Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2009-3-237 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-01/13-8
Karar Tarihi : 6.1.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER: Aydın ÇELEN, Onur Yelda YÜKSEL
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Kraft Foods Inc.
Temsilcileri: Dr. M. Fevzi TOKSOY ve Ali ILICAK 20
ACTECON Danışmanlık A.Ş. Maya Akar Center No: 100/10
Esentepe/İstanbul
D. TARAFLAR : Kraft Foods Inc.
Three Lakes Drive, Northfield, IL 60093 ABD
Cadbury Plc.’nin hisselerini elinde bulunduran gerçek ve tüzel
kişiler
E. DOSYA KONUSU: Kraft Foods Inc.’in Cadbury Plc.’nin hisselerinin tamamını 30
kamuyouna teklif yoluyla devralmasına izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.11.2009 tarih ve 8059 sayı ile giren ve
en son 15.12.2009 tarih ve 8891 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 29.12.2009
tarih ve 2009-3-237/Öİ-09-AÇ sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 30.12.2009 tarih ve
REK.0.07.00.00-120/409 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-01 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır. 40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Kraft Foods Inc.’in Cadbury Plc.’yi
devralınması işleminin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi bir devir işlemi olduğu, bununla birlikte
işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan veya
mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir
kısmında ilgili ürün piyasalarındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu
doğuran bir işlem olmadığı, dolayısıyla bildirim konusu işleme izin verilmesinin uygun
olacağı sonuç ve kanaatine ulaşıldığı ifade edilmektedir.
50
10-01/13-8
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Devralan Taraf: Kraft Foods Inc. (Kraft)
Kraft ambalajlı yiyecek ve içeceklerin dünya çapında üretimi ve satışı faaliyetinde
bulunmaktadır. Kraft ürünleri beş ana kategoriye ayrılmaktadır. Bunlar, atıştırmalık
ürünler, meşrubatlar, peynir ve sütlü mamüller, tüketime hazır öğünler ve bakkaliye 60
ürünleri (grocery)dir. Kraft yetmişi aşan ülkede faaliyet göstermekte ve ürünlerini
yaklaşık 150 ülkede satışa sunmaktadır. Hisseleri New York borsasında işlem gören
Kraft’ın en büyük beş hissedarı ve bu hissedarların ortaklık paylarına Tablo 1’de yer
verilmiştir.
Tablo-1: Kraft’ın En Büyük Beş Hissedarı ve Ortaklık Payları
Pay Sahibi Pay Oranı (%)
Berkshire Hathaway, Inc.
Investment Management 9,38
Capital World Investors 5,05
State Street Global Advisors 4,72
Barclays Global Investors NA 4,03
Vanguard Group, Inc. 3,40
Kraft, Türkiye’de bağlı şirketi Kraft Gıda ve Sanayi Ticaret A.Ş. (Kraft Türkiye)
üzerinden faaliyette bulunmaktadır. Şirket’in kontrolü Kraft’ın elindedir. Zira Kraft
Türkiye’nin %99,6 oranındaki hissesine sahip olan Kraft Foods International Inc., 70
%100 hisse ile Kraft tarafından kontrol edilmektedir. Kraft’ın Türkiye pazarında
dağıtım yaptığı ana ürünler, atıştırmalık ürünler (çikolata ürünleri ve tuzlu atıştırmalar
(mısır ve patates cipsleri)), kahve ve toz haline getirilmiş içeceklerdir. Sadece tuzlu
atıştırmalar yerel olarak üretilirken, ürün portföyünün kalan kısmı Kraft’ın yurtdışında
bulunan üretim tesislerinden Türkiye’ye ithal edilmektedir. Kraft’ın Türkiye’deki
faaliyetleri “Milka” ve “Toblerone” markalı çikolata ürünleri, “Jacobs” ve “Maxwell
House” markalı kahve ürünleri; “Tang” markalı toz içecek ürünü; “Patos”, “Çerezos”,
“Cipso” markalı cips ürünlerinden oluşmaktadır. Karft’ın Türkiye’deki faaliyetlerinden
elde ettiği 2008 yılı cirosu …………….. TL’dir.
80
H.1.2. Devre Konu Şirket: Cadbury Plc. (Cadbury)
Genel merkezi Uxbridge – İngiltere’de bulunan Cadbury dünyanın önde gelen
şekerleme üreticilerinden biridir. Teşebbüs şekerlemenin yanı sıra dünya çapında
çikolata, sakız ve alkolsüz içecek gibi alanlarda da faaliyet göstermektedir. Hisseleri
İngiltere ve New York borsalarına kote olan Cadbury’nin en büyük beş hissedarı ve
bu hissedarların ortaklık paylarına Tablo 2’de yer verilmiştir.
Tablo-2: Cadbury’nin En Büyük Beş Hissedarı ve Ortaklık Payları
Pay Sahibi Pay Oranı (%)
Franklin Mutual Advisers LLC 6,04
Legal & General Investment Management Ltd. 5,35
Credit Suisse First Boston 5,13
Van Kampen Asset Management 5,00
Barclays Global Investors Ltd. (UK) 4,93
10-01/13-8
3
90
Cadbury, dolaylı olarak %99,36 hissesine sahip olduğu Kent Gıda Maddeleri San. ve
Tic. A.Ş. nin (Kent Gıda) %65 hissesini devralarak 2002 yılında Türkiye pazarına
girmiştir. Kent Gıda’nın kalan %0,64 oranındaki hissesi İstanbul Menkul Kıymetler
Borsası (İMKB)’nda işlem görmektedir. Ayrıca Cadbury, 2007 yılında Türkiye’nin
önde gelen sakız üreticilerinden Intergum Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin hisselerinin
tamamını bağlı ortaklığı üzerinden 23.8.2007 tarih ve 07-67/836-314 sayılı Kurul
kararı ile devralmıştır. Cadbury Türkiye’de başlıca “Jelibon”, “Tofita”, “Olips”,
“Topitop”, “Missbon”, “Bonibon”, “Poptip”, “Elegan” “Caramella” gibi markalardan
oluşan şekerleme ürünleri; “Kent Madlen”, “Kent Golds”, “Kent Samba”, “Kent Villa”,
“Kent Choc”, “Kent Perla”, ve ”Cadbury Grand”, “Cadbury Moments”, “Cadbury 100
Selection” gibi markalardan oluşan çikolata ürünleri ile “Falım”, “First”, “Toybox”,
“Cicoz”, “Love is…”, ”Sulugöz” gibi markalardan oluşan sakız ürünleri ile faaliyet
göstermektedir. Kent Gıda’nın 2008 yılı cirosu ………………… TL’dir.
H.1.3. Devreden Taraf
Devre konu şirket olan Cadbury, hisseleri İngiltere ve New York borsasında işlem
gören bir şirket olduğundan, devreden konumunda bu şirketin hisselerini elinde
bulunduran çok sayıda gerçek ve tüzel kişi bulunmaktadır. Bununla birlikte şirketin en
büyük 5 hissedarı Tablo-2’de sunulmuştur. 110
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
“İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”da atıf yapılan 1997/1 sayılı Tebliğ’in
4. maddesine göre, devralma işlemlerinde devre konu mal veya hizmetlerle
tüketicinin gözünde fiyatı, kullanım amaçları ve nitelikleri bakımından aynı sayılan
mal veya hizmetlerden oluşan pazar ilgili ürün pazarını oluşturmaktadır.
120
Devre konu Cadbury Türkiye’de Kent ve Intergum üzerinden sakız, şekerleme ve
çikolata sektörlerinde faaliyet göstermektedir. Devre konu bu faaliyetler genel olarak
“atıştırmalık ürünler” (snacking market, confectionery) olarak adlandırılabilecek daha
geniş bir tanımlamanın altında yer alan faaliyetlerdir. Bu genel tanım içerisinde,
çikolata, şekerleme, sakız, kek, tahıl gevreği, bisküvi, diğer tatlı/tuzlu atıştırmalar ve
benzeri ürünler yer almaktadır.
Intergum’ın Cadbury tarafından devralınmasının incelendiği 23.8.2007 tarih ve 07-
67/836-314 sayılı Kurul kararı da dahil daha önceki birçok kararda sakız
şekerlemeden ayrı bir pazar olarak ele alınmıştır. 130
Mevcut dosya bakımından da ilgili ürün pazarlarının Kurul’un önceki kararlarına
paralel bir şekilde tanımlanması mümkündür. Bununla birlikte 28.01.2008 tarih ve 08-
04/56-M sayılı Kurul kararıyla yayımlanan “İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin
Kılavuz”’un 20. paragrafında; “Ancak inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de
coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet açısından
endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki
söz konusu oluyorsa pazar tanımı yapılmayabilir” düzenlemesi yer almaktadır.
Aşağıdaki açıklamalardan da görüleceği üzere, Cadbury’nin Türkiye şekerleme ve
10-01/13-8
4
sakız pazarlarındaki faaliyetlerinden kaynaklı ciro ve pazar payının 1997/1 sayılı 140
Tebliğ ile öngörülen eşiklerin üzerinde olması alternatif ilgili ürün pazarı tanımlarının
bu işlemin izne tabi olup olmaması üzerinde etkisinin bulunmaması sonucunu
doğurmaktadır. Ayrıca alıcı konumundaki Kraft’ın sakız ve şekerleme pazarında
herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Dolayısıyla işlem sonucunda bu ürünler
bakımından herhangi bir yoğunlaşma ortaya çıkmayacaktır.
İşlem taraflarının faaliyetleri Türkiye’de sadece çikolatalı ürünler bakımından
kesişmektedir. Bu pazar içerisinde Kraft, Milka ve Toblerone markalı çikolataları ile
faaliyetlerini sürdürmektedir. Cadbury ise çikolata ve çikolatalı ürünlerini Cadbury
(Moments, Grand) ve Kent (Madlen, Elegan, Golds, Perla, Samba, Villa, Choc) 150
markaları ile satışa sunmaktadır. Bu ürünler incelendiğinde ürünlerin salt çikolata,
çikolata içeren ya da çikolata kaplamalı ürünler olduğu görülmekte ve tüketici
gözündeki algılanmalarında çok farklı çeşit ve bileşenlerle pazara sunulsalar da
çikolata içeriğinin ön planda olduğu anlaşılmaktadır. Kraft yaptığı bildirimde, Kraft ve
Cadbury’nin kesişen bu ürünlerinin rakip ürünler içinde sahip oldukları pazar paylarını
Euromonitor verilerine göre ve 2008 yılı itibarıyla sırasıyla %... ve %.... olarak
açıklamaktadır.
Diğer yandan 21.11.2008 tarih ve 08-66/1059-414 sayılı Kurul kararında olduğu gibi
çikolatalı ürünler “çikolata pazarı” ve “çikolata kaplamalı ürünler pazarı” şeklinde iki 160
alt pazarlara ayrılsa dahi, bu pazarlarda da işlem taraflarının pazar paylarının yüksek
seviyelere ulaşmadığı görülmektedir. Nitekim söz konusu kararda AC Nielsen verileri
temel alınarak yapılan hesaplamalara göre 2008 yılının ilk yarısına Kraft’ın “çikolata
pazarı”ndaki pazar payı %....., “çikolata kaplamalı ürünler pazarı”ndaki pazar payı ise
%.....dır. Kent’in bu pazarlardaki pazar payının ise “diğer” başlığı altında yer alan
düşük seviyelerde olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca aşağıda, değinileceği üzere,
çikolatalı ürünler geçmiş Kurul kararlarında olduğu gibi, çikolata pazarı ve çikolata
kaplı ürünler pazarı gibi alt pazarlara ayrılsa dahi, bu pazarların her birinde Ülker gibi
güçlü bir üreticinin faaliyet gösteriyor olması nedeniyle, inceleme konusu işlem
neticesinde hakim durum yaratılma riski bulunmamaktadır. Bu nedenle herhangi bir 170
rekabetçi kaygı yaratmayacağı dikkate alınan dosya konusu işleme ilişkin ilgili ürün
pazarı tanımı yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmıştır.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devralma işlemine konu faaliyetlerin içerdiği ürünlerin tüm Türkiye'de dağıtımının
yapıldığı ve ülke genelinde rekabet koşullarında bölgeler bazında belirgin farklılıklar
olmadığı göz önüne alınarak ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 180
H.3.1. İşlemin Niteliğinin Değerlendirilmesi
Bildirime konu işlem Kraft’ın Cadbury’nin hisselerinin tamamını kamuyouna teklif
yoluyla devralmasına ilişkindir1. Kraft 28.8.2009 tarihinde Cadbury Yönetim Kuruluna
bir devralma teklifi sunmuş, ancak bu teklif Cadbury Yönetim Kurulu tarafından
reddedilmiştir. Bu cevabın ardından Kraft 7.9.2009 tarihinde Cadbury hissedarlarına
1 Bu tür teklif ve işlemler “aleni alım teklifi”, “dostane olmayan alım (hostile takeover/bid)” gibi kavramlarla da
açıklanmaktadır.
10-01/13-8
5
muhtemel teklifini ilan etmiştir. Birleşik Krallık Birleşme ve Devralmalar Kanunu’nun2
2.4. maddesi kapsamında gerçekleştirilen bu duyuru (2.4. Duyurusu) muhtemel
teklifin ilanından ibarettir3. Birleşik Krallık Birleşme ve Devralmalar Kanunu’nu 190
yürütmekle görevli olan Devralma Masası4 Kraft’a, resmi bir teklif yapmak
konusundaki niyetini ilan etmesi için 9.11.2009 tarihine kadar süre tanımıştır. Kraft
9.11.2009 tarihinde Birleşik Krallık Birleşme Devralmalar Kanunu’nun 2.5. maddesi
uyarınca Cadbury’nin ödenmiş ve ödenecek sermayesinin tamamını devralmak üzere
sunduğu muhtemel teklifinin koşullarını ilan ederek kamuya duyurmuştur (2.5
Duyurusu). 2.5 Duyurusu kapsamında sunulan muhtemel teklif, Kraft’ın Cadbury
hissedarlarına “resmi teklif” yapma niyetini göstermekte ve teklifin asgari koşulları ile
Kraft’ın söz konusu meblağı temin edebileceği konusunda yeterli kaynağa sahip
olduğunun iktisadi olarak onaylandığını belirtmektedir. Kraft’ın 2.5 Duyurusunu
kamuoyuna bildirmesini takip eden 28 gün içerisinde yapması gereken “resmi teklif” 200
ise Kraft tarafından 4.12.2009 tarihinde yayınlanmıştır. Bu “resmi teklif” uyarınca
Kraft her bir Cadbury hissesi için 713 Peni olmak üzere Cadbury’nin esas
sermayesinden ihraç edilmiş ve edilecek tüm hisseler için toplamda yaklaşık 10,1
milyar İngiliz Sterlini değer biçmiştir. “Resmi teklifin” Cadbury hissedarlarına
sunulmasından sonraki süreç de Birleşik Krallık Birleşme ve Devralmalar Kanunun
öngördüğü kurallara ve sürelerle tabi olarak devam etmektedir. Diğer yandan resmi
teklifin geçerliliği çeşitli ülkelerin rekabet otoritelerinin işleme izin vermeleri ve teklif
kapsamındaki Cadbury hisselerinin ve bu hisselere ait oy haklarının en azından
%90’ını elinde bulunduran Cadbury hissedarlarının kabulü gibi koşullara
bağlanmıştır. 210
Yukarıda özetlenen süreçten de anlaşılacağı üzere, bildirime konu işlem Birleşik
Krallık Birleşme ve Devralmalar Kanunu’nun öngördüğü kurallar çerçevesinde
borsaya kote bir şirketin hisselerinin hisse sahiplerinden kamuoyuna teklif yoluyla
devralınmasını içermektedir. Hisseleri Londra ve New York borsalarında işlem gören
söz konusu şirketlerin çok sayıda münferit hissedarı bulunmaktadır. İşlem,
taraflarının karşılıklı mutabakatını yansıtan bir sözleşme çerçevesinde
gerçekleşmeyecektir. Kurul geçmişte, benzer şekilde borsaya kote şirketlerin
hisselerinin kamuoyuna teklif yoluyla devralınmasını içeren işlemlere ilişkin
bildirimleri değerlendirmeye almıştır. Bu kararlardan 11.9.2008 tarih ve 08-52/788-220
317 sayılı WPP Group Plc./Taylor Nelson Sofres Plc. kararı, dosya konusu bildirim
işleminde olduğu gibi Birleşik Krallık Birleşme ve Devralmalar Kanunu’nun öngördüğü
prosedür çerçevesinde kamuoyuna yapılan hisse alım teklifinin değerlendirilmesini
içermesi bakımından önemlidir. Söz konusu kararda, işlemin kamuya ilan edilen
resmi teklif yapılacağına ilişkin 2.5. Duyurusu çerçevesinde gerçekleşeceği, kontrol
değişikliğinin borsaya kote şirketin hisselerinin hissedarlardan toplanmasıyla ortaya
çıkacağı belirtilmiş, ayrıca işlemin, 2.5. Duyurusu’nun ilanı çerçevesinde AB
Komisyonu tarafından incelemeye alınmış olması ve ABD otoritelerinden fiilen izin
almış olması da dikkate alınarak, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir
devralma niteliği arz ettiği ifade edilmiştir. Dosya konusu işlemde, 2.5. 230
Duyurusu’ndan sonraki aşama da gerçekleşmiş ve Kraft 4.12.2009 tarihinde Cadbury
hisseleri için yaptığı “resmi teklifini” açıklamıştır. Ayrıca iş bu işlem 2.5. Duyurusu’nun
yapılmasının hemen ardından 9-10.11.2009 tarihlerinde çeşitli rekabet otoritelerine
2 “City Code on Takeovers and Mergers”
3 Bununla birlikte 2.4. Duyurusu devralma teklifine ilişkin bir bedel içeriyorsa bundan sonra yapılacak her teklifin
2.4. Duyurusunda belirtilen devralma bedelinin altına düşmemesi gerekmektedir.
4 “The Panel On Takeovers and Mergers”
10-01/13-8
6
bildirilmiştir. ABD Federal Ticaret Komisyonu ve Adalet Bakanlığı ile AB Komisyonu
9.11.2009 tarihinde işleme ilişkin bildirimi kabul ettiklerini ve değerlendirmeye
aldıklarını açıklamışlardır. Pakistan, Avustralya, Kanada ve Meksika rekabet
otoriteleri ise işleme izin verdiklerine dair kararlarını Kraft’a bildirmişlerdir.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin (b) bendine göre “herhangi bir teşebbüs ya da
kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir 240
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması
veya kontrol etmesi” birleşme ve devralma sayılan hallerden sayılmaktadır. Yukarıda
açıklanan prosedür çerçevesinde Kraft Cadbury’nin hukuki ve fiili kontrolünü elde
etmek amacıyla bu şirketin ödenmiş ve ödenecek sermayesinin tamamını devralmak
üzere resmi teklifini yapmıştır. Kraft, Cadbury hisselerinin tamamını ve kontrolünü
borsadaki hissedarlardan devralmayı hedeflemektedir. Teklif, ilgili rekabet
otoritelerinin izinlerinin alınması gibi koşulların yanı sıra, teklif kapsamındaki Cadbury
hisselerinin ve bu hisselere ait oy haklarının en azından %90’ını elinde bulunduran
Cadbury hissedarlarının kabulü koşuluna bağlı tutulmuştur. İşlemin tamamlanması
halinde Cadbury’nin kontrolü Kraft’a geçecektir. Dolayısıyla Cadbury’nin Türkiye’deki 250
faaliyetlerinin, bu çerçevede Kent Gıda ve Intergum’ın kontrolü de Kraft’a geçmiş
olacaktır. Dolayısıyla bildirime konu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi
anlamında bir devralma işlemidir. Kontrolün Kraft’a geçmesini takiben Cadbury her iki
borsa kotundan çıkarılacak, Cadbury’i devralmış haliyle yalnızca yeni Kraft New York
Borsası’nda kayıtlı olmaya devam edecektir.
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi birleşme ve devralma işlemleri açısından
Tebliğin 4. maddesinde iki eşik getirilmiştir. Anılan Tebliğ ve bu Tebliğ’de değişiklik
yapan 1998/2 sayılı Tebliğ çerçevesinde teşebbüslerin ilgili ürün pazarındaki toplam
pazar paylarının %25’i veya toplam cirolarının 25 milyon TL’yi aştığı 260
birleşme/devralmaların izne tabi işlemler olduğu belirtilmiştir.
İşlem taraflarından Kraft’ın Türkiye’de şekerleme ve sakız pazarlarında faaliyeti
dolayısıyla pazar payı ve cirosu bulunmamaktadır. Bununla birlikte Kent Gıda’nın
2008 yılı cirosu …… TL’dir. Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, teşebbüsün
ambalajlı şekerlemede iç pazarın %..... sahip olduğu anlaşılmıştır.. Ayrıca
Cadbury‘nin genel olarak Türkiye sakız pazarındaki faaliyetlerinden elde ettiği pazar
payı, % …. oranındaki bölümü Kent Gıda’dan; kalanı Intergum’dan kaynaklı olmak
üzere % …. üzerindedir. Dolayısıyla bildirime konu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında izne tabidir. 270
H.3.2. İşlemin Rekabetçi Etkilerinin Değerlendirilmesi
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile “Bir ya da birden fazla teşebbüsün hâkim durum
yaratmaya veya hâkim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin
bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin
önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri (…)”
yasaklanmaktadır.
Kraft’ın Türkiye sakız ve şekerleme pazarlarında herhangi bir faaliyeti 280
bulunmamaktadır. Dolayısıyla devre konu bu faaliyetler bakımından işlem
neticesinde herhangi bir yoğunlaşma ortaya çıkmayacaktır.
10-01/13-8
7
Bildirime konu devralmaya taraf olan Kraft ve Cadbury’nin Türkiye’deki faaliyet
alanları, atıştırmalık ürünler üst pazarı (snacking market) altındaki çikolatalı ürünler
bakımından kesişmektedir. Tablo 3’te bu ürünlerin Türkiye’ye satışını yapan firmalar
ve bu firmaların 2008 yılı itibarıyla pazar payları gösterilmektedir.
Tablo- 3: Teşebbüslerin Pazar Payları
Teşebbüs Pazar Payı (%)
Ülker
Nestle
Kraft
Eti
Ferrero
Şölen
Cadbury
Unilever
Mars
Diğer
Toplam 100
Kaynak: Bildirim Formu 290
Tablodan da görüldüğü üzere, işlem öncesinde devralan konumundaki Kraft çikolatalı
ürünler bakımından %..... pazar payı ile üçüncü büyük firmadır. İşlem sonrasında,
Kraft’ın payı %.... ulaşacak, ancak pazarda üçüncü büyük firma olmaya devam
edecektir. Kraft’ın işlem sonrasında ulaşacağı bu pazar payıyla hakim durum
yaratılması riskinden bahsetmek mümkün görünmemektedir. Ayrıca tarafların faaliyet
gösterdiği pazar konusunda, “çikolata”, “çikolata kaplı ürünler” gibi alternatif ve alt
pazarlar tanımlansa dahi bu pazarların her birinde Ülker gibi oldukça güçlü bir rakibin
varlığı nedeniyle işlem sonrasında hakim durum yaratılmayacağı şeklindeki
değerlendirme değişmeyecektir. Nitekim bu alternatif pazarlar bakımından da işlem 300
taraflarının pazar payı toplamlarının yüksek seviyelerde olmamasının yanı sıra,
Ülker’in 2008 yılının ilk yarısı itibarıyla çikolata pazarındaki % … oranındaki; çikolata
kaplamalı ürünler pazarındaki % ….. oranındaki pazar payı dikkate alındığında bu
teşebbüs karşısında işlem taraflarının hakim durum olarak nitelendirilebilecek bir
güce kavuşmaları mümkün görünmemektedir.
Ayrıca konu, dağıtım ağının yaygınlığı, portföy gücü, nihai satış noktalarındaki
bulunurluk, marka bilinirliği gibi açılardan değerlendirildiğinde de Kraft’ın işlem
sonrasında da oldukça güçlü konumda olan Ülker’in rekabetçi baskısı altında
faaliyetlerine devam edeceği açıktır. Diğer yandan Kraft Türkiye’de yalnızca patates 310
ve mısır cipsi üretmektedir. Cadbury ise Türkiye’de sakız ve şekerleme tesislerine
sahiptir. Dolayısıyla üretim faaliyetleri dikkate alındığında işlem taraflarının
üretimlerinde kullandıkları hammadde ve girdiler bakımından temel olarak farklı
sağlayıcılarla çalıştıkları ileri sürülebilecektir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye 320
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem
sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının
10-01/13-8
8
veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy