Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-3-42 (Ortak Girişim)
Karar Sayısı : 05-28/320-82
Karar Tarihi : 25.4.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN, Prof. Dr. Zühtü
AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.
Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B.RAPORTÖRLER: Aydın ÇELEN, Pelin ERDOĞAN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Marzotto S.p.A.
- Verzoletto S.p.A. 20
Temsilcileri: Av. Gönenç GÜRKAYNAK ve Av. Zümrüt
ESİN
Esin Lokmanhekim İçtem Gürkaynak Ortak Avukatlık
Bürosu Çitlenbik Sokak No: 12 Yıldız Mah.
Beşiktaş-İstanbul
D. TARAFLAR : - Marzotto S.p.A.
Via Marconi 16-18 Milano İTALYA
- Verzoletto S.p.A. 30
Via Trossi 9 Verrone (Biella) İTALYA
E. DOSYA KONUSU: Marzotto SpA ile Manifattura Lane Folco SpA
aracılığıyla Verzoletto SpA tarafından kurulacak ortak girişime izin
verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 1.4.2004 tarih, 2075 sayı ile giren
ve en son 19.4.2005 tarih, 2494 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve 40
Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme
sonucu düzenlenen 22.4.2005 tarih 2005-3-42/Öİ-05-AÇ sayılı Ortak Girişim
Ön İnceleme Raporu, 22.4.2005 tarih ve REK.0.07.00.00/62 sayılı Başkanlık
önergesi ile 05-28 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da; Marzotto S.p.A ile
Manifattura Lane Folco S.p.A. aracılığıyla Verzoletto S.p.A. tarafından
kurulacak ortak girişim işlemi, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir işlem
05-28/320-82
2
olmakla birlikte, işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim
durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve bunun 50
sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında ilgili ürün piyasalarındaki
rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı,
ayrıca, Çerçeve Anlaşmanın VIII. maddesinde yer alan rekabet etmeme
yükümlülüğü ve VII. maddesinin 7.5. bölümünde yer alan gizlilik yasağına
ilişkin hükümlerin yan sınırlama olarak kabul edilebileceği, bu nedenle
bildirime konu devralma işlemine izin verilmesi gerektiği
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME 60
H.1. Taraflar
H.1.1. Marzotto S.p.A.
Marzotto S.p.A., tekstil ve giyim sektöründe faaliyet gösteren ve hisseleri
İtalyan borsasında işlem gören ve hisselerinin %72’si halka arz edilmiş bir
İtalyan teşebbüsüdür. Marzotto Grubu’nun kontrol ettiği Lanerossi Filati şirketi,
“Lanerossi Filati” markası altında triko ve örtü endüstrisi için yün ve yün
karışımı iplik üretimi ve pazarlaması alanında faaliyet göstermektedir. Grubun 70
yün iplik üretimi faaliyetinde bulunan diğer şirketi Almanya’da yerleşik
Marzotto GmbH yoluyla hisselerinin %99,97’sini elinde bulundurduğu AB
Liteksas isimli Litvanya şirketinin şubesi UAB Lietvilna’dır.
Marzotto Grubu’nun Türkiye’de ilgili ürün pazarında bağlı ortaklık, iştirak ya da
distribütör aracılığıyla herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Marzotto
Grubu’nun Türkiye’de ilgili ürün pazarında elde ettiği 2004 yılı cirosu, yaklaşık
(…………………) YTL olup, yurtdışından Türkiye’ye yapılan satışlar kanalıyla
gerçekleşmiştir.
80
Marzotto S.p.A.’nın yönetim kurulu üyeleri; Antoni Favrin (Başkan), Andrea
Dona dale Rose (Bşk. V.), Ferdinando Businaro, Luca Corabi, Sergio Erede,
Gaetano Marzotto, Nicola Marzotto, Umberto Marzotto, Luigi Amato Molinari,
Roberto Notarbartolo di Villarosa, Paolo Scaroni, Dario Federico Segre,
Franco Todisco, Enrico Valdani ve Giuseppe Vita’dan oluşmaktadır.
H.1.2. Verzoletto S.p.A. ve Manifattura Lane Folco S.p.A. (MLF)
Verzoletto S.p.A., tekstil ve iplik sektöründe faaliyet gösteren bir İtalyan
şirketidir. Verzoletto Grubu’nun hisselerinin %76,7’sini elinde bulundurduğu 90
MLF şirketi, triko ve yorgan endüstrisi için yün karışımı iplik ve akrilik iplik
üretimi ve pazarlanması alanında faaliyet göstermektedir. Verzoletto, MLF’yi
2001 yılında Cav Giancarlo Folco’dan devralmıştır.
Verzoletto Grubu’nun Türkiye’de ilgili ürün pazarında bağlı ortaklık, iştirak ya
da distribütör aracılığıyla herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır. Verzoletto
Grubu’nun Türkiye’de ilgili ürün pazarında elde ettiği 2004 yılı cirosu, yaklaşık
05-28/320-82
3
(………………) YTL olup, yurtdışından Türkiye’ye yapılan satışlar kanalıyla
gerçekleşmiştir.
100
Verzoletto’nun yönetim kurulu üyeleri; Tonino Verzoletto (Başkan), Giacomo
Verzoletto, Stefano Verzoletto ve Giovanni Verzoletto’dan oluşmaktadır.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Marzotto S.p.A. ve Verzoletto S.p.A.’nın faaliyet gösterdiği ve kurulacak ortak
girişime aktarmayı öngördükleri faaliyetlerinin yün ve yün karışımı iplik ve
akrilik iplik olduğu gözönünde bulundurularak, ilgili ürün pazarı ayrı ayrı “yün 110
ve yün karışımı iplik” ve “akrilik iplik” pazarları olarak belirlenmiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Yün ve yün karışımı iplik ve akrilik iplik açısından pazara giriş, arz
kaynaklarına ulaşma, üretim, dağıtım, pazarlama ve satış şartlarının bölgesel
bir farklılık göstermediği gözönüne alınarak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye
Cumhuriyeti Sınırları dahili” olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme 120
Türkiye’de faaliyeti bulunmayan Marzotto S.p.A. ve Verzoletto S.p.A., bir
Ortak Girişim kurarak, faaliyette bulundukları yün ve yün karışımı iplik ve
akrilik iplik üretimini bu Ortak Girişime devretmek üzere anlaşmıştır. Ortak
Girişim kurulması işlemi, Çerçeve Anlaşma ile düzenlenmiştir. Dosya
mevcudu bilgi ve belgeden tarafların imzaladığı 18.3.2005 ve 24.3.2005 tarihli
bağlayıcı niyet mektuplarının ek olarak sunulduğu anlaşılmıştır. Niyet
mektupları uyarınca tarafların, tüm rekabet izinlerinin alınması şartıyla ve
takiben Çerçeve Anlaşmayı Kapanış tarihinde aynen imzalayacaklarını
taahhüt ettikleri belirtilmiştir. 130
Kurulması düşünülen “Filati Italiani Srl” isimli Ortak Girişim, bir limited şirket
niteliğinde olup, taraflar ortak girişimde %50’şer hisse sahibi olacaktır.
Çerçeve Anlaşma uyarınca, Marzotto S.p.A. yün ve yün karışımı iplik
bölümleri olan Lanerossi Filati ve AB Liteksas’ın şubesi UAB Lietvilna’yı Ortak
Girişime devredecektir. Marzotto Grubu’nun kontrol ettiği Lanerossi Filati
şirketi, “Lanerossi Filati” markası altında triko ve örtü endüstrisi için yün ve
yün karışımı iplik üretimi ve pazarlaması altında faaliyet göstermektedir. AB
Liteksas ise, keten iplik, battaniye ile triko ve battaniye sektörleri için yün iplik
üretimi ve satışı faaliyeti ile iştigal etmektedir. Öte yandan Verzoletto Grubu, 140
ilgili pazarda faaliyet gösteren MLF isimli şirketini Ortak Girişime
devredecektir. MLF, yün ve yün karışımı iplik ve akrilik iplik üretiminde faaliyet
göstermektedir.
Marzotto Grubu’nun %100’üne sahip olduğu Newco Lanerossi ve Verzoletto
Grubu’nun kontrol ettiği Newco MLF, Ortak Girişimin kurulmasını takiben
Ortak Girişime katılacak ve tasfiye edilecektir.
05-28/320-82
4
Dosya mevcudu bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, henüz taraflar
arasında Ortak Girişim Anlaşması’nın yapılmamış olduğu tespit edilmiştir. Bu 150
nedenle dosyanın 4054 sayılı Kanun kapsamında değerlendirmeye tabi
tutulamayacağı kanaatine varılmıştır.
İ. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; dosya konusu Ortak
Girişim anlaşmasının, henüz taraflar arasında yapılmamış olması nedeniyle,
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında
değerlendirmeye tabi tutulamayacağına OYÇOKLUĞU ile karar verilmiştir.
160
05-28/320-82
2
25.04.2005 tarih ve 05-28/320-82 Sayılı Kurul Kararı’na
KARŞI OY GEREKÇESİ
Kurulması düşünülen “Filati Italianı Srl” isimli ortak girişime, Çerçeve
Anlaşma’nın imzalanmaması, dolayısıyla, taraflar arasında henüz anlaşma
yapılmamış olduğu gerekçesiyle Kurul tarafından izin verilmemiştir. Kurul
Kararı’na aşağıdaki gerekçelerle katılmıyorum:
1.Kurulacak Ortak Girişim, 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında ele alınması
gereken bir işlem olmakla birlikte, hakim durum yaratan veya mevcut bir
hakim durumu güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü veya bir
kısmında ilgili ürün piyasalarındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması
sonucunu doğuran bir işlem değildir. Bunun gibi Çerçeve Anlaşmanın rekabet
etmeme ve gizlilik yasağına ilişkin hükümlerinin yan sınırlama olarak kabul
edilebileceği, dolayısıyla Ortak Girişime izin verilmesi gerektiği de dosya
Raportörleri tarafından ifade edilmiştir.
2.Yurtdışında bulunan ana firmalarca kurulan Ortak Girişim, esasen yine
yurtdışında faaliyette bulunacak, eldeki bilgilere göre Türkiye Cumhuriyeti
piyasaları ile ilişkisi sınırlı kalacaktır. Çünkü, kurucu şirketler olan, Marzotto
S.p.A’nın da, Verzoletto S.p.A’nın da, Türkiye’deki ilgili ürün pazarında, bağlı
ortaklık, iştirak ya da distribütör aracılığıyla yaptıkları herhangi bir faaliyetleri
bulunmamakta, Türkiye ile ilgili ciroları, sadece yaptıkları doğrudan
satışlardan kaynaklanmaktadır.
3. Ortak Girişim’in kurucu tarafları, karşılıklı müzakerelerle oluşturdukları,
kuruluşla ilgili mutâbakatı ifade eden ve tüm “Rekabet Otoriteleri”nden izin
alındıktan sonra imzalamayı taahhüt ettikleri Çerçeve Anlaşmayı Kurul’a
sunmuşlardır. İlgili dosya içeriğinden anlaşıldığına göre, İtalyan mevzuatı,
Çerçeve Anlaşma’nın, sendikalarla da müzakere edildikten sonra
imzalanmasını öngörmektedir. Kurucular, bu müzakerelerin zaman alabileceği
düşüncesiyle Anlaşma’yı öncelikle Rekabet otoritelerine sunmaktadırlar.
Kurul ise, Çerçeve Anlaşmanın ekinde sunulan “bağlayıcı niyet mektupları”nın
kıymeti harbiyesinin olmadığı, sonradan dönülmemek taahhüdü ile bile olsa,
imzalanmamış bir Çerçeve Anlaşmaya göre izin verilemeyeceği kararını
almıştır. Aynı dosya ile ilgili olarak, Alman ve Avusturya Rekabet otoritelerinin
değerlendirmesi ise olumlu olmuştur.
4.Yazılı, geri dönülmemek taahhüdü ile ve “ortak girişimin kuruluş
formaliteleri açısından bu yola girildiği” ifade edilerek, halen imzalanmamış bir
Çerçeve Anlaşmasıyla Kuruma intikal eden ortak girişime izin verilmesi
talebine, bu şartlarda olumlu bir cevap verilebilirdi .Şimdi imzalanmadığı için,
beyan edilen anlaşmadan zamanla dönülebileceği, Kurul’un “danışmanlık”
yapmaması gerektiği gibi gerekçelere dayandırıldığı anlaşılan “izin vermeme”
işlemi, olsa olsa, müteşebbislerin risk algılamalarının irrasyonel olduğu ve
05-28/320-82
3
Kurul’un bu şekilde, gereksiz yere meşgul edilip, istismar edildiği gibi,
karamsar bir değerlendirme ve yaklaşımdan kaynaklanabilir.
Halbuki normal şartlarda, bir müteşebbis, işletmeci veya yönetici açısından,
kamu otoritelerine beyan edilen bilgilerin doğruluğu ve taahhüt edilen
hususların yerine getirilmesi esastır. İzin talebinde bulunanlar veya
müteşebbisler açısından, daha sonra ortaya çıkacak veya belirlenebilecek ve
belki de altından kalkılamayacak ağır bir “fatura” ödenmesi sonucunu
doğuracak olumsuz bir eylem veya işleme bugünden teşebbüs etmek, olsa
olsa “gözü karalık” olacaktır. Kurul veya Kurum açısından ise “durum “daha da
açıktır: Genel hukuk, mantık ve organizasyon ilkelerine aykırı olmamak
kaydıyla, kaynakların etkin kullanımına yardımcı olmak, bunu temin için de,
“çalışma sistemi”ni geliştirmek, aklın, mantığın ve iş ahlâkının gereğidir.
“Hukuk” doğru anlaşılır ve uygulanırsa, hiç bir zaman “aklı selime”, verimliliğe
ve “hayat”a ters düşmeyecektir.
5.Ortak girişim taleplerinin her halükârda, anlaşmanın imzalanmasından
sonra değerlendirilebileceği ve dolayısıyla, sakıncası yoksa izin verilebileceği
şeklindeki bir anlayış ve uygulama, gereksiz, gerekçesiz bir bürokratik
yaklaşım olmasının yanı sıra, “kurumsal etkinlik” amacına da hizmet
etmemektedir. Böyle bir yaklaşım, ex ante denetime de imkan veren, pratik,
usül ekonomisi açısından anlamlı bir yol ve yönteme ters düşmekten başka
bir şey değildir.
Prof.Dr.Nurettin KALDIRIMCI
Kurul Üyesi
Full & Egal Universal Law Academy