Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-4-204 (Devralma)
Karar Sayısı : 11-44/990-336
Karar Tarihi : 03.08.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler :İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Reşit
GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER: Hale GÜNDÜZ, Recep GÜNDÜZ 10
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- Volkswagen AG
D. TARAFLAR : - Volkswagen AG
38436 Wolfsburg, ALMANYA
- MAN SE
Ungererstasse. 69, 80805 Münih ALMANYA
E. DOSYA KONUSU: MAN SE şirketinin kontrolünün Volkswagen AG tarafından
zorunlu hisse alımı teklifi yolu ile devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 07.7.2011 tarih ve 5022 sayı ile giren bildirim
üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 2010/4 sayılı Rekabet 20
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde düzenlenen 21.07.2011 tarih ve 2011-4-204/ Öİ-11-378.HG
sayılı Ön İnceleme Raporu, 25.07.2011 tarih ve REK.0.08.00.00-120.01.05/344 sayılı
Başkanlık Önergesi ile 11-44 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma işleminin,
konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan
2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğu, ancak işlem sonucunda aynı Kanun
maddesinde belirtilen nitelikte hâkim durum yaratılmasının veya mevcut hâkim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu 30
olmaması nedeniyle işleme izin verilebileceği ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Teşebbüsler ve Bağlı Oldukları Ana Gruplar
a) İlgili Teşebbüsler
Devralan: Volkswagen AG
Volkswagen dünya çapında motorlu araçların, yedek parçaların, aksesuarların ve dizel
motorların geliştirme, imalat, satış ve dağıtımı alanında faaliyet göstermektedir. En geniş
haliyle Porsche ve Volkswagen Grubu; Volkswagen, Porsche, Audi, Seat, Skoda,
Bentley, Lamborghini, Bugatti, Scania marka araçları ve Volkswagen hafif ticari araçları
kapsamaktadır. Araçların dağıtımı ve imalatı Volkswagen Grup'un gelirlerinin %(…..) 40
fazlasını oluşturmaktadır.
Grubun, kamyon, otobüs ve otobüs için şasi imalatı ve dağıtımı faaliyetleri Scania
faaliyet alanında yoğunlaşmıştır. Bu faaliyetlerin ana şirketi Scania AB'dir (Scania).
Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. K. Korhan YILDIRIM
Çitlenbik Sokak No:12 Yıldız Mah. Beşiktaş
34349, İstanbul
11-44/990-336
2
Volkswagen, Scania'nın oy haklarının %(…..) ve hisselerinin de %(…..) elinde
bulundurmaktadır. Buna ek olarak, Volkswagen motorlu araçların dağıtımına yönelik
finansal hizmetler sağlamakla birlikte motorlu araçlar için de finansman sağlamaktadır.
Bu faaliyetler Volkswagen Financial Services AG tarafından yürütülmekte ve VW Grubun
toplam gelirlerinin yaklaşık olarak %(…..) oluşturmaktadır. Volkswagen Financial
Services AG motorlu araçlarla ilgili finansman sağlama, finansal kiralama ve sigorta
hizmetleri gibi bireysel teşvik hizmetleri sunmaktadır. Son olarak, grup filo yönetimi 50
hizmetleri ve bazı doğrudan bankacılık hizmetleri de sunmaktadır.
Devrekonu: MAN SE
MAN ticari araçlar, motorlar ve mekanik mühendislik ekipmanları imalatı; kamyon,
otobüs, dizel motorlar, turbo motorları ve özel vites üniteleri tedarik etmektedir. MAN
aynı zamanda 2. el araç dağıtımı alanında da faaliyet göstermektedir. Buna ek olarak,
MAN dağıtımını yaptığı ticari araçlara filo yönetimi ve kısa süreli kiralama hizmetleri gibi
hizmetler de sunmaktadır. Son olarak, MAN motorlu araçların dağıtımı ve finansmanı ile
ilgili alım-satım, kredi, finansal kiralama, işletme kredisi, kira sözleşmesi ve sigorta
aracılığını içeren hizmetler sunmaktadır.
MAN Türkiye'de orta ve ağır iş kamyonları, şehiriçi otobüsler ve şehirlerarası otobüsler 60
ile gemi motorları ve karayolu motorları satmaktadır.
b) Bağlı Oldukları Ana Gruplar ve Faaliyet Alanları: PORSCHE SE
(……..TİCARİ SIR……..)
Dr. Ing. h.c. F. Porsche AG, Porsche’nin operasyonel işlerini yürüten şirkettir. Şirket,
sportif kullanım araçları (SKO) olarak adlandırılan arazi araçları da dahil olmak üzere,
spor otomobiller alanında uzmanlaşmış merkezi Almanya’da bulunan bir motorlu araç
üreticisidir. Porsche’nin Dr. Ing. h.c. F. Porsche AG aracılığıyla yürüttüğü ana faaliyet
konusu üst sınıf spor otomobillerin geliştirilmesi, üretimi ve satışıdır. Porsche’nin Avrupa, 70
Kuzey Amerika, Avustralya ve Güneydoğu Asya’da çok sayıda iştiraki bulunmaktadır.
H.2. İlgili Pazar
Söz konusu dosya kapsamında ilgili ürün pazarı “12 tonun üzerinde ağırlığı olan ağır
kamyon pazarı” ve “gemi uygulamaları için motor üretimi pazarı” olarak belirlenmişken,
ilgili coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.3. Ciro Bilgileri
İşlem Tarafları
Dünya Cirosu
(milyon TL)
Türkiye Cirosu
(milyon TL)
Volkswagen Grubu (…..) (…..)
MAN SE (…..) (…..)
TOPLAM (…..) (…..)
H.4. Etkilenen Pazarlar
11-44/990-336
3
Pazar Payı (%)
No Etkilenen Pazar
Coğrafi
Pazar
(Yatay
Dikey)
Devralan/
Birleşen
D.konu
Birleşen Devreden Toplam
1- 12 tonun
üzerinde
ağırlığı olan
ağır kamyon
pazarı
Türkiye Yatay Volkswagen
AG
%(…..)
MAN SE
%(…..)
-
%(….)
2- Gemi
uygulamaları
için motor
üretimi
pazarı
Türkiye Yatay
Volkswagen
AG
%(…..)
MAN SE
%(…..)
-
%(….)
80
H.4. Etkilenen Pazarlardaki Rakiplere İlişkin Pazar Payı Bilgisi
Etkilenen Pazarlar Rakip Teşebbüsler (Yatay/ Dikey) Pazar Payı(%)
MERCEDES (…..)
FORD (…..)
BMC (…..)
RENAULT (…..)
VOLVO (…..)
DAF (…..)
Etkilenen Pazar 1
IVECO (…..)
H.5. Değerlendirme
Söz konusu başvuruda Volkswagen AG’nin 6-9 Mayıs 2011 tarihlerinde MAN’ın toplam
sermayesinde hâlihazırda var olan azınlık hissedarlığını %(…..)'den %(…..)'ye ve buna
bağlı olarak MAN'daki oy haklarını %(…..)'dan %(…..) yükseltmesi ve böylece MAN'ın oy
haklarındaki %(…..) eşiğinin aşılması sonucunda, hisselerin tamamının devralınması
yönünde bir teklif sunulması zorunluluğunun hâsıl olduğu belirtilmiştir. Söz konusu
zorunlu hisse alımı teklifinin yapılması yönündeki iradenin 9 Mayıs 2011 tarihinde ilan 90
edilmesinden ve Alman makamlarından gerekli izinlerin alınmasının ardından Teklif, 31
Mayıs 2011 tarihinde yayınlanmıştır. 29 Haziran'da sona eren Teklifin sonucuna göre,
Volkswagen’in MAN'daki oy haklarının % (…..) ve hisselerin %(…..) devralacak ve
böylece MAN'ın kontrolünü devralacaktır.
Bilindiği üzere 2010/4 sayılı “Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ”in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin ilk fıkrasında;
“Kontrolde kalıcı değişiklik meydana getirecek şekilde; a) İki veya daha fazla teşebbüsün
birleşmesi ya da b) Bir veya daha fazla teşebbüsün tamamının ya da bir kısmının
doğrudan veya dolaylı kontrolünün hisse ya da mal varlığının satın alınmasıyla,
sözleşmeyle veya diğer bir yolla bir ya da daha fazla teşebbüs veya halihazırda en az bir 100
teşebbüsü kontrol eden bir ya da daha fazla kişi tarafından devralınması Kanun’un 7 nci
maddesi kapsamında birleşme veya devralınma işlemi sayılır ” hükmüne yer verilmiştir.
Dosya mevcudu bilgilere göre, bildirime konu işlem ile Vokswagen MAN’da %(…..) oy
hakkının ve %(…..) sermaye hissesinin sahibi olacaktır. İşlem neticesinde, MAN’ın tam
kontrolü kalıcı olarak Volkswagen’a devredilecektir. Bu nedenle bildirime konu işlemin
2010/4 sayılı Tebliğ'in 5. maddesi kapsamında bir devralma olduğu anlaşılmıştır.
2010/4 sayılı Tebliğin 7. maddesinin birinci fıkrasında ise,
11-44/990-336
4
“…a) İşlem taraflarının Türkiye ciroları toplamının yüz milyon TL’yi ve işlem
taraflarından en az ikisinin Türkiye cirolarının ayrı ayrı otuz milyon TL’yi veya
b) İşlem taraflarından birinin dünya cirosunun beş yüz milyon TL’yi ve diğer 110
işlem taraflarından en az birinin Türkiye cirosunun beş milyon TL’yi,
aşması halinde söz konusu işlemin hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Kuruldan
izin alınması zorunludur…”
hükümleri yer almaktadır. Bildirim konusu işlemin izne tabi olup olmadığının tespiti için
işlem taraflarının Türkiye ve dünya cirolarına Tablo 1`de yer verilmiştir:
Tablo-1: İşlem taraflarının 2010 yılı ciroları
Cirolar İşlem Tarafı
Dünya Türkiye
Volkswagen (…..) (…..)
MAN (…..) (…..)
Toplam (…..) (…..)
Tablo 1`den görüleceği üzere, işlem taraflarının gerek dünya ve gerekse Türkiye
cirolarının Tebliğ’de öngörülen eşiklerin oldukça üstündedir. Bahsi geçen ciro değerleri
itibariyle dosya konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğin 7. maddesi çerçevesinde hukuki 120
geçerlilik kazanabilmesi için Rekabet Kurulu’ndan izin alınmasının zorunlu olduğu
sonucuna ulaşılmıştır.
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde ise “Hakim durum yaratmaya veya hakim
durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kısmında
herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğuracak şekilde” gerçekleştirilen birleşme veya devralma işlemlerinin
hukuka aykırı ve yasak olduğu düzenlenmiştir.
Söz konusu devralma işleminde, devralan ve devredilen tarafların Türkiye’deki
faaliyetlerinin yatay olarak çakıştığı iki pazar bulunmaktadır: Bunlardan ilki 12 tonun
üzerinde ağırlığı olan ağır kamyon pazarı diğeri ise gemi kullanımı için motor üretimi 130
pazarıdır. Söz konusu çakışmalar devralan konumundaki Volkswagen’ın oy hakkının
%(…..) ve sermayesinin %(…..) elinde bulundurduğu Scania ile devre konu olan Man’ın
üretim faaliyetlerinden kaynaklanmaktadır. Esasen Man da mevcut devir öncesi
durumda Scania AB’nin oy hakkının %(…..) ve sermayesinin %(…..) elinde
bulundurmaktadır. Aynı zamanda Scania’nın kontrolünü elinde bulunduran
Volkswagen’ın hem Scania hem de Man’ın denetim ve yönetim kurullarında temsilcileri
bulunmaktadır.
Etkilenen pazarlar itibariyle bakıldığında 12 tonun üzerinde ağırlığı olan ağır kamyon
pazarı itibariyle devre konu tarafların 2011 yılı içindeki toplam pazar payları %(…..)’tür.
Bunun yanı sıra söz konusu pazarda yukarıda da yer verildiği üzere önemli rakiplerin 140
varlığı dikkat çekmektedir. Öte yandan mevcut devir işlemi yoğunlaşma bakımından
pazarın yapısında herhangi bir değişiklik yaratmayacak niteliktedir. Benzer bir durumun
etkilenen diğer pazar olan gemi kullanımı için motor üretimi pazarında da geçerli olduğu
görülmektedir. Nitekim bu pazarda işlem taraflarının pazar payları %(…..)düzeyindedir.
Bu değerlendirmeler ve devralma işleminin tarafları ile pazarda faaliyet gösteren diğer
teşebbüslerin sayısı ve pazar payları dikkate alındığında, devralma işleminin ilgili
pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi
sonucunu doğurmayacağı ve işleme izin verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
11-44/990-336
5
J. SONUÇ 150
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, söz konusu işlemin 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı “Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
160
Full & Egal Universal Law Academy