[Þýtt úr ensku]
ÞRIÐJA AÐALDEILD
ÁKVÖRÐUN
UM MEÐFERÐARHÆFI
kæru nr. 24945/04:
Jóhann Sigurður KRISTJÁNSSON
og Bóas Kristinn BÓASSON
gegn Íslandi
Mannréttindadómstóll Evrópu (þriðja aðaldeild), sem situr í deild hinn 10. apríl 2007, skipaðri
hr.B.M. Zupančič, forseta,
hr.C. Bîrsan,
frúE. Fura-Sandström,
frúA. Gyulumyan,
hr.E. Myjer,
hr.Davíð Þór Björgvinssyni, og
frú I. Berro-Lefèvre, dómurum,
oghr. S. Naismith, vararitara yfirdeildar,
sem tekur til athugunar ofangreinda kæru, lagða fram 17. júní 2004,
ákveður efirfarandi að aflokinni umfjöllun sinni:
MÁLSATVIK
Kærendur, Jóhann Sigurður Kristjánsson og Bóas Kristinn Bóasson, eru báðir íslenskir ríkisborgarar, fæddir 1960 og 1961. Fyrirsvarsmaður þeirra fyrir dómstólnum var Friðbjörn Garðarsson, lögmaður sem starfar á Egilsstöðum á Íslandi.
Aðdragandi
Samkvæmt málatilbúnaði kærenda má draga atvik málsins saman á eftirfarandi hátt:
Hinn 30. október 2003 sakfelldi Héraðsdómur Austfjarða þá fyrir ólöglegar veiðar, dæmdi þá til að greiða 50.000 íslenskar krónur (um 600 evrur) í sekt, svipti þá veiðileyfi þeirra í eitt ár og gerði riffla þeirra og veiðifang, 15 rjúpur, upptækt.
Hinn 18. desember 2003 hafnaði Hæstiréttur umsókn þeirra um áfrýjunarleyfi, og var sú ákvörðun tilkynnt lögmanni þeirra 9. febrúar 2004.
Að því er kærendur segja eru það lög á Íslandi (18. kafli laga um meðferð opinberra mála, nr. 19/1991), að hafi áfrýjandi ekki verið dæmdur til fangelsisvistar í undirrétti eða hafi sekt eða verðmæti upptekinna eigna ekki verið hærri en 420.000 kr (er samsvaraði hér um bil 5.250 evrum þegar kæran var lögð fram), þurfi hann, vilji hann vefengja dóm þess réttar, að fá áfrýjunarleyfi Hæstaréttar.
KÆRUEFNI
Áfrýjendur bera fyrir sig 2. gr. samningsviðauka 7 í tilefni af synjun Hæstaréttar um áfrýjunarleyfi.
LAGAATRIÐI
Kærendur töldu sig hafa orðið fyrir broti á 2. gr. samningsviðauka 7, sem er svohljóðandi:
„1. Sérhver sá, sem dómstóll finnur sekan um afbrot, skal hafa rétt til að láta æðri dóm fjalla á ný um sakfellinguna eða refsinguna. Um beitingu þessa réttar skal gilda löggjöf, þar á meðal um tilefni þess að beita megi.
2. Réttur þessi getur verið háður undantekningum þegar um er að ræða minni háttar brot, eftir því sem fyrir er mælt í lögum, eða þegar fjallað var um mál viðkomandi manns á frumstigi af æðsta dómi, eða hann var sakfelldur eftir áfrýjun á sýknudómi.“
Samkvæmt greinargerð kæranda brjóta þau skilyrði, sem íslensk lög setja við því að réttar til áfrýjunar sé neytt, í bága við sjálfan kjarna þess réttar, sem kveðið er á um í 2. gr. samningsviðauka nr. 7. Brotið sem þeir höfðu verið sakfelldir um gat ekki talist minni háttar, ef tekið væri tillit til sektarinnar, leyfissviptinganna og upptökuaðgerðanna. Að þeirra áliti var ekki unnt að líta svo á, að krafa um að þeir yrðu að sækja um áfrýjunarleyfi til Hæstaréttar væri réttlætanleg í máli þeirra. Samkvæmt þeim íslensku lögum sem við áttu varð að afla slíks leyfis ef dómstóllinn á fyrra dómstigi hafði ekki dæmt fangelsisvist, eða ef verðmæti eigna sem hann gerði upptækar fór ekki fram úr 420.000 kr (sem samsvaraði um 5.250 evrum þegar kæran var lögð fram). Að áliti kærenda sætti möguleikinn til að nýta áfrýjunarrétt til æðri dómstóls takmörkunum, sem ekki beindust að lögmætu markmiði.
Dómstóllinn endurtekur, að samningsríkin hafa í aðalatriðum mikið svigrúm til að ákvarða með hvaða hætti þess réttar skuli neytt, sem tryggður er með 2. gr. samningsviðauka nr. 7. Þannig getur endurskoðun æðri dómstóls á sakfellingu eða refsingu lotið að bæði málsatvikum og lagaatriðum, eða verið takmörkuð við lagaatriði eingöngu. Í sumum löndum kann ákærður maður, sem áfryja vill dómi, enn fremur að þurfa að sækja um leyfi til þess (Pesti og Frodl gegn Austurríki (ákv.), nr. 27618/95 og 27619/95, ECHR 2000‑I (útdrættir)). Á sama hátt og gildir um aðgang að dómstólum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. verða takmarkanir í landslögum á rétti þeim til endurskoðunar, sem í ákvæðinu greinir, hins vegar að beinast að réttmætum tilgangi og mega ekki fara í bága við sjálfan kjarna þess réttar (sjá Krombach gegn Frakklandi, nr. 29731/96, 96. lið, ECHR 2001‑II).
Svo að vikið sé að atvikum þesa máls sérstaklega, er rétt að taka fram í fyrstu að ekki er vefengt af hálfu kærenda að mælt var fyrir um þær takmarkanir, sem undan var kvartað, í löggjöf. Enn fremur lítur dómstóllinn svo á að afbrot þau, sem þeir voru sakfelldir fyrir, hafi verið „minni háttar“. Kemur þetta fram af því að hin álagða sekt var hófleg, þar sem hún samsvaraði um 600 evrum, og af fremur mildilegum viðurlögum að öðru leyti (sviptingu skotveiðileyfis í eitt ár og haldlagningu á rifflum þeirra um sama tímaskeið, og upptöku á veiðifangi). Í ljósi þessa telur dómstóllinn að 2. mgr. 2. gr. samningsviðauka 7 eigi hér við, og þá einnig undantekningin sem þar er kveðið á um frá rétti til endurskoðunar máls á æðra dómstigi.
Jafnvel þótt svo yrði litið á, að undantekningarákvæðið í 2. mgr. 2. gr. samningsviðauka 7 ætti hér ekki við, vekur krafa um að sótt sé um áfrýjunarleyfi ekki upp álitaefni varðandi brot á 1. mgr. 2. gr. Í því sambandi má benda á að í 19. lið skýringargreinargerðar um samningsviðauka 7 segir:
„Í sumum ríkjum kemur fyrir að gerð er sú krafa, að maður, sem áfrýja vill máli til æðra dóms, sæki um áfrýjunarleyfi. Líta ber á sjálfan réttinn [samkvæmt 1. mgr. 2. gr.] til að leggja fyrir dómstól umsókn um áfrýjunarleyfi sem nýja umfjöllun í merkingu þeirrar greinar. “
Hvað sem öðru líður hafa kærendur ekki fært fram neinar málsástæður eða rök sem benda til þess að synjun Hæstaréttar um áfrýjunarleyfi hafi ekki beinst að réttmætum tilgangi og hafi farið í bága við sjálfan kjarna réttarins til aðgangs að dómstólum (sjá Peterson Sarpsborg AS og fl. gegn Noregi (ákv.), nr. 25944/94, 27. nóvember 1996).
Af þessu leiðir að vísa verður kærunni frá sem augljóslega illa grundaðri, samkvæmt 3. og 4. mgr. 35. gr. sáttmálans.
Því ákveður dómstóllinn samhljóða eftirfarandi:
Kæra þessi er ótæk til meðferðar.
Stanley NaismithBoštjan M. Zupančič
VararitariForseti
Full & Egal Universal Law Academy