1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2002-1-2 (Devralma)
Karar Sayısı : 02-08/58-27
Karar Tarihi : 12.2.2002
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU
Üyeler : Dr. Kemal EROL, İsmet CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM,
A. Ersan GÖKMEN, R.Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER,
Mustafa PARLAK, Prof.Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL
B- RAPORTÖRLER: Cengiz SOYSAL, Hakan Deniz KARAKOÇ
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: - Littlejohn Fund II, L.P.
Temsilcisi Av. Tolga KARATAŞ
Lamartine Cad. No:10 80090 Taksim-İstanbul
D- TARAFLAR: - Littlejohn Fund II, L.P.
115 East Putnam Avenue Greenwich Connecticut 06830 ABD
- Goodyear S.A.
8 rue Lionel Terray 92500 Rueil Malmasion FRANSA
E- DOSYA KONUSU: Littlejohn Fund II, L.P.'nin kontrolünde bulunan Eliokem
Holding SAS vasıtasıyla Goodyear Chemicals Europe'un hisselerinin tamamını
devralmasına izin verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 4.1.2002 tarih ve 82 sayı; 18.1.2002 tarih
ve 316 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan
inceleme sonucunda düzenlenen 1.2.2002 tarih 2002-1-2/Öİ-02-CS sayılı Devralma
Ön İnceleme Raporu, 7.2.2002 tarih, REK.0.05.00.00/11 sayılı Başkanlık önergesi ile
02-08 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; Littlejohn Fund II, L.P. (Littlejohn)’
nin kontrolünde olan Eliokem Holding SAS vasıtasıyla, The Goodyear Tire & Rubber
Company’nin bünyesinde kurulmuş olan Goodyear S.A.'nın hisselerinin tamamına
sahip olduğu Goodyear Chemicals Europe (GCE)’u devralması işlemine izin
verilmesinde herhangi bir sakıncanın bulunmadığı ifade edilmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. Ürün Pazarı
Devralma işlemine konu olan GCE; boya, sentetik lastik, plastik ve lateks
ürünler dahil olmak üzere birçok alanda kullanılan özel kimyasalları üretmekte ve
2 REKABET KURUMU
pazarlamaktadır. Bu özel kimyasalları özel reçineler, plastik modifikasyon polimerleri
(PMP) ve performans kimyasalları olmak üzere üç ana başlık altında toplamak
mümkündür.
GCE, üretimini Fransa'da gerçekleştirmekte olup, Türkiye'de herhangi bir
üretim tesisine sahip değildir. Ancak, söz konusu şirket aşağıda yer verilen özel
kimyasalları Türkiye'ye ithalat yoluyla satmaktadır:
- Boya Reçineleri,
- Ayakkabılarda kullanılmak üzere yüksek stiren,
- Plastik modifikasyon için chemigum tozu,
- Lastikle yapılan uygulamalar için wingstay anti oksidanlar,
- Sakız üretimi için poligum lastiği,
- Vinyl Pyridine (VP) Lateks,
- değeri olmayan diğer kimyasal mamüller
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, bu ürünler arasında arz ya da talep
ikamesinin bulunmaması nedeniyle "boya reçineleri pazarı, ayakkabı üretiminde
kullanılan yüksek stiren pazarı, plastik modifikasyon için chemigum tozu pazarı,
lastikle yapılan uygulamalar için wingstay anti oksidanlar pazarı, sakız üretimi için
poligum lastiği pazarı ve VP Lateks pazarı" ilgili ürün pazarları olarak belirlenmiştir.
H.1.2. Coğrafi Pazar
GCE ürünlerinin Türkiye genelinde satılması nedeniyle ilgili coğrafi pazar
"Türkiye Cumhuriyeti sınırları" olarak belirlenmiştir.
H.2. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Littlejohn, Fransa’da bu devralmayı gerçekleştirmek amacı ile kurduğu
Eliokem Holding SAS (Eliokem) vasıtasıyla Goodyear Grubu'nun sahibi olduğu özel
kimyasallar üretip satan GCE’yi devralmayı planlamaktadır. Taraflar arasında 21
Aralık 2001 tarihinde akdedilen "Hisse Alım ve Satım Sözleşmesi"ne göre, Littlejohn
tarafından kontrol edilen Eliokem, Goodyear S.A.'ya ait GCE’nin hisselerinin
tamamını devralacaktır. Dolayısıyla söz konusu işlem 1997/1 sayılı Tebliğ'in 2.
maddesi (b) bendi kapsamında bir devralmadır.
GCE’nin ilgili ürün pazarlarına ilişkin Türkiye’deki 2000 yılı ciroları aşağıdaki
şekildedir:
- Boya Reçineleri …………………… TL,
- Ayakkabılarda kullanılmak üzere yüksek stiren ………………… TL,
- Plastik modifikasyon için chemigum tozu …………………… TL,
- Lastikle yapılan uygulamalar için wingstay anti oksidanlar …………….. TL,
- Sakız üretimi için poligum lastiği ………………… TL,
- VP Lateks ………………… TL.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, tarafların ilgili ürün pazarlarındaki ciro
toplamlarının 1997/1 sayılı Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinin;
“Bu Tebliğ’in 2 nci maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda
birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir
bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini
aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmişbeş trilyon Türk
3 REKABET KURUMU
Lirası’nı aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmü ile
getirilen ciro eşiğini aşmadığı ancak, pazar payları toplamının sadece "VP Lateks
pazarı"nda belirtilen pazar payı eşiğini aştığı, bu nedenle anılan işlemin izne tabi bir
devralma olduğu kanaatine varılmıştır.
Türkiye’deki tek VP Lateks tüketicisi konumunda bulunan Kordsa Sabancı
Dupont Endüstriyel İplik ve Kordbezi San. ve Tic. A.Ş.'nin, ihtiyacı olan VP Lateks’i
açtığı ihaleler yolu ile tedarik ettiği, Dünya genelinde GCE’nin VP Lateks üretiminde
birçok rakibinin bulunduğu, devralan taraf olan Littlejohn özel kimyasallar pazarında
ve bu pazarın üst ya da alt pazarlarında herhangi bir faaliyetinin olmadığı,
dolayısıyla GCE’nin faaliyet alanlarıyla bir kesişmenin bulunmadığı dikkate
alındığında, söz konusu devralma neticesinde hakim durumun yaratılmayacağı ya da
mevcut bir hakim durumun güçlendirilmeyeceği kanaatine ulaşılmıştır.
Hisse Satın Alım Sözleşmesi'nin "Taahhütler” başlıklı 5. maddesinde rekabet
yasağına ilişkin hükümler yer almaktadır.
i. Alıcının Rekabet Etmeme Taahhüdü: Devralan taraf olan Littlejohn, “Saklı Tutulan
Ürünler” olarak nitelendirilen ürünleri 5 yıllık bir süre içerisinde lojistik sözleşmesi
uyarınca Asya kıtası dışındaki yerlerde üretmeyecek, pazarlamayacak veya hiçbir
üçüncü şahsa, doğrudan veya bağlı şirketleri, ortakları, ortak girişimde bulunduğu
kuruluşlar, danışmanları veya iştirakleri aracılığıyla satmayacaktır.
ii. Satıcının Rekabet Etmeme Taahhüdü: Devreden taraf olan Goodyear Grubu
“Satın Alınan Ürünler” olarak nitelendirilen ürünleri 10 yıllık bir süre içerisinde
üretmeyecek, pazarlamayacak veya hiçbir üçüncü şahsa, doğrudan veya bağlı
şirketleri, ortakları, ortak girişimde bulunduğu kuruluşlar, danışmanları veya
iştirakleri aracılığıyla satmayacaktır.
iii. Satıcının Know-How’a İlişkin Yükümlülükleri: Goodyear Grubu, 10 yıl süresince
know-how haklarının kapsadığı her türlü gizli bilgiyi saklayacak ve iştirakleri,
çalışanları, işçileri, danışmanları ve temsilcilerinin de saklamalarını sağlayacak ve
kendi ve başkalarının menfaatleri için kullanmayacaktır.
Ticaret yeri, müşteri, mevkii, itibar ve know-how gibi gayrimaddi unsurların
devrinin de söz konusu olduğu birleşme veya devralma işlemlerinde "rekabet
yasağı", devir işleminin gereği gibi yerine getirilmesi, belirtilen unsurlardan oluşan
aktiflerin tam değeriyle alıcıya geçmesini sağlayabilmesi ve alıcıya satıcının
rekabetine karşı belli bir düzeyde koruma sağlayarak tüketici bağlılığını
kazanmasına yardımcı olması açısından konulmaktadır. Ancak rekabet yasağı
zorunlu, makul ve objektif olması koşuluyla devralma işlemlerinde “yan sınırlama”
olarak değerlendirilmektedir.
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerden, devir işlemi ile GCE'nin belirli özel
kimyasallara ilişkin faaliyetlerinin (satın alınan ürünler) Littlejohn'a geçeceği, diğer
özel kimyasalların (saklı tutulan ürünler) ise GCE'nin elinde kalacağı, bununla
birlikte Littlejohn'a devredilen know-how ile saklı tutulan ürünlerin üretilmesinin
mümkün olduğu, bu nedenle Hisse Satın Alım Sözleşmesi'nin 5.01 (a) maddesi ile
Littlejohn'a getirilen 5 yıl süreli rekabet yasağının ve satın alınan ürünlere ilişkin
know-how bilgilerinin korunması ile know-how'a ödenen bedelin geri alınabilmesi için
aynı sözleşmenin 5.01(b) ve (g) maddelerinde GCE'ye getirilen 10 yıl süreli
4 REKABET KURUMU
yasakların zorunlu, makul ve söz konusu devir işleminin gerçekleştirilmesiyle ilgili bir
yan sınırlama olduğu kanaatine varılmıştır.
İ- SONUÇ
Littlejohn Fund II, L.P.’nin sahip olduğu Eliokem Holding SAS vasıtasıyla
Goodyear S.A.'ya ait Goodyear Chemicals Europe hisselerinin tamamını devralması
işlemine, ilgili pazarlarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun
güçlendirilmesi ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle izin verilmesine OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy