Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-1-040 (Devralma) Karar Sayısı : 23-50/966-350 Karar Tarihi : 26.10.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER : Funda SOYLU, Derya ERMİŞ, Hakan ARSLANBENZER, Seda AÇIKGÖZ, Muhammet DEMİREL C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - SAP SE Temsilcileri: Av. İpek İNCE, Süleyman CENGİZ River Plaza 17. Kat, Büyükdere Cad. Bahar Sok. No: 13 34394 Levent/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: LeanIX GmbH’nin tüm paylarının ve tek kontrolünün SAP SE tarafından devralınması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 11.09.2023 tarih ve 42308 sayı ile intikal eden, eksiklikleri 06.10.2023 tarihli ve 43337 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 23.10.2023 tarih ve 2023-1-040/Öİ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Başvuruda, LeanIX GmbH’nin (LEAN IX) iştirakleri ile birlikte tüm paylarının ve tek kontrolünün SAP SE (SAP) tarafından devralınması işlemine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmiştir. (5) Bildirime konu işlemin temelini taraflar arasında imzalanan Hisse Satın Alma Sözleşmesi (Sözleşme) oluşturmaktadır. (6) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin ilk fıkrasının (b) bendine göre, “Kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde; Bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının doğrudan veya dolaylı kontrolünün, hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla, sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya hâlihazırda en az bir teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması” işlemi 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında birleşme veya devralma işlemi sayılmaktadır. (7) Taraflar arasında 06-07.09.2023 tarihinde akdedilen sözleşme kapsamında, işlem neticesinde LEAN IX’in hisselerinin tamamı ve tek kontrolü SAP’a geçecektir. LEAN IX’in sermayesini oluşturan paylar, işlem öncesinde çeşitli hissedarlara ait iken, işlem sonrasında söz konusu payların tamamına SAP sahip olacaktır. Dolayısıyla, işlem sonrasında, SAP, %100 hissesine sahip olmak suretiyle LEAN IX üzerinde kontrol
23-50/966-350 2/5 hakkı elde edecek olup LEAN IX’in kontrolünde kalıcı değişiklik meydana gelecektir. Bu kapsamda başvuru konusu işlem, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin birinci fıkrası kapsamında bir devralma işlemidir. (8) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “Türkiye coğrafi pazarında faaliyet gösteren veya ar-ge faaliyeti olan ya da Türkiye’deki kullanıcılara hizmet sunan teknoloji teşebbüslerinin devralınmasına ilişkin işlemlerde; birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde yer alan iki yüz elli milyon TL eşikleri aranmaz” hükmü ile teknoloji teşebbüslerinin devralınmasına ilişkin işlemlerde, belirtilen ciro eşikleri aranmaksızın, bu nitelikteki işlemlerin Kurulun iznine tabi olduğu düzenlenmiştir. 2010/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde ise teknoloji teşebbüsleri, “Dijital platformlar, yazılım ve oyun yazılımı, finansal teknolojiler, biyoteknoloji, farmakoloji, tarım kimyasalları ve sağlık teknolojileri alanlarında faaliyet gösteren teşebbüsleri veya bunlara ilişkin varlıklar” şeklinde tanımlanmıştır. (9) Bildirim konusu işlem bakımından, tarafların ciro bilgileri incelendiğinde, 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasında yer alan ciro eşiklerinin aşılmadığı ancak devre konu teşebbüs konumundaki LEAN IX’in Kurumsal Mimari Yönetimi (Enterprise Architecture Management) (EAM) yazılımı sağlayıcısı olduğu ve bu faaliyeti çerçevesinde ilgili Tebliğ’in 4. maddesinde yer alan “teknoloji teşebbüsü” niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, teknoloji teşebbüslerinin devralınmasına ilişkin işlemlerde devre konu teşebbüs bakımından söz konusu ciro eşiklerinin aşılması aranmaksızın ilgili işlemlerin Kurulun iznine tabi olması sebebiyle bildirime konu işlemin, 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu değerlendirilmiştir. (10) Devre konu LEAN IX, Almanya-Bonn merkezli bir yazılım şirketidir. LEAN IX’in, başlıca faaliyeti ise Kurumsal Mimari Yönetimi (Enterprise Architecture Management) (EAM) için B2B yazılım çözümleri sunmaktır. EAM yazılımının, temel olarak, bir kuruluşun, bilgi teknolojileri (BT) kaynaklarının ve işe alımlarının mevcut ve istenen durumu hakkında bilgi vermeyi ve bunların dönüşümü ve gelişimini sağlamak için prensip, standart, kılavuz ve yol haritalarını sağlamayı amaçlayan bir yazılım olduğu belirtilmektedir. Bu kapsamda EAM yazılımı, kuruluşların BT mimarisini anlamalarına ve hızlarını artırmalarına, maliyetleri ve teknik borçlar, teknoloji ve uyumluluk konusunda riskleri azaltmalarına yardımcı olan ve ilgili verilerin analizine odaklanan bir yazılım olarak işlev görmektedir. LEAN IX'in cirosunun (…..)’sı EAM yazılımına yönelik faaliyetlerinden oluşmaktadır. LEAN IX'in gelirinin geri kalan (.....)'ü ise, SaaS Yönetim Platformu ve Değer Akışı Yönetimi yazılımı olmak üzere iki farklı üründen elde edilmektedir. SaaS Yönetim Platformu; BT sözleşmelerini yöneten, lisansları optimize eden ve bu bilgiler ile kullanıcılara uygun BT harcamalarına karar vermelerini olanak sağlayan bir ürün iken, SaaS Değer Akış Yönetimi, tedarik zincirlerinde şeffaflık sağlayan, sistemin eksikliklerini tespit eden ve ürün ekiplerinin iş birimleri ile işbirliğini geliştirmelerini sağlayan bir üründür. Ancak LEAN IX’in, söz konusu ürünlere ilişkin faaliyetlerini sonlandırmayı planladığı belirtilmektedir. Öte yandan, Bildirim Formu’nda LEAN IX’in Türkiye'deki faaliyetlerinin çok sınırlı olduğu, Türkiye'de sadece iki müşterisinin bulunduğu ve ilk abonelik döneminde olan bu müşterilere EAM yazılımı sağladığı, cirosunun %(.....)’ının ABD’deki teşebbüslere yapılan satışlardan elde edildiği ifade edilmektedir. (11) Diğer yandan devralan konumunda olan SAP ise iş yazılımı sağlayan uluslararası bir satıcı olan SAP grubunun hâkim şirketidir. SAP herhangi bir kişi ya da grup tarafından kontrol edilmemektedir. SAP’nin temel faaliyeti ise gerek Türkiye gerekse küresel pazar bakımından, Kurumsal Kaynak Planlaması için yazılım başta olmak üzere
23-50/966-350 3/5 Kurumsal Uygulama Yazılımı sağlamaktır. Kurumsal Kaynak Planlama yazılımı; çalışanlar, varlıklar ve finans gibi kurumsal kaynakların optimal kullanımını yöneten uygulamaları kapsayan bir yazılım olup SAP’nin genel anlamdaki ürün portföyü, uygulamaları, süreçleri, sistemleri, verileri ve BT ortamlarını yönetmek ve çalıştırmak için farklı araçları içermektedir. Ancak söz konusu ürün portföyünde EAM yazılımının bulunmadığı, bu kapsamda SAP’nin, EAM yazılımı alanında faaliyet göstermediği ifade edilmektedir. Bununla birlikte SAP’nin iş süreçleri yönetimini sağlayan bir ürünü olan SAP Signavio ile LEAN IX'in EAM yazılımının, birbirinin tamamlayıcısı olduğu ifade edilmektedir. Nitekim SAP ve LEAN IX arasında EAM yazılımına yönelik tedarik ilişkisi bulunmaktadır. (12) Bu kapsamda bildirime konu işlemin taraflarının Türkiye’deki ve küreseldeki faaliyetleri arasında yatay bir örtüşme bulunmadığı değerlendirilmektedir. Bu açıdan işlem, yatay seviyede herhangi bir rekabet karşıtı endişeye sebebiyet vermemektedir. Bununla birlikte SAP ve LEAN IX arasında EAM yazılımına yönelik tedarik ilişkisi sebebiyle dikey nitelikte bir örtüşme söz konusudur. Söz konusu hususa ilişkin olarak başvuru sahibi tarafından, LEAN IX ve SAP'nin faaliyet gösterdiği pazarlarda dikey etkilerin ihmal edilebilir düzeyde olduğu, bildirime konu olan işlemin girdi veya müşteri kapamasına yol açmayacağı, LEAN IX'in hâlihazırda binden fazla müşterisinin olduğu ve SAP’nin bunlardan sadece biri olduğu, bu yönüyle işlemin müşteri kısıtına sebebiyet vermeyeceği, işlem sonrasında EAM yazılımının SAP tarafından ayrıca satılabilir bir ürün olmaya devam edeceği, dolayısıyla işlemin bir girdi kısıtına da sebebiyet vermeyeceği hususları belirtilmektedir. (13) Her ne kadar başvuru sahibi tarafından tarafların faaliyetleri arasındaki dikey örtüşmenin çok sınırlı kalacağı belirtilse de işlem neticesinde EAM yazılım hizmetleri pazarında oluşacak durumun ve olası etkilerin değerlendirilmesinde fayda görülmektedir. Bu kapsamda yöneltilen sorulara ilişkin teşebbüsün cevabi yazısında; LEAN IX’in Türkiye'de sadece (.....) müşterisi olduğu ve Türkiye cirosunun yaklaşık (.....) olduğu belirtilmiştir. Taraflar söz konusu sınırlı faaliyet nedeniyle Türkiye’deki EAM pazarının toplam büyüklüğü hakkında bilgi sahibi olmadığını belirtmekle birlikte LEAN IX'in pazar payının (.....)'in altında olduğunu tahmin ettiklerini bildirmektedir. Öte yandan taraflar Türkiye’deki rakiplerinin faaliyetleri hakkında bilgi sahibi olmadıklarını belirterek LEAN IX’in ve başlıca rakiplerinin küresel ve Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) çapındaki pazar paylarını tahmini olarak sunmuştur. Söz konusu pazar paylarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir: Tablo 1: EAM Yazılım Faaliyetleri Pazarında LEAN IX ve Rakiplerinin Küresel Ölçekteki ve AET Çapındaki Tahmini Pazar Payları Rakibin Adı Tahmini Pazar Payı (%) Küresel AET Lean IX (.....) (.....) MEGA International (.....) (.....) Software AG (.....) (.....) BOC Group (.....) (.....) Ardoq (.....) (.....) Bizzdesign (.....) (.....) Kaynak: Cevabi Yazı (14) Yukarıdaki tablo incelendiğinde, LEAN IX’in EAM yazılımı pazarında küresel ölçekte ve AET çapında 2022 yılında sırasıyla %(.....) ve %(.....) pazar payına sahip olduğu görülmektedir. LEAN IX’i %(.....)’lik pazar payıyla rakipleri MEGA International ve Software AG izlemektedir. Taraflar ayrıca EAM yazılımı alanında küresel ölçekte
23-50/966-350 4/5 Ardoq, Avolution, Bee360, Bizzdesign, BOC Group, Capsifi, Enterprise Architecture Solutions, Flexera, MEGA International, Orbus Software, Planview, QualiWare, Software AG, UMT360, 2 UNICOM Systems ve ValueBlue gibi pek çok tedarikçinin bulunduğunu ifade etmektedir. Söz konusu rakiplerin Türkiye’deki pazar paylarının küreselde ve AET çapındaki pazar paylarından önemli ölçüde farklılaşmadığı ve tahmini olarak (.....)’un altında olduğu belirtilmektedir. (15) Başvuru sahibi cevabi yazısında, SAP’nin ve rakiplerinin Kurumsal Uygulama Yazılımı faaliyetleri kapsamında Türkiye’deki pazar paylarını tahmini olarak sunmuş olup SAP’nin pazar payının tahmini olarak (.....) olduğu görülmektedir. Ayrıca SAP’ye en yakın rakibin MICROSOFT olduğu ve MICROSOFT’un pazar payının SAP’nin pazar payına yakın olduğu belirtilmektedir. Bu kapsamda aşağıda SAP’nin ve rakiplerinin Kurumsal Uygulama Yazılım faaliyetleri pazarındaki pazar paylarına yer verilmektedir. Tablo 2: Kurumsal Uygulama Yazılım Faaliyetleri Pazarında SAP ve Rakiplerinin Türkiye’deki Tahmini Pazar Payları Rakibin Adı Pazar Payı Tahmini (%) SAP (.....) MICROSOFT (.....) ORACLE (.....) IBM (.....) SALESFORCE (.....) Kaynak: Cevabi Yazı (16) SAP’nin iş süreçleri yönetimini sağlayan SAP SE Signavio’nun ise 2022 yılında Türkiye’de yaklaşık (.....) ciro elde ettiği ve (.....) müşteriye sahip olduğu bildirilmektedir. Bu cironun yaklaşık %(.....)’i süreç madenciliğinden, yaklaşık %(.....)’si ise kurumsal iş süreçleri analizinden elde edildiği belirtilmektedir. Türkiye’deki bu sınırlı faaliyet nedeniyle taraflar iş süreçleri yönetimi yazılımı faaliyeti bakımından Türkiye pazarının büyüklüğü hakkında bilgi sahibi olunmadığını ifade ederek SAP Signavio’nun pazar payının %(.....)’in altında olduğunu tahmin etmektedir. Ayrıca, SAP Signavio’nun küresel ölçekteki pazar payının tahmini olarak %(.....)’nin altında olduğu ifade edilmektedir. Tüm bu bilgiler ışığında, tarafların görece düşük pazar payı, pazarda çok sayıda oyuncunun bulunması ve güçlü rakiplerinin varlığı gibi unsurlar birlikte değerlendirildiğinde, birleşik teşebbüsün söz konusu pazarda müşteri ve girdi kısıtlaması yapma imkânına ve güdüsüne sahip olmayacağı ve dolayısıyla işlemin, Türkiye’de ve küresel ölçekte dikey örtüşme bakımından rekabet karşıtı bir endişeye sebebiyet vermeyeceği değerlendirilmektedir. (17) Bütün bu değerlendirmeler çerçevesinde, anılan işlem ile 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi çerçevesinde başta hâkim durum yaratılması ya da mevcut bir hâkim durumun güçlendirilmesi ve böylece etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunun ortaya çıkmayacağı kanaatine ulaşılmıştır.
23-50/966-350 5/5 H. SONUÇ (18) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy