Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2016-5-10 (Devralma)
Karar Sayısı : 16-19/317-144
Karar Tarihi : 01.06.2016
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN, Fevzi ÖZKAN, Doç. Dr. Tahir SARAÇ,
Kenan TÜRK, Adem BİRCAN
B. RAPORTÖRLER : Murat AYBER, İmren KOL, Atıf BİBER
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN :- CJ CGV Co., Ltd.
Temsilcileri: Av. M. Togan TURAN, Derya GENÇ,
Av. Mehmet Emin ÖZAN
Orjin Maslak, Eski Büyükdere Caddesi No:27 K:11 Maslak
34398 /İstanbul
(1) D. DOSYA KONUSU: Mars Entertainment Group A.Ş.’nin tüm paylarının CJ CGV
Co. Ltd., CJ şirketler grubu içerisinde yer alan bir bağlı şirket ve finansal
yatırımcılar tarafından devralınmasına izin verilmesi talebi.
(2) E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına en son 12.05.2016 tarihinde giren yazıyla
tamamlanan bildirim üzerine düzenlenen 25.05.2016 tarih ve 2016-5-10/Öİ sayılı
Devralma Ön İnceleme Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(3) F. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, bildirim konusu işleme izin verilmesinde
sakınca bulunmadığı ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
G.1. Taraflar
G.1.1. Devralanlar: CJ CGV Co., Ltd. (CJ CGV) ve CJ Corporation (CJ CORP)
(4) Merkezi Seul’de bulunan CJ CGV, CJ şirketler grubunun (CJ GROUP) holding şirketi
olan CJ CORP şirketinin bir parçasıdır. CJ CGV, ana faaliyet konusu olan sinema
salonu işletmeciliği alanında Güney Kore, Çin, Vietnam ve Amerika Birleşik
Devletleri’nde faaliyet göstermektedir. Ayrıca Güney Kore ve Vietnam'da reklamcılık
hizmetleri ve film dağıtım faaliyetlerinde de bulunmaktadır. CJ CORP’un kontrolünde
olan CJ CGV’nin hisseleri Güney Kore borsasında işlem görmektedir.
(5) Dosyadaki bilgilerden; CJ CORP’un nihai olarak Jay Hyun Lee tarafından kontrol
edildiği ve anılan kişinin Türkiye’de herhangi bir teşebbüste hissesinin bulunmadığı
anlaşılmıştır.
16-19/317-144
2/9
(6) Öte yandan, CJ GROUP bünyesinde yer alan Türkiye menşeili üç şirket bulunmaktadır;
– CJ IMC Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti., tüketici ürünlerinin ithalatı, ihracatı,
pazarlanması, alım ve satımı alanında,
– CJ Mediasa Pazarlama ve Dağıtım A.Ş., online pazarlama ve satış alanında,
– CJ Mediasa Televizyon Yayın A.Ş., televizyon, internet, katalog, mobil ve yeni
medya kanalları aracılığıyla ürünlerin tanıtımı ve reklamı alanında
faaliyet göstermektedir.
G.1.2. Devredilen: Mars Entertainment Group A.Ş. (MEG)
(7) Merkezi İstanbul’da olan MEG, tüm hisselerine sahip olduğu ve tek iştiraki konumundaki
Mars Sinema Turizm ve Sportif Tesisler İşletmeciliği A.Ş. (MARS) aracılığıyla sadece
sinema sektöründe faaliyet göstermektedir.
(8) MEG’in nihai kontrolü, Odysses S.a.r.l’ın (ODYSSES) tüm paylarını uhdesinde
bulunduran Spark Entertainment Limited aracılığıyla Esas Holding A.Ş. (ESAS
HOLDİNG) ve Actera Partners L.P.’dedir (ACTERA).
G.1.3. Devreden: ODYSSES
(9) Spark Entertainment Limited’in uhdesinde yer alan ODYSSES’in, MEG’in (…..)
oranındaki payına sahip olmasına karşın, herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Spark
Entertainment Limited’in %(…..) ACTERA, %(…..) ise ESAS HOLDİNG sahiptir. Bu
payları aracılığıyla ACTERA ve ESAS HOLDİNG, MEG ve dolayısıyla MARS’ın birlikte
kontrolüne sahip bulunmaktadır. ACTERA ve ESAS HOLDİNG, MEG dışında,
Türkiye'de sinema salonu hizmetleri, film dağıtım hizmetleri, perde ve sinema içi reklam
yerlerinin satışı ve pazarlaması pazarlarında faaliyet gösteren herhangi bir teşebbüsü
doğrudan veya dolaylı olarak kontrol etmeyip, bu alanlarda faaliyet gösteren
teşebbüslerde payları da bulunmamaktadır.
G.2. İlgili Pazar
(10) İşlem taraflarından MEG, iştiraki MARS aracılığıyla, sinema salonu hizmetleri, filmlerin
sinemada gösterimi amacıyla dağıtımı ve perde reklamcılığı faaliyetleri ile iştigal
etmektedir. Diğer taraf olan CJ CORP, gerek doğrudan gerekse iştirakleri aracılığıyla;
sinema salonu işletmeciliği, film dağıtım ve reklam hizmetleri sunumu, sinema gösterim
ekipmanı üretimi, satışı ve hizmet satışı, yiyecek, yiyecek hizmetleri, ilaç, biyoteknoloji,
eğlence, medya, ev alışverişi ve lojistik alanlarında faaliyet göstermektedir.
(11) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde ilgili teşebbüsler arasında ürün pazarları
bakımından; sinema salonu hizmetleri, filmlerin sinemada gösterimi amacıyla dağıtımı
ve perde reklamcılığı alanlarında yatay; sinema gösterim ekipmanı üretimi, satışı ve
hizmet satışı alanında ise MARS’ın faaliyet gösterdiği sinema salonu hizmetleri alanıyla
dikey bir örtüşme olduğu görülmektedir.
16-19/317-144
3/9
(12) Güney Kore, Çin, Vietnam ve Amerika Birleşik Devletleri’nde faaliyet gösteren CJ
CORP, Türkiye'de sinema salonu hizmetleri, film dağıtım hizmetleri, perde reklamcılığı
alanlarında faaliyet gösteren herhangi bir teşebbüsü doğrudan veya dolaylı olarak
kontrol etmeyip, bu alanlarda faaliyet gösteren teşebbüslerde pay sahibi de değildir. Söz
konusu durum nedeniyle CJ CORP ile MEG’in faaliyet gösterdikleri alanlar arasında
Dünya pazarında yatay bir örtüşme olsa da, Türkiye pazarında yatay bir örtüşme
bulunmamakta ve dolayısıyla planlanan işlem kapsamında yatay olarak
tanımlanabilecek alternatif ürün ve coğrafi pazar tanımlarının hiçbirinin rekabet
açısından endişe yaratması (herhangi bir yoğunlaşmaya sebebiyet vermesi) mümkün
görülmemektedir.
(13) Buna ilaveten sinema salonu hizmetleri özelinde hizmetin doğası gereği, sinema
salonları ancak bulundukları yerleşim birimlerindeki tüketicilerin talebini karşılamaktadır.
Başka bir deyişle, sinema salonlarının başka illerdeki potansiyel müşterilerin talebini
karşılama ihtimalleri, tüketicilerin mesafe ve zaman kısıtı nedeniyle başka bir ile film
izlemeye gitme olasılıklarının düşük olması sebebiyle oldukça azdır. Dolayısıyla, sinema
salonu hizmetleri pazarı bakımından coğrafi pazar tanımlarının il bazlı ya da iller
içerisinde yer alan mikro coğrafi pazarlar özelinde yapılması gerekmekte iken taraflar
arasında Türkiye ölçeğinde yatay çakışma olmaması nedeniyle ilaveten bölgesel ölçekli
coğrafi pazar tanımları yapılmasına da gerek görülmemiştir.
(14) Dikey ilişkiler anlamında ise CJ CGV iştiraki CJ 4DLEX aracılığıyla, sinema salonu
hizmetleri pazarına sinema gösterim ekipmanı ve bununla ilgili hizmetler sağlamaktadır.
4 boyutlu (4DX) sinema sistemi hareket, titreşim, su, rüzgâr, baloncuk, sis, yağmur,
yıldırım efektleri ve kokuların yardımı ile ekran görsellerini güzelleştirerek sinema
tecrübesi sunan ek bir eğlence ekipmanıdır. 4 boyutlu gösterimi yapılan filmler, 2
boyutlu (2D), 3 boyutlu (3D) gibi diğer formatlarda da gösterilmekte olup, dünya
genelinde 4 boyutlu gösterim yapan salon sayıları toplam sinema salonlarına kıyasla
oldukça sınırlıdır. Dolayısıyla, ilgili tedarik ilişkisinin genel anlamda sinemaların
faaliyetlerine etkisi sınırlı düzeyde bulunmaktadır. CJ 4DLEX, (…..) tarihlerinde MARS'a
yapmış olduğu yaklaşık (…..) ABD Doları tutarında 4 boyutlu sinema gösterim ekipmanı
(4 boyutlu film gösterim sistemleri) ve ilgili hizmetlerin satışı dışında, Türkiye'ye
herhangi bir sinema ekipmanı veya hizmet satışı gerçekleştirmemiştir. MARS,
Türkiye’de sadece İstanbul Marmara Forum’da bulunan tesisinde 20 Kasım 2015
tarihinden itibaren 4 boyutlu sinema hizmeti sunabilmektedir. Söz konusu tesiste
sunulan 4 boyutlu sinema gösteriminden elde ettiği gelir, aynı tesisteki diğer bilet
satışlarından elde ettiği toplam gelirin Aralık 2015–Mart 2016 döneminde (…..)
düzeyinin üzerine çıkmamıştır.
(15) İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’da, “Ancak inceleme konusu işlem, gerek
ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar tanımları çerçevesinde rekabet
açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm tanımlar açısından rekabeti bozucu
bir etki söz konusu olmuyorsa pazar tanımı yapılmayabilir” denilmektedir.
(16) Yapılan inceleme sonucunda; ilgili ürün ve coğrafi pazarın belirlenmesinin işlemin
sonucuna etki etmeyeceği anlaşıldığından kesin bir ilgili pazar tanımı yapılmamıştır.
Bununla birlikte, değerlendirme sürecinde ilgili ürün pazarı olarak yatay anlamda;
“filmlerin sinemalarda gösterimi amacıyla dağıtımı pazarı”, “sinema salonu hizmetleri
pazarı” ve “perde reklamcılığı pazarı”; dikey bakımdan en riskli durumu değerlendirmek
adına en dar haliyle “4 boyutlu film gösterim sistemleri pazarı” ve ilgili coğrafi pazar
olarak ise “Türkiye” dikkate alınmıştır.
16-19/317-144
4/9
G.3. Değerlendirme
G.3.1. İşlemin Niteliği ve Bildirim Yükümlülüğü Açısından Yapılan Değerlendirme
(17) Bildirime konu işlem, CJ GROUP’un holding şirketi olan CJ CORP’un kontrolünde
bulunan CJ CGV aracılığıyla, doğrudan MEG’in, dolaylı olarak ise MARS’ın kontrolünü
sağlayacak hisseleri devralmasına ilişkindir.
MEG’in işlem öncesi ve sonrası hissedarlık yapısına ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda
gösterilmiştir.
Tablo 1: MEG’nın İşlem Öncesi ve Sonrası Hissedarlık Yapısı
İşlem Öncesi İşlem Sonrası
Hissedar Hisse Oranı (%) Hissedar Hisse Oranı (%)
Ayşe NİLGÜL UTKU (…..) CJ SPC (…..)
Menderes UTKU (…..) IMM SPC (…..)
Muzaffer YILDIRIM (…..) CJ Bağlı Şirketi (…..)
ODYSSEY (…..) - (…..)
TOPLAM 100,00 TOPLAM 100,00
(18) İşlem öncesinde; MEG’in nihai kontrolü ODYSSES’in tüm paylarını uhdesinde
bulunduran Spark Entertainment Limited aracılığıyla ACTERA ve ESAS HOLDİNG
tarafından sağlanmaktadır. İşlem sonucunda ise MEG’in kontrolü direkt olarak MEG’in
paylarını (…..) sahip bulunan CJ SPC’de olacaktır.
(19) CJ SPC’nin kontrol yapısına ilişkin olarak pay sahipleri bir sözleşme imzalayacaktır. İlgili
sözleşme uyarınca; CJ SPC'nin paylarının (…..)’ine CJ CGV’nin, %(…..)’ına ise finansal
yatırımcılar adına payları elinde bulunduracak olan üç özel amaçlı şirket veya onların
vekilleri/kayyumlarının sahip olacağı belirtilmiştir. CJ SPC’nin toplam dört yönetim
kurulu üyesinin üçünü CJ CGV, birini ise finansal yatırımcılar atama hakkına sahip
olacaktır. Ayrıca, CJ SPC’yi temsil edecek yönetim kurulu üyesinin CJ CGV tarafından
aday gösterilen yönetim kurulu üyeleri arasından seçileceği belirtilmiştir. CJ SPC’nin
yönetim kurulunun, üyelerinin çoğunluğuyla toplanacağı, bu toplantılarda hazır
bulunanların çoğunluğunun olumlu oyuyla karar alınacağı ifade edilmiştir. Yalnızca, CJ
SPC’nin elinde bulundurduğu tüm MEG paylarının tasarrufu veya devrine ilişkin
kararların veya MEG’in taraf olduğu birleşme, bölünme, bölünerek birleşme, tasfiye,
sona erme işlemlerine ilişkin kararların tüm yönetim kurulu üyelerinin oybirliği ile
alınacağı ifade edilmiştir. Dolayısıyla işlem sonrası devre konu teşebbüsün kontrolü CJ
SPC’nin paylarının (…..)’ine sahip bulunan CJ CGV’ye ait olacaktır.
(20) Ayrıca IMM SPC’nin kontrolüne sahip olan IMM RoseGold III. Private Equity Fund (IMM)
ve CJ CGV arasında devre konu teşebbüsün işletilmesini ve buna ilişkin hak ve
yükümlülükleri düzenleyen bir “Yatırım Sözleşmesi” imzalanmıştır. Bu sözleşme
uyarınca devre konu teşebbüsün (…..) hissesine sahip olacak IMM SPC’nin aşağıdaki
hususlarda onay hakkının bulanacağı bildirilmiştir;
– MARS’ın bir önceki iş yılındaki toplam mal varlığı değerinin (…..) veya daha
fazlasına denk gelecek değerdeki faaliyetlerinin tümünün veya bir kısmının
devredilmesi, durdurulması, terki;
– Başka bir şirketin, MARS’ın bir önceki iş yılındaki mal varlığı değerinin (…..) veya
daha fazlasına denk gelecek değerdeki işlerinin tamamının veya bir kısmının
devralınması;
– Tek bir işlemin değeri MARS’ın bir önceki iş yılındaki toplam mal varlığı değerinin
(…..) veya daha fazlasına denk gelecek değerde olacak şekilde (i) yatırım (başka
bir şirket paylarının, öz kaynağın veya tahvillerin devralınması veya elde edilmesi)
16-19/317-144
5/9
veya sermaye harcaması yapılması, (ii) payların, öz kaynağın veya tahvillerin
satışı ve (iii) mal varlığı devralınması (kira vs. dahildir, ancak genel anlamda iş için
gereken ürünlerin vs. satın alınması dahil değildir) veya mal varlığı üzerinde
tasarruf edilmesi (ödünç verme vs. dahil olmak üzere);
– Bir önceki iş yılındaki mal varlığı değerinin (…..) veya daha fazlasına denk gelecek
değerde finansman sağlanması, ödünç verilmesi veya diğer yükümlülüklerin altına
girilmesi (herhangi bir şüpheye mahal vermemek adına, bu işlemler, planlanan
işlemin tamamlanmasından önce meydana gelen mevcut krediler için yapılacak
yeniden finanse etme işlemlerine (re-financing) uygulanmayacaktır);
– Bir önceki iş yılındaki mal varlığı değerinin (…..) veya daha fazlasına denk gelecek
değerde teminat veya garanti sağlanması.
(21) Veto haklarının belirleyici etki uygulama imkanı sağlayabilmesi için stratejik kararlarla
ilgili olması gerekmekte olup, yatırımcıların finansal çıkarlarının korunması için
normalde azınlık hissedarlarına verilen veto haklarının ötesine geçmesi gerekmektedir.
Stratejik ticari politika, üst yönetimin atanması ya da işletme planıyla ilgili olmayan bir
veto hakkının sahibine ortak kontrol sağladığının kabul edilmesi zordur. Yukarıda yer
verildiği üzere IMM SPC’ye bu konularda bir veto hakkı verilmemiş olmakla birlikte, tek
bir işlem değeri MARS’ın bir önceki iş yılındaki toplam mal varlığı değerinin %(…..)’u
veya daha fazlasına denk gelecek değerde yatırımlara ilişkin bir veto hakkı tanınmıştır.
(22) Birleşme ve Devralma Sayılan Haller ve Kontrol Kavramı Hakkında Kılavuz’da (Kılavuz)
belirtildiği üzere; “Yatırımlar üzerindeki veto hakkının değerlendirilmesinde yatırımların
ne dereceye kadar ortak girişimin aktif olduğu piyasanın esas özelliğini oluşturduğu da
dikkate alınmaktadır. Bir teşebbüsün yatırım politikası ortak kontrolün
değerlendirilmesinde genellikle önemli bir unsur olmakla birlikte teşebbüsün piyasadaki
davranışında yatırımın önemli bir rol oynamadığı pazarlar da bulunabilir.” Devre konu
teşebbüsün faaliyet gösterdiği sinema salonu hizmetleri pazarında, rekabet edilen
coğrafi pazarların genişlemesini sağlayacak olan sinema salonu sayısının arttırılması
noktasında teşebbüsler yatırımlara ihtiyaç duymaktadır. Rekabet Kurumu tarafından
yayımlanan Sinema Hizmetleri Sektör Araştırması’nda pazarın 2003 yılından itibaren
yılda ortalama %8,7 oranında büyüdüğü, 2014 yılında sinema salon sayısının 2483’e
ulaştığı ve tüm oyuncuların büyümenin devam edeceği beklentisine sahip olduğu ifade
edilmiştir. Dolayısıyla, teşebbüslerin büyüyen sinema salonu hizmetleri pazarında
faaliyet gösterebilmesi ve pazar paylarını koruyabilmesi için sinema salonu yatırımları
gerçekleştirmesinin bu pazardaki ticari faaliyetin önemli noktalarından olduğu
anlaşılmaktadır.
(23) Kılavuz’a göre yatırımlarla ilgili bir veto hakkının kontrol sağlaması bakımından önemi,
öncelikle ana şirketlerin onayına tabi olan yatırım düzeyine bağlıdır. Kılavuz’da “Ana
şirketlerin sadece çok yüksek miktarlı yatırım kararlarını veto etme hakkına sahip
olduğu durumlarda bu veto hakları ortak girişimin ticari politikasının birlikte
belirlenmesine yetki veren bir haktan ziyade, azınlık hissedarının haklarının
korunmasına daha yakındır” denilerek, yüksek miktarlı yatırım kararlarını veto etme
hakkının kontrol hakkı vermekten ziyade azınlık hissedarının haklarının korunmasına
ilişkin olabileceği belirtilirken, yüksek miktarlı yatırıma ilişkin herhangi bir açıklamaya yer
verilmemiştir.
16-19/317-144
6/9
(24) Bu noktada “Yatırım Sözleşmesi”nde belirlenen sınırının somutlaştırılması bakımından
MARS’ın 2015 yılı itibarıyla toplam mal varlığı değerinin %(…..)’u hesaplanmış ve
yaklaşık (…..)TL olduğu tespit edilmiş olup, IMM SPC’ye tek bir işlem değeri yaklaşık
(…..) TL olan yatırımlar için veto hakkı tanındığı anlaşılmıştır. MARS’ın halihazırda
sahip olduğu ciro bakımından en büyük üç sinema salonunun, yatırım harcamalarının
bugünkü değerlerinin yaklaşık (…..) TL olduğu ve veto hakkı için belirlenen yatırım
tutarlarının çok altında kaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca 01.01.2014 tarihi sonrasında
MARS tarafından yapılan devralmalar arasında en yüksek bedelli olanının da belirlenen
sınırın altında kalarak yaklaşık (…..) TL olduğu görülmüştür. Bu çerçeve IMM SPC’nin
yatırım kararları üzerindeki, MARS’ın bir önceki iş yılındaki toplam mal varlığı değerinin
%(…..)’u veya daha fazlasına denk gelecek değerlerdeki veto hakkının, ticari
faaliyetlerinde kontrol hakkı vermeyecek düzeyde yüksek miktarlı yatırım kararları
olarak değerlendirilebileceği kanaatine varılmıştır. Dolayısıyla, bahse konu veto
hakkının azınlık hissedarlarının finansal çıkarlarını korumaya yönelik haklardan olduğu
ve ortak kontrole sebebiyet vermeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.
(25) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, işlem öncesinde nihai olarak ACTERA ve
ESAS HOLDİNG tarafından kontrol edilen MEG’in, işlem sonrasında CJ CGV tarafından
tek başına kontrol edileceği tespit edilmiştir. CJ CGV ise CJ GROUP’un holding şirketi
olan CJ CORP tarafından kontrol edilmektedir. Dolayısıyla işlem, bir teşebbüsün
kontrolünün, hisse satın alınması yoluyla başka bir teşebbüs tarafından devralınması
niteliğinde olması nedeniyle, 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken
Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in (2010/4 sayılı Tebliğ) 5. maddesinin birinci
fıkrası çerçevesinde bir devralma işlemidir.
(26) Tarafların Türkiye ve dünya ciroları incelendiğinde 2010/4 sayılı Tebliğ’in 7. maddesinin
birinci fıkrasında öngörülen ciro eşiğinin aşıldığı anlaşılmaktadır. Bu bilgiler ışığında,
bildirim konusu işlemin Rekabet Kurulunun iznine tabi bir devralma işlemi olduğu
kanaatine varılmıştır.
G.3.2. 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
(27) 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bildirim konusu işlemin ilgili pazarda hâkim
durum yaratmak veya mevcut bir hâkim durumu daha da güçlendirmek sonucunu
doğurup doğurmayacağının değerlendirilmesi gerekmektedir.
(28) Rekabet Kurulunun birçok kararında da ortaya konulduğu üzere, tek başına yeterli
olmamakla birlikte, bir teşebbüsün hâkim durumda bulunup bulunmadığının tespit
edilmesinde en önemli unsurlardan biri pazar payıdır. Ancak, uygulamada hangi
büyüklükteki pazar payının hâkim durum oluşturabilecek bir pazar gücü olarak
değerlendirileceğine ilişkin rekabet hukuku doktrini ve içtihadında kesin bir ölçüt
bulunmamaktadır.
(29) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da
belirtildiği üzere pazar payları ve yoğunlaşma seviyeleri, pazar yapısı ile birleşme
işleminin tarafları ve diğer teşebbüsler arasındaki rekabete ilişkin önemli bilgiler sunan
öncül göstergeler olup, bu tür kaygıların mevcudiyeti konusunda kesin hüküm
oluşturmazlar. Hâkim durumun tespitinde temel olarak dikkate alınacak ölçütlerden ilki,
ilgili teşebbüsün ve rakiplerin pazardaki konumuyken, bunun yanında pazara girişin
veya pazarda büyümenin önünde engeller bulunup bulunmadığı, müşterilerin sağlayıcı
değiştirme olanakları da değerlendirilmesi gereken hususlardandır.
16-19/317-144
7/9
(30) Bu bağlamda, işlem taraflarının faaliyet alanlarında ürün pazarı bakımından yatay
olarak örtüşmenin olduğu pazarlar yukarıda da belirtildiği gibi “filmlerin sinemalarda
gösterimi amacıyla dağıtımı”, “sinema salonu hizmetleri” ve “perde reklamcılığı”
pazarlarıdır. İşlemin tarafı olan teşebbüslerin söz konusu pazarlardaki Türkiye pazar
payları aşağıdaki tabloda sunulmuştur.
Tablo 2: İşlem Taraflarının 2014 ve 2015 Yılı Türkiye Pazar Payları (%)
Pazar MEG CJ GROUP Toplam
2014 2015 2014 2015 2014 2015
Filmlerin Sinemalarda Gösterimi Amacıyla Dağıtımı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Sinema Salonu Hizmetleri (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
Perde Reklamcılığı (…..) (…..) (…..) (…..) (…..) (…..)
(31) Tablodan da görüldüğü üzere, Türkiye’de işlemden yatay olarak etkilenen pazarlarda
taraflardan sadece MEG’in faaliyeti bulunmaktadır. Dolayısıyla, MEG tarafından sahip
olunan pazar payının el değiştirmesi söz konusu olduğundan, işlemin yatay olarak bir
yoğunlaşmaya yol açması mümkün görülmemektedir.
(32) Alıcı tarafın, MARS’ın faaliyet gösterdiği ilgili ürün pazarları ile dikey olarak örtüşen
pazarlarda da faaliyetleri bulunmaktadır. Dosya kapsamında, CJ GROUP’un faaliyet
gösterdiği 4 boyutlu film gösterim sistemlerinin kurulması işletilmesi ve bakımı pazarı üst
pazar, MEG’in faaliyet gösterdiği sinema salonu hizmetleri pazarı ise alt pazar olarak
değerlendirilmiştir.
(33) Yatay Olmayan Birleşme ve Devralmaların Değerlendirilmesi Hakkında Kılavuz’da dikey
birleşmeler bakımından birleşik teşebbüsün her bir pazardaki payının %25’in altında
olması halinde belirli istisnalar haricinde incelemenin derinleştirilmesine gerek olmadığı,
bununla birlikte söz konusu eşiğin hukuken bağlayıcı olmadığı ve karine oluşturmadığı
belirtilmiştir.
(34) Dikey birleşmelerde ortaya çıkabilecek rekabeti sınırlayıcı durumlardan en önemlisi,
girdi kısıtlaması ve/veya müşteri kısıtlaması şeklinde ortaya çıkabilecek olan, işlemin
pazarı kapama etkisi yaratma ihtimalidir. Girdi ve müşteri kısıtlamaları temel olarak üç
alt başlık halinde incelenmektedir. Bu başlıklar sırasıyla; kısıtlama imkanı (ürünün
önemli bir girdi olup olmadığı), kısıtlama güdüsü (pazar kapamanın karlı olup
olmayacağı vb.) ve rekabet üzerindeki genel etkiler (alt pazardaki rakiplerin dikey
bütünleşik yapıda olup olmadığı, pazara giriş engelleri vb.) olarak sıralanabilir.
(35) Taraflardan CJ GROUP’un ürettiği 4 boyutlu film gösterim sisteminin kurulması
işletilmesi ve bakımı, MARS’ın faaliyet gösterdiği sinema salonu hizmetleri pazarlarında
girdi olarak kullanılabilmektedir1. Devre konu teşebbüsün sinema salonu hizmetleri
pazarındaki payının %25’in üzerinde olması sebebiyle, işlemin yukarıda belirtilen
pazarlar bakımından girdi ve müşteri kısıtlaması bağlamında olası etkileri
değerlendirilmiştir.
1 “Girdi” kavramı altyapı ya da fikri mülkiyet hakları gibi unsurlara erişimi de kapsayacak şekilde genel bir
terim olarak kullanılmıştır.
16-19/317-144
8/9
(36) Girdi kısıtlaması kavramı; birleşme sonrasında birleşik teşebbüsün, alt pazardaki
rakiplerin ihtiyaç duydukları önemli girdilere erişimlerini kısıtlaması ve bu yolla rakiplerin
maliyetlerini artırması anlamını taşımaktadır. 4 boyutlu film gösterim sistemleri, sinema
salonu hizmetlerinin sunulmasında dünya genelinde yakın zamanda kullanılmaya
başlanmış olup, kullanımı halihazırda oldukça sınırlı düzeydedir. Sinema gösterim
hizmetleri pazarında, 4 boyutlu film gösterimi haricinde, çoğunlukla 2 ve 3 boyutlu
sinema gösterimleri yapılmakta ve 4 boyutlu gösterimi yapılan filmler 2 boyutlu olarak da
gösterime girebilmektedir. Bunun yanı sıra 4 boyutlu film gösterim sistemlerinin
kurulması, işletilmesi ve bakımı hizmeti CJ GROUP tarafından Türkiye’de sadece tek bir
sinema salonuna sağlanmakta olup, ilgili dönemler boyunca 4 boyutlu sinema gösterim
hizmetlerinin bilet satışları, ilgili tesisin toplam bilet satışlarının (…..) dahi altında
kalmaktadır. Dünya çapındaki dijital sinema perdelerinin sayısı 2014 yılında 125.000’i
aşmış olup, 4 boyutlu film gösterim teknolojilerinin buradaki payı ise %0,3’ten azdır. Bu
çerçevede, ilgili girdinin sinema salonu hizmetleri pazarında önemli bir girdi olarak
değerlendirilemeyeceği anlaşılmıştır. Pazar kapamanın koşullarından biri olan girdi
kısıtlaması imkanının, ancak ilgili girdinin alt pazardaki faaliyet için önemli bir girdi
olması halinde söz konusu olabilmesi sebebiyle bu pazar bakımından girdi
kısıtlamasından bahsedilemeyeceği kanaatine varılmıştır. Buna ilaveten, dünyada yeni
oluşmaya başlamış ve gelişmekte olan 4 boyutlu film gösterim sistemleri pazarında
faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar paylarına aşağıda yer verilmekte olup, söz konusu
hizmetin sağlanabileceği alternatif sağlayıcıların da bulunduğu görülmektedir.
Tablo 3: 4 Boyutlu Film Gösterim Sistemlerinin Dünya Pazar Payları
Teşebbüsler Pazar Payı (%)
CJ CORP (CJ 4DLEX) (…..)
Lotte Cinema (…..)
MediaMation (…..)
Çin Halk Cumhuriyeti Menşeli Şirketler (…..)
TOPLAM 100,0
(37) Müşteri kısıtlaması kavramı ise; birleşme sonrasında birleşik teşebbüsün, üst pazardaki
(4 boyutlu film gösterim sistemleri) rakiplerinin yeterli müşteri tabanına erişimini
kısıtlaması anlamına gelmektedir. Müşteri kısıtlaması yönünden pazarı kapama
olasılığının değerlendirilebilmesi için üst pazardaki mevcut ve potansiyel rakiplerin alt
pazarda (sinema salonu hizmetleri) ürünlerini satabilecekleri yeterli alternatiflerinin
bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Ancak, üst pazarda dünya genelinde faaliyet
gösteren rakip teşebbüslerin Türkiye’de 4 boyutlu film gösterim sistemleri alanında
halihazırda faaliyeti bulunmamaktadır. Buna ilaveten dünya genelinde toplam dijital
sinema perdelerinin sayısının 2014 yılında 125.000’i aştığı düşünüldüğünde, Türkiye’nin
toplam 2483 sinema perde sayısıyla önemli bir pazar olarak değerlendirilemeyeceği,
dolayısıyla işlem sonrasında devralan teşebbüsün dünya genelinde faaliyet gösteren
rakiplerinin yeterli müşteri tabanına erişiminin kısıtlamasının söz konusu olmayacağı
kanaatine varılmıştır.
(38) Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde, sinema salonu hizmetleri pazarında (alt
pazar) faaliyet gösteren teşebbüslerin; 4 boyutlu film gösterim sistemleri pazarında (üst
pazar), birleşik teşebbüs haricinde yeterli alternatiflerinin bulunması, yeni oluşmakta ve
gelişmekte olan teknoloji temelli bu pazara yeni girişlerde herhangi bir hukuki veya
doğal giriş engelinin olmaması, 4 boyutlu film gösterim sistemlerinin halihazırda önemli
bir girdi niteliğini taşımaması ve 4 boyutlu film gösterim sistemlerinin birleşik teşebbüsün
faaliyet alanları dışında kalan coğrafi ve ürün pazarlarında da kullanılabileceği göz
önüne alındığında işlem sonrasında, söz konusu pazarda girdi veya müşteri kısıtlaması
imkanının bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
16-19/317-144
9/9
H. SONUÇ
(39) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 2010/4 sayılı Rekabet
Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğuna; işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde yasaklanan
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmaması nedeniyle işleme
izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy