Rekabet Kurumu Başkanlığından;
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2014-2-21 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 14-24/491-220
Karar Tarihi : 16.07.2014
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Kenan TÜRK, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ
B. RAPORTÖRLER: Ekrem SOLMAZ, Gözde KARABEL, Hacı Mustafa DUMAN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : Bugün Televizyon ve Radyo Prodüksiyon A.Ş.
Temsilcisi: Av. Neslihan ÖZTÜRK ORAL
Cinnah Cad. 76/6 Çankaya/Ankara
D. HAKKINDA ÖNARAŞTIRMA
YAPILAN : Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon A.Ş.
Abbasağa Mah. Sungurlar İşhanı No:45
Kat: 2-3 Beşiktaş/İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon A.Ş.’nin, Bugün
TV’nin Digiturk platformundaki kanal sırasını değiştirerek dijital platformdaki
hâkimiyetini kötüye kullandığı iddiası .
(2) F. DOSYA EVRELERİ: Bahse konu iddialara ilişkin 25.04.2014 tarih ve 2014-2-
21/İİ sayılı İlk İnceleme Raporu Rekabet Kurulunun 08.05.2014 tarihli toplantısında
görüşülmüş ve 14-17/326-M sayılı karar ile iddialar hakkında önaraştırma
yapılmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine hazırlanan 01.07.2014 tarih ve 2014-
2-21/ÖA sayılı rapor görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) G. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Bugün Televizyon ve Radyo
Prodüksiyon A.Ş. (Bugün TV) ile Krea İçerik Hizmetleri ve Prodüksiyon A.Ş.
(Digiturk) arasında imzalanan “Taşıma Sözleşmesi” uyarınca Bugün TV’nin yayın
hayatına başladığı tarihten bugüne değin Digiturk platformunda 33. kanaldan yayın
yaptığı; Bugün TV’nin söz konusu sözleşme kapsamındaki tüm yükümlülüklerini
yerine getirmiş olmasına rağmen önceden bilgi verilmeksizin ve herhangi bir
gerekçe gösterilmeksizin 17.03.2014 tarihinde Bugün TV’nin Digiturk platformunda
33.kanaldan 48. kanala kaydırıldığı; Digiturk’te yer alan kanalların listesinin
bulunduğu Digiturk internet sitesinde Bugün TV’ye yer verilmediği; Bugün TV’nin
kanal numarasının değiştirilmesinin Bugün TV’nin beş yıldır edindiği izleyici
kitlesinin izleme alışkanlığını ortadan kaldıracağı ve televizyon kanalının izlenme
oranlarının ve reklam gelirlerinin azalmasına neden olacağı iddia edilmiştir.
(4) H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle, önaraştırma konusu iddialar
ile ilgili olarak soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME ve DEĞERLENDİRME
(5) Başvurunun esasını, Digiturk platformunun, Bugün TV’nin kanal numarasını
değiştirmek suretiyle Bugün TV’nin faaliyetlerini zorlaştırdığı ve böylece Digiturk’ün
hâkim durumunu kötüye kullandığı iddiaları oluşturmaktadır.
14-24/491-220
2/4
(6) 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesinde hâkim durumdaki teşebbüslerin bu
durumlarını kötüye kullanmaları “Bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin
bütününde ya da bir bölümünde bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim
durumunu tek başına yahut başkaları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte
davranışlar ile kötüye kullanması hukuka aykırı ve yasaktır.” hükmüne yer verilerek
hukuka aykırı bulunmuş ve yasaklanmıştır.
(7) Herhangi bir teşebbüsün tek taraflı bir eyleminin 4054 sayılı Kanun’un 6.
maddesinde belirtilen yasak kapsamına girmesi için ilgili teşebbüsün hâkim
durumda olması ve bu hâkim durumunu kötüye kullanması gerekmektedir. Bu
doğrultuda aşağıda öncelikle pazara ve Digiturk’ün pazardaki konumuna ilişkin
bilgiler verildikten sonra Digiturk’ün söz konusu davranışlarının değerlendirilmesine
geçilecektir.
I.1. Pazara İlişkin Bilgiler
(8) Digiturk en genel anlamıyla Türkiye televizyon yayıncılığı hizmetleri piyasasında
faaliyet göstermektedir. TV yayıncılığı hizmeti almak isteyen bir izleyici bu hizmeti
farklı teknolojiler aracılığıyla ve farklı ödeme şekilleri ile alabilmektedir. Günümüzde
TV yayınları evlere analog karasal, dijital karasal, uydu, kablo veya IPTV gibi
teknolojiler ile ulaşmaktadır.
(9) İzleyiciler TV yayınlarına normal/kılçık anten ile (analog karasal) veya bir uydu
alıcısı (set-top-box) satın aldıktan sonra ücretsiz olarak ulaşabilmektedir. Bunun
yanında ödemeli TV (Pay TV) yayıncılığında izleyiciye aylık belirli bir abonelik
bedeli karşılığında hizmet sağlanmaktadır. Türkiye’de hâlihazırda ödemeli
yayıncılık hizmeti Digiturk (uydu platfom işletmecisi), D-Smart1 (uydu platform
işletmecisi), Kablo TV (analog) ve Kablo TV-Teledünya (dijital) ile Tivibu (IPTV)
tarafından verilmektedir.
(10) “Platform işletmecisi” adı verilen kuruluşlar kanalları paketleme, şifreleme ve
iletimini içeren bir hizmet sağlamaktadır. Digiturk; Türksat ve Eutelsat uyduları
aracılığıyla, uydu platform işletmecisi olarak ödemeli yayıncılık yapmaktadır. Bu
bağlamda teşebbüsün hâkim durumda olup olmadığı analizinin yapılabileceği
muhtemel ilgili ürün pazarlarını;
TV yayıncılığı hizmetleri,
Dijital TV yayıncılığı platform hizmetleri,
Uydu ve kablolu yayın platform hizmetleri,
Uydu platform hizmetleri veya
Ödemeli TV yayıncılığı hizmetleri
şeklinde tanımlamak mümkündür.
(11) Digiturk’ten alınan bilgilere göre, TV yayıncılık hizmetleri pazarında 2013 yılı
sonunda uydu alıcısı kullanan hanelerin oranı %65, normal/kılçık anten %19,
Digiturk %(…..), D-Smart %(…..), kablo (analog+digital) %7 ve IPTV %1’dir. Son
yıllarda ülke genelinde ödemeli yayıncılık hizmeti alan abonelerin sayısı da
artmaktadır. 2010 yılında %22 olan ödemeli yayıncılık penetrasyonu 2013 sonunda
5.2 milyon hane ile %27’ye ulaşmıştır. Bu pazarda ise Digiturk %(…..) pazar payı
ile lider olarak konumlanmıştır. Onu takip eden D-Smart %(…..), Kablo TV (analog
ve dijital toplam) %26, IPTV ise %4 pazar payına sahiptir. Digiturk, D-Smart ve
1 D-Smart’ın uydu alıcısı satın almış olan sonrasında ücretsiz TV hizmeti sağlanan bir izleyici kitlesi
de bulunmaktadır.
14-24/491-220
3/4
Teledünya’nın faaliyet gösterdiği dijital platform hizmetleri veya Digiturk ve D-
Smart’ın faaliyet gösterdiği uydu platform hizmetleri gibi daha dar pazarlara ilişkin
bilgiler bulunmamakta ise de sonuca etki etmemesi sebebiyle net bir ilgili ürün
pazarı tanımına gidilmesine gerek olmadığı, Digiturk’ün yukarıda yer verilen
muhtemel pazarların herhangi birinde hâkim durumda olduğunun varsayılabileceği
kanısına varılmıştır.
I.2. Digiturk’ün İddia Konusu Davranışının Değerlendirilmesi
(12) Bugün TV, 22.05.2009 tarihinde haber kanalı olarak yayın hayatına başlamış ve
yine 2009 yılında Digiturk ile Taşıma Sözleşmesi imzalamıştır. Başvuruda, Bugün
TV’nin beş yıl boyunca Digiturk platformunun 33. kanalında taşındığı, bu süre
içerisinde söz konusu sözleşme kapsamındaki tüm yükümlülüklerini yerine
getirdiği, ancak Digiturk tarafından herhangi bir açıklama yapılmaksızın 17.03.2014
tarihinde Bugün TV’nin kanal numarasının 48. sıraya kaydırıldığı ifade edilmiştir.
(13) Kanalların platformunda taşınması için Digiturk ile platformda taşınacak kanallar
arasında imzalanan sözleşmelerin incelenmesinden kanallara belirli bir kanal
numarasının kullandırılmasına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği
anlaşılmıştır. Digiturk’ten edinilen bilgilere göre, kanal numarası tahsisi Digiturk
tarafından kendi inisiyatifiyle, abonelerin beklentisi dikkate alınarak ve yıllardır
geliştirilen ticari akıl ve pazarlama teknikleri kullanılarak yapılmakta ve mümkün
olduğunca aynı tarz yayın yapan kanalların birbirlerini takip etmesi sağlanmaktadır.
Digiturk platformunda yer alan kanalların, haber kanalları (40-48), çocuk kanalları
(160-173), belgesel kanalları (181-193), müzik kanalları (98-109) ve spor kanalları
(70-87) gibi tematik kanalların veya en çok izlenen ulusal kanalların (22-29)
birbirlerine yakın olması amacıyla belirli bir numara aralığına konumlandırıldığı
görülmüştür.
(14) Digiturk tarafından Bugün TV’nin kanal sıralamasının değiştirilmesinin gerekçesi
olarak, Bugün TV’nin haber kanalı olması ve haber kanallarının sıklıkla yer aldığı
40-50 kanal aralığına alınmasının daha uygun olduğu belirtilmiştir. Bugün TV’nin
yayın akışı incelendiğinde kanalın haber kanalı olarak faaliyet gösterdiği
anlaşılmıştır. Digiturk platformu kanal listesinde2, 40-48 numaralarda sırasıyla
haber kanalları olan 24, NTV, CNN Türk, Skytürk 360, Habertürk, TGRT Haber, S
Haber, Kanal A ve Bugün TV’nin yer aldığı görülmüştür. Bu nedenle, Bugün TV’nin
kanal numarasının değiştirilerek 48. sıraya alınması, söz konusu kanalın kendisiyle
aynı tarz yayın yapan kanalların bulunduğu numara aralığına yerleştirilmesinden
ibarettir.
(15) Ayrıca Bugün TV hâlihazırda, Digiturk dışında D-Smart, Teledünya, Tivibu ve
Turksat 3A üzerinden de yayın yapmaya devam etmektedir. Bu bağlamda Bugün
TV’nin, Digiturk platformu hariç, ulaştığı hane sayısının toplam hane sayısı
içerisindeki oranının %70-78 arası (Uydu, D-Smart, Kablo (Teledünya) ve IPTV
toplam hane penetrasyon oranı) olduğu ve Türkiye genelindeki hanelerin büyük
çoğunluğuna ulaştığı anlaşılmıştır. Bir platformdaki kanal numarası değişikliğinin
tek başına, kanalın izlenme oranlarını ve reklam gelirlerini rekabetçi dezavantaj
yaratacak şekilde etkilemesi makul gözükmemektedir.
2 Bugün TV tarafından başvuruda, kanal sıralaması değiştirildikten sonra kanal listesinden silindiği
iddia edilmekle birlikte Digiturk’ün web sitesinde bulunan kanal listesinde 48. kanalda Bugün TV’nin
yer aldığı görülmektedir (, Erişim Tarihi: 01.07.2014).
14-24/491-220
4/4
(16) Nitekim başvuru sahibi tarafından sunulan bilgilere göre de, kanalın, eski kanal
numarasından yayın yaptığı Ocak-Mart 2014 döneminde izlenme oranlarının
%(…..) (ortalama %(…..)) bandında seyrettiği, kanal numarasının değiştirildiği tarih
ve bu tarihi izleyen iki ayda %(…..) (ortalama %(…..)) arasında değiştiği
görülmüştür. Dolayısıyla, kanal sıralaması değişikliği Bugün TV’nin izlenme
oranlarında herhangi bir azalmaya neden olmamıştır.
(17) Özetle, Bugün TV’nin kanal numarasının Digiturk tarafından değiştirilerek 48.
sıraya alınmasının, söz konusu kanalın kendisiyle aynı tarz yayın yapan kanalların
bulunduğu numara aralığına yerleştirilmesi olarak değerlendirilebileceği, bir
televizyon kanalının Digiturk platformunda yer almadan da ülke genelindeki
hanelerin çok büyük kısmına ulaşabildiği dikkate alındığında, söz konusu kanalın
yalnızca Digiturk platformundaki kanal sırasının değiştirilmesinin 4054 sayılı
Kanun’un 6. maddesi kapsamında bir kötüye kullanma olarak
değerlendirilemeyeceği ve budeğişikliğin Bugün TV’nin izlenme oranlarında
azalmaya neden olmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
(18) Sonuç olarak, Digiturk tarafından Bugün TV’nin kanal numarasının değiştirilmesini
4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında bir ihlal olarak değerlendirmek
mümkün bulunmamıştır.
J.SONUÇ
(19) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, 4054 sayılı Kanun’un 41.
maddesi uyarınca şikayetin reddi ile soruşturma açılmamasına OYBİRLİĞİ ile
karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy