Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-1-112 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 04-01/9-6
Karar Tarihi : 8.1.2004
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
M.Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B- RAPORTÖR : M. Oğuzcan BÜLBÜL
C-BAŞVURUDA
BULUNAN : - Kurtalan Çimento Sanayi Ticaret A.Ş.
Temsilcisi: Prof. Dr. Arif ESİN
Akaretler Sıraevleri S. Seba Cad. No:35
34357 Beşiktaş-İstanbul
D- TARAFLAR : - Kurtalan Çimento Sanayi Ticaret A.Ş. ile bayileri
Oyacık Köyü Mevkii 5. Km. 56500 Kurtalan-Siirt
E- DOSYA KONUSU: Kurtalan Çimento Sanayi Ticaret A.Ş. ile bayileri
arasında imzalanan münhasır bayilik sözleşmesine menfi tespit belgesi
verilmesi veya muafiyet tanınması talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.8.2003 tarih, 3768 sayı ve
22.12.2003 tarih, 6284 sayı ile giren başvuru üzerine, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun'un 5. ve 8. maddeleri uyarınca yapılan inceleme
sonucunda düzenlenen 31.12.2003 tarih, 2003-1-112/MM-03-MOB sayılı
Muafiyet Raporu, 5.1.2004 tarih, REK.0.05.00.00/7 sayılı Başkanlık önergesi
ile 04-01 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Kurtalan Çimento Sanayi
Ticaret A.Ş ve bayileri arasında imzalanan “Münhasır Bayilik Sözleşmesi” ile
ilgili olarak;
1- Sözleşmenin;
- 5.2. maddesi ile tek elden satın alma yükümlülüğü getirmesi,
- 5.2. ve 14.2 maddeleri ile sözleşme süresi boyunca rekabet yasağı getirmesi
nedeniyle menfi tespit belgesi verilmesinin mümkün olmadığı,
04-01/9-6
2
2- Sözleşmenin 13.2.(d) ve 14.5 maddeleri ile, 2002/2 sayılı Dikey
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliğ ve 2002/2 sayılı Tebliğ’in Açıklayıcı
Kılavuzu’nda yer alan ve münhasırlığa ilişkin olarak öngörülen hususlar tam
olarak yerine getirilmeden aktif satışların yasaklanması nedeniyle 2002/2
sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı,
3- Sözleşme ile getirilen dağıtım sisteminin, 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesinde sayılan koşulları karşılamaması nedeniyle, sözleşmeyi grup
muafiyeti kapsamından çıkaran rekabet kısıtlamalarına, bireysel muafiyet
verilmesinin de mümkün olmadığı,
4- 4054 sayılı Kanun’un 10. maddesi ile öngörülmüş olan bildirim
yükümlülüğünün yerine getirilmemiş olduğu, bu sebeple, Kurtalan Çimento
Sanayi Ticaret A.Ş.’ye aynı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrası (c) bendi
uyarınca, para cezası uygulanması gerektiği,
5- 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi üçüncü fıkrası uyarınca, bildirim
yükümlülüğünü yerine getirmemekten dolayı ilgili teşebbüse verilecek cezanın
yüzde onuna kadar söz konusu teşebbüste o tarihte yönetim organlarında
görev alanlara da para cezası verilmesi gerektiği,
6- Sözleşme’nin grup muafiyetinden yararlanabilmesini mümkün kılacak
değişikliklerin 60 gün içerisinde yapılarak Rekabet Kurumu’na bildirilmesi
gerektiği
ifade edilmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Çimento çeşitleri, kullanılan hammaddelerin miktarına ve seçilen üretim
yöntemine bağlı olarak değişmektedir. Ülkemizde, çimento çeşitleri için
geliştirilen standartlardan yola çıkarılarak, aşağıdaki sınıflandırma
yapılmaktadır:
- Portland çimentolar (PÇ 32.5, PÇ 42.5, PÇ 52.5)
- Yüksek fırın cüruflu çimentolar (CÇ 32.5, CÇ 42.5)
- Beyaz portland çimentosu (TS 21)
- Harç çimentosu (TS 22)
- Traslı çimento (TS 26)
- Uçucu küllü çimento (TS 640)
- Süper sülfat çimentosu (TS 809)
- Erken dayanımı yüksek çimento (TS 3646)
- Katkılı çimento (TS 10156)
- Sülfatlara dayanıklı çimento (TS 10157)
Ülkemizde, sıralanan bu çimento türlerinden daha çok portland, traslı ve
katkılı çimento üretilmektedir.
04-01/9-6
3
Kurtalan Çimento Sanayi Ticaret A.Ş.'nin, yeniden satıcı konumundaki
dağıtıcılarına yalnızca; TS 19 PÇ 42.5 portland çimento ve TS 12143 PKÇ B
32.5 portland kompoze çimento ürünlerini sağlayacağı ifade edilmektedir. TS
19 PÇ 42.5 portland çimento prefabrik yapılar için uygun olan yüksek
dayanımlı beton üretiminde kullanılmaktadır. TS 12143 PKÇ B 32.5 portland
kompoze çimento ise, geniş bir uygulama alanına sahiptir; baraj inşaatları,
temeller ve kütle betonlarında yaygın olarak kullanılmaktadır. Başvuruya konu
olan sözleşmenin kapsamındaki ürünler dikkate alındığında, ilgili ürün
pazarını "portland çimento ve portland kompoze çimento türlerini içeren
çimento ürünlerinin üretimi, pazarlanması ve satışı " oluşturmaktadır.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Taşıma giderlerinin birim maliyete etkisinin yüksek olması nedeniyle,
çimentonun ekonomik olarak satılabileceği uzaklığı kapsayan alan coğrafi
pazarın belirlenmesinde dikkate alınmaktadır.
Ancak iklim koşullarının farklılığı, üretim tesislerinin kapasiteleri, yakın
çevrelerindeki talebin durumu ve nakliye olanakları (demiryolu, denizyolu) gibi
faktörlere bağlı olarak, sektördeki üreticiler doğal satış hinterlandlarından
farklı bölgelere satış yapabilmektedirler.
Dosya mevcudu bilgilere göre, Kurtalan Çimento Sanayi Ticaret A.Ş. Doğu ve
Güneydoğu Anadolu Bölgeleri'nde Siirt, Batman, Diyarbakır, Bitlis, Muş, Van,
Ağrı, Erzincan, Mardin, Elazığ ve kısmen Siverek ili ve bağlı ilçelerine çimento
satışı gerçekleştirmektedir. Bu çerçevede, ilgili coğrafi pazar "Doğu Anadolu,
Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz Bölgesi'nin bir kısmından oluşan bölge
pazarları" olarak belirlenmiştir.
H.2. Taraflar
1984'te faaliyete başlayan ve 1998’de blok satış yöntemi ile özelleştirilen,
Kurtalan Çimento Sanayi Ticaret A.Ş. (Kurtalan Çimento), 2000 yılı Mart
ayından itibaren LİMAK İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye (LİMAK) ait bir
kuruluş olarak faaliyetlerine devam etmektedir.
LİMAK, 1976 yılında çeşitli mühendislik ve müteahhitlik hizmetleri vermek
amacıyla kurulmuş, izleyen yıllarda baraj, sulama tesisleri, otoyollar, boru
hatları, arıtma tesislerine yönelik işler ile iştigal etmiştir. LİMAK'ın hisselerinin
yaklaşık %97'sine ise Limak Holding A.Ş. sahiptir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Başvuruya konu "Münhasır Bayilik Sözleşmesi" (Sözleşme), Kurtalan Çimento
ile bayileri arasında çimento tedarik ve satın alım şartları ile tarafların karşılıklı
hak ve yükümlülüklerini düzenlemektedir.
Buna göre söz konusu Sözleşme, Kurtalan Çimento tarafından üretilen
ürünlerin en ekonomik biçimde dağıtılabilmesini teminen, Kurtalan-Siirt ve
civar bölgelerde faaliyet gösteren yeniden satıcı konumundaki dağıtıcılar ile
04-01/9-6
4
akdedilmektedir. Bu kapsamda, Kurtalan Çimento yeniden satıcı
konumundaki bayilerine, PÇ 42.5 TS 19 portland çimento ve PKÇ B 32.5 TS
12143 portland kompoze çimento ürünlerini sağlayacak olup, bayiler
yetkilendirildikleri satış bölgelerinde sözleşmeye konu ürünlerin satışını
gerçekleştirecektir.
İlgili Sözleşme, özellikle ürünlerin bayiler tarafından münhasıran Kurtalan
Çimento'dan tedarik edilmesini düzenleyerek, bayinin sözleşme konusu
ürünleri başka bir teşebbüsten sağlamama yükümlülüğü altına girmesine yol
açmaktadır. Sözleşme kapsamında ayrıca teslimat, ödeme şekli, fesih şartları
gibi bayilik ilişkisini düzenleyen standart hükümler de bulunmaktadır.
Bu çerçevede, Kurtalan Çimento ile bayileri arasında imzalanan
Sözleşme’nin, 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesi bakımından değerlendirilmesi
gereken maddelerine aşağıda yer verilmiştir:
“Madde 4- Fiyat ve Satış Akdinin Oluşması:
Kurtalan Çimento satış bölgesindeki yetkili satıcının tüketim yeri maliyet
fiyatını ve fabrika çıkış fiyatını tespitte yetkilidir…
Madde 5.2- Yetkili satıcı, münhasıran bayilik sözleşmesinin gereği
münhasıran Kurtalan Çimento’nun ürünlerini satabilir. İş bu yükümlülüğünü
bertaraf etmek amacıyla dahi muvazaalı işlemlerde bulunamaz. Yetkili satıcı
sözleşmenin 2. maddesinde belirtilen yeniden satış amaçlı torbalı ve dökme
çimentoyu sadece Kurtalan Çimento’dan alır. 3. şahıslardan her ne şekilde
olursa olsun satın alamaz ve bulunduramaz…
Madde 10- Süre:
İş bu anlaşma ... tarihine kadar geçerlidir. Bu süre sonunda sözleşme hiçbir
ihtar ve hükme hacet kalmaksızın kendiliğinden sona erecektir…
Madde 13.2 - d) Yetkili satıcının kendisine belirlenen bölgelerin dışında
muvazaalı biçimde veya aktif olarak çimento satması halinde ve bunun
belirlenmesi durumunda, Kurtalan Çimento, yetkili satıcının tahsisini iptal
etmeye tamamen yetkilidir...
Madde 14.2.- Yetkili satıcı, Kurtalan Çimento Fabrikasından başka fabrikaların
ürettiği çimentoyu kesinlikle bölgesinde satmayacaktır…
Madde 14.5. Yetkili satıcının kendisine tahsis edilen bölgeler dışına muvazaalı
biçimde veya aktif olarak çimento sattığının tespiti halinde beher kamyon için
20.000.000.000- (yirmimilyar) TL. ceza ödeyecektir. Bunun üç defa
tekrarlanması halinde ise kendisine tahsis edilen satış bölgesi başka bir yetkili
satıcıya verilecek olup sözleşmesi feshedilecektir”.
H.3.1. Menfi Tespit Değerlendirmesi
Bildirime konu Sözleşme’ye;
- 5.2. maddesi ile tek elden satın alma yükümlülüğü,
04-01/9-6
5
- 5.2. ve 14.2 maddeleri ile sözleşme süresi boyunca rekabet yasağı
getirilmesi nedeniyle menfi tespit belgesi verilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
H.3.2. Muafiyet Değerlendirmesi
Tarafların başvurularının muafiyet bildirimi olarak da değerlendirilmesi
talepleri doğrultusunda, anılan Sözleşme 2002/2 sayılı Tebliğ ve bireysel
muafiyet koşulları açısından incelenmiştir.
H.3.2.1. Sözleşme'nin 2002/2 sayılı Tebliğ Açısından Değerlendirilmesi
Kurtalan Çimento ile bayileri arasında akdedilen Sözleşme, dağıtım zincirinin
farklı seviyelerinde bulunan teşebbüslerin, malların yeniden satımı amacını
(dikey anlaşma) taşıması nedeniyle 2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi
kapsamındadır.
Anlaşmaları 2002/2 sayılı Tebliğ’in kapsamı dışına çıkaracak olan hükümler,
Tebliğ'in 4. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan Tebliğ maddesinin (b) bendine
göre; “...alıcının sözleşme konusu mal veya hizmetleri satacağı bölge veya
müşterilere ilişkin kısıtlamalar getirilmesi” halinde Tebliğ ile tanınan
muafiyetten yararlanılamamaktadır. İlgili maddede bu kısıtlamanın dört
istisnası öngörülmüştür. Buna göre bir anlaşma, aşağıda yer alan koşulları
taşıması halinde de muafiyetten yararlanabilecektir:
“1) Alıcının müşterilerince yapılacak satışları kapsamaması kaydıyla,
sağlayıcı tarafından kendisine veya bir alıcıya tahsis edilmiş münhasır bir
bölgeye ya da münhasır müşteri grubuna yapılacak aktif satışların
kısıtlanması,
2) Toptancı seviyesinde faaliyet gösteren alıcının son kullanıcılara
yönelik satışlarının kısıtlanması,
3) Bir seçici dağıtım sistemi üyelerinin yetkili olmayan dağıtıcılara satış
yapmalarının kısıtlanması,
4) Birleştirilmek amacıyla tedarik edilen parçaların söz konusu olması
halinde, alıcının bunları üretici konumundaki sağlayıcının rakiplerine
satmasının kısıtlanması”.
Tebliğ’in 4(b)(1) maddesi, bir anlaşmanın grup muafiyetinden yararlanabilmesi
için, aktif satışların hangi koşullar altında yasaklanabileceğini
düzenlemektedir. Dolayısıyla, münhasır bir bölge tespiti söz konusu ise, bu
münhasır bölgeye diğer bölgelerden aktif satış yapılması
yasaklanabilmektedir.
Münhasırlık ile aktif satış yasağı uygulamasının hangi şartlar altında 2002/2
sayılı Tebliğ kapsamında değerlendirileceği 2002/2 sayılı Tebliğ’in
Açıklanmasına İlişkin Kılavuz’un 2.2. maddesinde; "Alıcıların satış yaptığı
04-01/9-6
6
bölge veya müşteri grubunun münhasır olarak değerlendirilmesi için, o bölge
veya müşteri grubuna sadece tek bir alıcının veya sadece sağlayıcının
kendisinin aktif olarak satış yapıyor olması gerekmektedir. Başka bir ifadeyle,
belirli bir bölgeye veya müşteri grubuna aktif olarak satış yapan teşebbüs
sayısı iki veya daha fazla ise o bölge veya müşteri grubu artık münhasır
değildir. Bu tür “serbest” bölge veya müşteri grubundaki müşterilere herhangi
bir alıcı dilediği gibi aktif olarak satış yapabilmelidir. Örnek vermek gerekirse,
sağlayıcı konumundaki bir teşebbüs ürünlerini Ankara ili sınırları dahilinde
sadece iki teşebbüse verme yükümlülüğü altına girer ve müşterileri bölge
veya müşteri tipi olarak bu iki alıcı arasında paylaştırmaz ise, bu tür bir
anlaşmanın grup muafiyetinden yararlanabilmesi için diğer bölgelerdeki
satıcıların Ankara bölgesine yapacakları aktif veya pasif satışların
engellenmemesi gerekmektedir." şeklinde açıklanmıştır. Söz konusu madde
uyarınca, alıcıların satış yaptığı bölge veya müşteri grubunun münhasır olarak
değerlendirilebilmesi için, o bölge veya müşteri grubuna sadece tek bir
alıcının veya sadece sağlayıcının aktif olarak satış yapıyor olması
gerekmektedir.
Bu çerçevede, Kurtalan Çimento’nun bayileri ile akdetmiş olduğu
Sözleşme’de, bayilere tahsis edilmesi gereken münhasır bölgelerin nereler
olduğuna ilişkin herhangi bir hükmün yer almaması, dolayısıyla münhasır
bölgelere ilişkin belirsizliğin bulunması nedeniyle bayilerin satış yapacağı
münhasır bölgelerin kesişmesine yol açılacak ve aynı münhasır bölge
içerisinde birden fazla bayinin satış yapmasına neden olunabilecektir. Nitekim
Kurtalan Çimento'nun bayi listesi incelendiğinde, bu durumu doğrulayacak
şekilde Kurtalan, Siirt, Diyarbakır ve Siverek bölgelerinde birden fazla bayinin
yerleşimi bulunduğu görülmüştür.
Rekabeti kısıtlayıcı nitelikte münhasırlığa ilişkin hükümler içeren anlaşmalar,
belirli bir bölgede sadece bir dağıtıcı olması halinde dağıtım ağında ve
markalar arası rekabette etkinliğin arttığı, malın pazara sunumu ve satışında
sağlanan faydaların hem tüketicileri hem de teşebbüsleri olumlu etkilediği
gerekçesiyle grup muafiyeti kapsamında değerlendirilmektedir.
Bu nedenle, anlaşmada yer alan münhasırlık hükmü ile elde edilmesi
düşünülen yararların, münhasırlığın en temel unsuru olan “münhasır bölge
tanımlarının” eksik olması sebebiyle sağlanamayacağı ve münhasırlığın
bulunmadığı bu gibi durumlarda, aktif satışların yasaklanmasının da mümkün
olmadığı kanaatine varılmıştır. Bu çerçevede, münhasırlık koşulu yerine
getirilmeden, Sözleşme’nin 13.2.(d) ve 14.5. maddeleri uyarınca aktif
satışların yasaklanmasının, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4(b)(1) maddesine aykırı
olması nedeniyle, Sözleşme'nin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında
değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.
Diğer yandan, Sözleşme'nin 4. maddesinde "Kurtalan Çimento satış
bölgesindeki yetkili satıcının tüketim yeri maliyet fiyatını ve fabrika çıkış
fiyatını tespitte yetkilidir.” ifadesi yer almaktadır. 9. maddede ise satış şekilleri,
“fabrikada yetkili satıcı vasıtasında” ve “şantiyede (kullanma yeri) teslim”
olarak ayrılmış, mal bedelinin söz konusu teslim şekillerine göre Kurtalan
Çimento tarafından belirleneceği düzenlenmiştir. "Tüketim yeri maliyet fiyatı"
04-01/9-6
7
ve "fabrika çıkış fiyatı" kavramlarının sırasıyla, şantiye ya da kullanım yeri
teslim fiyatına ve fabrikada yetkili satıcı vasıtasında teslim fiyatına tekabül
ettiğini ileri sürmek mümkün olmakla birlikte, dosya mevcudu bilgilerden,
Sözleşme'nin 4. maddesi ile Kurtalan Çimento tarafından bayinin satış
fiyatının tavsiye niteliğinde bayiye bildirileceğinin ifade edildiği ve dolayısıyla
maddede yer alan "tüketim yeri maliyet fiyatı" kavramının bayi satış fiyatı
olarak yorumlandığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, "Tüketim yeri maliyet fiyatı"
kavramına atfedilen anlam dikkate alındığında, lafzına yukarıda yer verilen
maddeler ile başvuruda ifade edildiği gibi bayiye tavsiye fiyat bildirilmediği,
aksine bayinin satış fiyatının tespit edilmek istendiği sonucuna varılmaktadır.
Ancak, incelemeler devam ederken Kurtalan Çimento, Sözleşme’nin 4.
maddesini “Kurtalan Çimento, çimento fabrikası çıkış fiyatını tesbite tam,
tüketim yeri maliyet fiyatını ise tavsiye niteliğinde belirlemeye yetkilidir...”
şeklinde değiştirdiğini bildirmiştir.
Öte yandan, Sözleşme'nin 5.2. ve 14.2. maddesi ile getirilen rekabet
sınırlamasının grup muafiyeti kapsamında olup olmadığının tespiti
bakımından Sözleşme'nin süresi önem arz etmektedir. Dosya mevcudu
bilgilerden, Sözleşme süresinin bir yıl olarak düzenlendiği ve rekabet etmeme
yükümlülüğü süresinin beş yılı aşmadığı, bu nedenle grup muafiyeti
kapsamında bulunduğu anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, münhasırlığa ilişkin koşullar yerine getirilmeden aktif satışların
yasaklanması sebebiyle bildirime konu Sözleşme'nin, 2002/2 sayılı Tebliğ'in
kapsamında grup muafiyetinden yararlanamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
H.3.2.2. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
4054 sayılı Kanun’un 5. maddesine göre, ilgililerin talebi üzerine, Kanun’da
aranan şartların tamamının varlığı halinde, teşebbüsler arası anlaşma, uyumlu
eylem ve teşebbüs birliği kararları, Kanun’un 4. maddesi hükümlerinin
uygulanmasından muaf tutulabilir. Kanun’un 5. maddesine göre, muafiyet
verilebilmesi için gereken koşullar şunlardır:
a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme ve
iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması,
b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması,
c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,
d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu
olandan fazla sınırlanmaması.
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde; anılan Sözleşme’yi 2002/2 sayılı Tebliğ
kapsamı dışına çıkaran münhasırlık söz konusu olmadan aktif satışların
yasaklanması hususunun, bireysel muafiyet koşulları çerçevesinde de
incelendiği ve münhasırlığa ilişkin olarak öngörülen şartların tam olarak yerine
getirilmeden aktif satışların yasaklanması sebebiyle başvuru konusu
04-01/9-6
8
Sözleşme’yi 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamından çıkaran söz konusu rekabet
kısıtlamalarına, 4054 sayılı Kanun’un 5. maddesi uyarınca bireysel muafiyet
de verilemeyeceği kanaatine varılmıştır.
H.3.3. Sözleşme’nin Süresine İlişkin Değerlendirme
Anılan rekabet kısıtlamalarını içeren Sözleşme’nin süresine ilişkin hüküm, “İş
bu anlaşma ... tarihine kadar geçerlidir. Bu süre sonunda sözleşme hiçbir ihtar
ve hükme hacet kalmaksızın kendiliğinden sona erecektir.” şeklinde olup,
başvuruda, boş olan tarih kısmında 31.12.2002 tarihinin bulunduğu ifade
edilmektedir. Bu doğrultuda, bir yıllık olarak düzenlendiği belirtilen
Sözleşme'nin 2002 yılı başında imzalandığı anlaşılmaktadır.
Ancak söz konusu Sözleşme’nin içerdiği hükümler dolayısıyla, 2002/2 sayılı
Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden ve aynı sebeple 4054 sayılı Kanun’un
5. maddesinde öngörülen bireysel muafiyetten yararlanamadığı dikkate
alınarak, 4054 sayılı Kanun’un 10. maddesi ile öngörülen bildirim
yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle Kurtalan Çimento’ya ve
bildirim yükümlülüğünün bulunduğu tarihte yönetim organlarında görev
alanlara para cezası uygulanması gerektiği kanaatine ulaşılmıştır.
I- SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; Kurtalan Çimento
Sanayi Ticaret A.Ş ile bayileri arasında imzalanan “Münhasır Bayilik
Sözleşmesi” ile ilgili olarak;
1-Sözleşme'nin;
- 5.2. maddesi ile tek elden satın alma yükümlülüğü,
- 5.2. ve 14.2 maddeleri ile Sözleşme süresi boyunca rekabet yasağı
getirilmesi nedeniyle menfi tespit belgesi verilemeyeceğine,
2- Sözleşme'nin 13.2.(d) ve 14.5 maddeleri ile, 2002/2 sayılı Tebliğ ve 2002/2
sayılı Tebliğ’in Açıklayıcı Kılavuzu’nda yer alan ve münhasırlığa ilişkin olarak
öngörülen hususlar tam olarak yerine getirilmeden aktif satışların
yasaklanması nedeniyle 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden
yararlanamadığına,
3- Sözleşme ile getirilen dağıtım sisteminin, 4054 sayılı Kanun’un 5.
maddesinde sayılan koşulları karşılamaması nedeniyle, sözleşmeyi grup
muafiyeti kapsamından çıkaran rekabet kısıtlamalarına, bireysel muafiyet
verilmesinin de mümkün olmadığına,
4- 4054 sayılı Kanun’un 10. maddesi ile öngörülmüş olan bildirim
yükümlülüğünün yerine getirilmemiş olduğu anlaşıldığından, Kurtalan Çimento
Sanayi Ticaret A.Ş.’ye aynı Kanun’un 16. maddesinin birinci fıkrasının (c)
bendi ve 2004/1 sayılı Tebliğ uyarınca, 2.970.794.000 (ikimilyardokuz
yüzyetmişmilyonyediyüzdoksandörtbin) TL. para cezası uygulanmasına,
04-01/9-6
9
5- 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesi üçüncü fıkrası uyarınca, önceki
maddede belirtilen bildirim yükümlülüğünü yerine getirmemekten dolayı ilgili
teşebbüse verilecek cezanın yüzde onu oranında olmak üzere söz konusu
teşebbüste bildirim yükümlülüğünün bulunduğu tarihte yönetim organlarında
görev alan Nihat ÖZDEMİR, M. Sercan BACAKSIZ, Hikmet HATİNOĞLU,
Ahmet ÖZDEMİR ve Bahattin ÖZDEMİR'e ayrı ayrı 297.079.400
(ikiyüzdoksanyedimilyonyetmişdokuzbindörtyüz) TL. para cezası verilmesine,
6- Sözleşme’nin grup muafiyetinden yararlanabilmesini mümkün kılacak
değişikliklerin 60 gün içerisinde yapılarak Rekabet Kurumu’na bildirilmesine;
Kurulumuzca gerekli görülen düzeltmeler yapılmadan uygulamaya devam
edilmesi halinde haklarında soruşturma açılacağının ve aynı Kanun'un 16 ve
17. maddeleri uyarınca işlem yapılacağının taraflara bildirilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy