Rekabet Kurumu Başkalığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-2-186 (Devralma)
Karar Sayısı : 07-88/1106-429
Karar Tarihi : 29.11.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN,
Mehmet Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: E. Ebru ÖZTÜRK, Fatma GÖZLÜKAYA ANGI
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Compagnie de Saint Gobain
Temsilcisi: Av. Gökhan ERAKSOY, Av. Nihan AKÇAR
Hergüner Bilgen Özeke Hukuk Bürosu, Süleyman Seba Cad.
Sıraselviler 55 Akaretler 34357 Beşiktaş İstanbul 20
D. TARAFLAR : - Compagnie de Saint Gobain
Les Miroirs 18 Avenue d’Alsace 92400 Courbevoie FRANCE
- HeildelbergCement Group
Berliner Strasse 6 69120 Heildelberg GERMANY
E. DOSYA KONUSU: Maxit Holding AB’nin kontrolünün Compagnie de Saint Gobain
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 26.10.2007 tarih ve 7001 sayı ile giren ve 30
9.11.2007 tarih, 7392 sayı ve 21.11.2007 tarih, 7727 sayılı yazılar ile eksiklikleri
tamamlanan bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7.
maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda
düzenlenen 22.11.2007 tarih, 2007-2-186/Öİ-07-EÖ sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu,
23.11.2007 tarih, REK.0.06.00.00-120/336 sayılı Başkanlık önergesi ile 07-88 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda bildirime konu devralma işleminin,
- 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ 40
kapsamında izne tabi bir işlem olduğu,
- İlgili ürün pazarlarında hakim durum yaratarak ya da mevcut bir hakim durumu
güçlendirerek rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğurmayacağı ve
dolayısıyla bildirim konusu işleme izin verilmesi gerektiği,
ifade edilmiştir.
07-88/1106-429
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Niteliği
Bildirime konu işlem, Compagnie de Saint Gobain (Saint Gobain) ile HeildelbergCement
AG (Heildelberg) ve Heildelberg’in %100 kontrolü altında bulunan Lehigh UK Limited 50
(Lehigh) şirketleri arasında 7.8.2007 tarihinde imzalanan “Hisse Satın Alım Sözleşmesi”
uyarınca gerçekleştirilmektedir. İşlem ile Lehigh ve Heildelberg, Maxit Holding AB (Maxit
AB) ve Maxit Holding GmbH’taki (Maxit GmbH) hisselerinin tamamını Saint Gobain’e
devredeceklerdir. Maxit GmbH’nin %94 oranındaki hissesi Maxit Group AB, kalan %6’lık
hissesi ise Heildelberg tarafından kontrol edilmektedir ve Maxit Group AB’nin tamamı da
Lehigh’ın bağlı kuruluşu olan Maxit AB’ye aittir. Bu sebeple bildirim konusu işlemin,
Heildelberg Group’un Maxit AB’deki hisselerinin tümünün Saint Gobain tarafından
devralınması olarak ele alınması uygun bulunmuştur.
Devir işleminin ana amacının Saint Gobain’in harçlara (inşaat harçları ve/veya büyük çaplı
yapılar) ilişkin mevcut faaliyetlerinin sınırlı oranda olduğu veya hiç olmadığı pazarlarda yer 60
edinmek olduğu belirtilerek, Maxit’in faaliyetlerinin düşük değerli harçlara odaklandığı,
Saint Gobain’in faaliyetlerinin ise yüksek değerli harçlara (cephe kaplama ve fayans
döşemede kullanılan harçlar) yönelik olduğu ifade edilmektedir. Ayrıca, devralma işlemi ile
birlikte ticari, operasyonel ve lojistik açıdan etkinliğin artacağı ve karma ürün üretimi ve
satışı vasıtasıyla maliyetlerin düşmesinin planlandığı bilgisine de yer verilmiştir.
H.2. Taraflar
H.2.1. Compagnie de Saint Gobain (Saint Gobain)
Saint Gobain merkezi Courbevoie’de bulunan ve hisseleri Paris Borsası’na kote edilmiş
bir şirkettir. Şirket çok ortaklı bir yapı sergilemekte olup, hissedarlardan hiçbiri şirketin tek 70
başına kontrolüne sahip değildir.
Saint Gobain Grubu, dünya çapında cam, seramik, plastik ve çeşitli inşaat malzemelerinin
üretimi, işlenmesi ve satışı alanlarında faaliyet göstermektedir. Saint Gobain Grubunun
faaliyetlerini beş temel sektörde toplamak mümkündür: (i) Düz cam, (ii) Paketleme, (ii)
Seramik, plastik, aşındırıcı ve sağlamlaştırıcıları kapsayan yüksek performans
malzemeleri, (iv) Yalıtım, sıva, boru, endüstriyel harç ve dış cephe ürünlerini kapsayan
yapı ürünleri, (v) Yapı ürünleri üretimi ve dağıtımı.
Bildirim konusu işlem bu faaliyet alanlarından sadece yapı ürünleri üretimi ve dağıtımını
ilgilendirmektedir. Saint Gobain grubunun bu alandaki faaliyetleri dünya çapında Saint
Gobain Weber ve Saint Gobain Distribution Batiment isimli grup şirketleri aracılığıyla 80
yürütülmektedir.
Grubun Türkiye’de inşaat ve endüstriyel uygulamalarda kullanılmak üzere harç üretimi ve
satışı alanında faaliyet gösteren Saint Gobain Weber Markem Yapı Kimyasalları Sanayi
ve Ticaret A.Ş. (Saint Gobain Türkiye) unvanlı bir bağlı kuruluşu bulunmaktadır. Saint
Gobain Türkiye, cephe uygulamaları (boya ve polimer kaplamalar ile ETICS -harici olarak
kullanılan kompozit ısı yalıtma sistemleri- yapıcı ve taban astarları), fayans döşeme
uygulamaları için endüstriyel harçlar (seramik/fayans yapıştırıcıları ve renkli derz dolgu)
ve yapı harçları üretmekte ve satmaktadır. Şirket ayrıca %50 ortağı olduğu İzocam
İzolasyon A.Ş. isimli ortak girişim kanalıyla ETICS ürünlerinin satışını da yapmaktadır.
Saint Gobain Türkiye pazarına yurtdışından doğrudan satış yapmamaktadır. 90
07-88/1106-429
3
Dosyadaki bilgilere göre, Saint Gobain 2006 yılında dünya çapında yaklaşık
(………………) Euro ciro elde etmiştir. Şirketin Türkiye’deki ilgili ürün pazarlarındaki
faaliyetlerinden elde ettiği toplam ciro ise (……………) Euro’dur (yaklaşık (……………
YTL).
H.2.2. Heildelberg Cement Group (Heildelberg)
Hisse Alım Sözleşmesi’nin satıcı tarafını HeildelbergCement AG ile Lehigh UK Limited
(Lehigh) şirketleri oluşturmaktadır. Lehigh, tamamı Heildelberg AG tarafından kontrol
edilen bir grup şirketidir. Heildelberg ise, merkezi Almanya’da bulunan, hisseleri Frankfurt
Borsası’nda kote edilmiş bir şirkettir. Şirketin ana faaliyet alanları (i) Çimento (standart 100
çimento, özel çimento, duvar harcı, özel tutkallar vb.), (ii) Mıcır (karışık hazır beton ve
beton ürünleri için hammadde), (iii) Hazır beton ve prefabrik beton ürünleri (bina blokları,
taban döşeme/kaldırım döşemeleri, tavan ve duvarlar gibi) ve (iv) İnşaat Malzemelerinin
(kireç taşı, kireç taşı ürünleri, sıva, harç, genleşmiş kil ve yapı kimyasalları) üretim ve
satışından oluşmaktadır.
Dosyadaki bilgilere göre, Heildelberg’in 2006 yılında dünyada elde ettiği ciro (……………)
Euro, Türkiye’de elde ettiği ciro ise (……………) Euro’dur.
H.2.3. Maxit Holding AB (Maxit AB)
Maxit Holding AB merkezi Sollentuna, İsveç’te bulunan ve hisselerinin tamamı Heildelberg 110
Grup tarafından kontrol edilmekte olan bir şirkettir. Maxit AB dünya çapında kuru harç
üretimi ve satışı ile kilden ürünler imalatı ile uğraşmaktadır. Maxit AB, Türkiye’de ıslak ve
kuru endüstriyel harç (cephe kaplama, fayans döşeme ve yapı harçları) üretimi ve satışı
faaliyeti ile uğraşmaktadır. Maxit AB’nin Türkiye’deki tüm satışları bağlı kuruluşu Maxit
Yapı Malzemeleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Maxit Türkiye) tarafından yapılmaktadır. Maxit
Türkiye’nin 2006 yılı cirosu yaklaşık (……………) YTL olarak gerçekleşmiştir. Maxit
Grubu’ndaki tüm şirketler işlem kapsamındadır.
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı 120
Devralma işlemi, Maxit AB’nin hisselerinin tamamının Saint Gobain tarafından
devralınmasına ilişkindir. Maxit AB’nin Türkiye’deki faaliyetleri endüstriyel harç üretimi ve
satışıdır. Harçlar esas olarak duvar örme, cephelerin sıvanması, fayans döşeme, yüzey
düzleştirme ve duvarların iç yüzeylerinin düzleştirilmesi amacıyla kullanılmaktadır.
Harçlar, kullanım alanı ve amacına göre farklılaşan tür ve oranlarda ve mıcır (kum), tutkal
(ör. kireç, alçı, çimento) ve katkı maddelerinin (boyalar, su geçirgenliğini önleyen
maddeler vb.) karıştırılması sonucu elde edilmektedir.
Harçlar, genel itibarıyla, kullanım amaçlarına ve kaplanacak tabakanın türüne göre (metal,
tuğla, ahşap, beton vb.) ayrıştırılmaktadır. Temel kullanım alanlarının (i) cephe kaplama,
(ii) fayans döşeme, (iii) yapı harçları olarak ayrılması mümkündür. 130
(i) Cephe sıvaları: Cephe kaplamasında kullanılan harçlar genel olarak hava
koşullarına karşı dayanıklılık sağlanması, rengin korunması ve ısı yalıtımı
amaçlarına hizmet ederler.
07-88/1106-429
4
(ii) Fayans döşeme harçları: Banyo, yüzme havuzu, iç ve dış mekanlarda
kullanılacak fayansların kaplanmasında kullanılırlar. Esasen yapıştırıcı ve derz
dolgulardan oluşmaktadırlar.
(iii) İnşaat harçları: Büyük çaplı yapılarda yüzey düzleştirme, taş blok dizimi ve su
yalıtımı gibi amaçlarla kullanılırlar.
Sözü edilen harç türleri kullanıcılar tarafından farklı uygulama alanlarında ve farklı
amaçlarla kullanıldığından, bu ürünler arasında talep açısından ikame edilebilirlik 140
bulunmamaktadır. Bununla birlikte, benzer üretim teknikleri ve üretimde kullanılan girdiler
sebebiyle üreticilerin sözü edilen tüm ürünleri üretmesi mümkün olup, pazarda yüksek arz
ikamesi bulunmaktadır. Esasen büyük üreticilerin çoğu endüstriyel harç ürünlerinin tüm
çeşitlerini üretmektedir. Harç ürünleri büyük oranda inşaatçılar, uzmanlaşmış distribütörler
ve daha az miktarda da yapı marketleri aracılığıyla satılmaktadır. Bu bilgiler ışığında,
esasen ilgili ürün pazarını yüksek arz ikamesine bağlı olarak endüstriyel harçlar pazarı
olarak tanımlamak mümkün ise de, yukarıda sözü edilen ürün grupları arasında talep
ikamesinin bulunmaması sebebiyle pazarın alt pazarlara bölünerek belirlenmesi gerektiği
düşünülmektedir. Bu sebeple, bildirim konusu devralma işleminin ilgili olduğu ürün
pazarları “cephe harçları”, “fayans döşeme harçları” ve “inşaat (yapı) harçları” olarak 150
belirlenmiştir.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
İlgili ürün pazarlarında ülke içinde rekabet şartlarının farklılaşmasına neden olacak bir
unsur ve söz konusu ürünlerin ulusal çapta dağıtımı önünde herhangi bir engel
bulunmaması nedeniyle ilgili coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak
belirlenmiştir.
H.4. Değerlendirme ve Hukuki Dayanak
Bildirim konusu işlem ile Maxit AB hisselerinin tamamı el değiştirmektedir ve işlem sonrası 160
Maxit AB, Heidelberg’in kontrolünden Saint-Gobain’in kontrolüne geçecektir. İşlem
sonucunda Saint-Gobain Maxit AB hisselerinin tamamına sahip olacak ve Maxit AB’nin
kontrolünü tek başına devralacaktır. Dolayısıyla bildirim konusu işlem, 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 2(b) maddesi anlamında bir devralma işlemidir.
1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 1997/1 sayılı Tebliğ'in 4. maddesinde, "Bu Tebliğ’in 2.
maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya devralmayı
gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili ürün
piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya bu oranı
aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon YTL’yi aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin
almaları zorunludur" hükmü yer almaktadır. 170
Saint-Gobain ve Maxit AB’nin ilgili ürün pazarlarındaki ciroları aşağıdaki tabloda
gösterilmektedir:
Tablo 1- Tarafların ciroları
Cephe Harçları Fayans Döşeme Harçları Yapı Harçları
Saint-Gobain (………….) Euro (……..
YTL)
(………….) Euro (……..
YTL)
(………….) Euro (……..
YTL)
Maxit AB (………….) Euro (……..
YTL)
(………….) Euro (……..
YTL)
(………….) Euro (……..
YTL)
07-88/1106-429
5
Saint-Gobain ve Maxit AB’nin anılan pazarlardaki pazar payları ise aşağıdaki tabloda
gösterilmektedir:
Tablo 2- Tarafların pazar payları (%)
Cephe Harçları Fayans Döşeme Harçları Yapı Harçları
Saint-Gobain (….) (….) (….)
Maxit AB (….) (….) (….)
Yukarıda yer verilen ciro ve pazar payı bilgilerinden anlaşıldığı üzere işlem, fayans
döşeme harçları pazarında 25 milyon YTL’lik ciro eşiğinin aşılması nedeniyle bildirime
tabidir.
4054 Sayılı Kanun’un 7. maddesi hakim durum doğuran ya da mevcut bir hakim durumu 180
güçlendiren ve bunun sonucunda rekabetin önemli ölçüde azalmasına yol açan birleşme
ve devralmaları yasaklamaktadır.
İlgili ürün pazarlarında tarafların ve rakiplerin pazar payları aşağıdaki tabloda
gösterilmektedir:
Tablo 3- İlgili pazarlarda faaliyet gösteren teşebbüslerin pazar payları (%)
Cephe Harçları Fayans Döşeme
Harçları
Yapı Harçları
SAINT-GOBAİN (….) (….) (….)
MAXIT (….) (….) (….)
KALE (….) (….) (….)
CAPAROL (….) (….) (….)
SIKA AG (….) (….) (….)
BASF CONST. CHE (….) (….) (….)
AKZO NOBEL DC (….) (….) (….)
KÜTAHYA (….) (….) (….)
ENTEGRE (….) (….) (….)
BAUMIT (….) (….) (….)
VITRAFIX (….) (….) (….)
TERRACO (….) (….) (….)
DİĞER (….) (….) (….)
TOPLAM 100 100 100
Yukarıda da belirtildiği gibi işlem sadece fayans döşeme harçları bakımından bildirime
tabidir ve bu pazarda da çok cüzi bir pazar payı artışı meydana gelmektedir. Pazarda çok
sayıda teşebbüsün faaliyet gösteriyor olması ve pazara giriş engellerinin düşük olması da
göz önünde bulundurulduğunda, ilgili pazarda hakim durum yaratılması ya da
güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı görülmektedir. 190
Taraflar arasında imzalanan Hisse Alım Sözleşmesi’nin 7.6 maddesinde rekabet etmeme
ve 7.7. maddesinde istihdam etmeme yükümlülükleri düzenlenmiştir. Sözleşmenin
“Rekabet Etmeme” başlıklı 7.6. maddesinde satıcıların Kapanış gününü takip eden iki yıl
boyunca doğrudan ya da bir veya birkaç satıcı grubu üyesi aracılığıyla ana hissedar, vekil,
danışman, hissedar, vb herhangi bir sıfatla “hedef şirketler grubunun tahditli faaliyetiyle”
rekabet eden herhangi bir faaliyetle uğraşmaları yasaklanmaktadır. Aynı maddede “tahditli
faaliyet” ise Maxit’in iştigal alanını oluşturan endüstriyel harçlar, bunlara ilişkin ekipmanlar
ve genleştirilmiş kil ürün ve çözümleri üretimi olarak tanımlanmıştır.
Sözleşme’nin 7.7. maddesinde ise, satıcıların Kapanış Tarihini takip eden iki yıl boyunca,
Kapanış Tarihinden önceki iki yıl içinde herhangi bir tarihte devralınan şirketlerde yönetici 200
07-88/1106-429
6
olarak çalışmış herhangi bir kişiye bu şirketlerden ayrıma teklifi götüremeyeceği, işe
almayacağı vb. hususlar düzenlenmektedir.
Sözleşme ile getirilen rekabet etmeme ve istihdam etmeme yükümlülüklerinin
yasaklamanın süresi, konusu, tarafları ve uygulanacağı coğrafi alan bakımından devralma
işleminin amacının gerçekleşmesi için makul olduğu anlaşılmış ve yan sınırlama olarak
değerlendirilmiştir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre; bildirim konusu işlemin 4054 210
sayılı Kanun’un 7. maddesi ve Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ”
kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen
nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin ve
böylece ilgili pazarlarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu olmadığına,
bu nedenle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy