1/5 Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2024-1-007 (Ortak Girişim) Karar Sayısı : 24-11/173-68 Karar Tarihi : 29.02.2024 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Uğur Bilgehan BURHAN, Can AKA, Habil Arda KEL, Rengin ÜCEL, Tuğba BOLAT C. BİLDİRİMDE BULUNAN : Sabancı Arf İnovasyon ve Ticarileştirme AŞ Temsilcileri: Av. Hakan ÖZGÖKÇEN, Av. Sinan DİNİZ, Av. Ceren SEYMENOĞLU, Av. İsmail ÖZGÜN Ebulula Mardin Cad. Gül Sok. No:2 Maya Park Tower 2 Akatlar34335 Beşiktaş/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Leadport Yazılım Teknolojileri Sanayi ve Ticaret AŞ'nin ortak kontrolünün Sabancı ARF İnovasyon ve Ticarileştirme AŞ aracılığıyla Hacı Ömer Sabancı Holding AŞ tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 30.01.2024 tarih ve 47982 sayılı belge ile intikal eden ve 15.02.2024 tarihli ve 48724 sayılı yazı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 22.02.2024 tarihli ve 2024-1-007/Öİ sayılı Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Yapılan bildirim ile Leadport Yazılım Teknolojileri Sanayi ve Ticaret AŞ (LEADPORT) ortak kontrolünün Sabancı Arf İnovasyon ve Ticarileştirme AŞ (SABANCI ARF) aracılığıyla Hacı Ömer Sabancı Holding AŞ (SABANCI HOLDİNG) tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmiştir. (5) Bildirime konu işlemin temelini (.....) ve (.....) (KURUCULAR), B Grubu Hissedarlar1, SABANCI ARF ve LEADPORT arasında 23.02.2024 tarihinde imzalanması planlanan Pay Sahipleri Sözleşmesi (SÖZLEŞME) oluşturmaktadır. (6) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.” düzenlemesi yer almaktadır. Anılan hüküm uyarınca bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ uyarınca bir devralma işlemi sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün 1 (.....)’den oluşmaktadır.
24-11/173-68 2/6 bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte sağlanması gerekmektedir. (7) Bu çerçevede ilk olarak KURUCULAR ile SABANCI ARF’ın işlem sonrasında LEADPORT üzerinde müştereken belirleyici etkiye sahip olup olmayacağı incelenmiştir. İşlem öncesinde LEADPORT hisselerinin %(.....)’i (.....), %(.....)’u (.....), %(.....)’si (.....) ve kalan %(.....)’i ise diğer hissedarlara ait olup diğer hissedarların her birinin hisse payları %(.....) kalmaktadır. Başvurudan edinilen bilgilere göre; bildirime konu işlem öncesinde LEADPORT, hâlihazırda yönetim kurulu üyelerini birlikte aday gösteren KURUCULAR’ın ortak kontrolündedir. (8) Bildirime konu işlemin gerçekleştirilebilmesi amacıyla imzalanması planlanan SÖZLEŞME uyarınca LEADPORT’un yönetim kurulunun (.....) üyesi A Grubu Hissedarlar olan KURUCULAR tarafından birlikte aday gösterilen kişiler arasından, (.....) üyesi ise C Grubu Hissedar SABANCI ARF tarafından aday gösterilen kişiler arasından şirket genel kurulu tarafından seçilecektir ve LEADPORT yönetim kurulu toplamda (.....) üyeden oluşacaktır. SÖZLEŞME’ye göre yönetim kurulu başkanı (.....) özel bir yetki veya oy hakkı verilmesi öngörülmemektedir. (9) Öte yandan (.....) üyeden oluşacak LEADPORT yönetim kurulunun (.....) üyesinin (.....) tarafından birlikte gösterilecek adaylar arasından seçilecek olması dolayısıyla (.....) yönetim kurulunun çoğunluğuna2 sahip olacaktır. Bu sebeple yönetim kurulunda, (.....)'ın atadığı üyelerden birinin onayı olmaksızın herhangi bir kararın alınması mümkün olmayacaktır. Nihayetinde,(.....)'ın LEADPORT üzerinde kontrol hakkı bulunacaktır. (10) Bunlara ek olarak, SÖZLEŞME kapsamında Ağırlaştırılmış Nisap Konuları tanımlaması yapılarak CEO, CFO ve Kilit Personel’in atanması, yıllık bütçenin onaylanması konularının da bulunduğu yönetim kurulu kararları ağırlaştırılmış karar nisabına bağlanmıştır. SÖZLEŞME’ye göre, Ağırlaştırılmış Nisap Konuları hakkında karar alınabilmesi için, (.....) olan (.....) tarafından gösterilen adaylar arasından seçilen yönetim kurulu üyesinin toplantıda hazır bulunması ve olumlu oyu aranacaktır. Dolayısıyla, (.....) olan (.....)'ın LEADPORT’un stratejik kararları üzerinde veto hakkı bulunmaktadır. (11) Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında işlem sonrası oluşacak yönetim kurulu yapısı ile SABANCI ARF ve KURUCULAR, LEADPORT yönetim kurulunda birlikte hareket ederek hedeflenen ortak kararları alma yetkisine ve stratejik kararlar üzerinde veto hakları elde etme imkânına sahip olacaktır. Bu noktada bildirime konu işlem ortak kontrolün devralınması olup işlem sonucunda kontrol yapısında bir değişikliğin gerçekleşeceği ve LEADPORT’un SABANCI ARF ile KURUCULAR’ın ortak kontrolü altında olacağı değerlendirilmektedir. (12) İşlemin devralma niteliğinde olması için aranan ikinci kriter, üzerinde ortak kontrol tesis edilen işletmenin tam işlevsel ortak girişim olmasıdır. Tam işlevsellik kapsamında, başvuruda LEADPORT’un hâlihazırda ana teşebbüslerinden ayrı bir mevcudiyeti olan, kalıcı ticari faaliyetlere sahip ekonomik olarak bağımsız ve işlevsel bir teşebbüs olduğu, bu nedenle bildirilen işlemin tamamen yeni bir teşebbüs oluşturulması niteliğinde olmadığı belirtilerek tam işlevsel bir ortak girişim olacağı aşağıda sunulan nedenlerle açıklanmıştır: - Ortak girişimin bağımsız olarak faaliyet göstermesi için yeterli kaynaklara sahip olduğu: LEADPORT’un hâlihazırda pazarda faaliyet gösteren bir 2 Bildirime konu işlem kapsamında iletilen cevabi yazıda, (.....) ifade edilmiştir.
24-11/173-68 3/6 teşebbüs olduğu, işlem öncesinde günlük faaliyetleriyle ilgilenen bir yönetiminin mevcut olduğu, mali anlamda ve personel anlamında yeterli kaynaklara ve varlıklara erişim sağlayabildiği ifade edilmiştir. - Ortak girişimin faaliyetlerinin işlem tarafı teşebbüslerin faaliyetlerinin ötesine geçeceği: LEADPORT’un hâlihazırda üçüncü taraflarla ticari ilişkilere girerek faaliyet gösteren bir teşebbüs olduğu ve işlemden sonra da gelirinin büyük ölçüde üçüncü kişilere yapılan satışlardan elde edilmesinin planlanmakta olduğu beyan edilmiştir. - Satış ve sonrası işlemlerde işlem tarafı teşebbüslere bağımlı olmadığı: Yukarıda da belirtildiği üzere LEADPORT’un hâlihazırda üçüncü taraflarla ticari ilişkilere satışları yoluyla pazarda faaliyet gösteren bir teşebbüs olduğu, işlem sonrasında LEADPORT’un bu işlevinin değişmeyeceği ve yalnızca ortak girişim taraflarına veya bunların iştiraklerine satış yapmasının hedeflenmediği beyan edilmiştir3. - Kalıcı faaliyet göstereceği: LEADPORT’un hâlihazırda pazarda bağımsız olarak faaliyet gösteren bir teşebbüs olduğu, SABANCI HOLDİNG’in yatırımı sonrasında LEADPORT’un faaliyetlerini öngörülebilir bir gelecekte durdurma gibi bir planın söz konusu olmadığı beyan edilmiştir. (13) Bu kapsamda bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ile 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bir devralma işlemi olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bildirim konusu işlem bakımından tarafların ciro bilgileri incelendiğinde devre konu teşebbüsün cirosunun 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen eşikleri aşmadığı görülmektedir. Öte yandan 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin ikinci fıkrası “Türkiye coğrafi pazarında faaliyet gösteren veya ar-ge faaliyeti olan ya da Türkiye’deki kullanıcılara hizmet sunan teknoloji teşebbüslerinin devralınmasına ilişkin işlemlerde; birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde yer alan iki yüz elli milyon TL eşikleri aranmaz” düzenlemesini haizdir. (14) Teknoloji teşebbüsleri ise 2010/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, “Dijital platformlar, yazılım ve oyun yazılımı, finansal teknolojiler, biyoteknoloji, farmakoloji, tarım kimyasalları ve sağlık teknolojileri alanlarında faaliyet gösteren teşebbüsleri veya bunlara ilişkin varlıkları” ifade edecek şekilde tanımlanmıştır. Devre konu LEADPORT, esasen bir yazılım şirketi olarak faaliyetlerini yürüttüğünden ilgili Tebliğ’in 4. maddesinde yer alan “teknoloji teşebbüsü” sıfatını haizdir. Bu doğrultuda, devre konu teşebbüs bakımından aynı maddenin birinci fıkrasında yer alan iki yüz elli milyon TL eşiği aranmayacağından ve devralan konumundaki işlem tarafının dünya cirosu 3 milyar TL’yi aştığından, bildirim konusu işlemin izne tabi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. (15) Devre konu LEADPORT, şirketlerin satış işini ve müşteri portföyünü her yerden yönetmesine imkân sağlayan bulut tabanlı mobil bir müşteri ilişkileri yönetimi (customer relationship management, CRM) (Lead Management) yazılımı hizmeti sunmaktadır. LEADPORT’un kontrol ettiği herhangi bir ekonomik birim bulunmamaktadır. LEADPORT’un Türkiye'deki faaliyetleri ile küresel faaliyetleri ayrışmamakla beraber LEADPORT Türkiye'ye ek olarak (.....) pazarlarını hedef olarak belirlemiştir. (16) Ortak girişim taraflarından KURUCULAR, (.....) ve (.....) isimli iki gerçek kişiden oluşmaktadır. (.....); (.....) ve (.....) ünvanlı iki şirketin kontrolüne sahiptir. (.....), yazılım firması olup mobil yazılımlar üretmektedir ve şirketlere dış kaynak (outsource) 3 LEADPORT'un SABANCI HOLDİNG’e ve iştiraklerine yönelik satışları 2023 yılına ait toplam satışlarının (…..)'una tekabül etmektedir. (…..).
24-11/173-68 4/6 destekler vermektedir. (.....) ise; bir reklam ajansıdır ve dijital reklam tasarımı alanında faaliyet göstermektedir. (.....) ise otomotiv sektöründe faaliyet gösteren (.....)'nin kontrolüne sahiptir. (17) Diğer ortak girişim tarafı SABANCI ARF, SABANCI HOLDİNG’in girişim sermayesi kolu olan Ak Portföy Yönetimi AŞ Sabancı Holding Özel Girişim Sermayesi Yatırım Fonu’nun bir iştirakidir. Dolayısıyla SABANCI ARF, nihai olarak Sabancı Grubu’nun ana şirketi olan SABANCI HOLDİNG’in kontrolü altındadır. SABANCI ARF yeni bir iş modeli geliştirilmek üzere kurulacak veya kurulmuş teknoloji girişimlerine ticarileştirme ve hızlandırma faaliyetleri sağlamaktadır. (18) SABANCI HOLDİNG, Sermaye Piyasası Kuruluna kayıtlı olup payları 1997 yılından bu yana Borsa İstanbul’da işlem görmektedir ve asıl amacı, bağlı ortaklıkları, iştirakleri ve diğer yatırımları kontrol etmekten ibarettir. Sabancı Grubu, doğrudan ya da dolaylı kontrolü altında bulunan şirketler aracılığıyla bankacılık, finansal hizmetler, lastik takviye malzemeleri, organize perakendecilik, tüketici elektroniği perakendeciliği, çimento, her türlü eşyanın ihracatı, e-dönüşüm hizmetleri, dijital platform hizmetleri, insan kaynakları tedariki hizmetleri, turizm ve otelcilik hizmetleri, enerji üretimi ve tedariki, motorlu kara taşıtlarının ticareti ve motorlu kara taşıtlarının imalatı pazarlarında faaliyet göstermektedir. (19) SABANCI HOLDİNG’in tek kontrolü altındaki teknoloji şirketi Sabancı Dijital Teknoloji Hizmetleri AŞ (SabancıDx) ise müşterilerine al-sat ve yönetilen hizmetler kapsamında yazılım sağlamaktadır. SabancıDx’in asıl faaliyet alanı CRM yazılımları pazarına ilişkin olmasa da müşterilerine al-sat faaliyetleri kapsamında sağladığı lisanslı ürünler CRM modüllerinin kullanımı içinde değerlendirilebilmektedir. Örneğin SabancıDx, (.....) gibi yazılım sağlayıcıların lisanslarını belirli süredir müşterilerine sağlamaktadır. Bu çerçevede SabancıDx, (.....) gibi ürünlerin münhasır olmayan lisans satışına da ilgili hizmetleri anılan lisans paketlerinden ayrıştıramadığı için aracılık etmektedir. (20) Bu doğrultuda, işlem taraflarından SABANCI HOLDİNG’in iştiraki olan SabancıDx’in faaliyetleri ile LEADPORT’un CRM yazılımları pazarındaki faaliyetleri arasında yatay örtüşme bulunmaktadır4. İşlem taraflarının faaliyetleri arasındaki örtüşmenin yalnızca CRM pazarında olduğu, bunun haricinde SABANCI ARF, KURUCULAR ve LEADPORT’un faaliyetleri arasında yatay ve/veya dikey bir örtüşme meydana gelmediği değerlendirilmektedir. (21) Bu çerçevede ilk olarak işlem tarafı teşebbüslerin CRM yazılımları pazarındaki pazar payları incelenmiştir. Başvuruda, SabancıDx’in ana faaliyet alanı CRM yazılımları pazarı olmadığından satılan lisansların ne kadarının CRM yazılımları olduğunun ayrıştırılmasının mümkün olmadığı, lisansların toplu satışa konu edildiği ve (.....) kullanımlarında topluca hesaplanmakta olduğu, dolayısıyla kullanımın ne oranda CRM yazılımlarına yönelik olduğunun hesaplanamadığı belirtilmiştir. Bu nedenle, SabancıDx’in gerçekleştirdiği CRM yazılımları faaliyetleri kapsamında SabancıDX’in elde ettiği cironun net bir şekilde sunulamadığı ancak her halükarda, SabancıDx'in Türkiye'deki CRM yazılımları pazar payının %(.....)'in altında olduğu belirtilmiştir. LEADPORT’un ise Türkiye'de 2020, 2021 ve 2022 yıllarında CRM yazılımları pazarındaki pazar payının %(.....)’in altında olduğu ifade edilmiştir. 4 SABANCI HOLDİNG’in bazı iştirakleri ve LEADPORT arasında müşteri-tedarikçi ilişkisi bulunmaktadır. Öte yandan bildirim formunda, LEADPORT tarafından sunulan hizmetlerin SABANCI HOLDİNG’in iştirakleri için girdi niteliği teşkil etmediği, SABANCI HOLDİNG iştiraklerinin LEADPORT’tan elde ettiği hizmeti tüm faaliyetleri bakımından yardımcı ürün olarak kullandığı ifade edilmiştir. Bu sebeple söz konusu ilişkinin tarafların faaliyetleri arasında dikey örtüşmeye sebebiyet vermediği değerlendirilmektedir.
24-11/173-68 5/6 (22) Yatay Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’un 18. paragrafında birleşik teşebbüslerin ilgili pazardaki pazar payı toplamlarının %20’yi aşmaması halinde işleminin rekabet bakımından olumsuz etkilerinin, incelemenin derinleştirilmesini ve birleşmenin yasaklanmasını gerektirecek düzeyde olmadığının varsayılabileceği ifade edilmiştir. Bildirime konu işlem kapsamında incelenen tarafların CRM yazılımları pazarındaki toplam pazar payının %20’nin altında kaldığı dikkate alındığında işlemin pazardaki etkin rekabeti kısıtlayıcı bir etkiye sahip olmayacağı değerlendirilmiştir. (23) Ayrıca Türkiye CRM pazarında, Salesforce5, SAP ve Microsoft6 gibi uluslararası yazılım firmaları yer almaktadır. Uluslararası yazılım firmalarının yanı sıra; Amdocs, Triology Software, Vignette, Kana, Sage Group ve Broadvision gibi yerli yazılım firmalarının bulunduğu ve bu teşebbüslerin Türkiye'deki pazar paylarının %(.....)'un altında olduğu belirtilmiştir. (24) Yukarıda yer verilen inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, bildirim konusu işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde başta hâkim durumun yaratılması veya mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi olmak üzere ülkenin bütünü yahut bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmıştır. H. SONUÇ (25) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir. 5 Detayı bilgi için bkz. https://www.salesforce.com/ap/crm/. 6 Detayı bilgi için bkz. https://dynamics.microsoft.com/tr-tr/crm/what-is-crm/.
Full & Egal Universal Law Academy