Macalin Moxamed Sed Dahir / İsviçre – 12209/10 - 15.9.2015 tarihli Karar [II. Bölüm]
Olaylar – Somalili olan başvuran, 1997 yılından beri İsviçre’de yaşamaktadır. 2003 yılında evlenmiş ve 2005 yılında evlenmeden önceki soyadına eşinin soyadının eklenmesine izin verilmesini talep etmiş ve talebi kabul edilmiştir. Ancak, başvuranın evlenmeden önceki soyadı “Batı” telaffuz kurallarına göre telaffuz edildiğinde, Somali’de kötü ve hatta aşağılayıcı bir anlama geliyordu: “macalin” “kokuşmuş deri” demekken “moxamed” ise “tuvalet” anlamına geliyordu. 2008 yılında, başvuran soyadının yazımının değiştirilmesini ve böylece düzgün şekilde telaffuz edilebilmesini talep etmiştir. Ulusal makamlar, İsviçre’de soyadların yeknesaklığının önemine ve yanlış telaffuz sonucu İsviçre’nin ulusal dillerinden hiçbirinde kötü bir anlam çağrıştırmadığı gerçeğine vurgu yaparak, başvuranın talebini reddetmişlerdir.
Hukuki Değerlendirme
Madde 8: Sosyal ilişkilerde yasal kesinliği sağlamak adına kişinin soyadının değişmemesini temin etmek kamu menfaati teşkil etmektedir. İsimler, bireylerin kimliklerinin belirlenmesinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Başvuran, soyadının eski yazımının bir başkasıyla değiştirilmesini talep etmemiş olmakla birlikte durumlara bağlı olmak üzere her iki yazım seçeneğinden birini kullanmayı talep etmiştir. Bu durum, soyadlarının kayıtlarında yeknesaklık sağlanmasına ilişkin ilkeye açıkça aykırılık teşkil edecektir. Bu sorunun önüne geçmek adına, İsviçreli yetkililer, başvurana, soyadının yazımının değiştirilmesini Somalili yetkililerden talep etmesi gerektiğini bildirmişlerdir. Ancak, başvuran bu yönde bir adım attığını gösteren herhangi bir belge sunmamakla birlikte sadece soyadının talep ettiği şekilde yazılması halinde aynı etkiye sahip olacağına ilişkin Somalili yetkililer tarafından düzenlenmiş olan eski resmi bir belge ibraz etmiştir. Ayrıca, başvuranın şikâyetçi olduğu durum, sadece soyadının Somalili bir konuşmacı önünde “Batı” telaffuz kurallarına göre söylendiğinde ortaya çıkacaktır. Buna ilaveten, hem idari yetkililer hem de çeşitli mahkemelerce başvuranın talebi ayrıntılı şekilde incelenmiş ve bu bağlamda gerekçeli kararlar verilmiştir.
Sonuç: kabuledilemez (açıkça dayanaktan yoksun)
8. madde ile birlikte değerlendirildiğinde 14. madde
(a) Dil kullanımı nedeniyle muamelede farklılık: Başvuranın özel hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına ilişkin olası ihlalin değerlendirilmesinde, telaffuz edildiğinde aşağılayıcı anlama gelen dilin Somalice olduğu belli ölçüde önem arz etmiştir. Bu nedenle, başvuranın durumu, yaygın şekilde konuşulan ulusal dillerde saçma veya küçük düşürücü anlamlara gelen isimleri olan kişilerin bulunduğu durumlarla benzer değildir.
(b) İsim değişikliği talepleri kabul edilen bazı göçmenler karşısında muamelede farklılık: İsimleri, İsviçre halkı tarafından telaffuz edilemediği için başvuranın atıfta bulunduğu göçmenlerin isimlerini değiştirmelerine izin verilmiştir. Bunun aksine, başvuran, Somaliceye aşina olmayan kişilerin adını telaffuz etmesinin imkânsız olduğunu ileri sürmemiştir. Bu nedenle, başvuran, diğer göçmenlerle benzer bir durumda değildir.
Sonuç: kabuledilemez (açıkça dayanaktan yoksun)
Full & Egal Universal Law Academy