Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-63 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 07-37/396-156
Karar Tarihi : 3.5.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Rıfkı ÜNAL, Prof.Dr. Nurettin
KALDIRIMCI,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN.
B. RAPORTÖRLER : Ekrem SOLMAZ, Hüseyin ORMAN
C. BAŞVURUDA : -Dünya Göz Optik İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.
BULUNANLAR Mahir İz Cad. No:3/A Altunizade-Üsküdar/İstanbul
-Lidya Optik Ender Can Sürmeli
Kahramanlar Cad. No:24 Kuşadası/Aydın
D. HAKKINDA İLK İNCELEME
YAPILAN : -Luxottica Gözlük Ticaret A.Ş.
10014 Sok. No:13 A.O.S.B. - Çiğli/İzmir
E. DOSYA KONUSU: Luxottica Gözlük Ticaret A.Ş.’nin Lidya Optik’e ve
Dünya Göz Optik İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.’ye mal vermeyi
reddettiği iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde özetle, şikayetçilerin Luxottica
firmasına, ürünlerini satmak istediklerini bildirdikleri, ancak Luxottica’nın
kendilerine mal vermediği, söz konusu markalı güneş gözlüklerini bu firmanın
dışında başka bir firmadan almalarının söz konusu olmadığı ve bu durumun
haksız rekabete sebep olduğu iddia edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.2.2007 tarih, 1380 sayı ve
19.3.2007 tarih, 2102 sayı ile giren başvurular üzerine hazırlanan 19.4.2007
tarih ve 2007-2-63/İİ-07-ESO sayılı İlk İnceleme Raporu, 25.4.2007 tarih ve
REK.0.06.00.00-110/137 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-37 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; şikayet konusu ile ilgili olarak,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında bir önaraştırma
yapılmasına veya soruşturma açılmasına gerek bulunmadığı ifade edilmektedir.
I. YAPILAN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER
I.1. Yapılan Tespitler
Raportörlerce, Dünya Göz Optik İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. (Dünya Göz
Optik) ile yapılan görüşmede Luxottica’ya kanuni haklarını kullanmak amacıyla
ihtarname gönderdikleri belirtilmiştir. Bahsi geçen ihtarnameye Luxottica’nın
cevabi yazısında özetle, kendilerinin sözleşme hürriyeti çerçevesinde dilediği
kişilerle sözleşme yapma özgürlüğünde olduğu, 4054 sayılı Kanun’da öngörülen
07-37/396-156
2
mal vermeyi reddetmekten dolayı bir teşebbüsün sorumlu olmalarının ön koşulu
“hakim durumda olma” olduğu ancak kendilerinin hakim durumda olmadığı ifade
edilmiştir.
Başvuruda bulunanlardan Lidya Optik’in sahiplerinden Ender Can Sürmeli ile
yapılan telefon görüşmesinde; kendilerine Luxottica tarafından sadece Yanks
marka ürünlerin verildiği, Luxottica’nın başka optik mağazalarına da mal
vermediği ve bunun sebebinin o mağazaların taklit ürün satmaları olduğu,
Luxottica’nın dağıtımını yaptığı ürünleri başka kanallardan almalarının mümkün
olmadığı iddia edilmiştir. Benzer ifadeler Dünya Göz Optik’le yapılan telefon
görüşmelerinde de yer almıştır.
Ayrıca bazı Optik firmaları ile yapılan görüşmelerde Luxottica’nın ürünlerini
düşük bedelle güneş gözlüğü satan optik firmalarına marka bilinirliliğini
düşürmemek amacıyla vermediği ve alıcı optik firmalarında bazı kriterler aradığı
ifade edilmiştir.
I.2. Değerlendirme
Dosya konusu şikayetin, 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi kapsamında
değerlendirilebilecek “mal vermeyi reddetme” kavramı çerçevesinde incelenmesi
gereken bir şikayet olması sebebiyle, Luxottica’nın ilgili ürün pazarında hakim
durumda olup olmadığı incelenmiştir.
Şikayete konu markalı güneş gözlükleri pazarı, Rekabet Kurulu’nun 6.11.2000
tarih ve 00-44/472-257 sayılı kararında “yüksek kalite, sağlanan garanti, satış
sonrası hizmetler ve en önemlisi hitap edilen tüketici kesiminin diğer gözlükleri
tercih edenlerden farklı olması gibi etkenler göz önünde bulundurulduğunda;
düşük kaliteli güneş gözlüklerinin, markalı güneş gözlüklerine alternatif
oluşturamayacağı” gerekçesiyle güneş gözlükleri pazarından ayrı bir pazar
olarak tanımlanmıştır.
Luxottica Group S.p.A.’nın, Avram Berti Alaluf, İzak Alaluf, Jak Alaluf ve Eksen
Optik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nden (Alaluf Grubu), halen Alaluf Grubu
ile birlikte kontrol ettikleri bir ortak girişim şirketi olan Luxottica Gözlük Ticaret
Anonim Şirketi’ndeki hisselerini devralmasına izin verilmesi talebi ile Rekabet
Kurumu’na yapılan 6.4.2006 tarih ve 2134 sayılı bildirime göre Luxottica’nın
güneş gözlüğü pazarındaki adet ve ciro bazındaki pazar payları aşağıdaki
gibidir:
Tablo1: Güneş Gözlüğü Pazarındaki Firmaların 2005 Yılı Adet Bazında Pazar Payları
Firma Pazar Payı(%)
Luxottica Gözlük Tic. A.Ş (…..)
Merve Optik San. Ve Tic Ltd.Şti. (…..)
Prestij Optik (…..)
Standard Gözlük (…..)
Eksen Optik (…..)
Sesa Optik (…..)
Kayatur Optik San. Ve Tic Ltd.Şti (…..)
Optiplast Gözlük S Tic. A.Ş. (…..)
Standard Gözlük Pazarlama ve Tic. A.Ş. (…..)
Diğerleri (…..)
Toplam 100
07-37/396-156
3
Tablo2: Güneş Gözlüğü Pazarındaki Firmaların 2005 Yılı Ciro Bazında Pazar Payları
Firma Pazar Payı(%)
Luxottica Gözlük Tic. A.Ş (…..)
Merve Optik San. Ve Tic Ltd.Şti. (…..)
4A Optikal Grup Pazarlama A.Ş. (…..)
Center Optik (…..)
Aydın Optik (…..)
Optomod Gözlük San. Ve Tic Ltd.Şti. (…..)
Standard Gözlük (…..)
Eksen Optik (…..)
Optiplast Gözlük S Tic. A.Ş. (…..)
Standard Gözlük Pazarlama ve Tic. A.Ş. (…..)
Diğerleri (…..)
Toplam 100
Luxottica’nın 2005 yılı itibarıyla güneş gözlükleri pazarındaki payının %(…..)
olduğu bilinmektedir. Firmanın markalı güneş gözlüklerindeki pazar payı ise
kendileri tarafından %(…..) olarak belirtilmiştir. Nitekim hâlihazırda Opmar Optik,
Merve Optik, Optomod gibi diğer büyük firmalar benzer şekilde farklı markaların
güneş gözlüklerinin distribütörlüğünü, ithalatını ve satışını
gerçekleştirmektedirler. Dolayısıyla, optik firmaları (x) markalı ürünü söz konusu
distribütörden tedarik edemese bile (y) markalı ürünü diğer distribütörden tedarik
edebilmektedir. Özetle şikayet edilen eylemlerin ancak şikayete konu firmanın
hakim durumda olması durumunda 4054 sayılı Kanun kapsamında yasak
olduğu, ancak Luxottica’nın %(…..) -%(…..) pazar payına sahip olması ve
sektörde başka marka gözlükleri satan birçok teşebbüsün varlığı nedeniyle
Luxottica’nın hakim durumda olmadığı ve söz konusu şikâyetin 4054 sayılı
Kanun kapsamında değerlendirilmesine gerek olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; başvuru konusuna
yönelik olarak 4054 sayılı Kanun çerçevesinde önaraştırma yapılmasına ya da
soruşturma açılmasına gerek olmadığına, şikâyetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy