Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2022-4-006 (Devralma)
Karar Sayısı : 22-14/222-96
Karar Tarihi : 24.03.2022
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Birol KÜLE
Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Hasan Hüseyin ÜNLÜ,
Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN
B. RAPORTÖRLER : Kerem TOMUR, Esma AKSU, Merve KOÇ
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Kalekim Kimyevi Maddeler San. ve Tic. A.Ş.
Temsilcisi: Prof. Dr. Aydın ÇELEN
Alacaatlı Mah. Aka Atabilge Sitesi A3 Blok No:61
Çankaya/Ankara
(1) D. DOSYA KONUSU: Lyksor Kimya A.Ş.’nin tek kontrolünün Kalekim Kimyevi
Maddeler San. ve Tic. A.Ş. tarafından devralınması işlemi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 23.02.2022 tarih ve
25642 sayı ile giren ve eksiklikleri 18.03.2022 tarih ve 26387 sayı ile tamamlanan
bildirim üzerine düzenlenen 18.03.2022 tarih ve 2022-4-006/Öİ sayılı Devralma Ön
İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirime konu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(4) Başvuruda; Lyksor Kimya A.Ş.’nin (LYKSOR) tam kontrolünün, paylarının %(…..)’inin
satın alınması suretiyle Kalekim Kimyevi Maddeler San. ve Tic. A.Ş. (KALEKİM)
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talep edilmiştir.
(5) İşlemin temelini, KALEKİM ile (…..) ve KALEKİM ile (…..) arasında ayrı ayrı olmak
üzere imzalanan iki adet Pay Devri Sözleşmesi ve KALEKİM ile (…..) arasında
imzalanan Pay Sahipleri Sözleşmesi (PSS) oluşturmaktadır.
(6) Dosya konusu işlemle gerçek kişiler (…..) ve (…..)’ın %(…..)’şer hisseyle ortak
kontrolünde olan LYKSOR’un tek kontrolünün KALEKİM’e geçeceği belirtilmiştir. İşlem
ile birlikte (…..) hisselerinin tamamını, (…..) ise hisselerinin yarısını (devre konu şirketin
toplam hissesinin %(…..)’ini) KALEKİM’e devredecektir. Böylece işlem sonrasında,
LYKSOR’un hisselerinin %(…..)’i KALEKİM’e geçecek, geri kalan %(…..) hisse ise
(…..)’nda kalmaya devam edecektir. Dolayısıyla bildirim konusu işlem sonrasında
KALEKİM, LYKSOR’un çoğunluk hisselerini satın almış olacaktır. PSS’de azınlık
hissedarı (…..)’na birtakım veto hakları1 verilse de söz konusu veto hakları LYKSOR’un
stratejik ticari davranışları üzerinde belirleyici etki uygulayabilme imkânı vermediğinden
işlem sonrasında LYKSOR üzerinde hissedarlarının ortak kontrolü söz konusu
olmayacak, şirket tamamen KALEKİM’in tek kontrolüne geçecektir. Dolayısıyla
1 PSS’nin 7.2. ve 8.4. maddelerinde sayılan sermaye artırımına ve esas sözleşme değişikliklerine ilişkin
kararlar oybirliğine tabidir. Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kılavuzu’nun 52. paragrafında
belirtildiği üzere, söz konusu sözleşme maddelerinin azınlık hissedarın finansal çıkarlarını korumaya
yönelik haklardan olması sebebiyle ortak kontrol söz konusu olmamaktadır.
22-14/222-96
2/5
bildirime konu işlemin 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesi
anlamında bir devralma olduğu anlaşılmaktadır. Öte yandan ilgili tarafların cirolarının
söz konusu Tebliğ’in 7. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde öngörülen eşikleri
aşması nedeniyle, işlemin izne tabi olduğu görülmektedir.
(7) Bildirim Formunda ve cevabi yazıda sunulan bilgilere göre, devre konu LYKSOR,
çimento kimyasalları (katkıları) üretimi, beton kimyasalları (katkıları) üretimi ve çimento
ve beton kimyasalları ham maddeleri üretimi alanlarında faaliyet göstermektedir.
LYKSOR ayrıca sınırlı miktarda likit su yalıtım malzemeleri üretimi ve satışı ile iştigal
etmektedir. LYKSOR’un satışını yaptığı çimento kimyasallarının müşterisi çimento
üreticileri olup çimentolara istenen bazı özellikleri kazandırabilmek için üretim sırasında
bu kimyasallar kullanılmaktadır. Yine LYKSOR’un satışını yaptığı beton kimyasallarının
müşterisi beton üreticileri olup beton üreticileri betona istenilen bazı özellikleri
kazandırabilmek için bu kimyasalları kullanmaktadır. LYKSOR çimento üreticilerine
çimento kimyasalları, beton üreticilerine de beton kimyasalları satmasının yanı sıra,
çimento ve beton kimyasalları üreticilerine bu kimyasalların ham maddelerini de
satmakta olup söz konusu ham madde kategorisindeki ürünlerin müşterisi çimento veya
beton üreticileri değil, LYKSOR gibi çimento ve beton kimyasalları satan diğer
teşebbüslerdir.
(8) KALEKİM ise Türkiye'de seramik yapıştırıcıları, derz dolgu malzemeleri, toz (kuru) su
yalıtım malzemeleri ve yüzey hazırlık malzemeleri, boya ve sıvalar ve ısı izolasyon
sistemleri alanlarında faaliyet göstermektedir. KALEKİM ürünlerinin çimento, beton ya
da çimento/beton kimyasalı üretiminde kullanılmadığı ve bu ürünlerin doğrudan
inşaatlarda kullanıldığı, dolayısıyla KALEKİM’in LYKSOR’un faaliyet gösterdiği
pazarlarda faaliyet göstermediği ve söz konusu ürünler bakımından tarafların
faaliyetleri arasında yatay veya dikey örtüşme bulunmadığı belirtilmiştir.
(9) KALEKİM’in, LYKSOR ile faaliyetlerinin benzeyebileceği tek pazarın su yalıtım
malzemeleri pazarı olduğu Bildirim Formunda ve cevabi yazıda belirtilmektedir.
KALEKİM, üretiminde “sıvı/likit kimyasal katkı maddeleri” kullanılamayan, bunun yerine
toz bazlı katkılar kullanılan “toz (kuru) su yalıtım malzemeleri” üretmekte ve
satmaktadır. Devre konu LYKSOR ise yalnızca likit/sıvı halde bulunan su yalıtım
malzemelerini üretmekte ve satmaktadır. Detaylı bir şekilde açıklamak gerekirse,
LYKSOR tarafından üretilen Hydroplast CN isimli ürün, temel ve perde betonun
yüzeyden su emmesini ve su geçirimsizliğini azaltan bir katkı maddesi olup doğrudan
beton üreticileri tarafından betona karıştırılmaktadır. Bu katkının kullanıldığı betonlar
kütle beton dökümü olan büyük projelerde (baraj, tünel vb.) kullanılmaktadır.
KALEKİM’in ürettiği su yalıtım ürünleri ise banyo, mutfak, havuz, balkon, teras gibi ıslak
hacimlerde ve perde-beton detaylarında kullanılmaktadır. Özetle, LYKSOR’un su
geçirimsizlik ürünü beton içerisinde katkı olarak kullanılırken, KALEKİM’in su yalıtım
ürünleri bitmiş betonun yalıtım yapılacak yüzeyinin tecrit edilebilmesi için ayrıca bir
katman olarak kullanılmaktadır. Bu noktada “toz su yalıtım malzemeleri” ile “likit su
yalıtım malzemeleri” arasındaki farkın netleştirilmesi amacıyla söz konusu iki ürünün
özelliklerine ilişkin tabloya aşağıda yer verilmiştir:
22-14/222-96
3/5
Tablo 1: Toz ve Likit Su Yalıtım Malzemeleri Arasındaki Temel Farklar
Toz ve Likit Su Yalıtım Malzemeleri Arasındaki Temel Farklar
Özellikleri Toz su yalıtım malzemesi Likit su yalıtım malzemesi
Ürünün tanımı Harç katkısı Beton katkı maddesi
Temel kimyasal ürün
Çimento, akrilik, bitüm, poliüretan,
silikon
Hidroplast CN
Form Toz Likit
Kullanım alanı Banyo, mutfak, havuz, balkon, teras Baraj, tünel
Temel işlev2 Su yalıtımı Su yalıtımı
Üreticiler3
Büyük kimya şirketleri ((…..) veya
(…..))
Beton katkı maddelerinin
üretiminde uzmanlaşmış
şirketler ((…..) veya (…..))
Müşteriler Taşeron firmalar, inşaat firmaları Hazır beton üreticileri
Kaynak: Bildirim Formu ve Cevabi Yazı
(10) Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere, LYKSOR’un ürettiği su yalıtım malzemeleri
hazır beton üreticileri tarafından beton üretiminde katkı olarak kullanılmaktadır.
Dolayısıyla, LYKSOR’un ürettiği likit su yalıtım malzemeleri beton üretiminde kullanılan
bir yarı mamul niteliğindedir. KALEKİM’in ürün portföyünde olan toz su yalıtım ürünleri
ise harç haline getirilmek suretiyle doğrudan inşaatlarda veya tadilat işlerinde
kullanılmaktadır. Dolayısıyla LYKSOR’un beton üretimi için katkı maddesi olarak
kullanılan likit su yalıtım malzemesi pazarındaki üretici ve müşterileri ile alıcı taraf
KALEKİM’in harç katkısı olarak kullanılan toz su yalıtım malzemesi pazarındaki üretici
ve müşterileri de büyük ölçüde farklılık göstermektedir. Bu kapsamda tarafların faaliyet
alanlarındaki ürünlerin farklı müşterilere hitap ettiği görülmektedir. Dolayısıyla, söz
konusu su yalıtımı ürünleri arasında bir ikame ilişkisi bulunmadığı anlaşılmıştır.
(11) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da “Talep ikamesine eşdeğer etkisi olduğu
durumlarda arz ikamesi de pazar tanımlamasında hesaba katılabilir. Bunun için,
tedarikçilerin göreceli fiyatlarda meydana gelecek küçük ve kalıcı artışlar karşısında
üretimlerini başka ürünlere kaydırabilmeleri ve bunları kısa dönemde kayda değer ek
maliyetlere ve risklere katlanmak zorunda kalmadan pazarlayabilmeleri gerekir”
ifadelerine yer verilmiştir. Bu kapsamda tarafların üretim ve satış faaliyeti gösterdikleri
ürünler arasında talep ikamesi bakımından bir örtüşme bulunmadığı anlaşılmış olmakla
birlikte arz bakımından ikame ilişkisinin bulunup bulunmadığı da önem taşımaktadır.
(12) Teşebbüs tarafından sunulan cevabi yazıya göre likit/sıvı halde bulunan “likit su yalıtım
malzemeleri” ile toz halinde bulunan “toz su yalıtım malzemeleri” arasında farklılıklar
bulunmaktadır. LYKSOR su yalıtım ürünlerini sıvı hat üzerinden reaktör yardımıyla likit
olarak üretmektedir. KALEKİM ise tamamen kuru bir hat üzerinden su yalıtım katkı
ürününü üretmektedir. İki üretim arasında kullanılan girdiler, makinalar ve teknik bilgi,
takip edilen süreçler ve üretim sonunda elde edilen ürün bakımından herhangi bir
benzerlik bulunmamaktadır. Dolayısıyla, KALEKİM üretim bandında değişiklik yaparak
likit su yalıtım katkısı üretemeyeceği gibi, LYKSOR da benzer şekilde üretim bandında
değişiklik yaparak toz su yalıtım malzemesi üretememekte; her iki teşebbüsün de diğer
2 Bu ürünlerin nihai amacı su yalıtımını sağlamak olsa da müşterilerin gözünde tamamen farklı ürünlerdir.
Örneğin, evin banyosunda su yalıtım problemi ile karşılaşan bir kişi bu problemi çözmek için usta
çağırdığında toz formundaki su yalıtım ürününden almak durumunda kalacaktır. Ustanın bu ürün yerine
LYKSOR tarafından üretilen su yalıtım katkısını tadilat ve tamirat işinde kullanması mümkün değildir.
Bunun tam tersi de doğrudur: Şöyle ki, beton üretiminde LYKSOR tarafından üretilen likit su yalıtım
katkısını kullanan bir hazır beton üreticisi bu ürün yerine KALEKİM’in ürettiği toz yalıtım malzemelerini
kullanamamaktadır.
3 SİKA ve MASTER BUILDERS hem toz hem de likit olarak su yalıtım malzemeleri satışı yaptıklarından,
hem KALEKİM’in hem de LYKSOR’un rakibi konumundadır.
22-14/222-96
4/5
ürünü üretebilmek için en baştan o ürün için yatırım yapması gerekmektedir4.
Dolayısıyla, tarafların diğer ürünü üretebilmek için üretim bantlarında değişiklik
yapmaları gerek teknolojik olarak gerekse ekonomik olarak rasyonel olmamakla birlikte
taraflar ancak en baştan makina parkı satın almak suretiyle üretim hattını kurarak diğer
ürününün üretimine başlayabilmektedir5. Yapılan bu değerlendirmeler doğrultusunda,
likit su yalıtım malzemeleri ile kuru su yalıtım malzemeleri üretimleri arasında
gerçekleştirilecek geçişlerin yüksek yatırım maliyeti, zaman ve teknik bilgi
gerektirmesinden dolayı söz konusu ürünler arasında arz bakımından da ikame
edilebilirliğin bulunmadığı değerlendirilmektedir.
(13) Bu bilgilere ek olarak, LYKSOR tarafından üretilen likit su yalıtım malzemeleri,
KALEKİM’in faaliyette bulunduğu toz su yalıtım malzemeleri ürünlerinde
kullanılamadığından veya bunlarla ikamesi de mümkün olmadığından, tarafların bu
faaliyetleri arasında dikey bir ilişki de bulunmadığı değerlendirilmektedir. Sonuç olarak,
KALEKİM’in toz su yalıtımı faaliyeti ile LYKSOR’un likit su yalıtımı malzemeleri üretimi
faaliyeti arasında herhangi bir yatay veya dikey ilişki bulunmadığı anlaşılmıştır.
(14) Tüm bu bilgiler çerçevesinde, işlem taraflarının faaliyet alanları arasında Türkiye
sınırları içerisinde yatay veya dikey bir örtüşme bulunmamasının yanı sıra dosya
kapsamında gelen cevabi yazıya göre, tarafların dünya genelindeki faaliyetleri
kapsamında da KALEKİM’in Arnavutluk’taki iştiraki Kalekim Neon SHA aracılığıyla
yürüttüğü faaliyetleri ile LYKSOR’un Irak ve Afrika bölgesinde yürüttüğü faaliyetleri
arasında yatay ve dikey olarak örtüşen alanlar bulunmadığı anlaşıldığından işlemden
etkilenen herhangi bir pazar olmadığı ve işlemin rekabeti kısıtlayıcı herhangi bir sonuç
doğurmayacağı değerlendirilmektedir.
4 Hem toz hem de likit olarak su yalıtım malzemeleri satışı yapan rakip teşebbüslerden SİKA ve MASTER
BUILDERS bu ürünleri ayrı ayrı üretim bantlarında üretmektedir.
5 Kurulacak üretim hattının maliyeti kapasitesine göre değişecek olup örneğin, ortalama yıllık 10.000 ton
toz (kuru harç) su yalıtım malzemesi üretimi gerçekleştirmek için gerekli ekipmanların maliyeti (arsa,
tesis bedeli hariç) yaklaşık 1 milyon ABD Doları iken ortalama yıllık 150.000 ton likit su yalıtım malzemesi
üretimi gerçekleştirmek için gerekli ekipmanların maliyeti (arsa, tesis bedeli hariç) yine yaklaşık 1 milyon
ABD Dolarıdır.
22-14/222-96
5/5
H.SONUÇ
(15) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli
kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık
olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy