Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2003-1-38 (Devralma)
Karar Sayısı : 03-22/245-106
Karar Tarihi : 3.4.2003
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK (Başkan Y)
Üyeler : A.Ersan GÖKMEN, R. Müfit SONBAY, Murat GENCER,
Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof.Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
Tuncay SONGÖR, Kublay ATASAYAR, M.Sıraç ASLAN
B- RAPORTÖRLER : İ.Yücel ARDIÇ, Şenol KOCAER
C-BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Mauser Industriebeteiligungen GmbH & Co KG
Temsilcisi: Av. Nilüfer Müldür ÇAKMAKLI
Eski Büyükdere Cad. Park Plaza No:22 K:11
Maslak- İstanbul
D- TARAFLAR : - Mauser Industriebeteiligungen GmbH & Co KG
SchildgesstraBe 71-163 50321 Brühl ALMANYA
- Emballages Techniques Holding S.A.
Pont-du-Cnetenaire 108, 1228 Plan-les-Ouates İSVİÇRE
- Ingeburg Mauser
Unter den Ulmen 50968 Cologne ALMANYA
- Peter Mauser GmbH & Co KG
Feldafinger StraBe 37, 82343 Pöcking ALMANYA
- Mauser Beteiligungs GmbH Yönetimi
SchildgesstraBe 71-163 50321 Brühl ALMANYA
E- DOSYA KONUSU: Mauser Industriebeteiligungen GmbH & Co KG'nin,
Mauser Beteiligungs GmbH hisselerinin %85,34'nü devralmasına izin
verilmesi talebi.
F- DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.3.2003 tarih ve 992 sayı;
20.3.2003 tarih ve 1161 sayı ile giren bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda düzenlenen
25.3.2003 tarih 2003-1-38/Öİ-03-İYA sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu,
03-22/245-106
2
25.3.2003 tarih, REK.0.05.00.00/36 sayılı Başkanlık önergesi ile 03-22 sayılı
Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G-RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Mauser Industriebeteiligungen GmbH & Co KG'nin Mauser Beteiligungs
GmbH'yi devralması işleminin 4054 sayılı Kanun'un 7. maddesi ve 1997/1
sayılı Tebliğ'in 4. maddesi kapsamında bir devralma işlemi olduğu,
- bu işlem sonucunda, tarafların faaliyet alanlarının örtüşmemesi nedeniyle
ilgili pazarda hakim durum yaratılması veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesi ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmayacağı ve dolayısıyla işleme izin verilmesi
gerektiği,
- ilgili devralma işleminin çerçevesini çizen Satış ve Satın Alım
Anlaşması'nın 17. maddesinde öngörülen 2 yıllık rekabet yasağının;
devralma işlemiyle doğrudan ilgili ve devralınan teşebbüsün değerinin tam
olarak alıcıya geçebilmesi için zorunlu bir yan sınırlama olarak kabul
edilebileceği
ifade edilmektedir.
H- İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Mauser Industriebeteiligungen GmbH & Co KG (Mauser
Industriebeteiligungen) ve Bank One Corporation (Bank One)
Mauser Industriebeteiligungen, One Equity Partners LLC (OEP), OEP Holding
Corporation ve Bank One Investment Corporation şirketleri vasıtasıyla nihai
olarak Bank One Corporation (Bank One) tarafından kontrol edilmektedir.
OEP, Bank One’ın bankacılık veya diğer sektörlerde öz sermaye yatırımlarını
yapmakta ve yönetmektedir.
Bank One, A.B.D’de bankacılık ve yatırım yönetimi hizmetlerinin yanı sıra
dünya çapında ticari bankacılık hizmetleri sağlamaktadır. Bank One'ın,
devralınacak olan Mauser Beteiligungs GmbH şirketinin faaliyet alanı olan
endüstriyel ambalajlama pazarının metal, plastik, fiber veya ara yığın taşıyıcı
bölümlerinde herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.
Bank One’ın Türkiye’deki faaliyetleri Polaroid, Howaldstswerke - Deutsche
Werft AG ve Alpha Technologies şirketleri tarafından gerçekleştirilmektedir.
Polaroid, film, kamera, fotoğraf kağıdı ve ilgili malzemeler dahil olmak üzere
fotoğrafçılık malzemesi ve görüntüleme teknolojilerinin imalat ve satışıyla
iştigal etmektedir. Howaldstswerke - Deutsche Werft AG, denizaltı ve gemi
imalatı ile uğraşmaktadır. Alpha Technologies ise lastik ve polimer
endüstrilerinin lastik ve polimer tabanlı malzemelerin karakteristiklerinin
tespitinde kullandığı enstrüman ve veri sistemlerini imal ve tedarik etmektedir.
03-22/245-106
3
Bank One bu kuruluşlar vasıtasıyla 2002 yılında Türkiye’de
………………………… TL. ciro elde etmiştir.
H.1.2. Mauser Beteiligungs GmbH (Mauser)
Mauser, iştirakleri vasıtası ile Türkiye, Almanya, Avrupa ve A.B.D dahil olmak
üzere dünyada birçok ülkede endüstriyel ambalajlama ürünlerinin geliştirilmesi
ve imal edilmesi işinde faaliyet göstermektedir.
Mauser, Türkiye’deki faaliyetlerini Memsan-Mauser Metal Mamulleri Sanayi ve
Ticaret A.Ş. (Memsan-Mauser) aracılığıyla yürütmektedir. Memsan-Mauser
metal endüstriyel ambalaj ürünlerinin imalatında faaliyet göstermektedir.
Sermayesinin %70'i Mauser'e aittir. Bununla beraber Mauser, Türkiye'de Biva
Bidon ve Varil Mamulleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin (Biva Bidon) sermayesinin
%10'una sahiptir. Biva Bidon, sahip olduğu taşınmazları Memsan-Mauser'e
kiralamak dışında herhangi bir faaliyette bulunmamaktadır.
Mauser, Türkiye’de 2002 yılı itibarıyla …………………….. TL. ciro elde
etmiştir.
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. İlgili Ürün Pazarı
Bank One’ın Türkiye’deki faaliyetlerini gerçekleştiren Polaroid,
Howaldstswerke, Alpha Technologies ile Mauser'in faaliyet sahaları
örtüşmemektedir. Söz konusu devralma işlemi neticesinde etkilenecek
pazarlar, devreden şirketin faaliyet gösterdiği pazarlar olacaktır. Bu bakımdan
ilgili ürün pazarı tanımlanırken, devreden taraf olan Mauser'in faaliyet alanları
dikkate alınmıştır.
Mauser’in faaliyet gösterdiği endüstriyel ambalaj imalat pazarı, dört ana alt
pazardan oluşmaktadır. Bu alt pazarlar: plastik ambalajlama, metal
ambalajlama, fiber ambalajlama ve IBC (Intermediate Bulk Container; Ara
Yığın Konteynır)'dir.
Plastik ambalaj ürünleri daha çok kimya endüstrisi tarafından kullanılmaktadır.
Bu ürünler 5 cl ile 200 litre arasında değişen plastik şişeler, variller, benzin ve
yağ bidonları ile hastane atık kaplarını içermektedir. Metal ambalaj ürünleri
petrokimya ve kimya endüstrisi tarafından kullanılmaktadır. Bu ürünler,
kapasitesi 25 ile 235 litre arasında değişen ve farklı malzemelerin nakliyatında
kullanılan, baskılı ve baskısız varilleri içermektedir. Metal sektörü, 20 ile 220
litre arasında değişen ve farklı ambalajlama ihtiyaçlarını karşılayan fiber
ambalajlama ünitelerini de kapsamaktadır. IBC ürünleri petrokimya, kimya ve
gıda ürünlerinin taşınmasında kullanılmaktadır. Çelik IBC ürünlerinin hacmi
500 ile 3500 litre arasında; kompozit IBC ürünlerinin hacimleri ise 1.000 ile
1.250 litre arasında değişmektedir.
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, alt pazarlar arasındaki sınırlı ikamenin
etkin bir rekabete yol açacak derecede olmaması, ürünler arasındaki fiyat ve
03-22/245-106
4
kullanım alanlarında farklılığın bulunmaması nedeniyle, bu ürünlerin ayrı
pazarlar olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Mauser'in Türkiye'de sadece endüstriyel metal ambalaj ürünleri pazarında
faaliyeti bulunmakta, plastik ve fiber ambalajlama ile IBC alanlarında faaliyeti
bulunmamaktadır. Bu bakımdan "endüstriyel metal ambalajlama ürünleri"
pazarı, ilgili ürün pazarı olarak tespit edilmiştir.
İlgili ürün pazarında sadece devreden taraf Mauser'in faaliyeti bulunmakta
olup, bu pazarda faaliyet gösteren şirketler ve pazar paylarına aşağıdaki
tabloda yer verilmiştir.
Tablo 1- İlgili Pazarda Faaliyet Gösteren Şirketler ve Pazar Payları
Firmalar Pazar Payları (%)
Memsan – Mauser ……..
VanLeer Mimaysan Ambalaj ……..
Izvar Varil Sanayi ve Ticaret A.Ş. ……..
Varil Sanayi ve Ticaret A.Ş. ……..
TOPLAM 100
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti
sınırları olarak belirlenmiştir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Genel Değerlendirme
Devralma işlemi, Bank One Corporation’ın kontrolü altında bulunan ve sadece
bir iktisap aracı olan Mauser Industriebeteiligungen'in, Mauser hisselerinin
%85,34'nü iktisap etmesi şeklinde gerçekleşecektir. Mauser hisselerinin
%85,34'üne sahip ortaklar (satıcılar) ve hisse oranları aşağıda gösterilmiştir.
Tablo 2- Mauser hisselerinin %85,34'üne sahip ortaklar
Hissedarlar Hisse Oranı (%)
Emballages Techniques Holding S.A. 46.12
Ingeborg Mauser 2.29
Peter Mauser GmbH & Co KG 25.93
Yönetim 10
Mauser'in geriye kalan %15,66 hisseleri için, Mauser Industriebeteiligungen ile
aynı grupta yer alan One Equity Partners LLC, mevcut hissedarlara işlemin
sona ermesinden itibaren bir yıl içinde kullanabilecekleri bir satım opsiyonu
sunmuştur. Nihai olarak, Mauser Industriebeteiligungen, tek başına Mauser'in
kontrolünü elde edecektir. Bu bakımdan söz konusu işlem, 1997/1 sayılı
Tebliğ'in 2(b) maddesi kapsamında bir devralmadır.
03-22/245-106
5
Memsan-Mauser'in pazar payının, 1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ
ile değişik 4. maddesinde öngörülen %25 pazar payı eşiğini aşması
nedeniyle, ilgili işlem anılan Tebliğ kapsamında izne tabi bir devralmadır.
Söz konusu devralma işlemi sonucunda tarafların ortak faaliyet alanlarının
bulunmaması nedeniyle ilgili ürün pazarında herhangi bir yoğunlaşmanın
meydana gelmeyeceği ve dolayısıyla rekabetin sınırlamayacağı kanaatine
varılmıştır.
H.3.2. Yan Sınırlama
Devralma işlemini düzenleyen Satış ve Satın Alım Anlaşması'nın (Anlaşma)
17. maddesinde; satıcı ve iştirakleri üzerine 2 yıl rekabet etmeme şartı
konulmuştur. Genel olarak temel bir düzenlemenin yanında getirilen ve bu
düzenlemeyle birlikte bir anlam ifade eden ek hükümler, “yan sınırlama”
olarak adlandırılmaktadır. Yan sınırlamalar, devralınan teşebbüsün değerinin
eksiksiz olarak alıcıya geçmesi için belirli koşullar altında zorunlu olan
sınırlamalardır.
Rekabet yasağının da yan sınırlama kapsamında değerlendirilebilmesi için
süre yönünden, alıcının maddi varlıklar ile satıcının geliştirdiği ticari itibar ve
know-how gibi maddi olmayan varlıkların tüm değeriyle alıcıya geçmesi için
zorunlu olandan fazla olmaması gerekmektedir.
Bu çerçevede, Anlaşma ile getirilen 2 yıllık rekabet yasağının, gerek
devredilen teşebbüsün değerinin alıcıya tam olarak geçmesi, gerekse sürenin
makul olması dikkate alındığında, işlemin zorunlu bir yan sınırlaması olarak
değerlendirilebileceği kanaatine varılmıştır.
I- SONUÇ
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında;
1) Bildirim konusu devralma işleminin, tarafların ilgili ürün pazarındaki toplam
pazar payları yönüyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7.
maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi bir işlem olmakla birlikte, 4054 sayılı Kanun'un 7.
maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu
güçlendiren ve bunun sonucunda ilgili pazardaki rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunu doğuran nitelikte bir devralma olmadığına, dolayısıyla
Mauser Beteiligungs GmbH'nin Mauser Industriebeteiligungen GmbH & Co
KG tarafından devralınması işlemine izin verilmesine;
2) ilgili devralma işleminin çerçevesini çizen “Satış ve Satın Alım
Anlaşması”nın 17. maddesinde yer alan 2 yıllık rekabet etme yasağının,
devralma işlemiyle doğrudan ilgili ve devralınan teşebbüsün değerinin tam
olarak alıcıya geçebilmesi için zorunlu bir yan sınırlama niteliğinde olduğuna
03-22/245-106
6
OY BİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy