AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KAYITTAN DÜŞME KARARI
Başvuru No: 51893/09
Dürdane KÜÇÜK ve diğerleri / TÜRKİYE
Başkan
Ivana Jelić,
Hâkimler
Arnfinn Bårdsen,
Darian Pavli
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Vekili Liv Tigerstedt’in katılımıyla, 5 Mart 2020 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm),
Yukarıda belirtilen 17 Eylül 2009 tarihli başvuruyu ve
Davalı Hükümet tarafından Mahkemenin, başvuruyu kayıttan düşürmeye davet edildiği deklarasyonu dikkate alarak gerçekleştirilen müzakerelerin ardından aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAY VE USUL
Başvuranların listesi karar ekinde yer almaktadır.
Başvuranlar Mahkeme önünde, Mersin Barosuna bağlı Avukat A. Aktay tarafından temsil edilmiştir.
Başvuranların Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesine ilişkin şikâyeti (başvuranların, kamulaştırma işlemini yapan idarenin avukatının temsil masraflarını ödemeye mahkûm edilmesine ilişkin şikâyet), Türk Hükümetine (“Hükümet”) bildirilmiştir.
Hükümet, 22 Kasım 2018 tarihinde, Mahkemeye, başvuranlardan Haney Güneş’in vefat ettiğini bildirmiştir. Bu başvuranın varislerinden hiçbiri, Mahkeme önündeki başvuruyu devam ettirmek istediğini belirtmemiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
Mahkeme, başvurunun Haney Güneş tarafından yapılan kısmıyla ilgili olarak, yukarıda belirtilenler ışığında, ilgilinin varislerinin, Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının a) bendi anlamında başvurunun bu kısmını devam ettirmek istemediği sonucuna varmıştır.
Dolayısıyla başvurunun Haney Güneş ile ilgili kısmının, kayıttan düşürülmesi uygundur.
Hükümet, başvurunun geri kalan kısmıyla ilgili olarak, davanın dostane çözümle sonuçlanması için yapılan müzakerelerin başarısız olmasının ardından, bu şikâyetle ileri sürülen sorunların giderilmesi amacıyla tek taraflı bir deklarasyon sunmak istediğini belirtmiştir. Hükümet ayrıca, Mahkemeyi, Sözleşme’nin 37. maddesi uyarınca, başvuruyu kayıttan düşürmeye davet etmiştir.
Söz konusu deklarasyon aşağıdaki gibidir:
“ Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, tek taraflı deklarasyon yoluyla, mevcut davada başvuranların konu olduğu yargılamaların, Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesinde öngörülen standartları karşılamadığını kabul etmektedir.
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, başvuranlara müştereken, maruz kaldıkları her türlü maddi ve manevi zarar ile masraf ve giderler karşılığında, başvuranlara yansıtılabilecek her türlü vergiden muaf tutulmak üzere, toplam 1.500 avro (bin beş yüz avro (EUR)) ödemeyi teklif ettiğini beyan eder.
Bu meblağ, ödeme tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden Türk lirasına çevrilecek ve Mahkeme tarafından kabul edilen kayıttan düşürme kararının tebliğini müteakip üç ay içerisinde ödenecektir. Söz konusu meblağların belirtilen üç ay içerisinde ödenmemesi durumunda, Hükümet, bahsi geçen sürenin sona erdiği tarihten itibaren ödeme gününe kadar geçen sürede, yukarıda bahsedilen miktara, Avrupa Merkez Bankasının söz konusu dönem için geçerli olan marjinal faiz oranına üç puan eklenmek suretiyle elde edilecek oran üzerinden basit faiz ödemeyi taahhüt etmektedir. Bu ödeme, davanın nihai çözüme kavuşturulduğu anlamına gelecektir. ”
Başvuran taraf, 6 Kasım 2019 tarihli bir yazıyla, tek taraflı deklarasyon metninde önerilen şartlardan memnun olmadığını belirtmiştir.
Mahkeme, Sözleşme'nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendinin, davanın kayıttan düşürülmesine aşağıda belirtilen durumda imkân verdiğini hatırlatmaktadır:
“ (…) Mahkeme’nin saptadığı herhangi bir başka nedenden ötürü, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden görülmezse.”
Mahkeme dolayısıyla, bu hüküm uyarınca, başvuranlar davanın incelenmesine devam edilmesini istese bile, davalı Hükümetin tek taraflı deklarasyonuna dayanarak başvuruların kayıttan düşürülmesine karar verebilmektedir (özellikle bk. Tahsin Acar/Türkiye(öncelikli sorun) [BD], no. 26307/95, §§ 75‑77, AİHM 2003‑VI).
Başvuranların, kamulaştırmayla ilgili bir davanın yargılama masraflarını ödemeye mahkûm edilmeleri hakkındaki Mahkeme içtihatları, oldukça fazla ve yeterince açıktır (örneğin bk. Musa Tarhan/Türkiye, no. 12055/17, 23 Ekim 2018).
Mahkeme, Hükümetin deklarasyonunda yer alan imtiyazların niteliğini ve tazminat olarak önerilen meblağı - ki bu meblağ benzer davalarda ödenen meblağlara uygundur - göz önünde bulundurarak, başvurunun incelenmesinin sürdürülmesini haklı kılan bir neden bulunmadığı kanaatine varmaktadır (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi).
Ayrıca yukarıda belirtilen değerlendirmeler ışığında, Mahkeme, Sözleşme ve Protokolleri tarafından güvence altına alınan insan haklarına saygının, başvurunun bu kısmının incelenmesini gerekli kılmadığı kanaatindedir (Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrası son cümlesi (in fine)).
Mahkeme son olarak, Hükümet’in tek taraflı deklarasyonunda verilen taahhütleri yerine getirmemesi halinde Sözleşme’nin 37. maddesinin 2. fıkrası uyarınca başvurunun yeniden kayda alınabileceğinin altını çizmektedir (Josipović/Sırbistan, (kabul edilebilirlik hakkında karar) No.18369/07, 4 Mart 2008).
Yukarıda belirtilenler dikkate alındığında, başvurunun bu kısmının kayıttan düşürülmesi uygundur.
Bu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvurunun Haney Güneş ile ilgili olan kısmının, Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının a) bendi uyarınca kayıttan düşürülmesine,
Davalı Hükümetin sunduğu deklarasyon metnini ve bu deklarasyonda verilen taahhütlere riayet edilmesini sağlamak için öngörülen koşulları dikkate alarak,
Başvurunun geri kalanının, Sözleşme’nin 37. maddesinin 1. fıkrasının c) bendi uyarınca kayıttan düşürülmesine karar vermiştir.
İşbu karar, Fransızca dilinde tanzim edilmiş olup, 26 Mart 2020 tarihinde yazılı olarak bildirilmiştir.
Liv TigerstedtIvana Jelić
Yazı İşleri Müdür Yardımcısı VekiliBaşkan
EK
Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1.Maddesine İlişkin Şikâyetlerle İlgili Başvuru
Başvuru Numarası ve Tarihi
Başvuranların İsimleri ve
Doğum Tarihleri
Temsilcinin
Soyadı ve Şehri
Hükümet Deklarasyonunun Sunulduğu Tarih
Başvuranların Yazılarının Mahkemeye Ulaştığı Tarih
Maddi ve manevi zarar için hükmedilen tutar
Masraf ve Giderler için hükmedilen tutar
Hane
(avro olarak)[1]
51893/09
17.09.2009
(11 başvuran)
Hane:
Dürdane KÜÇÜK
01.04.1933
Sabriye CANPOLAT
01.03.1951
Burhan CANPOLAT
22.03.1955
İbrahim KÜÇÜK
16.03.1929
Eyyüp ŞAHİN
01.09.1958
Hasan BAĞIŞ
06.01.1960
Semahat CANPOLAT
04.05.1959
Meryem KARACAN
01.08.1961
İlyas GÜNEŞ
03.02.1963
Elif KARACAN
13.05.1965
____________________
Haney GÜNEŞ
03.03.1937
(14/05/2015 tarihinde vefat etmiştir.)
Aktay Adil
Mersin
02.10.2019
06.11.2019
1.500
(Haney Güneş hariç olmak üzere)
[1] Başvuran tarafından ödenmesi gereken her türlü vergiden hariç olmak üzere.
Full & Egal Universal Law Academy