REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARAR TUTANAĞ I
Dosya No. :D1/2/M.Ö.-98/8
Karar No. :70/533-87
Karar Tarihi :18.06.1998
Taraflar :Ege Eczac ı lar Vakf ı
TEB 6.Bölge Samsun Eczac ı Odas ı
İ laç ve Kimya Endüstrisi İ sverenler
Sendikas ı ( İ E İ S)
Bildirimde Bulunan : Ege Eczac ı lar Vakf ı
TEB 6.Bölge Samsun Eczac ı Odas ı
Dosya Konusu: İ laç ve Kimya Endüstirisi İşverenler Sendikas ı
Yönetim Kurulu'nun 19.12.1997 tarih ve 102 say ı l ı Karar ı 'n ı n
4054 say ı l ı Kanun'u ihlal edip etmedi ğ i.
Karar ı Veren Kurul Üyeleri: Prof.Dr.Ayd ı n AYAYDIN (Başkan),
Prof.Dr.Tamer MÜFTÜOĞLU (II.Başkan), Bahaddin ELÇ İ , Mehmet
Zeki UZUN, Salih Zeki BENGÜ, Ayd ı n EMRE, Sad ı k KUTLU,
İ smet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK.
Toplant ıya Kat ı lmayanlar (mazeretli):Kemal EROL.
Raportörler:Murat ÖZEYRANOĞLU, Şahin YAVUZ, E. Cenk
GÜLERGÜN.
Ege Eczac ı lar Vakf ı Başkan ı Eczac ı Levent KAVACIK' ı n
11.02.1998 ve Türk Eczac ı lar Birliğ i 6.Bölge Samsun Eczac ıOdas ı Başkan ı Eczac ı Gönül BERKER'in 13.02.1998 tarihli ş ikayet
başvurular ı nda, İ laç ve Kimya Endüstrisi İşverenler Sendikas ı( İ E İ S) Yönetim Kurulu taraf ı ndan imza alt ı na al ı narak Ecza
Depolar ı Derneğ i ve Tüm Eczac ı lar Üretim, Temin, Da ğı t ı m
^^^^^^
(70/533-87 )
a
( İ E İ S) Yönetim Kurulu taraf ı ndan imza alt ı na al ı narak Ecza
Depolar ı Derneğ i ve Tüm Eczac ı lar Üretim, Temin, Dağı t ı m
Kooperatifleri Birliğ i (TEKB)'ne gönderilen ve 01.01.1998 tarihinde
uygulanmaya konulan protokol ile;
- İ laç üreticisi firmalar ı n sat ış vadelerinin k ı s ı tlanarak tek tip
hale getirildiğ i,
- İ laç sektöründe mal fazlas ı olarak bilinen uygulamaya ürün
baz ı nda %10 s ı n ı r ı konuldu ğ u,
- İ laç üreticisi firmalarca ilaç da ğı t ı m kanallar ı na (ecza
depolar ı na) y ı l soonunda sat ış performans ı baz ı nda verilen ciro
iskontosu (prim) ile birlikte toplam iskontonun (pe ş in iskontosu
dahil) %10'u a şmamas ı n ı n istendiğ i,
-Öngörülen şartlara uygun çal ışmayan ve firmalar ı n
mutabakat ı d ışı nda kampanyalar ve sat ış koşullar ı düzenleyen
dağı t ı m kanallar ı ile (ecza depolar ı ile) çal ışmas ı koşulu getirildiğ i ^
öne sürülerek, sözkonusu Protokolün 4054 say ı l ı Rekabetin
Korunmas ı Hakk ı nda Kanun'un 4'üncü maddesi kapsam ı nda
rekabeti engelleyici, bozucu yada s ı n ı rlay ı c ı nitelikte bir teşebbüs
birliğ i karar ı olduğu hususlar ı na yer verilmesi üzerine düzenlenen
30.03.1998 tarih ve D1/1/M.Ö.-98/5 say ı l ı İ lk İ nceleme Raporu'nda
özetle; ilgili ürün piyasas ı olan ilaç sektörünün ya şamsal öneme
sahip olmas ı ve rekabet kurallar ı na ayk ı r ı hükümler içerdiğ i
anlaşı lan sözkonusu protokolün uygulama sonuçlar ı n ı n tespit
edilerek değerlendirilmesinin, ancak ilgili piyasaya yönelik
yap ı lacak bir inceleme ile mümkün olabilece ğ i ifade edilmiş ve
sonuç olarak, Protokolün 4054 say ı l ı Kanun'a ayk ı r ı hükümler
ta şı mas ı nedeniyle, önara şt ı rma aç ı lmas ı na ihtiyaç duyuldu ğ u
belirtilmi ştir. Raporda yer alan bu önerinin, Rekabet Kurulu'nun
01.04.1998 tarih ve 60 say ı l ı toplant ı s ı nda 6' ı nc ı s ı ra no'lu gündem
maddesi ile görü şülerek 449-67 say ı l ı Kurul karar ı ile 4054 say ı l ı
Kanun'un 40/1'inci maddesi uyar ı nca soru şturma aç ı lmas ı na gerek
olup olmad ığı n ı n tespiti için önaraşt ı rma yap ı lmas ı na karar
verilmesi üzerine, ayn ı Kanun'un40/3'üncü maddesi uyar ı nca,
Raportörler Murat ÖZEYRANOĞLU, Şahin YAVUZ ve E.Cenk
GÜLERGÜN taraf ı ndan yap ı lan önaraşt ı rma sonucunda
düzenlenen 08.06.1998 tarih ve D1/2/M.Ö.-98/8 say ı l ı Önaraşt ı rma
Raporu'nu da içeren 15.06.1998 tarih ve REK.0.05.00.00-39 say ı l ı
Başkanl ı k önergesi gündemin ilk s ı ras ı nda ele al ı nm ışt ı r.
Önaraş t ı rma Raporu'nda yer verilen aç ı klamalar ve
değerlendirmeler ışığı nda yap ı lan görüşmeler sonucunda;
(70/533-87 )
1-a) İ laç ve Kimya İşverenleri Sendikas ı ( İ E İ S) Yönetim
Kurulu'nun 19.12.1997 tarihinde alm ış olduğu teşebbüs birliğ i
karar ı n ı n ve ayn ı ilgili ürün pazar ı nda İ E İ S, Türkiye İ laç Sanayi
Derneğ i (T İ SD) ve Yerli İ laç Sanayicileri Derneğ i (Y İ SD) taraf ı ndan
imza alt ı na al ı nan teşebbüs birlikleri karar ı n ı n (protokol), 4054
say ı l ı yasan ı n 4'üncü maddesinde yeralan "Belirli bir mal veya
hizmet piyasas ı nda doğ rudan veya dolayl ı olarak rekabeti
engelleme, bozma yada k ı s ı tlama amac ı n ı taşıyan veya bu etkiyi
doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan te şebbüsler aras ı
anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar
ve eylemleri, hukuka ayk ı r ı ve yasakt ı r." Hükmüne ayk ı r ı l ı k teşkil
ettiğ i ve ayr ı ca, birlikte hakim durumda bulunan İ E İ S, T İ SD ve
Y İ SD teşebbüs birliklerinin, sözkonusu karar ı uygulamalar ı , ayn ı
zamanda bu hakim durumlar ı kötüye kulland ı klar ı , dolay ı s ı yla ayn ı
yasan ı n 6'nc ı maddesinde yeralan hükmü ihlal ettikleri '
anla şı ld ığı ndan; İ E İ S, T İ SD ve Y İ SD teşebbüs birlikleri hakk ı nda,
4054 say ı l ı yasan ı n 41'inci maddesi uyar ı nca SORUŞTURMA
aç ı lmas ı na;
b)Soruşturman ı n, İ kinci Ba şkan Prof.Dr. Tamer
MÜFTÜOĞLU başkanl ığı nda ve yeterli say ı da Uzman/Uzman
Yard ı mc ı s ı eli ile yürütülmesine;
c) İ lgili taraf ı n savunmas ı n ı n istenmesine; bu soru şturma ile
ilgili i ş lemler s ı ras ı nda, 4054 say ı l ı yasan ı n 14, 15, 16 ve 17'nci
maddeleri ve ilgili di ğer maddeleri göz önünde bulundurulmas ı na
ve bu maddeler ile ilgili olarak Ba şkanl ığa ve Soruşturma Heyetine
yetki verilmesine,
OYB İ RL İĞİ ile;
2-a) İ E İ S Yönetim Kurulu taraf ı ndan 19 Aral ı k 1997 tarihinde al ı nan
karar ı n, 4054 say ı l ı Kanun'un 10 uncu maddesinin 1 nci f ı kras ı nda
yer alan "4 üncü madde kapsam ı na giren anlaşma, uyumlu eylem
ve kararlar al ı nd ı klar ı tarihten itibaren bir ay içinde Kurula
bildirilir..." hükmü gere ğ ince, an ı lan Karar ı n söz konusu maddede
öngörülen süre içinde bildirilmemesinden dolay ı , ayn ı Kanun'un
" İ dari Para Cezalar ı "n ı düzenleyen Üçüncü Bölümünün " İ dari Para
Cezalar ı " baş l ı kl ı 16 nc ı maddesinde "Kurul...4 üncü madde
kapsam ı na giren anla şma, uyumlu eylem ve kararlar ı n süresi
içinde bildirilmemesi halinde üç milyar yüz milyon lira (1998/1 say ı l ı
Tebliğ ile değ iş ik), ... Para cezas ı verir." hükmü gereğ ince
teşebbüs birli ğ i niteliğ indeki İ laç ve Kimya Endüstrisi İşverenler
Sendikas ı 'na (Talatpaşa Cad. No:98/B 80640 Gültepe/ İ STANBUL)
3,100,000,000 TL idari para cezas ı verilmesine OYÇOKLUĞU ile;
^ 3/`^ 1,^^ ^" ^ -^ ^`^^'^ A^^^ ' i`^ ^ ` ^ l ' z ^ ^-,
^ ` \^ .., ^^^ ^ ^
(70/533-87 )
.
b)Ayn ı maddenin üçüncü f ı kras ı nda yer alan "Tüzelkiş iliğ i olan
teşebbüs ve teşebbüs birliklerinin birinci f ı krada belirtilen para
cezalar ı na çarpt ı r ı lmalar ı halinde, bu tüzel kiş iliğ in yönetim
organlar ı nda görev alan gerçek ki ş ilere de şahsen verilen cezan ı n
yüzde onuna kadar ayr ı ca para cezas ı uygulan ı r." hükmü
dolay ı s ı yla, söz konusu 102 say ı l ı Karar ı n al ı nd ığı tarihte, İ E İ S
Yönetim Kurulu'nda görev alan;
Kaya Turgut (Yönetim Kurulu Ba şkan ı ),
Fako İ laçlar ı A.Ş ., Büyükdere Cad. No:205
Levent/ İ STANBUL
- Bülent Eczac ı başı (Yönetim Kurulu Ba şkan Vekili),
Eczac ı başı İ laç San. ve Tic. A.Ş ., Büyükdere Cad.
No:185 Levent/ İ STANBUL
Türksel Ataöv (Üye),
Hoechst Marion Roussel San. ve Tic. A. Ş ., Davutpaşa
Cad. No:145 Topkap ı / İ STANBUL
Erman Atasoy (Üye),
Novartis Ürünleri A.Ş ., Büyükdere Cad. No:215
4. Levent/ İ STANBUL
Murat Barlas (Üye),
Liba Laboratuvarlar ı A.Ş ., Otağ Tepe Cad. 5 Kavac ı k
Anadoluhisar ı / İ STANBUL
- Nezih Barut (Üye),
Abdi İ brahim İ laç San. ve Tic. A. Ş ., Kore Şehitleri Cad.
19 Zincirlikuyu/ İ STANBUL
- Muhtar Tanr ı över (Üye),
GlaxoWellcome İ laçlar ı San. A. Ş ., Y ı ld ı z Posta Cad.
No:52 K.8 Esentepe/ İ STANBUL
- Faruk Yöneyman (Üye),
Roche Müstahzarlar ı San. A. Ş ., Büyükdere Cad.
No:181 Levent/ İ STANBUL
- Faik Somer (Üye),
Merck Sharp&Dohme İ laçlar ı Ltd. Şti., Gazeteciler
Mah. Yazarlar Sok. No:30 80300 Esentepe/ İ STANBUL
Q-ı^7ı1; ^^^^ .^
,. 1, ,1 ^i^
^ ' L^^^ , . ^
1 \ ,= ^
^^ \^^^^!^ ^ ^^^.
(70/533-87 )
.
adl ı sah ı slara, yukar ı daki ceza miktar ı n ı n (3,100,000,000 TL)
yüzde onu olan miktarda herbirine ayr ı ayr ı (310.000.000.- TL.)
para cezas ı verilmesine OYÇOKLUĞU ile
karar verilmi ştir.
Başkan
,
Prof.Dr.Ayd ı n AYAYDIN
S a ['.ıS^Cw^ ^ ı^M L.n^..^v' ^
^
ıse .:1^b^I' ^ ^,
^, \
II.Başkan
Prof.Dr.Tamer MÜFTÜOĞLU
(2-b md.'ne karşı oy)
^ ^ ^`^^--^ ,Bahaddin ELÇ İ
-t°^M.Zeki UZUN Salih eki BEN^Ü
(2-a,b md.'ne karşı oy) (2-b md.'ne kar şı oy)
f.;- ayd ın ^MRE
(2-b md.'ne karşı oy)
^ ^^
İ smet CAN^ÜRK ^^'`'^,.^, Nejdet KARACEHENNEM
(2-a md.'ne kar şı oy)
Must^PAR^AK
(2-a,b md.'ne karşı oy)
^^^^^^^j (mazeretli)
Sad ı k KUTLU Kemal EROL
s
ı ^ ^n^ ^ ^^ l^. O^ lJy^ ^-C^/^^'3-^ i-
REKABET KURULU BAŞKANLIĞ I'NA
(MUHALEFET ŞERH İ )
Dosya münderecat ı na göre, İ laç ve Kimya Endüstrisi
İşverenler Sendikas ı na 4054 say ı l ı Kanun'un 16. maddesi
gereğ ince asgari had olan 3.100.000.000 TL. idari para cezas ı
verilmiş olup, .
İ laç ve Kimya Endüstrisi İşverenler Sendikas ı Yönetim
Kurulu'nda görev alan Kaya TURGUT, Bülent ECZACIBA Ş I,
Türksel ATAÖV, Erman ATASOY, Murat BARLAS, Nezih BARUT,
Muhtar TANRIÖVER, Faruk YÖNEYMAN, Faik SOMER adl ı ..
şah ı slara da ayr ı ayr ı yukar ı daki ceza miktar ı n ı n asgari haddi
olarak %1'e tekabül eden 31.000.000 TL. ceza verilmesi
gerekeceğ i kanaatini ta şı d ığı mdan Kurul karar ı na iştirakim
mümkün olamam ışt ı r. 18.06.1998
Sayg ı lar ı mla,
Mehmet Zeki UZUN
Kurul Üyesi
REKABET KURULU BAŞKANLIĞ I'NA
KARŞ I OY GEREKÇES İ
(Kurul'un 18.06.1998 tarih, 70/533-87 say ı l ı karar ı n ı n 2-b maddesi ile ilgili)
İ laç ve Kimya Endüstrisi İşverenler Sendikas ı ( İ E İ S) Yönetim
Kurulu'nun 19.12.1997 tarih ve 102 say ı l ı karar ı n ı n 4054 say ı l ı
Kanunu ihlal edip etmediğ inin incelendi ğ i ve tart ışı ld ığıÖnara ş t ı rma Raporu'nun görü şüldüğü Rekabet Kurulu'nun
18.06.1998 tarih, 70/533-87 say ı l ı karar ı n 2-b maddesinde;
İ E İ S Yönetim Kurulu Üyesi olan dokuz şahs ı n isim ve
adresleri belirtilerek bu şah ı slara 4054 yasan ı n 16.maddesi gereğ i
olarak, sendika hükmi şahsiyetine uygulanan (3.100.000.000.- TL.)
cezan ı n yüzde onu olan miktarda herbirine (310.000.000.- TL.)
para cezas ı verilmesine oyçokluğu ile karar verildi ğ i ifadesi yer
alm ışt ı r.
4054 16.maddesinin ilgili bendinde "Tüzelki ş iliğ i olan
teşebbüs ve teşebbüs birliklerinin birinci f ı krada belitilen para
cezalar ı na çarpt ı r ı lmalar ı halinde, bu tüzelki ş iliğ in yönetim
. organlar ı nda görev alan gerçek ki ş ilere de şahsen verilen cezan ı n
yüzde onuna kadar ayr ı ca para cezas ı uygulan ı r. Kurul, para
cezas ı na karar verirken, kast ı n varl ığı , kusurun ağı rl ığı , ceza
uygulanan teşebbüsün veya teşebbüslerin pazar içindeki gücü ve
muhtemel zarar ı n ağı rl ığı gibi unsurlar ı dikkate al ı r." denilmektedir.
Şah ı slara uygulanan bahis konusu cezalar, ayn ı maddenin
diğer f ı kra ve bentlerinde belirtilen idari para cezalar ı gibi maktu(kesin, belirli) olmay ı p takdire dayal ı cezalard ı r. Metinde takdirin
nas ı l uygulanaca ğı da ayr ı ca belirtilmiştir. Takdire dayal ı cezan ı n
uygulanabilmesi için şah ı slar ı n durum ve pozisyonlar ı hakk ı nda
yeterli bilgi ve bulgu, Önaraşt ı rma Raporu'nda görülmemektedir.
Bu durum karşı s ı nda, İ E İ S Yönetim Kurulu üyelerine ayr ı ayr ı
isnat edilen suç belirtilerek savunmalar ı istenilmeliydi. Bu lazimeye
riayet edilmediğ ine göre uygulanan cezan ı n, en üst s ı n ı r (yüzde
on) değ il en alt s ı n ı r olmas ı gerektiğ i düşünce ve kanaatinde
olduğumu bu nedenlerle ilgili Kurul Karar ı 'n ı n 2-b maddesine karşı
oy kulland ığı m ı sayg ı ile arz ederim.
01.07.1998
Ayd ı n^/IRE
Kurul Üyesi
MUHALEFET ŞERH İ
REKABET KURULU BAŞKANLIĞ I'NA
Rekabet Kurulu'nun 18.06.1998 tarih, 70/533-87 say ı l ı
karar ı n ı n 2-a maddesine a şağıda belirttiğ im nedenlerle karşı oy
kullan ı lm ışt ı r.
1-Kurul, önara şt ı rma safhas ı sonunda, iddialar ı önemli
bulunduğu takdirde, soru şturma aç ı lmas ı na karar vermektedir.
Soruşturma aç ı lmas ı na dair karar, ara karar niteliğ indedir.
Soruşturma aşamas ı nda soru şturma heyeti iki önemli noktay ı ,
irdeleyecekdir. Birincisi, eylemin 4'üncü madde kapsam ı na girip
girmediğ i, ikincisi ise eylemin neticeleri yani örne ğ in eylem 4'üncü
madde kapsam ı na girmekte ise muafiyet verilip verilmeyece ğ i veya
eski hale getirilip getirilmeyeceğ i araşt ı r ı lacakt ı r.
4054 say ı l ı Rekabetin Korunmas ı Hakk ı nda Kanun'un 16'nc ı
maddesinin (c) paragraf ı nda; "......4'üncü madde kapsam ı na giren
anlaşma, uyumlu eylem ve kararlar ı n süresi içinde bildirilmemesi
halinde...... milyon lira para cezas ı verilmesi" öngörülmüştür.
Bu maddeye göre ceza verilebilmesi için; anla şma, uyumlu
eylem ve karar ı n 4'üncü madde kapsam ı na girmesi, yani do ğ rudan
ve dolayl ı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da k ı s ı tlama amac ı
ta şı mas ı veya bu etkiyi doğurmas ı veya doğurabilecek nitelikte
olmas ı gerekmektedir.
Eylemin bu nitelikte olup olmad ığı , soruşturma aşamas ı n ı
müteakip karar safhas ı nda belli olacakt ı r. Kurul, soruşturma
raporuna istinaden eylemin 4'üncü madde kapsam ı nda "hukuka
ayk ı r ı ve yasak" olup olmad ığı na karar verecektir. Bu karar ı n
al ı nmas ı üzere, 6'nc ı maddenin (c) paragraf ı ndaki koşul
gerçekleşmiş olacakt ı r.
Bu nedenle, 16'nc ı maddenin örneğ in (a) ve (b)
paragraflar ı na göre herhangi bir a şamada ceza verilebileceğ i tabi
olmakla beraber, (c) paragraf ı na göre soruşturman ı n sonunda
ceza verilmesi yoluna gidilmesinin uygun olaca ğı n ı
düşünmekteyim.
2-Bilindiğ i üzere önara şt ı rmay ı takiben soruşturma ve
soruşturmay ı takiben de karar safhas ı iş lemektedir. Kurulumuzun ,
eylemin 4'üncü madde kapsam ı na girip girmediğ ine dair karar ı n ı ,
önaraşt ı rma sonunda alabileceğ ini kabul edersek (Kurulumuz bu
karar ı yla bu şekilde hareket etmi ştir.) karar safhas ı n ı öne
çekmekle, karar al ı nabilmesi için gerekli keyfiyetler de öne
çekilmiş olacakt ı r. Bu takdirde, 44'üncü maddenin son f ı kras ı
uyar ı nca savunma al ı nmas ı gerekirdi. Çünkü Kurul'un taraflar ı
bilgilendirmedi ğ i ve savunma hakk ı vermediğ i konular ı kararlar ı na
dayanak yapmas ı mümkün bulunmamaktad ı r.
3-Kurulumuz 16'nc ı maddenin (c) paragraf ı uyar ı nca ceza
vermekle, iddia konular ı n ı n 4'üncü madde kapsam ı na girdiğ ini
kabul etmiş olmaktad ı r. Bu takdirde soru şturma aç ı lmas ı karar ı ,
eylemin neticelerini irdelemeye, yani örne ğ in muafiyet verilip
verilmeyeceğ ini araşt ı rmaya yöneliktir.
Sonuç olarak;
a)Soru şturman ı n eylemin 4'üncü madde kapsam ı nda olup
olmad ığı ve bu kapsamda ise muafiyet verilip verilmeyeceğ i ,
hususunda yap ı lmas ı ,
b)Geciktirilmesinde bir sak ı nca olmad ığından, 4'üncü madde
kapsam ı na ilişkin karar ı n hemen al ı nmas ı nda bir zorunluluk
olmamas ı nedeniyle, soru şturma sonunda al ı nmas ı n ı n uygun
olacağı ,
c)Karardan önce savunma hakk ı tan ı nmas ı gerektiğ i,
görüşünde oldu ğumdan; süresinde bildirimde bulunulmamas ı na
ilişkin olarak İ E İ S ve İ E İ S Yönetim Kurulu üyelerine, bu aşamada,
para cezas ı verilmesi hususundaki ço ğunluk karar ı na kat ı lmam
mümkün olamam ışt ı r.18.06.1998
Sayg ı lar ı mla
Nejdet KARACEHENNEM
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy