mutabakata vardıklarına yönelik beyanı tutanaktan
açıkça görülmektedir. 1750

Müstahsillerin çiğ süt fiyatında söz sahibi olduklarına ilişkin Şeker Süt’ün
savunması da çelişkilidir. Çiğ süt üretim fazlalığının söz konusu olduğu bir
ortamda, savunmada ileri sürüldüğü gibi müstahsilin çiğ süt fiyatında nasıl söz
sahibi olacağı anlaşılamamıştır. Sütün bol olduğu dönemlerde kota uygulamak
ya da süt almayı tehir etmek yoluna gidildiği açıktır. Bu durumda müstahsil
sütünü verecek teşebbüs bulamazken müstahsilin çiğ süt fiyatında söz sahibi
olması mümkün görünmemektedir.

Uzundemir savunmasında, süt alım fiyatlarının Konya’da faaliyet gösteren 1760
diğer mandıraların fiyatlarının altında olmadığını belirtmektedir.

Mevcut soruşturmada, taraf olan teşebbüslerden bazılarının diğerlerine göre
daha düşük veya yüksek fiyatla süt aldıklarına dair bir isnat bulunmamaktadır.
İhlal olarak değerlendirilen husus, çiğ süt alım fiyatlarını söz konusu
teşebbüslerin birlikte belirlemeleridir.

Savunmalarda, soruşturmaya taraf olan teşebbüslerin büyüklükleri ile fiyat
belirleme ihlali arasında ilişki kurulmaya çalışılmıştır. Bu konuda; Milkon, aylık
8-10 ton arası süt işleme kapasitesi olan bir firmanın süt alım fiyatını 1770
belirlemesinin mümkün olmadığını; Tuna Süt, Pınar, Mis, Ülker, Sütaş ve Sek
gibi büyük firmaların çiğ süt temin ettikleri Konya bölgesinde küçük firmaların
fiyat belirlemelerinin imkansız olduğunu ve KOSSİMAD’da üye olan büyük
üreticilerin yanında küçük mandıraların fiyatların belirlenmesi esnasında
06-56/714-204
41
toplantılarda herhangi bir etkilerinin olamayacağını ve Akova Süt Konya
bölgesinden süt temin eden Pınar, Mis, Ülker, Sütaş ve Sek gibi büyük
firmalarla rekabet edebilmek için Konya bölgesindeki işletmelerin birtakım fiyat
belirlemesi yapmalarının zorunlu hale geldiğini ifade etmiştir.

Savunmalarda teşebbüs büyüklükleri konusunda iki farklı açıdan savunma 1780
getirildiği görülmektedir. Birincisi; Konya bölgesinden Pınar, Mis, Ülker, Sütaş
ve Sek gibi büyük firmalar da çiğ süt alımı yapmaktadırlar ve bu durum ihlalin
olmadığının bir göstergesi olarak sunulmaktadır. İkinci olarak, KOSSİMAD
üyelerinden bazıları diğerlerine göre oldukça küçüktür ve küçük olan bu
teşebbüsler büyükler karşısında kendilerinin söz sahibi olmadıklarını iddia
etmektedirler. Her iki savunma da eldeki mevcut deliller karşısında geçerli
değildir. Zira, Dernek Tüzüğü ve yönetim kurulu kararları soruşturmaya taraf
olan teşebbüslerin çiğ süt alım fiyatlarını birlikte belirlediklerini açıkça ortaya
koymaktadır. Diğer bir husus da, Akova Süt’ün iddia ettiği gibi Konya
bölgesinden süt temin eden Pınar, Mis, Ülker, Sütaş ve Sek gibi büyük 1790
firmalarla rekabet edebilmek için Konya bölgesindeki işletmelerin fiyat
belirlemesi yapmalarının zorunlu olduğu yolundaki savunmayı kabul etmek
mümkün değildir.

Büyük Aygın savunmasında, KOSSİMAD üyeleri tarafından uygulanan ve
diğerlerini yıkıcı bir fiyat uygulaması olması halinde ancak ihlalden söz
edilebileceğini iddia etmektedir.

İhlal olabilmesi için, soruşturmaya taraf olan teşebbüslerin belirlediği fiyatların
yıkıcı fiyat olmasına gerek yoktur. 1800

I.4.2. Bölge Paylaşımına İlişkin Savunmalar ve Bunların
Değerlendirilmesi

Savunmalarda teşebbüsler özetle, bölge paylaşımına ilişkin olarak;

- Bölge paylaşımına teşebbüs edildiğini, ancak gerçekleştirilemediğini;

- Çiğ sütün hassas bir ürün olduğunu, Konya’da müstahsillerin geniş bir
alana yayıldığını, coğrafi özelliği nedeniyle süt teminindeki zorluğun 1810
teşebbüsleri beraber hareket etmeye mecbur bıraktığını, bu rasyonel
durum karşısında teşebbüslerin hepsinin bir müstahsilin ayağına
gitmesinin beklenmemesi gerektiğini, teşebbüslerin centilmenlik anlaşması
çerçevesinde ekonomik kaygılar ve sütün kalitesini yükseltmek amacıyla
belli bölgelerde süt alımını benimsediklerini, bölge paylaşımının kesin bir
ayırım olmadığını, teşebbüslerin başka bölgelerden de süt alabildiklerini,

- Sütün kalitesini düzeltmek ve müstahsili denetlemek amacıyla yapılan bu
uygulamayı Konya Tarım İl Müdürlüğü Koruma Şube Müdürü’nün beyan
etmesinin bilgisi dahilinde yapıldığını gösterdiğini, 1820

- 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (b) bendinde “mal veya hizmet
piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının veya
unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü”nün ihlal olarak belirtildiğini,
06-56/714-204
42
hükme göre mal piyasaları olduğu iddia edilen süt, nakliye, akaryakıt,
makine, enerji piyasaları gibi 28 adet piyasanın tümünde bölüşme,
paylaşım veya kontrol olması halinde ihlalin gerçekleşeceğini

iddia etmektedirler.
1830
Teşebbüslerden Ekiciler ise savunmasında, bölge paylaşımına ilişkin
teşebbüs tarafından alınan herhangi bir karar olmadığını, böyle bir kararın
imzalanmadığını ifade etmektedir.

Önaraştırma ve soruşturma dönemlerinde yapılan yerinde incelemeler ve
teşebbüslerin ilk yazılı savunmalarından, soruşturmaya taraf olan
teşebbüslerin hem Şarkikaraağaç hem de Konya’da çiğ süt topladıkları köyleri
kendi aralarında paylaştırmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin
“mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynaklarının
veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü” şeklindeki (b) bendini ihlal 1840
ettikleri açıkça anlaşılmaktadır. Teşebbüslerin köy paylaşımı girişiminin olduğu
ancak gerçekleştirilemediği şeklindeki savunmaları, ihlalin olmadığını
göstermemektedir. Zira, yukarıda da açıklandığı üzere, Kanun’un 4. maddesi
bakımından rekabeti sınırlama amacını taşıyan anlaşmalar, böyle bir etki
doğurmasalar bile ihlaldir.

4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (b) bendinde yer alan “her türlü piyasa
kaynaklarının paylaşılması” ibaresi “tüm” piyasa kaynaklarının paylaşılması
anlamına gelmemektedir. Maddede “her türlü” ibaresi kullanılarak herhangi bir
unsurun uygulama dışında kalması engellenmiştir. Dolayısıyla, ihlalin 1850
oluşabilmesi için “tüm piyasa kaynaklarının paylaşılması” gerekmemektedir.

Köy paylaşımı girişiminin amacının, savunmalarda iddia edildiği gibi çiğ sütün
kalitesini arttırmak olduğu kabul edilse dahi, bu girişim yine de Kanun’un 4.
maddesinin (b) bendi kapsamında ihlal niteliğindedir. Ancak, kaliteyi
arttırmaya yönelik teşebbüslerce getirilen bu savunmaların, yapılacak
muafiyet değerlendirmesinde göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

I.4.3. Alım Boykotuna İlişkin Savunmalar ve Bunların Değerlendirilmesi
1860
Alım boykotu iddiasına ilişkin olarak teşebbüsler savunmalarında;

- Çiğ süt miktarının ilkbahar ve yaz mevsiminde iki katına çıktığını, çiğ süt
işleyen teşebbüslerin stok maliyetleri ile karşı karşıya kaldıklarını, raf ömrü
kısa ürünler söz konusu olduğundan hammaddenin iki katına çıkmasının
büyük sorun teşkil ettiğini, bu durumda müstahsil ve süt toplayıcılarına
önceden haber vermek suretiyle süt alımına ara vererek problemin
aşılmaya çalışıldığını,

- Bu uygulamanın alım boykotu olarak değerlendirilerek 4054 sayılı 1870
Kanun’un (c) bendinin ihlali sayılmasının bilgi eksikliğinden
kaynaklandığını, KOSSİMAD yönetim kurulunun 26.4.2001 tarihli kararının
bu ihlale dayanak olarak alındığını, ilgili kararın bir defaya mahsus alınmış,
hayata geçmemiş ve uygulama alanı bulamamış bir karar olduğunu, sonuç
06-56/714-204
43
olarak süt alımına ara verme uygulamasının mevsim şartlarından ileri
geldiğini

iddia etmektedirler.

Dosyada mevcut bilgi ve belgelerden savunmalarda, stok maliyetlerinin 1880
yüksek olması nedeniyle çiğ süt üretiminin arttığı dönemlerde süt alımına ara
verildiğinin ifade edildiği anlaşılmıştır. Süt toplayıcıları ve mandıraların
müstahsiller tarafından üretilen sütün tamamını satın almaları gibi bir
yükümlülükleri bulunmamaktadır. Her bir teşebbüs üretimde kullanmak üzere
dilediği zamanda dilediği kadar hammadde satın almakta serbesttir. Ancak,
teşebbüsün bu kararını kendinin tek başına vermesi gerekmektedir. Oysa
soruşturmaya taraf olan KOSSİMAD üyeleri tek başlarına çiğ süt alımını
azaltma veya durdurma yerine bunu toplu olarak yapma yolunu tercih
etmişlerdir. Bu tür bir eylem de 4054 sayılı Kanun’un “Mal veya hizmetlerin arz
ya da talep miktarının kontrolü veya bunların piyasa dışında belirlenmesi” 1890
şeklindeki (c) bendi kapsamına girmektedir. KOSSİMAD’ın süt alımını
durdurma eyleminin tam olarak hayata geçirilememiş olması, bu girişimin ihlal
olmadığını göstermeye yeterli değildir.

I.4.3.1. Teşebbüslere Özgü İtirazlar

Teşebbüslerin kendilerine özgü savunmaları ve bunların değerlendirilmesine
aşağıda yer verilmiştir.

Teşebbüslerden İzi Süt, dönem dönem kısa süreliğine bazı ilçelerden süt 1900
alımına tehir verilebildiğini, ancak istenmeyen bu durumun geçici olduğunu;
Büyük Aygın, makinelerin değiştirilmesi sırasında zorunlu olarak süt alımı
yapamadıklarını; Selsüt ise 2005 yılı bahar aylarında stok fazlalığından dolayı
bir haftalık süre boyunca Şarkikaraağaç’taki süt toplayıcısından süt almayı
durdurduğunu ifade etmektedir.

Süt toplayıcıları ve mandıraların müstahsiller tarafından üretilen sütün
tamamını satın almaları gibi bir yükümlülükleri bulunmamaktadır. Her bir
teşebbüs üretimde kullanmak üzere dilediği zamanda dilediği kadar
hammadde satın almakta serbesttir. Ancak, teşebbüsün bu kararını kendinin 1910
tek başına vermesi gerekmektedir. Oysa soruşturmaya taraf olan KOSSİMAD
üyeleri tek başlarına çiğ süt alımını azaltma veya durdurma yerine bunu toplu
olarak yapma yolunu tercih etmişlerdir. Bu tür bir eylem de 4054 sayılı
Kanun’un “Mal veya hizmetlerin arz ya da talep miktarının kontrolü veya
bunların piyasa dışında belirlenmesi” şeklindeki (c) bendi kapsamına
girmektedir.

Büyük Aygın savunmasında, süt alımlarının sütün bollaştığı dönemlerde
durdurulduğunu, amacın üreticiyi mağdur etmek ve fiyatı düşürmek
olmadığını, alımları durdurmanın tüketiciye bir zararının da olmadığını, 1920
müstahsilin de alımların durdurulduğu dönemde sütü kendi ihtiyacı için
kullandığını, dolayısıyla müstahsilin de bundan zarar görmediğini, ancak
alımlar durdurulmaz veya en azından azaltılmaz ise bundan tek zararı
mandıracının göreceğini ifade etmektedir.
06-56/714-204
44

Yukarıda da açıklandığı üzere, mandıralar süt alımlarını diledikleri gibi azaltıp
durdurabilirler. Ancak, bu kararı bireysel olarak vermeleri gerekir. Toplu olarak
çiğ süt alımlarının durdurulmasının tüketiciye ve müstahsile zarar vermediği
yolundaki tespit doğru değildir.
1930
Milkon ve Akova Süt savunmalarında, müstahsilin elinde kalan sütü almak gibi
bir zorunluluklarının bulunmadığını, ihtiyaçlarından fazla sütü almalarının
ekonomik ve rasyonel olmayacağını, alımların durdurulması konusundaki
paralel davranışların piyasa şartlarının gereği olduğundan teşebbüsler arası
anlaşma olarak nitelendirilemeyeceğini belirtmektedirler.

Yukarıda da açıklandığı üzere, mandıralar bireysel kararlarıyla süt alımlarını
diledikleri gibi azaltabilirler veya tamamen durdurabilirler. Mevcut
soruşturmada ihlal olarak değerlendirilen husus, çiğ süt alımlarının
durdurulması veya azaltılması uygulamasını soruşturmaya taraf olan 1940
teşebbüslerin anlaşarak toplu olarak gerçekleştirmeleridir.

Büyük Aygın savunmasında, Soruşturma Raporu’nda süt alımına ara
vermenin amacının müstahsilin başka bir mandıraya gitmesini önlemek
olduğunun ifade edildiğini, bunun uygulamanın amacı değil belki sonucu
olabileceğini ifade etmektedir.

Soruşturma Raporu’nda, süt alımına ara vermenin değil toplu olarak ara
vermenin amacının müstahsilin başka bir mandıraya gitmesini önlemek
olduğu ifade edilmiştir. 1950

Birsüt ve Milkon savunmalarında, Şarkikaraağaç’tan süt almadıklarından alım
boykotuna katılmalarının söz konusu olmadığını ifade etmektedirler.

Çiğ süt alımını toplu olarak durdurma girişimi sadece Şarkikaraağaç ilçesiyle
sınırlı değildir. KOSSİMAD üyeleri Kadınhanı, Ilgın, Akşehir, Sarayönü,
Beyşehir, Hüyük, Derbent, Yalvaç, Seydişehir, Bozkır, Mut, Silifke, Karaman,
Karapınar, Ereğli, Cihanbeyli, Aksaray, Çumra ve Ova Köyleri ile Konya
Merkez’de belirli dönemlerde süt alımını durdurma kararı almışlardır.
1960
Aygın Süt savunmasında, alım boykotu iddiasının delili olarak sunulan tek
belgenin 2001 yılına ait olduğunu, 15 yıllık bir derneğin bir defaya mahsus
aldığı ve hayata geçirmediği bir kararının ihlal olarak nitelendirilemeyeceğini
ifade etmektedir.

Alım boykotuna ilişkin olarak KOSSİMAD yönetim kurulunun tek bir karar
almış olması teşebbüslerin ihlal içerisinde olmadıklarını göstermemektedir.
Ayrıca, bu karar iddia edildiği gibi hayata geçirilmemiş olsa dahi bu girişimin
ihlal olmadığını göstermeye yeterli değildir.
1970
Soruşturmaya taraf olan küçük mandıralar sınırlı bölgelerden süt aldıklarından
süt alımını durdurma gibi bir lükslerinin olmadığını, zira kapasitelerinin bazı
dönemlerde süt alımını durdurmalarına müsait olmadığını, süt
06-56/714-204
45
alamadıklarında üretimde kullanacakları hammaddelerinin olamayacağını
belirtmişlerdir.

Çiğ süt alımlarının belirli bölgelerde durdurulmasına ilişkin olarak
KOSSİMAD’ın almış olduğu kararın Dernek üyelerince uygulanmamış olması,
ihlalin olmadığını göstermeye yeterli değildir.
1980
I.4.4. Genel İtirazlar ve Bunların Değerlendirilmesi

Teşebbüslerden gelen savunmalarda öne sürülen genel nitelikteki aynı tip
itirazlar, tekrardan kaçınmak için aşağıda alt başlıklar altında
değerlendirilmiştir:

I.4.4.1. Rekabet İhlallerinin Amaç ve Etki Bakımından Değerlendirilmesi

Savunmalarda, rekabet düzenlemelerinin amacının etkin rekabetin korunması
olduğu, 4054 sayılı Kanun’un da aynı amacı güttüğü, ancak gelişmiş ülkelerde 1990
geçerli olan koşullara göre hazırlanan kuralların tercüme edilmesinin Türkiye
koşullarına uygunluk taşımadığı iddia edilerek, geçiş sürecinde tolerans
gösterilmesi talep edilmektedir. Teşebbüsler, Soruşturma Heyeti’nin 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesi anlamında rekabeti kısıtlama amaçlı veya etkili
uygulamaların ayrıma tabi tutulmadığı, ihlal için rekabeti kısıtlama amacının
yeterli olduğu, ayrıca böyle bir etki de oluşuyorsa bunun ağırlaştırıcı neden
olarak görüldüğü şeklindeki değerlendirmesine katılmadıklarını ve hiçbir hukuk
sisteminde hedefine varmayan “amaçlı hareket”in cezalandırılmadığını ileri
sürmüşlerdir.
2000
Savunmalarda da belirtildiği üzere, rekabet düzenlemelerinin amacı etkin
rekabetin sağlanması ve korunması, piyasa ekonomisinde kaynakların etkin
dağılımının temini doğrultusunda maliyetlerin düşürülmesi ve teknolojik yenilik
sağlanması yoluyla tüketicilerin ve dolayısıyla ülkenin refah düzeyinin
yükselmesi olarak özetlenmektedir. Rekabet düzenlemelerinin işlevi göz
önünde bulundurulduğunda, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında
rekabet kurallarının uygulanması bakımından fark olduğu iddiası doğru
değildir. Öte yandan, 4054 sayılı Kanun’un uygulanması açısından geçiş
dönemi dikkate alınarak tolerans gösterilmesi talebi yerinde bulunmamıştır.
Zira, 4054 sayılı Kanun 1997 yılından itibaren uygulanmakta olup, Kurul 2010
kararları içtihat oluşturmuştur. Ayrıca, rekabet hukukunda fiyat belirleme,
bölge paylaşımı ve alım boykotu gibi eylemler en çok bilinen ve üzerinde
tartışmanın en az yaşandığı ihlallerdir.

Savunmalarda ayrıca, Soruşturma Raporu’nda bir yandan bu pazarda tek fiyat
uygulanamayacağı kabul edilirken diğer yandan “rekabeti kısıtlama amacının
varlığı”nın yeterli olduğu belirtilerek para cezası istenmesinin çelişki olduğu
ileri sürülmektedir.

Bu hususta herhangi bir çelişki bulunmamaktadır. Kanun’un 4. maddesi 2020
anlamında ihlal oluşabilmesi için “rekabeti kısıtlama amacının varlığı”
yeterlidir. Öte yandan, ihlalin gerçekleşebilmesi için anlaşma neticesinde
piyasada tek bir fiyatın oluşması zorunlu değildir. Dolayısıyla, Soruşturma
06-56/714-204
46
Heyeti’nin bu pazarda tek fiyatın uygulanamayacağı yönündeki tespiti
herhangi bir şekilde varılan sonuçla çelişmemektedir.

I.4.4.2. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu

Savunmalarda özetle, soruşturma bildirim yazılarında suçlamalara mesnet her
türlü bilgi ve belgenin gönderilmediği, daha sonra belgelerin kendilerine 2030
verilmesi talepleri reddedilerek 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’na
aykırı davranıldığı iddia edilmektedir.

4054 sayılı Kanun’un 43. maddesi uyarınca, Kurul’un soruşturma açılmasına
karar vermesi halinde karar 15 gün içinde ilgili taraflara bildirilmekte olup,
bildirim yazısıyla birlikte iddiaların türü ve niteliği hakkında yeterli bilgi de
gönderilmektedir. Madde düzenlemesinde her türlü bilgi ve belgeden bilinçli
olarak söz edilmemiş, “yeterli bilgi” gönderilmesi yeterli görülmüştür. Diğer
yandan 44. maddenin ikinci fıkrasında ise, tarafların sözlü savunma hakkını
kullanma taleplerine kadar Kurum bünyesinde kendileri ile ilgili düzenlenmiş 2040
her türlü evrakın ve mümkünse elde edilmiş olan her türlü delilin bir
nüshasının kendilerine verilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir. Iki
düzenleme arasındaki denge, delillerin karartılması çerçevesinde kurulmalıdır.
Zira, delillerin toplanması soruşturmanın sağlıklı sonuçlanabilmesi için önemli
bir evredir ve soruşturmanın açılması anında delillerin toplanması henüz
tamamlanmadığından delillerin karartılması imkan dahilindedir. Ayrıca, 4054
sayılı Kanun’un 44. maddesinin son fıkrasına göre Kurul’un tarafları
bilgilendirmediği ve savunma hakkı vermediği konuları kararlarına dayanak
yapamayacağı güvencesi de hatırlatılmalıdır.
2050
I.4.4.3. Dernek Üyeliği

Savunmalarda özetle, firmaların KOSSİMAD’a üye olmadıkları, Dernek
üyelerinin şahıslar olduğu, bu kişilerin şirketlerini Dernek’te hiçbir şekilde
temsil etmedikleri, buna karşın şirketler hakkında soruşturma açıldığı,
Dernekler Kanunu değişip tüzelkişilerin derneklere üye olmalarının yolu
açıldıktan sonra soruşturmaya taraf olan firmaların KOSSİMAD’a üye
olabilecekken bunu yapmadıkları iddia edilmektedir.

KOSSİMAD’ın kurulduğu dönemde yürürlükte olan 2908 sayılı Dernekler 2060
Kanunu’na göre şirketlerin bir derneğe üye olmaları mümkün olmadığından,
teşebbüsler tarafından sektörel amaçlı kurulan dermeklere teşebbüslerin
temsilcileri üye olmuşlardır. Bu nedenle, 4054 sayılı Kanun bakımından
teşebbüs birliğini oluşturan teşebbüsler hakkında soruşturma açılması
yerindedir. Diğer yandan, Dernek’e üye olan kişilere firmaların kendilerini
Dernek’te temsil etmeleri konusunda yazlı bir yetki vermelerine gerek
bulunmamaktadır. Zira, Dernek’e üye olan gerçek kişiler soruşturmaya taraf
teşebbüsleri en üst düzeyde temsile yetkili (müdür, yönetim kurulu başkanı,
muhasebe müdürü vb. seviyesinde) kişilerdir. Tüzelkişilerin derneklere üye
olmalarının yolu açıldıktan sonra soruşturmaya taraf firmaların KOSSİMAD’a 2070
üye olabilecekken bunu yapmamaları doğaldır, zira Dernek’te kendilerini
temsilen zaten bir ya da daha çok kişi bulunmaktadır.

06-56/714-204
47
I.4.4.4. Tavsiye Fiyat

Savunmalarda, Dernek’te alınan kararların tavsiye niteliğinde olduğu iddia
edilmektedir.

Öncelikle, kararların tavsiye niteliğinde olduğu karar metinlerinden
anlaşılmamaktadır. Ayrıca, Dernek bünyesinde yönetim kurulu tarafından 2080
alınan kararların tavsiye niteliğinde olması rekabeti kısıtlama amacını ortadan
kaldırmamaktadır. Alınan kararların bağlayıcı olması, hatta kararlara uyulup
uyulmadığı kontrol edilerek uymayan üyelere yaptırım uygulanması ihlali
ağırlaştırıcı unsurlardır. Sonuç olarak, rekabeti kısıtlama amacı güden veya bu
yönde etkisi olan, rakipler arasında koordinasyonu sağlayan her türlü eylem,
işlem ve anlaşma, adı tavsiye olsun ya da olmasın 4054 sayılı Kanun’a
aykırıdır.

- Savunmalarda ilaveten, Dernek’in yaptığı çalışmaların yasal çerçevede ve
mülki amirlerin denetimi altında olduğu, bu nedenle 4054 sayılı Kanun’un ihlali 2090
kapsamında olmadığı iddia edilmektedir.

Bir derneğin yasal olarak kurulmuş ve Dernekler Kanunu’nun yasal çerçevesi
dahilinde çalışıyor olması, dernek olarak mülki amirlerin denetimine tabi
olması, faaliyetlerinin ya da aldığı ve uyguladığı kararların 4054 sayılı Kanun
kapsamında olmadığı veya anılan Kanun’u ihlal etmediği anlamına
gelmemektedir. 4054 sayılı Kanun, teşebbüs ya da teşebbüs birliklerini diğer
yasalar çerçevesinde kurulmuş ve çalışıyor olması ya da diğer yasaları ihlal
edip etmediklerine göre değil, 3. maddesindeki tanıma uygunluklarına göre
kapsamaktadır. 2100

- Savunmalarda, Dernek Tüzüğü’nde yer alan yaptırımların uygulanmadığı, bir
başka deyişle üyelikten çıkarma prosedürünün işletilmediği itirazında
bulunularak, Tüzük’ün tadil edildiği ifade edilmektedir.

Tüzük’te yer alan üyelikten çıkarma yaptırımının uygulanmamış olması ve
Tüzük’te 4054 sayılı Kanun doğrultusunda gerekli değişikliklerin yapılması,
genel olarak, cezanın takdirinde hafifletici unsur olarak göz önünde
bulundurulmaktadır.
2110
- Yaptırım gücüne ilişkin olarak ileri sürülen savunmada, KOSSİMAD’ın süt
piyasasında üyelerine karşı herhangi bir yaptırım gücünün bulunmadığı ileri
sürülmektedir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, teşebbüsler arasında yapılan anlaşmalar veya
teşebbüs birliklerinin almış olduğu kararların rekabet ihlali olabilmesi için,
anlaşma veya karara uymaya teşebbüslere karşı herhangi bir yaptırımın
öngörülmüş olması zorunlu değildir. Teşebbüsler bakımından bağlayıcılığı
olmayan centilmenlik anlaşmaları veya tavsiye niteliğindeki teşebbüs birliği
kararları da 4054 sayılı Kanun’un kapsamındadır. Ayrıca, KOSSİMAD’ın 2120
üyelerine karşı yaptırım gücünün olmadığı yönündeki tespit de gerçekleri
yansıtmamaktadır: Dernek Tüzüğü’nde, Dernek’in çalışma konularından birisi,
dernek üyeleri ile rekabete giren ve dernek üyelerinden farklı fiyatla süt
06-56/714-204
48
toplayan süt toplayıcılarına veya imalatçılarına karşı ortak tutum belirlemek
olarak tespit edildikten sonra, Dernek’in bilgisi dışında süt satın alan üyenin
yönetim kurulunun ekseriyetle alacağı karar ile Dernek üyeliğinden
çıkarılacağı belirtilmiştir. Tüzük’teki bu düzenleme, uygulanmamış olsa dahi,
Dernek üyelerine karşı bir yaptırımdır.

- Diğer yandan savunmalarda, Aygın Süt’te yapılan yerinde inceleme 2130
sırasında bilgisayardan silinerek atılmış kayıtların tekrar yüklenmesi yoluyla
hukuka uygun olmayan delil elde edildiği iddia edilmektedir.

Raportörlerce Aygın Süt’te yapılan yerinde inceleme sırasında bilgisayar
çıktısı alınan belgelerin bilgisayarda saklı oldukları dizin, dosya isimleri ve yeri
(path) incelendiğinde, bu belgelerin silinmiş öğe olmayıp,
“Belgelerim\çizelgeler” dosyasında bulundukları açıkça görülmüştür. Hangi
bilgisayardan, kim tarafından ne isimle kaydedilmiş dosyaların birer
kopyasının alındığını gösteren belgelerin birer kopyasının teşebbüs
yetkililerine verilmesi yönünde gerekli hassasiyeti gösteren raportörlerin 2140
hukuka aykırı delil elde ettikleri iddiası yerinde değildir.

- Savunmalarda soruşturma bildirim yazılarında “…belirtiler tespit edildiği”
şeklinde muğlak ifade kullanıldığı, bu “belirtiler”in tek başına delil
olamayacağı, piyasada yankı bulması gerektiği, ayrıca rakiplerin herhangi bir
mağduriyeti olmamasına rağmen soruşturma açılmasının hukuka ve usule
uygun olmadığı ileri sürülmektedir.

Önaraştırma aşamasında elde edilen bulguların “belirtiler”den ibaret olması
keyfiyet olduğunu göstermemektedir, çünkü soruşturma tamamlanmadan bu 2150
belirtilerin ihlale delil olup olmadıklarına karar vermek mümkün değildir. 4054
sayılı Kanun’un 42. maddesi uyarınca, soruşturma açılması için iddiaların
ciddi ve yeterli bulunması gerekmektedir ve soruşturma bildirim yazılarında
somut ibarelerin kullanılması zorunlu değildir. Aksine soruşturma
tamamlanmadan kesin ifadeler kullanılması, bir önyargı ifadesi olarak
teşebbüsleri daha çok tedirgin edecektir. Diğer yandan, soruşturma açılması
kararı alınırken rakip teşebbüslerin herhangi bir mağduriyetinin doğması koşul
olmayıp, iddiaların ciddi ve yeterli bulunması yeterlidir. Ayrıca 4054 sayılı
Kanun, rakipleri değil, bizatihi rekabetin kendisini korumakta; soruşturma
kararı alınması noktasında rakiplerin mağdur olup olmadığını göz önünde 2160
bulundurmamaktadır. Rakiplerin rekabeti kısıtlayıcı karar ve eylemlerden zarar
görmesi olası özel hukuk davalarında önem taşımaktadır.

- Savunmalarda, hukukumuzda sözleşme serbestisi ilkesinin benimsendiği,
alıcı ile satıcı arasındaki fiyat belirlemenin Borçlar Kanunu’na göre sözleşme
serbestisi kapsamında olduğu, buna Rekabet Kurumu’nun müdahalesinin söz
konusu olamayacağı, ayrıca KOSSİMAD’ın tavsiyeleri taraflara zorla
imzalatılmadığına göre insanların tavsiyelere uyacağına dair yaptıkları
sözleşmenin de sözleşme serbestisi ilkesi çerçevesinde geçerli olduğu ifade
edilmektedir. 2170

Mevcut soruşturmada inceleme konusu, bir alıcı (mandıra) ile bir satıcının
(müstahsil) arasındaki ticarette fiyatı bu iki teşebbüsün kendilerinin belirlemesi
06-56/714-204
49
değildir. Tabiidir ki, ticaret yapan her teşebbüs kendi alım-satım fiyatını istediği
gibi belirler. Ancak, burada inceleme konusu, alıcı (mandıra) ile satıcı
(müstahsil) arasındaki ticarette uygulanacak fiyatın alıcılar (mandıralar)
arasında yapılan bir anlaşma ile belirleniyor olmasıdır. Bu tür bir anlaşma da
hiç kuşkusuz 4054 sayılı Kanun kapsamındadır. Diğer bir husus da, ihlal
niteliğindeki bir anlaşmaya teşebbüslerin herhangi bir zorlama olmadan kendi
rızaları ile girmiş olmalarının söz konusu anlaşmayı ihlal olmaktan 2180
çıkarmayacağıdır.

- Savunmaların bir kısmında, Soruşturma Raporu’nda “uyumlu eylem”in
varlığından bahsedilmediğinin, dolayısıyla da olmadığının ifade edildiği, eylem
birliği yoksa anlaşmanın da olmadığı ve neticede ihlalin de olamayacağı iddia
edilmektedir.

4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinde geçen “uyumlu eylem” ve “anlaşma”
ibareleri karıştırılmamalıdır. Anlaşma olabilmesi için uyumlu eylem olması
gerekmemektedir. Uyumlu eylem anlaşmanın koşullarından biri değildir, ihlal 2190
biçimlerinden biridir. 4. madde anlamında bir ihlal anlaşma, uyumlu eylem
veya teşebbüs birliği kararı şeklinde olabilir. Dolayısıyla, uyumlu eylem yoksa
anlaşma da yoktur, anlaşma yoksa ihlal de yoktur şeklindeki savunma
geçersizdir.

- Savunmaların bir kısmında, Kanun’un 4. maddesinin ihlal edilebilmesi için
teşebbüsler arasında uyumlu eylemin olmasının gerektiği, ancak böyle bir
uyumlu eylemin bulunmadığı ifade edilmektedir.

Daha önce açıklandığı üzere, mevcut dosyada uyumlu eylem iddiası 2200
bulunmamaktadır. Teşebbüslerin kendi aralarında anlaşmak suretiyle
Kanun’un 4. maddesini ihlal ettikleri iddia edilmektedir.

- Savunmaların bir kısmında, Kanun’un 4. maddesindeki ihlallerin ancak
birden fazla teşebbüs arasında yapılabileceği, bir derneğin tek başına aldığı
ve uygulanmayıp kağıt üstünde kalan kararlarının tek başına bu maddeyi ihlal
etmediği iddia edilmektedir.

Kanun’un 4. maddesindeki ihlallerin ancak birden fazla teşebbüs arasında
yapılabileceği tespiti doğrudur. Nitekim, mevcut dosyada da çoğu KOSSİMAD 2210
üyesi olan teşebbüslerin kendi aralarında anlaşmaları soruşturma konusu
olmuştur.

- Savunmaların bir kısmında, paralel davranışın tek başına ihlal için yeterli
olmadığı, ihlal olabilmesi için rakipler arasındaki belirsizlikleri yok etmeye
yönelik bilgi değişimi, gizli görüşme gibi doğrudan veya dolaylı iletişimin tespit
edilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

Hemen belirtmek gerekir ki, mevcut dosyada soruşturmaya taraf olan
teşebbüsler arasındaki paralel davranışlardan yola çıkarak ihlal iddiası ortaya 2220
konulmamıştır. Teşebbüsler arasında yazılı veya sözlü herhangi bir anlaşma
bulunamadığı durumlarda, paralel davranışlar iddia edildiği gibi tek başına
ihlal için yeterli olamayabilir. Ancak, mevcut dosyada teşebbüslerin anlaşma
06-56/714-204
50
içerisinde olduklarını gösteren KOSSİMAD Tüzüğü ve Yönetim Kurulu
kararları bulunmaktadır. Dolayısıyla, ayrıca teşebbüsler arasında paralel
davranışların tespit edilmesi zorunlu değildir.

- Savunmalarda, soruşturmaya taraf olan işletmelerin bölgesel nitelikte
mandıralar olmalarından dolayı 4054 sayılı Yasa kapsamında olmadıkları
iddia edilmektedir. 2230

4054 sayılı Kanun’un 3. maddesinde “teşebbüs” tanımı verilmiştir. Buna göre;
“piyasada mal veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tüzel kişilerle,
bağımsız karar verebilen ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil eden birimler”
teşebbüs olarak nitelendirilmektedir. Görüldüğü üzere, mevcut olayda
soruşturma taraflarının bölgesel nitelikte faaliyet gösteren mandıra olmalarının
ve hatta gerçek kişi olmalarının hiçbir önemi bulunmamaktadır.

- Savunmalarda, hukuki sürecin imzasız, kimliğini belirtmeyen ve soyut bir
iddia ile başladığı, bu süreçte ihbarcının tutarsız beyanlarına itibar edildiği ve 2240
iddiaların başka delillerle desteklenmediği, ayrıca incelemenin sadece sözlü
tutanaklara indirgendiği, yazılı belgelere önem verilmediği iddia edilmektedir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, hukuki süreç kimliği belirtilmeyen imzasız bir
iddia ile başlamamıştır. İsminin açıklanmasını istemediği için başvuruyu yapan
kişinin kimliği soruşturmaya taraf olan teşebbüslere bildirilmemiştir. Ayrıca,
süreç başladıktan sonra ihbarcının şikayetini geri alması veya iddialarını
sürdürüyor olmasının bir önemi bulunmamaktadır. Görevli raportörler 4054
sayılı Kanun’un çizmiş olduğu sınırlar içerisinde gerekli incelemeyi ve
değerlendirmeyi yapmak durumundadırlar. İncelemelerin yazılı belgelerle 2250
desteklenmediği yönündeki iddia ise tamamen yanlıştır. Zira, ortada
KOSSİMAD’ın Tüzüğü ve yönetim kurulunun almış olduğu kararlar
bulunmaktadır.

I.4.4.5. Teşebbüslere Özgü Genel İtirazlar

Teşebbüslerin kendilerine özgü savunmaları ve bunların değerlendirilmesine
aşağıda yer verilmiştir.

Büyük Aygın savunmasında, KOSSİMAD’ın 4054 sayılı Kanun’un yürürlüğe 2260
girmesinden önce kurulduğunu, bu yüzden Kanun’un yürürlüğe girmesi ile
birlikte şayet Dernek’in Tüzüğü’nde Kanun’a aykırı maddeler var ise Dernek’in
resmi makamlarca uyarılması gerektiğini iddia etmektedir.

Yeni bir kanunun yürürlüğe girmesi ile birlikte sayıları binleri bulan teşebbüs
birliklerinin tüzüklerinin resmi makamlarca incelenerek bu birliklerin uyarılması
gerektiği yönündeki savunma geçersizdir. Bu konuda sorumluluk tamamen
teşebbüs birliklerine ve üyelerine aittir. Kaldı ki, Rekabet Kurumu,
konferanslar, eğitimler vermek ve Kurul kararlarının olabildiğince piyasalarda
duyulmasını sağlamak suretiyle teşebbüsleri Rekabet Hukuku konusunda 2270
bilinçlendirmeye çalışmaktadır.

06-56/714-204
51
Enka Süt savunmasında, çiğ süt alımında haksız rekabete yol açacak
herhangi bir anlaşma veya ortak hareket kastının olmadığını ifade etmektedir.

Haksız rekabetin engellenmesi ile rekabetin korunması kavramlarının
karıştırılmaması gerekmektedir. Rekabetin dürüstlük kurallarına aykırı olarak
veya aldatıcı davranışlarla bozulmasına genel olarak “haksız rekabet”
denilmekte ve buna ilişkin hukuki düzenlemeler Türk Ticaret Kanunu ile
Borçlar Kanununda yer almaktadır. Mal ve hizmetler açısından piyasaları 2280
etkilemeye ve rekabeti kısıtlamaya yönelik teşebbüsler arası anlaşma veya
kararlar ile pazardaki hakim durumun kötüye kullanılması ve tekelleşmeye yol
açacak veya rekabeti bozacak şekilde yoğunlaşmaların önlenmesine ilişkin
düzenleyici ve yasaklayıcı hukuki düzenlemelerin tümüne ise “rekabet
sınırlamaları hukuku” veya “kartel hukuku” ya da kısaca “rekabet hukuku”
denilmektedir ve buna ilişkin düzenlemeler 4054 sayılı Kanun’da yer
almaktadır. Her iki hukuk düzenine ilişkin aykırılıklar için ayrı kanunlarda ayrı
yaptırımlar öngörülmekle birlikte her iki hukuk düzeni de farklı açılardan
rekabetin korunması amacına yöneliktir. Ancak haksız rekabet kuralları ile
amaçlanan, kişilerin menfaatlerinin korunması iken rekabet hukuku ile 2290
korunması amaçlanan rekabetin kendisidir.

Cebel Süt savunmasında, ortak girişim anlaşmalarının her zaman rekabeti
sınırlayıcı olmadığını ifade etmektedir.

Ancak, mevcut dosya kapsamında Soruşturma Raporu’nda ortak girişim (joint
venture) anlaşmalarına ilişkin herhangi bir değerlendirme bulunmamaktadır.

Büyük Aygın, süt sektöründe daha önce soruşturma yapılmamış olması
nedeniyle ceza verilmemesi gerektiğini iddia etmektedir. 2300

Yukarıda da değinildiği gibi, süt sektörüne ilişkin daha önce önaraştırma
yapılmış bulunmaktadır. Kaldı ki, Türkiye’de 4054 sayılı Kanun yeterince uzun
bir süredir yoğun bir biçimde uygulanagelmektedir. Dolayısıyla, söz konusu
savunma geçersizdir.

Enka Süt savunmasında, Şarkikaraağaç bölgesindeki birkaç köyün çiğ
sütünün piyasa kaynağı olarak değerlendirilmesinin 4054 sayılı Kanun’a aykırı
olduğu, zira Kanun’un 2. maddesi ile piyasanın kapsamının izah edildiği,
ayrıca Şarkikaraağaç’ta birkaç köyden alınacak çiğ sütün hiçbir firmaya hakim 2310
durum yaratmayacağı ifade edilmektedir.

Şikayet Şarkikaraağaç bölgesinden gelmesine rağmen inceleme konusu
coğrafi bölge burası ile sınırlı değildir. Dolayısıyla bu konudaki itiraz yersizdir.
Ayrıca, hakim durumun yaratıldığına veya kötüye kullanıldığına dair
teşebbüslere yöneltilmiş bir isnat söz konusu değildir

Enka Süt savunmasında, alım boykotuna delil olan 26.4.2001 tarihli
KOSSİMAD toplantısında alınan kararların ne muhbirin dilekçesindeki
ihbarların ne de Kurul’un vermiş olduğu soruşturma yetkisi dahilinde araştırma 2320
konusu olduğunu, raportörlerin kendilerine verilmiş yetkileri aşarak inceleme
yaptıklarını iddia etmektedir.
06-56/714-204
52

Hemen belirtmek gerekir ki, raportörler incelemelerini yaparken şikayetçinin
veya ihbarcının dilekçesindeki iddialarla sınırlı değillerdir. İncelemeler,
Kurul’un raportörlere vermiş olduğu yetki çerçevesinde yapılmıştır.

Enka Süt savunmasında, Şarkikaraağaç’taki süt üreticilerinin mağdur
olmadığını, şahsi olarak bir kişinin şikayet ettiğini, bu kişinin varsa bir zararı
muhatabına genel mahkemelerde dava açması gerektiğini ifade etmiştir. 2330
Aygın Süt ve Mutlu Süt ise, ihbarcının dışında mağdur olan başka kişilerin
ifadelerinin dosyada yer almamasının soruşturmanın hukukiliğine halel
getirdiğini, ayrıca iddia edildiği gibi rekabeti engellemeye yönelik davranışlar
olsa bundan en çok etkileneceklerin rekabet halindeki teşebbüsler -yani
soruşturmaya tabi teşebbüsler- olacağını, rakiplerin böyle bir mağduriyetlerinin
olmamasının ortada rekabet ihlalinin de bulunmadığını gösterdiğini iddia
etmektedir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, ihlal olabilmesi için şikayetçilerin en az belli bir
sayıda olması gerektiği yönündeki değerlendirme doğru değildir. Şikayetçinin 2340
olmadığı birçok durumda Kurul’un rekabet ihlallerini re’sen tespit
edebilmesinin önünde hiçbir engel yoktur. Benzer şekilde, rekabet
ihlallerinden bazı kişilerin mağdur olması ve bu kişilerin tamamıyla inceleme
sırasında görüşülmesi gerektiği yönündeki savunma da anlamlı değildir. Varsa
bir rekabet ihlali bundan mağdur olması gerekenlerin soruşturmaya taraf olan
teşebbüsler olduğu yönündeki tespit ise hiç anlaşılır değildir. Kendilerine belirli
avantajlar elde etmek gayesiyle aralarındaki rekabeti engellemeye yönelik
anlaşma içerisine giren teşebbüslerin neden mağdur duruma girmeleri
gerektiği anlaşılamamıştır. Sonuç olarak, bir rekabet ihlalinin oluşabilmesi için
şikayetçilerin veya mağdurlarının sayılarının en az belirli miktarda olması 2350
zorunluluğu yoktur.

Aygın Süt ve Mutlu Süt savunmalarında, incelemeler esnasında müstahsillerle
görüşülmeyerek eksik tahkikat yapıldığını iddia etmektedir.

Soruşturma Raporu’nda da açıklandığı üzere, çiğ süt üreten ve müstahsil
olarak adlandırılan işletmelerin büyük bir bölümü küçük ölçekli aile işletmeleri
olup, sığırcılığı, sebze, meyve ve tahıl yetiştiriciliği gibi tarımsal faaliyetlerin
yanında ek bir uğraşı olarak görmektedir. Müstahsiller kendi çıkarlarını
gözetmek ve ürettikleri sütleri pazarlayabilmek için kooperatifler ve birlikler 2360
kurmuşlardır. Raportörler müstahsillerin değerlendirmelerini almak üzere,
sadece inceleme konusu coğrafyada değil tüm Türkiye çapında sütçülüğün en
fazla geliştiği şehirlerden biri olan Burdur’daki Köy Kalkınma ve Diğer
Tarımsal Amaçlı Kooperatifler Birliği (Köy-Koop) Başkanı ile görüşmeyi yeterli
görmüşlerdir. Dolayısıyla, eksik tahkikattan söz edilemez.

Aygın Süt ve Mutlu Süt savunmalarında, soruşturmaya taraf olan süt
işletmelerinin bölgesel olarak değerlendirilmelerini kabul etmediklerini,
tanımlanan bu pazar dışından da süt alabildiklerini ve bütün Türkiye için çiğ
süt pazarı kategorisinde değerlendirme yapılması gerektiğini iddia 2370
etmektedirler.

06-56/714-204
53
Soruşturma Raporu’nda, Isparta, Konya, Antalya ve Burdur illerini kapsayan
bölge ilgili coğrafi pazar olarak belirlenmiştir. Pazarın bu şekilde belirlenmesi,
soruşturmaya taraf olan teşebbüslerin hepsinin bu illerin tamamından çiğ süt
temin ettiği anlamına gelmediği gibi, bu illerin dışında çevre illerden çiğ süt
almadıkları anlamına da gelmemektedir. Dolayısıyla, soruşturmaya taraf olan
teşebbüslerin bazılarının bu illerin dışında bazı illerden de süt alıyor olmaları,
coğrafi pazarın yanlış tanımlandığını göstermez. Daha da önemlisi, ilgili
coğrafi pazarın kesin sınırlarının belirlenmesi özellikle Kanun’un 4. maddesi 2380
kapsamında yapılan değerlendirmeler bakımından zorunlu değildir. Bu tür bir
incelemede, teşebbüslerin faaliyet gösterdikleri coğrafyayı genel hatları ile
belirlemek ve bu coğrafyadaki pazar güçlerini değerlendirmeye dahil etmek
çoğunlukla yeterlidir. Sonuç olarak, çoğunluğu mandıra niteliğindeki
teşebbüslerin çiğ sütleri genellikle çevre illerden temin ediyor olmalarından
dolayı, ilgili coğrafi pazarın tüm Türkiye olarak belirlenmesi gerektiği
yönündeki görüşe katılmak mümkün değildir.

Aygın Süt ve Mutlu Süt, soruşturmaya taraf olan teşebbüslerin hem alım
yapan hem de süt mamulü imalatı yapan şirketler olduğunu, dolayısıyla ilgili 2390
ürün pazarının “çiğ süt pazarı” olarak belirlenmesinin yeterli olmadığını ifade
etmektedir.

Soruşturmaya taraf olan teşebbüslerin alımını yaptıkları çiğ sütü işleyerek
mamul olarak sattıkları ortadadır. Ancak, mevcut soruşturmada, mamul
ürünlerin satışına ilişkin herhangi bir inceleme yapılmadığından bu ürünler
bakımından ilgili ürün pazarının belirlenmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.

Aygın Süt ve Mutlu Süt savunmalarında, rekabet ihlaline ilişkin anlaşmaların
genellikle gizli yapıldığını, dernek toplantısında alınan kararların böyle bir 2400
özelliğinden bahsetmenin mümkün olmadığını, dolayısıyla mevcut olayda bir
ihlalden söz edilemeyeceğini iddia edilmektedir.

Rekabet ihlaline ilişkin anlaşmaların genellikle gizli yapılıyor olması nedeniyle,
alenen yapılan rekabet ihlallerine müsamaha göstermek mümkün değildir.

Aygın Süt ve Mutlu Süt savunmalarında, Soruşturma Raporu’nda KOSSİMAD
üyelerinin pazar dışında kendi aralarında anlaşarak çiğ sütün alım fiyatını
belirlediklerinin iddia edildiğini belirttikten sonra, söz konusu teşebbüsler “çiğ
süt alımında coğrafi pazar” olduğuna göre kendileri bizzat pazar olan 2410
teşebbüslerin pazar dışında fiyatı nasıl belirleyeceklerini sormaktadırlar.

Soruşturma Raporu’ndaki söz konusu husus gayet açıktır: Çiğ süt fiyatlarının
müstahsil ile üreticiler arasında belirleniyor olması gerekirken bu fiyatı
soruşturmaya taraf olan üreticiler kendi aralarında anlaşarak
belirlemektedirler. “Süt fiyatının pazar dışında belirlenmesi” ile kastedilen de,
müstahsil ile üretici arasındaki ticaret neticesinde belirlenmesi gereken fiyatın,
üreticiler arasında anlaşma yoluyla belirleniyor olmasıdır.

J. GEREKÇE VE HUKUKİ DAYANAK 2420

J.1. Çiğ Süt Alım Fiyatının Belirlenmesi
06-56/714-204
54

Yukarıda yer verilen bulgular, tarafların savunmaları ve savunmalara yönelik
değerlendirmeler ışığında, KOSSİMAD’da üyesi olan teşebbüslerin üretimde
kullandıkları çiğ sütün müstahsilden alım fiyatını pazar dışında kendi
aralarında anlaşarak belirledikleri ve dolayısıyla bu eylemlerin 4054 sayılı
Kanun’un 4. maddesinin (a) bendi kapsamına girdiği tespit edilmiştir.

4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi kapsamına giren anlaşma, uyumlu eylem ve 2430
kararların muafiyet için Kurul’a bildirilme yükümlülüğü 5388 sayılı Kanun ile
ortadan kaldırılmıştır. Dolayısıyla, Kanun’un 4. maddesi kapsamında ihlal
içeren anlaşma, uyumlu eylem ve kararlara Kurul’un re’sen muafiyet
değerlendirmesi yapabilmesi mümkün olmuştur. Bu çerçevede, çiğ süt alım
fiyatlarının KOSSİMAD üyelerince birlikte belirlenmesinin muafiyet alıp
alamayacağı değerlendirilecektir.

J.1.1. Muafiyet Değerlendirmesi

Kanun’un 4. maddesi kapsamındaki anlaşma, uyumlu eylem ve kararlar, 2440
Kanun’un 5. maddesindeki koşulların varlığı halinde yasaklayıcı 4. maddenin
uygulanmasından muaf tutulabilmektedir. Bu noktada vurgulanması gereken,
muafiyet verilebilmesi için 5. maddedeki dört koşulun tamamının sağlanması
gerektiğidir. Bu koşullardan herhangi birinin sağlanmaması durumunda, diğer
koşullar sağlansa dahi muafiyet verilememektedir.

KOSSİMAD üyelerinin çiğ süt alım fiyatlarını birlikte belirlemelerinin, muafiyet
için aranan koşullardan olumlu koşul olarak adlandırılan ilk iki koşulu
sağlamadığı çok açıktır. Birinci olumlu koşula göre, “malların üretim veya
dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve iyileşmelerin ya da 2450
ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması” gerekmektedir. Çiğ süt alım
fiyatının belirlenmesinin bu tür bir etkisinden bahsetmek mümkün değildir.
İkinci olumlu koşula göre, ekonomik veya teknik gelişme ve iyileşmelerden
tüketicilerin yarar sağlaması gerekmektedir. Birlikte alım fiyatının
belirlenmesinin ekonomiye herhangi bir olumlu etkisinin bulunmadığı göz
önünde bulundurulduğunda, olumlu etkilerin tüketiciye yansıtılması da söz
konusu olmayacaktır. Çiğ süt alım fiyatlarının birlikte belirlenmesinde
muafiyetin olumlu koşulları sağlanmadığından, diğer koşulları
değerlendirmeye gerek yoktur.
2460
Sonuç olarak, KOSSİMAD’da üyesi olan teşebbüslerin üretimde kullandıkları
çiğ sütün müstahsilden alım fiyatını pazar dışında kendi aralarında anlaşarak
belirledikleri ve dolayısıyla bu eylemlerin 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin
“Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar
gibi her türlü alım yahut satım şartlarının tespit edilmesi” şeklindeki (a) bendi
kapsamına girdiği, ayrıca Kanun’un 5. maddesindeki koşulların
sağlanamaması nedeniyle bu ihlal bakımından muafiyetin söz konusu
olamayacağı kanaatine ulaşılmıştır.

J.2. Bölge Paylaşımı 2470

06-56/714-204
55
Köy paylaşımı girişiminin amacının, savunmalarda iddia edildiği gibi çiğ sütün
kalitesini arttırmak olduğu kabul edilse dahi, bu girişim yine de Kanun’un 4.
maddesinin (b) bendi kapsamında ihlal niteliğindedir. Ancak, kaliteyi
arttırmaya yönelik teşebbüslerce getirilen bu savunmaların, yapılacak
muafiyet değerlendirmesinde göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

J.2.1. Muafiyet Değerlendirmesi

Kısa bir süre öncesine kadar ve hatta paylaşım girişimleri olmasına rağmen 2480
halen Şarkikaraağaç’ta ve Konya’da birçok köye çok sayıda toplayıcı girerek
kapı kapı dolaşmak suretiyle süt toplamaktadır. Bu yöntemle, günde iki kez
süt toplansa dahi süt kalitesinde önemli bir iyileşme sağlanması zor
görülmektedir. Merkezi toplama ve kooperatifleşme sayesinde batı illerindeki
süt kalitesi Şarkikaraağaç ve Konya bölgelerine göre çok daha iyi durumdadır.
Kaliteyi artırabilmek için müstahsilin ürettiği sütün sağıldıktan sonra çok kısa
bir süre içerisinde soğutucu tanklara boşaltılması gerekmektedir. Çiğ süt
kalitesini arttırmak için izlenecek en uygun yolun köy paylaşımı olduğunu ileri
sürmek mümkün değildir. Ancak, soruşturmaya taraf olan teşebbüslerce
girişilen bu tür bir paylaşım, piyasada kalitesizliği ile tanınan bölge sütünde 2490
sınırlı da olsa bir iyileşme sağlayabilecektir. Dolayısıyla, köy paylaşımı
yapmak suretiyle süt toplama işinde elde edilecek iyileşmeler sayesinde
Kanun’un 5. maddesinin (a) bendindeki muafiyet koşulu yerine getirilmektedir.
Ancak, kapı kapı dolaşma uygulaması devam ettiği sürece köy paylaşımının
süt kalitesini kalıcı olarak artıramayacağı da bir gerçektir.

Çiğ süt kalitesinin arttırılmasının doğrudan tüketicilere fayda sağlayacağı
açıktır. Dolayısıyla, Kanun’un 5. maddesinin (b) bendindeki koşul da
sağlanmaktadır.
2500
Kanun’un 5. maddesinin (c) bendi uyarınca, ilgili piyasanın önemli bir
bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması gerekmektedir. Köy paylaşımı
neticesinde süt toplayıcıları ve mandıralar arasındaki rekabetin önemli ölçüde
azalması olasılığı düşüktür. Zira, köylere halen çok sayıda toplayıcı
gitmektedir ve müstahsiller sütü diledikleri toplayıcıya verebilme serbestisine
sahiptirler. Dolayısıyla, bu şartın da sağlandığı kanısına varılmıştır.

Muafiyet için gerekli son şarta göre; rekabetin zorunlu olandan daha fazla
sınırlanmaması gerekmektedir. Köy paylaşımı ile rekabetin belirli bir ölçüde
sınırlandığı bir gerçektir. Ancak, süt kalitesini arttırabilmek için bu zorunludur. 2510
Hatta, sütün kalitesini arttırmanın daha optimal yollarında (köylerin
kooperatifleşmesi, merkezi toplama, ihale ile sütün toplu satılması) rekabet,
köy paylaşımında olduğundan daha çok sınırlandırılmaktadır. Türkiye’de çiğ
süt pazarındaki şu anki problemin, çiğ süt alım pazarındaki rekabetin azlığı
veya çokluğu olmadığı kanaati taşınmaktadır. Aşılması gereken asıl sorun,
üretilen çiğ sütün kalitesinin olması gereken standartların çok altında
olmasıdır. Sonuç olarak, çiğ süt kalitesini artırabilmek için toplayıcılar veya
müstahsiller arasındaki rekabetin sınırlandırılması kaçınılmazdır.

Bu açıklamalar ışığında, KOSSİMAD’da üyesi olan teşebbüsler ile Gülal Tarım 2520
Hayvancılık Ürünleri İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. ve Ekiciler Süt Gıda Tar. Hay.
06-56/714-204
56
San. ve Tic. A.Ş. firmalarının ve Şarkikaraağaç’ta faaliyet gösteren süt
toplayıcıları Nurettin SELÇUK, Ahmet AŞIR, Ali YILDIRIM, Harun KAYA ve
Halis AŞIR’ın Şarkikaraağaç ve/veya Konya’da köy bazında bölge
paylaşımına giderek 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesinin (b) bendini ihlal
ettikleri; ancak, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki koşullar
sağlandığından sözkonusu köy bazında bölge paylaşımının muafiyet
alabileceği kanaatine ulaşılmıştır.

J.3. Alım Boykotu 2530

Türkiye’de çiğ süt üretimi çoğunlukla doğal nedenlerle mevsimlere göre büyük
değişme göstermektedir. Büyük baş hayvanlarda doğumların arttığı Mayıs -
Haziran aylarında çiğ süt üretimi artmaktadır. Temmuz ayından itibaren çiğ süt
üretimi düşüş trendine girerek Ekim ayında minimum seviyesine ulaşmaktadır.
Öte yandan süt ürünlerine olan talep de tamamen zıt bir mevsimsellik
göstermektedir. Çiğ süt üretiminin azaldığı Temmuz-Ekim döneminde süt
mamullerine olan talep artmaktadır. Aksine, çiğ süt üretiminin en üst seviyeye
ulaştığı Mart-Nisan aylarında süt mamullerine olan talep çiğ süt üretimindeki
artışın gerisinde kalmakta ve piyasada çiğ süt arz fazlası oluşmaktadır. Çiğ 2540
süt arz fazlasının olduğu dönemlerde Konya ilinde faaliyet gösteren
mandıraların birlikte karar vererek çiğ süt alımlarını belli bir süreliğine
durdurduğu tespit edilmiştir.

Savunmalarda, stok maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle çiğ süt üretiminin
arttığı dönemlerde süt alımına ara verildiği ifade edilmektedir. Süt toplayıcıları
ve mandıraların müstahsiller tarafından üretilen sütün tamamını satın almaları
gibi bir yükümlülükleri bulunmamaktadır. Her bir teşebbüs üretimde kullanmak
üzere dilediği zamanda dilediği kadar hammadde satın almakta serbesttir.
Ancak, teşebbüsün bu kararını kendinin tek başına vermesi gerekmektedir. 2550
Oysa soruşturmaya taraf olan KOSSİMAD üyeleri tek başlarına çiğ süt alımını
azaltma veya durdurma yerine bunu toplu olarak yapma yolunu tercih
etmişlerdir. Bu tür bir eylem de 4054 sayılı Kanun’un “Mal veya hizmetlerin arz
ya da talep miktarının kontrolü veya bunların piyasa dışında belirlenmesi”
şeklindeki (c) bendi kapsamına girmektedir.

J.3.1. Muafiyet Değerlendirmesi

KOSSİMAD üyelerinin toplu olarak süt alımına ara verme girişimleri pazarda
herhangi bir ekonomik veya teknik iyileşme veya gelişme sağlamamaktadır. 2560
Tek faydası süt alımına ara veren mandıraya olmaktadır: Bir bölgeden süt
alan üye mandıraların tamamı alıma ara verdiği için, müstahsilin başka bir
mandıraya gitme ve dolayısıyla mandıranın müstahsili kaybetme riski
azalmaktadır. Süt alımına toplu ara verme eyleminin tüketiciye de herhangi bir
yarar sağladığından bahsetmek mümkün değildir. Dolayısıyla, KOSSİMAD
üyelerinin çiğ süt alımlarını belirli dönemlerde durdurma eylemlerinin 4054
sayılı Kanun’un 4. maddesinin (c) bendini ihlal ettiği, ayrıca Kanun’un 5.
maddesindeki koşulların sağlanamaması nedeniyle bu ihlal bakımından
muafiyetin söz konusu olamayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
2570
K. SONUÇ
06-56/714-204
57

Konya, Isparta ve ilçelerinde süt piyasasında faaliyet gösteren bazı
teşebbüsler hakkında 17.5.2005 tarih ve 05-32/413-M sayılı Kurul kararı
uyarınca yürütülen soruşturma ile ilgili olarak düzenlenen Rapora, toplanan
delillere, sözlü savunma toplantısındaki açıklamalara ve incelenen dosya
kapsamına göre,

1. Konya Süt ve Süt Ürünleri İmalatçıları Derneği (KOSSİMAD)’nde üyesi olan
- Aygın Süt ve Gıda Maddeleri San. ve Tic. A.Ş. 2580
- Enka Süt ve Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş.
- Şeker Süt Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş.
- İzi Süt Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş.
- Büyük Aygın Süt Ürünleri San. Gıda ve İht. Mad. Tic. Ltd. Şti.
- Akova Süt ve Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş.
- Üçpınar Süt ve Gıda Mam. İml. Paz. Ltd. Şti.
- Uzundemir Süt Mam. Amb. ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Doğa Süt)
- Bildiriciler Süt ve Süt Ürnl. San. Tic. Ltd. Şti.
- Berberoğlu Süt Ürn. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.
- Emekli Süt Ürn. San. Tic. Ltd. Şti. 2590
- Tuna Süt Mam. San. ve Tic. A.Ş.
- Mutlu Süt Gıda İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.
- Ömürlü Süt Ürün. San. Tic. A.Ş.
- Özemek Süt Mamulleri (Mehmet Donrul)
- Altınkaynak Süt ve Gıda Mam. İm. San. Tic. Ltd. Şti.
- Milkon Süt Ür. Gıda Md. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Elif Süt)
- Birsüt Süt ve Gıda Mam. San. Tic. Ltd. Şti.
- Cebel Süt Ürnl. ve Gıda Mad. İml. San. ve Tic. A.Ş.
- Ak Süt Süt ve Süt Mam. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Umut Süt Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. 2600
- Talat Özakpınarlar Gıda San. ve Tic. A.Ş. (Hira Süt)
- Sel Süt Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ve
- Ünyemsan Yem ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. (Köyüm Süt)
firmalarının, anlaşarak üretimde kullandıkları çiğ sütün müstahsilden alım
fiyatını pazar dışında belirlemek ve çiğ süt alımlarını belirli dönemlerde
durdurmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un
4. maddesini ihlal ettiklerine; aynı Kanun’un 5. maddesindeki koşullar
sağlanmadığından bu ihlaller bakımından muafiyet verilmesinin mümkün
olmadığına;
2610
2. Bu nedenle, 1. maddede sayılan ve KOSSİMAD’da üyesi olan
teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesinin ikinci fıkrası gereğince
para cezası ile cezalandırılmaları gerektiğine; para cezasının tespiti
sırasında hem çiğ süt alım fiyatlarının belirlenmesi hem de çiğ süt
alımlarını durdurma eylemlerinin tam anlamıyla hayata geçirilmemiş
olması ve girişim aşamasında kalması, Dernek Tüzüğü’nde yer alan
üyelikten çıkarma yaptırımının uygulanmamış olması ve Tüzük’te 4054
sayılı Kanun doğrultusunda gerekli değişikliklerin yapılması hususlarının
hafifletici unsur olarak göz önünde bulundurulması sonucunda 2004 yılı
06-56/714-204
58
sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin takdiren %0.5’i oranında ve ayrı ayrı 2620
olmak üzere

a)
- Enka Süt ve Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş.’ye 188.591,38 YTL
- Akova Süt ve Gıda Mamulleri San. ve Tic. A. Ş.’ye 204.536,07 YTL
- Şeker Süt Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş.’ye 70.299,96 YTL
- Aygın Süt ve Gıda Maddeleri San. Tic. A.Ş.’ye 40.313,34 YTL
- Büyük Aygın Süt Ürünleri San. Gıda ve İht.Mad.Tic.Ltd.Şti.’ne 25.091,94 YTL
- İzi Süt Gıda Mamulleri San. ve Tic. A.Ş.’ye 40.073,78 YTL
- Emekli Süt Ürn. San. Tic. Ltd. Şti.’ne 11.901,43 YTL
- Birsüt Süt ve Gıda Mam. San. Tic. Ltd. Şti.’ne 14.779,24 YTL
- Cebel Süt Ürnl. ve Gıda Mad. İml. San. ve Tic. A.Ş.’ye 40.208,20 YTL
- Talat Özakpınarlar Gıda San. ve Tic. A.Ş. (Hira Süt)’ye 6.439,82 YTL

idari para cezası verilmesine;

b) ancak 2004 yılı sonunda oluşan gayri safi gelirlerinin %0.5’i oranında takdir
edilen ceza miktarının 2006/1 sayılı Tebliğ’de asgari ceza olarak belirtilen
6.368 YTL’den az olması nedeniyle,
2630
- Üçpınar Süt ve Gıda Mam. İml. Paz. Ltd. Şti.
- Uzundemir Süt Mam. Amb. ve İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Bildiriciler Süt ve Süt Ürnl. San. Tic. Ltd. Şti.
- Berberoğlu Süt Ürn. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.
- Tuna Süt Mam. San. ve Tic. A.Ş.
- Mutlu Süt Gıda İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.
- Ömürlü Süt Ürün. San. Tic. A.Ş.
- Özemek Süt Mamulleri (Mehmet Donrul)
- Altınkaynak Süt ve Gıda Mam. İm. San. Tic. Ltd. Şti.
- Milkon Süt Ür. Gıda Md. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Elif Süt)
- Ak Süt Süt ve Süt Mam. San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Umut Süt Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Sel Süt Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.
- Ünyemsan Yem ve Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. (Köyüm Süt)’ne

ayrı ayrı olmak üzere anılan Tebliğ’deki asgari ceza tutarı olan 6.368’er
YTL idari para cezası verilmesine;

3. KOSSİMAD’da üyesi olan teşebbüsler ile Gülal Tarım Hayvancılık Ürünleri
İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. ve Ekiciler Süt Gıda Tar. Hay. San. ve Tic. A.Ş.
firmalarının ve Şarkikaraağaç’ta faaliyet gösteren süt toplayıcıları Nurettin
SELÇUK, Ahmet AŞIR, Ali YILDIRIM, Harun KAYA ve Halis AŞIR’ın
Şarkikaraağaç ve/veya Konya’da köy bazında bölge paylaşımına giderek
4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlal ettiklerine; ancak 4054 sayılı 2640
Kanun’un 5. maddesindeki koşullar sağlandığından bu eylemlerine
muafiyet tanınmasına

OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.





Full & Egal Universal Law Academy