Rekabet Kurumu Başkanlığından, REKABET KURULU KARARI Dosya Sayısı : 2023-4-014 (Ortak Girişim) Karar Sayısı : 23-54/1045-377 Karar Tarihi : 23.11.2023 A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER Başkan : Birol KÜLE Üyeler : Ahmet ALGAN (İkinci Başkan), Şükran KODALAK, Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Ayşe ERGEZEN, Cengiz ÇOLAK, Berat UZUN B. RAPORTÖRLER: Büşra ÖZCAN, Burçin GÜLEŞ, Furkan ŞENEL, Melike ER C. BİLDİRİMDE BULUNAN : - UNİ Finansal Teknoloji Hizmetleri AŞ Temsilcisi: Av. Aslı Andaç YİĞİT Büyükdere Cad. Apa Giz Plaza No:191 Kat:24 İç Kapı No:43 Esentepe Şişli/İstanbul (1) D. DOSYA KONUSU: Marketspringpad Holdings Limited ve UNİ Finansal Teknoloji Hizmetleri AŞ tarafından tam işlevsel bir ortak girişim kurulması işlemi. (2) E. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu (Kurum) kayıtlarına 11.04.2023 tarih, 37438 sayı ile giren ve eksiklikleri 09.11.2023 tarih, 44443 sayılı yazı ile tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 15.11.2023 tarih ve 2023-4-014/Öİ sayılı Ortak Girişim Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. (3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda özetle; dosya konusu işleme izin verilmesinde sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir. G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME (4) Yapılan başvuruda, Richard Kerim DERHALLİ’nin tek kontrolünde olan Marketspringpad Holdings Limited (MARKETSPRINGPAD) ile Ordu Yardımlaşma Kurumu’nun (OYAK) tek kontrolünde bulunan UNİ Finansal Teknoloji Hizmetleri AŞ (UNİ FİNANSAL) tarafından tam işlevsel bir ortak girişim şirketi kurulmasına 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun (4054 sayılı Kanun) ve 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ (2010/4 sayılı Tebliğ) çerçevesinde izin verilmesi talep edilmiştir. (5) Bildirim konusu işlemin temelini 28.02.2023 tarihinde MARKETSPRINGPAD, UNİ FİNANSAL ve Invstr Limited (INVSTR LIMITED)1 arasında imzalanan Ortak Girişim Sözleşmesi (SÖZLEŞME) oluşturmaktadır. Bildirim konusu işlemin ekonomik gerekçesi; hissedarlık paylarının %(.....)’üne MARKETSPRINGPAD’in sahibi olduğu Marketspringpad IP Limited (MARKETSPRINGPAD IP)2 tarafından tasarımı yapılmış ve hissedarlık paylarının %(.....)’üne MARKETSPRINGPAD’in sahibi olduğu INVSTR LIMITED şirketine kullanım hakkı verilmiş olan “Invstr” adlı mobil uygulamanın Türkiye 1 Kurulacak ortak girişim olan Invstr TR AŞ’ye (INVSTR) Invstr uygulaması için teknik destek sağlayacak, uygulamanın ve ilgili platformun yönetiminde ve gerekli güncellemelerde destek sağlayacak bir şirkettir. 2 “Invstr” uygulamasının kullanımı ve pazarlaması bu şirket ve INVSTR arasında yapılacak lisans sözleşmesi ile sağlanacaktır.
23-54/1045-377 2/6 ile Türkçe konuşulan ülkeler olan Bulgaristan ve Romanya (BÖLGE) için yerlileştirilmesi, yerlileştirilmiş uygulamanın UNİ FİNANSAL ile onun doğrudan ve dolaylı pay sahiplerinin müşterileri ve MARKETSPRINGPAD ve UNİ FİNANSAL’ın BÖLGE’de yeni edineceği müşterilerce kullanılması için pazarlanması olarak ifade edilmiştir. Diğer yandan ortak girişimin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun izin verdiği gibi bir kısmı sermaye bir kısmı emisyon primi olarak tahsis edilecek şekilde güçlü bir nakdi sermaye ile kurulacağı bildirilmiştir. (6) Bildirime konu işlem ile kurulacak ortak girişim olan INVSTR üzerinde %(.....) oranında paya MARKETSPRINGPAD, diğer %(.....) oranında paya ise UNI FINANSAL sahip olacaktır. (7) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrasında; “Bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişimin oluşturulması, bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm uyarınca bildirim konusu işlemin 2010/4 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi sayılabilmesi için ortak kontrol altında bir teşebbüsün bulunması ve ortak girişimin bağımsız bir iktisadi varlık (tam işlevsel) olarak ortaya çıkması şeklinde iki unsurun birlikte sağlanması gerekmektedir. (8) İşlemin tamamlanmasının ardından MARKETSPRINGPAD’in ve UNİ FİNANSAL’ın INVSTR üzerinde %(.....) oranında hissedarlığa sahip olacağı, Yönetim Kurulu’na her zaman (.....) sayıda üye atanacağı, Yönetim Kurulunun kararlarını her zaman ilgili teşebbüslere ait üyelerin onayıyla ortak şekilde alacağı ve dolayısıyla INVSTR’nin ortak kontrol edileceği belirtilmektedir. (9) Dosya kapsamında edinilen bilgiler çerçevesinde, MARKETSPRINGPAD’in ve UNİ FİNANSAL’ın INVSTR üzerinde eşit şekilde %(.....) oranında pay sahibi olmaları, genel kurul kararlarının alınmasında %(.....) oranında toplantı ve karar nisabının ve her iki pay sahibinin de stratejik kararlara ilişkin olarak olumlu oyunun gerekmesi, ana teşebbüsler tarafından (.....) sayıda atama yapılması ve (.....) kişiden oluşacak olan Yönetim Kurulunun kararlarının alınmasında toplantıya hem MARKETSPRINGPAD hem de UNİ FİNANSAL temsilcisi (.....) üyenin katılarak her iki gruptan en az (.....) üyenin olumlu oyunun gerekmesi, INVSTR Yönetim Kurulu Başkanı ve Başkan Yardımcılarının öncelikli oyunun bulunmaması ve INVSTR Yönetim Kurulu Başkanı ve Başkan Yardımcılarının ilgili teşebbüsler tarafından sırayla atanmalarının öngörülmesi nedenleriyle ortak girişim üzerinde ilgili teşebbüslerin ortak kontrol haklarının bulunduğu değerlendirilmiştir. (10) Diğer yandan, kurulacak ortak girişimin faaliyetlerini kalıcı şekilde bağımsız bir işletme olarak gerçekleştirmesine yönelik olarak yapılan değerlendirme sonucunda INVSTR’nin, bağımsız olarak faaliyet göstermek için yeterli kaynaklara sahip olduğu, ana teşebbüslerin belirli bir işlevini yerine getirmenin ötesine geçer nitelikte faaliyetlerde bulunacağı, satış ve satın alma ilişkilerinde ana teşebbüslere bağımlı olmayacağı ve kalıcı olarak faaliyet göstermeyi hedeflediği göz önüne alındığında, INVSTR’nin bağımsız bir iktisadi varlık niteliğini haiz olduğu anlaşıldığından INVSTR’nin, bağımsız bir iktisadi varlığın sahip olabileceği tüm işlevleri yerine getirebileceği kanaatine ulaşılmıştır. (11) Bildirim konusu işlemin, bağımsız bir iktisadi varlığın tüm işlevlerini kalıcı olarak yerine getirecek bir ortak girişim kurulması niteliğini taşıdığı ve 2010/4 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir devralma olduğu anlaşılmaktadır.
23-54/1045-377 3/6 (12) 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin ikinci fıkrası “Türkiye coğrafi pazarında faaliyet gösteren veya ar-ge faaliyeti olan ya da Türkiye’deki kullanıcılara hizmet sunan teknoloji teşebbüslerinin devralınmasına ilişkin işlemlerde; birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde yer alan iki yüz elli milyon TL eşikleri aranmaz” düzenlemesini haizdir. 2010/4 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde teknoloji teşebbüsleri, “Dijital platformlar, yazılım ve oyun yazılımı, finansal teknolojiler, biyoteknoloji, farmakoloji, tarım kimyasalları ve sağlık teknolojileri alanlarında faaliyet gösteren teşebbüsleri veya bunlara ilişkin varlıklar” şeklinde tanımlanmıştır. (13) Devre konu INVSTR’nin bankalar, elektronik para ve ödeme hizmetleri şirketleri, bireysel yatırım hizmetleri sunan kuruluşlar ile yapacağı sözleşmeler kapsamında ara yüz sağlayıcısı, diğer bir deyişle uygulamanın tasarlayıcısı ve geliştiricisi olarak temel olarak bankacılık, kripto ve finansal yatırım hizmetleri ve sigorta hizmetleri alanlarında faaliyet göstereceği bildirilmiştir. Bu kapsamda INVSTR’nin müşterilerine sunması planlanan hizmetler bakımından 2022/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde yer alan “teknoloji teşebbüsü” tanımına dâhil bir teşebbüs olduğu anlaşılmaktadır. 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan eşikler aranmaksızın bildirim konusu işlemin izne tabi bir işlem olduğu sonucuna ulaşılmıştır. (14) Dosya konusu işlem taraflarının faaliyet alanları incelendiğinde, MARKETSPRINGPAD’in Türkiye’de sadece dolaylı iştiraki Marketspringpad Development Yazılım Geliştirme ve Bilişim Teknolojileri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi (MARKETSPRINGPAD TÜRKİYE) vasıtasıyla “Invstr” mobil uygulamasına dair teknik ve yazılım faaliyetlerini ve küresel anlamda ise doğrudan ve dolaylı iştirakleri vasıtasıyla grup olarak finansal teknoloji ürünü olan “Invstr” adlı mobil uygulamanın tasarlanması, geliştirilmesi ve kullanıma sunulması faaliyetlerini yürüttüğü görülmektedir. (15) UNİ FİNANSAL ise pazaryeri oluşturma, elektronik pazaryerlerinin satışını yapma, elektronik pazar yerlerinde her türlü varlığın alım satımını yapma faaliyetleri ile iştigal etmek amacıyla kurulmuş olup henüz herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. UNİ FİNANSAL’ın ana şirketi konumunda bulunan OYAK grubu ise maden-metalürji, çimento, beton, kâğıt, enerji, kimya, finans, tarım, hayvancılık, otomotiv ve lojistik alanlarında faaliyet göstermektedir. OYAK grubunun finans alanında faaliyet gösteren iştiraklerinden Oyak Portföy Yönetimi AŞ Yedinci Girişim Sermayesi Yatırım Fonu (OYAK GSYF) nitelikli yatırımcılardan katılma payları karşılığı toplanacak nakit ve iştirak payları ile katılma payları sahipleri hesabına girişim sermayesi yatırımları ile para ve sermaye piyasası araçlarından oluşan portföyü işletmek amacıyla kurulmuştur. Oyak Portföy Yönetimi AŞ (OYAK PORTFÖY YÖNETİMİ) yerli ve yabancı yatırım fonları, yatırım ortaklıkları ile yerli ve yabancı gerçek ve tüzel kişilere ait portföyleri, portföy yönetim sözleşmesi imzalayarak, vekil sıfatı ile yönetmekte ve sermaye piyasası faaliyetlerinde bulunmaktadır. Oyak Yatırım Menkul Değerler AŞ (OYAK MENKUL DEĞERLER) bireysel, kurumsal, ulusal ve uluslararası müşterilerine sermaye piyasası araçlarında aracılık, kurumsal finansman, finansal danışmanlık, yatırım danışmanlığı ve portföy yönetimi hizmetleri sunulması alanlarında faaliyet göstermektedir. Oyak Yatırım Ortaklığı AŞ (OYAK YATIRIM ORTAKLIĞI) sermaye piyasası araçları ile ulusal ve uluslararası borsalarda veya borsa dışı organize piyasalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli madenler portföyü işletilmesi; Oyak Grup Sigorta ve Reasürans Brokerliği AŞ (OYAK SİGORTA) münhasıran sigorta ve reasürans brokerliği faaliyetleri yürütülmesi; Oyak Anker Bank Gmbh (OYAK ANKER BANK) ise Alman bankacılık sektöründe kurumsal ve bireysel bankacılık hizmetleri sunulması alanlarında faaliyet göstermektir.
23-54/1045-377 4/6 (16) Bununla birlikte, INVSTR ise “Invstr” uygulamasının orijinal halinde bulunan hizmetlerini mevzuatın izin verdiği ölçüde kullanıcılara sunmayı ve uygulamanın pazarlama faaliyetlerini yürütmeyi planlamaktadır. “Invstr” uygulamasının orijinal halinde, bankacılık hesabı kapsamında kullanışlı kişisel bankacılık, kira ve fatura ödemesi, arkadaşlar ve aileye para transferi, hisse senetleri ve diğer araçlarla yatırım özellikleri bulunmaktadır. Ayrıca kripto kapsamında, kripto portföyü oluşturma özelliği bulunmaktadır. Bunun yanı sıra ebeveynler ve veliler için çocukları adına para yönetimi ve akıllı harcama hakkında bilgi verilmesi, hisse alım satımı yapılması gibi birikim yapmaya yardımcı olacak özellikleri bulunmaktadır. Özetle “Invstr” uygulamasının Türkiye dışında kullanılan orijinal halinde bankacılık hesabı, kripto ve finansal yatırım hediye hizmetleri ve bunlara ek olarak sadece Amerika'da kullanılabilir olan sigorta hizmetleri bulunmaktadır. Bildirim sahibi tarafından Türkiye’de uygulamanın özellikleri ile tam olarak örtüşen başka bir uygulamanın bulunmamasıyla birlikte Midas3, Fastpay4, Zborsa5 ve bankaların da müşterilerine sunduğu benzer mobil uygulamaların bulunduğu ifade edilmektedir. (17) Hâlihazırda “Invstr” ile uygulamanın kullanımda olduğu ülkelerin mevzuatına uygun olarak lisans sahibi bankalar, elektronik para ve ödeme hizmetleri sunan şirketler ile iş birliği yapılmaktadır. Ayrıca uygulama sahibinin banka olmadığı, uygulamanın kendisinin bankacılık hizmetleri vermediği, ödeme hizmetleri veren bir kuruluş olmadığı ifade edilmiştir. Ortak girişim şirketi INVSTR tarafından uygulamanın Türkiye versiyonu tamamlandığında Türkiye’de mevzuata uygun olarak lisans sahibi olan bankalar, elektronik para ve ödeme hizmeti şirketleri, bireysel yatırım hizmetleri sunan kuruluşlar ile anlaşmalı olarak (ara yüz sağlayıcısı sözleşmeleri ile) kullanıcılara hizmet sunmayı planladığı belirtilmiştir. (18) Yukarıda faaliyet alanları ifade edilen OYAK’ın doğrudan ve dolaylı iştirakleri konumundaki Oyak Yatırım Menkul Değerler AŞ (OYAK MENKUL DEĞERLER), Oyak Portföy Yönetimi AŞ (OYAK PORTFÖY YÖNETİMİ), Oyak Portföy Yönetimi AŞ Yedinci Girişim Sermayesi Yatırım Fonu (OYAK GSYF), Oyak Yatırım Ortaklığı AŞ (OYAK YATIRIM ORTAKLIĞI), Oyak Grup Sigorta ve Reasürans Brokerliği AŞ (OYAK SİGORTA) ve Oyak Anker Bank Gmbh (OYAK ANKER BANK) ile SÖZLEŞME uyarınca kurulacak ortak girişim şirketi INVSTR’nin faaliyetleri bakımından yatay yahut dikey pazarlar anlamında örtüşme bulunabileceği ihtimali değerlendirilmiştir. (19) Taraflardan edinilen bilgilere göre; - INVSTR’nin OYAK MENKUL DEĞERLER, OYAK PORTFÖY YÖNETİMİ, OYAK GSYF ve OYAK YATIRIM ORTAKLIĞI tarafından yürütülen portföy yönetimi, portföy işletme ve yatırım danışmanlığı faaliyetlerine benzer şekilde portföy yönetimi, portföy işletme ve yatırım danışmanlığı faaliyetlerinde bulunmayacağı, söz konusu faaliyetlerin sermaye piyasası mevzuatına uygun ve yetkilendirme yoluyla verildiği, INVSTR’nin sermaye piyasası mevzuatına 3 Kullanıcıların hisse alım satımı, döviz alım satım, para transferi ve para çekimi yapabilmeleriyle birlikte, fatura ödemesi gibi ödemeler yapamamaları nedeniyle Invstr’den ayrıldığı ifade edilmektedir. Daha fazla bilgi için https://www.getmidas.com/, Erişim Tarihi: 26.10.2023. 4 Kullanıcıların para transferi, para çekme işlemleri ve üye işyerlerinde alışveriş, fatura ve akbil ödemeleri yapabilmeleriyle birlikte kullanıcılar yatırım işlemleri yapamamaları nedeniyle Invstr’den ayrıldığı ifade edilmektedir. Daha fazla bilgi için https://www.fastpay.com.tr/, Erişim Tarihi: 26.10.2023. 5 Ziraat Bankası’nın hisse alım satım uygulaması olup sadece yatırım işlemleri bakımından Invstr ile benzerlik gösterdiği dile getirilmektedir. Daha fazla bilgi için https://www.ziraatyatirim.com.tr/tr/zborsa, Erişim Tarihi: 26.10.2023.
23-54/1045-377 5/6 tabi bu işlemleri yapmak gibi bir amacının ve hedefinin bulunmadığı, uygulama kapsamında yatırım aracının alım satımı ve takibinin bizzat kullanıcının kendisi tarafından yapılacağı, - OYAK SİGORTA’nın faaliyet konusunun sigorta ve reasürans brokerliği ile risk danışmanlığı hizmetleri olduğu, ilgili mevzuat gereği sigorta ve reasürans brokerlerinin sigorta satış ekranlarında farklı şirketlere ait yazılım, uygulama ve internet sayfalarına yer verilemediği, INVSTR’nin faaliyet konusunun “Invstr” adlı mobil uygulamanın kullanıcılara sunulması olduğu, sigorta ve reasürans brokerliği ile risk danışmanlığına ilişkin faaliyetlerin, kurulması planlanan ortak girişimin faaliyet konusu ile yatay veya dikey herhangi bir örtüşmeye neden olmayacağı, - OYAK grubunun iştiraki konumunda bulunan OYAK ANKER BANK’ın bankacılık hizmetleri pazarında gösterdiği faaliyetler ile INVSTR’nin sunması planlanan bankacılık hizmetleri pazarındaki faaliyetleri bakımından hizmet farklılığı bulunup bulunmadığına ilişkin olarak; OYAK ANKER BANK’ın Almanya’da faaliyet gösterdiği, Türkiye’de ise sadece temsilcilik ofisinin bulunduğu, temsilcilik ofislerinin görevinin bağlı bulunan banka ile Türkiye’de kurulu kredi ve finansal kuruluşlar ile ilişkilerin güçlendirilmesi, piyasa araştırmaları yapılması ve toplanan bilgilerin merkeze raporlanmasına ilişkin olduğu, OYAK ANKER BANK Temsilcilik Ofisi’nin Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunca verilen izinlere tabi olarak sınırlı olarak faaliyet yürüttüğü, öte yandan kurulması planlanan ortak girişim olan INVSTR’nin “Invstr” adlı mobil uygulama kapsamında para transferi faaliyetinin yalnızca BÖLGE ile sınırlı olduğu ve uygulamanın sunması planlanan para transferi hizmetlerinin Türkiye’de faaliyet gösteren bir banka veya ödeme hizmeti şirketinin sahip olduğu altyapısının kullanılarak sunulacağı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, yatay yahut dikey bakımdan örtüşen pazarlar ortaya çıkması muhtemel olan faaliyetlere ilişkin olarak ortak girişim konumundaki INVSTR’nin OYAK grubu iştirakleri OYAK MENKUL DEĞERLER, OYAK PORTFÖY YÖNETİMİ, OYAK GSYF ve OYAK YATIRIM ORTAKLIĞI tarafından yürütülen faaliyetlerin gösterilmesine ilişkin ilgili idari mercilerden alınması gerekli izinlere sahip olmadığı, bu faaliyetlerin yürütülmesine ilişkin amaç ya da hedeflerinin bulunmadığı, INVSTR ile OYAK SİGORTA tarafından yürütülen faaliyetler bakımından herhangi bir benzerlik bulunmadığı, OYAK ANKER BANK’ın Almanya’da faaliyet gösterdiği ve Türkiye’de Temsilcilik Ofisinin bulunduğu, INVSTR para transferi hizmetlerinin üçüncü bir banka veya ödeme hizmeti şirketi tarafından sahip olunan hizmet altyapısının kullanılarak arayüz sağlayıcısı sözleşmeleri ile anlaşmalı olarak sunulacağı hususları dikkate alındığında işlem neticesinde INVSTR ile ortak girişim tarafları OYAK ve MARKETSPRINGPAD’in faaliyetleri bakımından Türkiye’de mevcut veya potansiyel yatay ve/veya dikey bir örtüşmenin meydana gelmeyeceği kanaatine ulaşılmıştır. (20) Yukarıda yer verilen bilgi ve değerlendirmeler kapsamında, dosya konusu işlem sonucunda 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi kapsamında herhangi bir pazarda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmayacağından işleme izin verilmesine karar verilmiştir.
23-54/1045-377 6/6 H. SONUÇ (21) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda etkin rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy