Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2015-2-25 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 15-34/498-153
Karar Tarihi : 01.09.2015
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ, Kenan TÜRK
B. RAPORTÖRLER: Metin HASSU, Ahmet ŞAHİN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Gizlilik talebi bulunmaktadır.
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Özel Renklibay Sürücü Kursu
Babalık Mah. Demirci İş Merkezi B Blok Kat:2 No:4/201
Selçuklu/Konya
- Özel Aday Sürücü Kursu
Nişantaş Mah. Yapıcı İş Merkezi C Blok Kat:4-404
Selçuklu/Konya
- Özel Konya Merkez Sürücü Kursu
Nişantaş Mah. Yapıcı İş Merkezi C Blok Kat:2-204
Selçuklu/Konya
- Özel Gülşen Sürücü Kursu
Rampalı Çarşı Karşısı Şelale İşhanı Kat:4 Meram/Konya
- Özel Kent Sürücü Kursu
Kürkçü Mah. Başarılı Cad. No:6 Kat:3 Daire No:223-224
Meram/Konya
- Özel Öz Özge Sürücü Kursu
Şükran Mah. Başarılı Cad. No:8 Meram/Konya
- Özel Meram Sürücü Kursu
Şükran Mah. Başarılı Cad. No:12 Meram/Konya
- Konya Sürücü Kursları Derneği
Hamidiye Mah. Alaaddin Bulvarı No:3 Kat:4 Selçuklu/Konya
(1) E. DOSYA KONUSU: Konya’da faaliyet gösteren sürücü kurslarının aralarında
anlaşma yaparak sürücü kursu fiyatlarını birlikte belirleyip kartel kurdukları
iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Yapılan başvuruda; Konya’da faaliyet gösteren sürücü
kurslarının aralarında anlaşarak daha önce 350-400 TL arasında olan kurs ücretlerini en
az 800 TL olarak belirledikleri ve hiçbir şekilde pazarlık, indirim yapmayarak serbest
piyasanın oluşumunu engelledikleri iddia edilmiştir.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 12.06.2015 tarihinde giren gizlilik talepli
başvuruya ilişkin olarak hazırlanan 18.06.2015 tarih ve 2015-2-25/İİ sayılı İlk İnceleme
Raporu, 07.07.2015 tarihli Kurul toplantısında görüşülmüş ve önaraştırma yapılmasına
karar verilmiştir.
(4) Söz konusu karar uyarınca düzenlenen 18.08.2015 tarih ve 2015-2-25/ÖA sayılı
Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(5) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Konya’da faaliyet gösteren sürücü kursları
hakkında 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 41.
maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olmadığı ifade edilmiştir.
15-34/498-153
2/4
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. Motorlu Taşıtlar Sürücü Kursları Sektörüne İlişkin Bilgiler
(6) Motorlu taşıtlar sürücü kursları (MTSK), 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu
(5580 sayılı Kanun) kapsamında Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) denetiminde motorlu taşıt
sürücüsü yetiştirmek, yetişmiş olanlara imtihan sonucu sertifika vermek ve trafikle ilgili
eğitim ve öğretime ilişkin hizmetleri sunmakla görevli kuruluşlardır.
(7) Sürücü belgesi almak isteyen kursiyerlere eğitim veren MTSK birer eğitim kurumu
olmaları nedeniyle 5580 sayılı Kanun’a ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan ikincil
mevzuata tabi olarak faaliyet göstermektedir.
(8) Özel öğretim kurumlarının kursiyerlerden tahsil edecekleri ücretlere ilişkin esaslar 5580
sayılı Kanun’un 13. maddesinde belirlenmiştir. Buna göre, özel öğretim kurumları
öğrenim ücreti ve diğer ücretleri, kurumlarca her yıl tespit edilerek ocak ayından itibaren
en geç mayıs ayında ilân edilmek zorundadır. 5580 sayılı Kanun’da ücretlerin hangi
esaslara göre tespit, tayin, ilân ve tahsil edileceğinin yönetmelikle belirlenmesi
öngörülmüştür.
(9) Hâlihazırda, özel öğretim kurumlarında öğrenci ve kursiyer ücretleri ile ilgili usul ve
esaslar 20.03.2012 tarihli Özel Öğretim Kurumları Öğrenci Ücretleri Tespit ve Tahsil
Yönetmeliği (Yönetmelik) ile düzenlenmektedir. Söz konusu Yönetmelik’te öğrenim ve
diğer ücretlerin kurumlarca her yıl tespit edilerek ocak ayından itibaren mayıs ayının
sonuna kadar ilan edileceği, kurumların ücret ilanlarını MEB’in bilişim sistemleri
programına işleyerek alınan çıktının bir örneğini Milli Eğitim Müdürlüğüne vereceği ve
belirtilen süre sonuna kadar kurumda velilerin görebileceği bir yere asacağı, süresi
içinde ücret ilan etmeyen kurumların bir önceki yılın ücretini uygulayacağı ve ayrıca
kurumların ücretlerini ilan etmeden önce kursiyerlerden ücret tahsil edemeyeceği hükme
bağlanmıştır.
I.2. İlgili Pazar
(10) Dosya kapsamında hizmetin niteliği dikkate alınarak ilgili ürün pazarı, “sürücü adaylarına
yönelik özel öğretim hizmetleri pazarı”; ilgili coğrafi pazar ise, başvurunun Konya’daki
sürücü kurslarının birlikte fiyat tespit ettikleri iddiasına yönelik olması nedeniyle “Konya
ili” olarak belirlenmiştir.
I.3. Değerlendirme
(11) Dosya konusu başvuruda, Konya’da faaliyet gösteren sürücü kurslarının aralarında
anlaşma yaparak kurs ücretlerini birlikte belirleyip kartel kurdukları iddia edilmiştir.
(12) 4054 sayılı Kanun’un “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar” başlıklı
4. maddesinde “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak
rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran
yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve
teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır” hükmüne yer
verilmekte, aynı maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde; “Mal veya hizmetlerin alım ya
da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım
şartlarının tespit edilmesi” ihlal örnekleri arasında sayılmaktadır.
(13) Bu çerçevede yapılan inceleme kapsamında, raportörlerce Konya İl Milli Eğitim Müdür
Yardımcısı ile bir görüşme gerçekleştirilmiş ve kendilerine bu konuda ulaşan bir şikayetin
olmadığı ifade edilmiştir. Ayrıca İl Milli Eğitim Müdürlüğünden sürücü kursları listesi
alınarak, önaraştırma kapsamında hakkında inceleme yapılan sürücü kurslarında ve
Konya Sürücü Kursları Derneğinde yapılan yerinde incelemelerde Konya’da faaliyet
gösteren sürücü kurslarının kurs ücretleri konusunda 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesi
15-34/498-153
3/4
hükmüne aykırı olarak anlaşma yaptıklarına karine teşkil eden herhangi bir belge veya
bulgu tespit edilmemiştir.
(14) Öte yandan uygulamada iddia olunan nitelikte bir fiyat anlaşmasının var olup olmadığını
tespit etmek amacıyla inceleme konusu teşebbüslerden, 2015 yılı nisan, mayıs, haziran
ve temmuz aylarına ait faturalar, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünden ise sürücü kurslarının
Yönetmelik uyarınca bildirmek zorunda oldukları fiyat listesi alınmıştır.
(15) Diğer sertifika sınıflarına nazaran, otomobil, minibüs ve kamyonet sürücülüğüne yönelik
olan B sınıfı ehliyet kursu talebinin yoğunluğu nedeniyle incelemede B sınıfı sürücü
kursu ücretleri esas alınmıştır. Sürücü kurslarının İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bildirdikleri
2015-2016 yılına ait B sınıfı tavan ücretleri (…..) ile (…..) TL arasında değişmektedir.
(16) Sürücü kurslarının rekabeti ortadan kaldırmaya yönelik olarak fiyat anlaşması
yaptıklarına yönelik iddia ancak, fiilen kursiyerlere uygulanan ücretlerde ciddi ölçüde
benzerlik bulunması halinde önem kazanabilecektir. Bu çerçevede aşağıdaki tabloda
anılan teşebbüslerin 2015 yılı nisan, mayıs, haziran ve temmuz aylarına ilişkin
uyguladıkları fiyatlara yer verilmiştir:
Tablo 1: Teşebbüslerin B Sınıfı Ehliyet Kursu Ücretleri (TL)
Fatura
tarihi
(ay/yıl)
Özel
Gülşen
Sürücü
Kursu
Özel
Kent
Sürücü
Kursu
Özel
Aday
Sürücü
Kursu
Özel
Konya
Merkez
Sürücü
Kursu
Özel Öz
Özge
Sürücü
Kursu
Özel
Meram
Sürücü
Kursu
Özel
Renklibay
Sürücü
Kursu
4/2015
(…..) (…..) - (…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) - (…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) - - (…..) (…..) -
5/2015
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(…..) (…..) - - (…..) - -
6/2015
(…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
- (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) -
- (…..) (…..) - (…..) (…..) -
7/2015
(…..) (…..) (…..) (…..) - (…..) -
(…..) (…..) (…..) (…..) - - -
(…..) (…..) - (…..) - - -
(17) Yukarıdaki Tablo’da yer verilen aynı aya ilişkin fatura örnekleri dikkate alındığında, ilgili
pazarda 2015 yılının 4. ayında dokuz farklı fiyat, 5. ayında sekiz farklı fiyat, 6. ayında altı
farklı fiyat, 7. ayında sekiz farklı fiyat olduğu görülmektedir. Ayrıca, incelenen dönemde
kurs ücretleri (…..) ile (…..) TL arasında değişmektedir. Dolayısıyla dosya mevcudu
bilgiler çerçevesinde, eğitim hizmetine ilişkin olarak sürücü kurslarının rekabeti ortadan
kaldırmaya yönelik olarak bir fiyat anlaşması yaptıkları iddiasının dayanaksız olduğu
anlaşılmaktadır.
(18) Diğer taraftan raportörlerce önaraştırma kapsamında sürücü kurslarıyla yapılan
görüşmelerde, ücretlerini kendilerinin serbestçe belirledikleri, kursa ait binek araç
sayısının ikiden dörde çıkarılması ve simülatör araç bulundurma zorunluluğu nedeniyle
maliyetlerin arttığı, ayrıca Konya’da kurs sayısının fazlalığı nedeniyle %50 doluluk
oranıyla çalışıldığı ifade edilmiştir.
(19) Dosyada yer alan bilgiler çerçevesinde, ilan edilen fiyatlardan farklı fiyatlarla kursiyer
kaydı alındığı, kurs ücretlerinin de olası bir ihlal durumunda sergilemesi beklenen seyri
göstermediği değerlendirilmekte olup, teşebbüslerin anlaşma içinde olduklarına dair
hiçbir bilgiye ulaşılmadığı da dikkate alınarak, Konya’da faaliyet gösteren sürücü kursları
15-34/498-153
4/4
hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek
olmadığı kanaatine varılmıştır.
J. SONUÇ
(20) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy