Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-3-80 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 05-38/491-119
Karar Tarihi : 2.6.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN
B. RAPORTÖRLER: Pelin ERDOĞAN, Burak BÜYÜKKUŞOĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - McDonald's Restaurantları Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Seçil ABALI 20
Fadlullah Cerrahoğlu Avukat Bürosu
Barbaros Bulv. Morbasan Sok. Cerrahoğlu Binası
Balmumcu Beşiktaş İstanbul
D. TARAFLAR : - McDonald's Restaurantları Ltd. Şti.
Büyükdere Cad. Özsezen İş Merkezi No: 122/9
Zincirlikuyu İstanbul
- Lisans Alan 9 adet Restoran
30
E. DOSYA KONUSU: McDonald's Restaurantları Ltd. Şti.’nin Standart
Lisans İşletme Lisansı Anlaşması’na menfi tespit verilmesi veya
muafiyet tanınması talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 7.7.2004 tarih ve 3646 sayı ile
giren ve en son 15.4.2005 tarih, 2429 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 5 ve 8.
maddeleri ile 1997/2 sayılı Anlaşmaların, Uyumlu Eylemler ve Teşebbüs Birliği
Kararlarının Kanun’un 10. Maddesine Göre Bildiriminin Usul ve Esasları
Hakkında Rekabet Kurulu Tebliği’nin ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme 40
sonucu düzenlenen 29.4.2005 tarih ve 2004-3-80/MM-05-PU sayılı Muafiyet
Ön İnceleme Raporu, 27.5.2005 tarih ve REK.0.07.00.00/100 sayılı Başkanlık
Önergesi ile 05-38 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- Franchise alan teşebbüsün, McDonald's Restaurantları Ltd. Şti. tarafından
onaylanan kaynaklardan satın alma ve yine söz konusu teşebbüs
tarafından onaylanan ürünleri satma zorunluluğu bulunmasının yanı sıra,
rekabet etmemeye ve gizliliğe ilişkin yükümlülükler içermesi nedeniyle 50
anılan sözleşmeye menfi tespit verilemeyeceği,
- Anılan sözleşmenin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti
Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığı,
- Bununla beraber Sözleşme’de yapılması gereken değişikliğin, 2002/2
sayılı Tebliğ tarafından öngörülen 1 yıllık sürenin 14.7.2003 tarihinde sona
ermesine karşın, bu süre içerisinde yapılmadığından hareketle,
McDonald's Restaurantları Ltd. Şti.’ne 4054 sayılı Kanun’un 16.
maddesinin (c) bendi ve o tarihte teşebbüsün yönetim organlarında yer
alan kişilere de aynı maddenin dördüncü fıkrası uyarınca teşebbüse
verilen cezanın yüzde onuna kadar para cezası verilmesi gerektiği 60
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
McDonald's Restaurantları Ltd. Şti.’nin faaliyet gösterdiği sektör dikkate 70
alınarak, ilgili ürün pazarı “fast-food pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
McDonald's Restaurantları Ltd. Şti.’nin tüm Türkiye çapında faaliyet gösterdiği
göz önünde bulundurularak, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları
dahili” olarak tanımlanmıştır.
H.2. Taraflar
80
McDonald’s Restaurantları A.Ş., Türkiye’de McDonald’s ismi altında üçüncü
kişilerce açılmak istenen restoranlar için alt lisans vermek, McDonald’s
Corporation ve McDonald’s’ın yan kuruluşları ile lisans anlaşmaları yapmak ve
alt lisansiyerlere teknik bilgi aktarmak, kontrol ve danışmanlık hizmeti sunmak
üzere 1986 yılında kurulmuştur. 1 Ekim 2002 tarihi itibarıyla McDonald’s
Restaurantları A.Ş., McDonald’s Restaurantları Ltd. Şti.’ne dönüştürülmüştür.
Yukarıda yer verilen lisans kontrol ve danışmanlık hizmetine ilaveten
McDonald’s Restaurantları Ltd. Şti. (McDonald's), besicilik, genetik ıslah,
hayvan ticareti, ithal ve ihracı ile uğraşmaktadır. Ana şirket olan McDonald’s
Corporation’ın McDonald’s Restaurant Operations Inc. ve/veya McDonald’s 90
ICM LLC aracılığıyla sahip olduğu şirketler aşağıda gösterilmiştir:
- McDonald’s Restaurantları Ltd. Şti.,
- Hamburger Restoran İşletmeleri A.Ş.,
- Tasfiye Halinde McDonald’s Restaurantları Tanıtım ve Reklamcılık A.Ş.,
- Tasfiye Halinde McDonald’s Promosyon Ticaret A.Ş.
Hamburger Restoran İşletmeleri A.Ş., Türkiye’de McDonald’s restoranlarının
inşası, işletilmesi, imtiyaz ve lisansının verilmesi, McDonald’s sistemlerinin
uygulanması, bu hususlarla ilgili bütün hizmetlerin ifası ile iştigal etmektedir. 100
Tasfiye halindeki şirketler ise reklam, pazarlama, promosyon ve ilgili pazar
araştırmaları alanlarında faaliyet göstermektedir.
Bildirim Formu’nda yer alan bilgiye göre, Türkiye genelinde 78 McDonald’s
restoranı bulunmakta olup, bunların 66’sı McDonald’s Restaurantları Ltd. Şti.
tarafından, 3’ü Hamburger Restoran İşletmeleri A.Ş. tarafından, 9 restoran ise
lisans alanlar tarafından işletilmektedir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
110
H.3.1. Menfi Tespit Değerlendirmesi
Bildirime konu franchise sözleşmesinin (Sözleşme) kapsamı, McDonald’s
tarafından franchise alana McDonald’s restoranının işletilmesi için gerekli
belirli bir yerin ve McDonald’s ticari ve hizmet markalarının, know-how, ticari
sırlarının ve diğer sınai mülkiyet haklarının kullanılabilmesidir. 20 yıllık olan
Sözleşme ile McDonald’s sözleşme süresince franchise alana belirli hizmetleri
sağlar ve franchise alanı desteklerken, franchise alan McDonald’s tarafından
yukarıda belirtilen hizmetlerin sağlanması, ilgili hakların kullandırılması ve
restoranın işletilmesi karşılığında bir lisans ücreti (royalty) ödemekle 120
yükümlüdür.
4054 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca, teşebbüs veya teşebbüs
birliklerinin başvurusu üzerine Kurul, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir
anlaşmanın, eylemin veya birleşme ve devralmanın Kanun’un 4, 6 ve 7.
maddelerine aykırı olmadığını gösteren menfi tespit belgesi verebilmektedir.
Bildirimde bulunulan franchise sözleşmelerinde franchise sistemlerinin özünde
bulunan, ancak menfi tespit verilmesini engelleyen rekabet kısıtlamaları yer
almaktadır. Bunlar McDonald’s tarafından onaylanan kalitede ürün tedarik 130
etme ve satma zorunluluğu getiren Sözleşme’nin 12 ve 20. maddeleri, know-
how, ticari sır ve sınai mülkiyetin gizliliği ile rekabet etmeme yükümlülüğüne
ilişkin “Kısıtlamalar” başlıklı 11. maddenin (a), (b) ve (c) bentleridir:
“12. Tüm Sistem ile Uyum
Lisans Alan, belirlenmiş yiyecek ve meşrubat ürünleri menüsü, yiyecek
şartnamelerinin yeknesaklığı, hazırlama yöntemleri, kalite, temizlik ve
görünüş ve tesis hizmetlerinin yeknesaklığı dahil olmak üzere McDonald’s
Sisteminin her bir parçasının Lisans Veren bakımından ve Restoranın
McDonald’s restoranı olarak işletilmesi için önemli olduğunu teyiden
beyan etmektedir. Lisans Veren, Lisans Alan’ın Restorandaki 140
faaliyetlerinin McDonald’s Sisteminin standartları ve politikaları ile uyum
halinde bulunduğundan emin olmak için Restoranı makul zamanlarda
teftiş etmek ve Restoranda kullanılan gıdalardan ve gıda-dışı
maddelerden örnekler almak hakkına sahip olacaktır.”
Maddenin devamında McDonald's Sistemi için gerekli hususlar sayılmıştır.
Bunlardan (a) ve (h) bentleri önemlidir:
“(a) … Restoranda sadece McDonald's tarafından belirlenmiş veya ilerde
belirlenecek olan yiyecek ve meşrubat ürünlerini sunacak;…
(h) Yiyecek ürünlerinin dağıtılmasında ve satışında: (i) sadece onaylanan 150
markaları taşıyan ve McDonald's ve McDonald's Sistemi şartnamelerine
ve kalite standartlarına uygun olup McDonald's veya Lisans Veren
tarafından zaman zaman belirlenecek olan kapları, kartonları, torbaları,
peçeteleri ve diğer kağıt malzeme ve ambalajları; (ii) McDonald's veya
Lisans Veren tarafından zaman zaman belirlenecek olan McDonald's
Sistem şartnamelerini ve standartlarını karşılayan tatlandırıcıları,
garnitürleri ve gıda ve meşrubat katkı maddelerini ve (iii) sadece
McDonald's veya Lisans Veren tarafından zaman zaman belirlenecek
olan gıda hazırlama ve elden geçirme yöntemlerini kullanacaktır.”
160
Önemli İhlal başlıklı 20. maddenin (i) ve (j) bentlerinde ise ürün tedarikine
ilişkin iki önemli ihlal sayılmıştır:
“(i) Lisans Alan’ın (i) McDonald's veya Lisans Veren tarafından
belirlenenler dışında, (ii) yiyecek ve meşrubat ürünleri için McDonald's
Sistem şartnamelerine uymayan, veya (iii) McDonald's veya Lisans Veren
tarafından konulmuş yöntemlere uygun olarak hazırlanmamış yiyecek ve
meşrubat ürünlerini satması.
(j) Lisans Alan’ın Lisans Veren tarafından belirlenen ürünleri satmaması.”
Kısıtlamalar başlıklı 11. maddenin (a), (b) ve (c) bentlerinde ise, rekabet 170
etmeme, Lisans Verenin know-how’ına, ticari sırlarına ve sınai mülkiyetinin
gizliliğine saygı gösterme kısıtlamaları düzenlenmiştir:
“11. Kısıtlamalar
Lisans Alan aşağıdaki hususları kabul ve taahhüt eder:
(a) İşbu Lisans süresince Lisans Alan, Lisans Veren’in yazılı ön
müsaadesi olmadan, Lisans Alan tarafından işletilen Restorana
benzer herhangi bir restoran işine doğrudan veya dolaylı olarak
girişmeyecek, bununla ilgili herhangi bir mali hak veya faydalanma
hakkı (şirketlerde, ortaklıklarda veya vakıflarda, şirketleşmemiş
birliklerde ve ortak teşebbüslerdeki haklar dahil) edinmeyecek veya 180
aynı konudaki bir mülkün sahibi olmayacaktır.
(b) Lisans Alan, işbu Lisansın sona ermesini takip eden 12 aylık süre
içinde Lisans Alan tarafından işletilen Restorana benzer ve bu
Restorana 50 kilometrelik bir yarıçap içinde bulunan herhangi bir
restoran işine doğrudan veya dolaylı olarak girişmeyecek, bununla
ilgili herhangi bir mali hak veya faydalanma hakkı (şirketlerde,
ortaklıklarda veya vakıflarda, şirketleşmemiş birliklerde ve ortak
teşebbüslerdeki haklar dahil) edinmeyecek veya aynı konudaki bir
mülkün sahibi olmayacaktır.
(c) Lisans Alan, McDonald's Sistemini veya bunun herhangi bir kısmını, 190
diğer bir self-servis, al-götür veya diğer benzeri restoran işine tahsis
etmeyecek, buralarda kullanmayacak veya kullanmak üzere kopya
etmeyecektir.
…
İşbu 11. maddenin (a) ve (b) bentlerinde yer alan kısıtlamalar, hisse
senetleri ulusal veya bölgesel bir borsada kote edilmiş ve mübadele
edilen bir şirketin hisselerine yüzde iki’den (%2) daha az bir oranda sahip
olunması durumuna uygulanmaz.”
Yukarıda yer verilen bilgilerden anlaşılacağı üzere, McDonald's tarafından 200
onaylanan kaynaklardan ürünlerin satın alınması ve yine onaylanan ürünleri
satma zorunluluğu getirilmesi ile rekabet etmeme yükümlülüğü ve gizlilik, ticari
sır gibi kısıtlamalar nedenleriyle dosya konusu sözleşmeye menfi tespit
belgesi verilmesi mümkün değildir.
H.3.2. 2002/2 sayılı Tebliğ Açısından Değerlendirme
Dosya konusu sözleşme, 5.5.1998 tarihinde menfi tespit/muafiyet talebi ile
Kurum’a bildirilmiştir. Sözleşmeye ilişkin olarak alınan 24.2.2000 tarih ve 00-
8/70-32 sayılı Kurul Kararı’nda ürün tedariki ile ilgili olan kısıtlamaların, 210
franchise sisteminin sağlıklı bir şekilde işleyebilmesi için gerekli olduğu
sonucuna ulaşılarak sözleşmenin 1998/7 sayılı Franchise Tebliği kapsamında
olduğu belirtilmiştir. Karar’da yer verilen ifadeler şu şekildedir:
“Franchise anlaşmaları mal ve hizmetlerin dağıtım ve tedarikini geliştirmekte
ve kısıtlı yatırımlar arasında yeknesak bir ağ kurarak, ürün ve hizmet
kalitesinde devamlılığı sağlamaktır. Tüketiciler bu sistemden yarar
sağlarken, rekabetin bu sonuçlara varabilmek için gerektiğinden daha fazla
kısıtlanmaması gerekmektedir. Daha önce de ifade edildiği üzere, McDonald's
franchise sözleşmelerinde yeralan ve ilgili bölümlerde değinilen rekabet 220
kısıtlamaları, franchise sistemlerinin özünde olan kısıtlamalardır. Franchise
sözleşmelerinden beklenen faydanın elde edilebilmesi için gerekli olan bu
kısıtlamalar (özellikle restoranlarda kullanılan ürünlerin teminine ilişkin
kısıtlamalar) 1998/7 sayılı Tebliğ kapsamındadır.”
Öte yandan, franchise anlaşmalarına ilişkin olarak çıkarılmış bulunan 1998/7
sayılı Tebliğ, 2002/2 sayılı Tebliğ’in yayımlanmasıyla birlikte yürürlükten
kaldırılmıştır. Dolayısıyla, bildirim konusu Sözleşme’nin 2002/2 sayılı Tebliğ
kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
230
2002/2 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde Tebliğ kapsamına giren dikey anlaşma
tanımı verilerek, bunların taşıması gereken unsurlar belirtilmiştir. Aynı
maddenin ikinci fıkrasında ise, mal veya hizmetlerin kullanımı, satımı veya
yeniden satımına ilişkin düzenlemelerle birlikte fikri hakların alıcıya devri veya
alıcı tarafından kullanımıyla ilgili hükümler içeren dikey anlaşmaların belirli
koşulları taşıması durumunda grup muafiyetinden yararlanacağı belirtilmiştir.
Buna göre;
- fikri haklara ilişkin hükümler anlaşma konusu mal veya hizmetlerin
kullanımı, satımı veya yeniden satımı ile doğrudan ilgili olmalıdır,
- fikri hakların alıcıya devri ya da alıcı tarafından kullanımı, anlaşma konusu 240
mal veya hizmetlerin alımı, satımı veya yeniden satımına yardımcı nitelikte
olmalı ve anlaşmanın esas amacını oluşturmamalıdır,
- anlaşma fikri hakların sağlayıcı tarafından alıcıya devredilmesi ya da
kullandırılması hakkında olmalıdır,
- fikri hakların devri ya da kullanımını düzenleyen hükümler Tebliğ ile muaf
tutulmayan dikey anlaşmalarla aynı amaç veya etkiye sahip sınırlamalar
barındırmamalıdır.
Bildirime konu Sözleşme yukarıda yer verilen unsurlar açısından
değerlendirildiğinde, McDonald’s tarafından franchise alana McDonald’s 250
restoranının işletilmesi için gerekli belirli bir yerin ve McDonald’s ticari ve
hizmet markalarının, know-how, ticari sırlarının ve diğer sınai mülkiyet
haklarının verilmesine ilişkin olması nedeniyle Sözleşme Tebliğ’in 2. maddesi
anlamında dikey anlaşma niteliğindedir.
Ayrıca, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde, anlaşmalarda yer almaları
durumunda anlaşmanın grup muafiyetinden yararlanmasını engelleyen
sınırlamalara yer verilmiştir. Bildirim konusu Sözleşme bu bağlamda
incelendiğinde, Sözleşme’nin tamamını grup muafiyeti kapsamı dışına
çıkartan bu türden bir düzenlemenin bulunmadığı saptanmıştır. 260
Diğer yandan, 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde düzenlenen rekabet
etmeme yükümlülüğü açısından sözleşme süresi olan 20 yıl boyunca ve
sözleşmenin bitiminden itibaren 12 aylık rekabet etmeme yükümlülüğü
nedeniyle Sözleşme’nin incelenmesi gerekmektedir. 5. maddenin (a) bendi
uyarınca, franchise alana getirilen süresi beş yılı aşan rekabet etmeme
yükümlülüğüne Tebliğ ile muafiyet tanınmamaktadır. Maddenin üçüncü
fıkrasında süresi beş yılı aşan rekabet etmeme düzenlemeleri açısından
istisna getirilmiştir. Ayrıca 2003/3 sayılı 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin
Grup Muafiyeti Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Tebliğ ile yürürlükten 270
kaldırılan bir başka istisna daha bulunmaktadır. Yürürlükten kaldırılan yatırım
tutarının %35 ve daha fazlasını sağlayan sağlayıcılara anlaşmalarındaki
rekabet etmeme yükümlülüğünün süresini 5 yıla indirmeleri için 2 yıllık bir
geçiş süresi verilmiştir. Sözleşme’nin yine bu istisnai duruma uygunluk
gösterip göstermediği bakımından da incelenmesi gerekmektedir.
Tebliğ’in 5. maddesinin (a) bendi ile getirilen istisna uyarınca, franchise alanın
anlaşmaya dayalı faaliyetlerini sürdürürken kullanacağı tesisin mülkiyeti arazi
ile birlikte veya alıcı ile bağlantısı olmayan üçüncü kişilerden sağlanan bir üst
hakkı çerçevesinde franchise verene ait olması durumunda, franchise alana 280
franchise verene ait olan tesiste faaliyet gösterdiği süre boyunca rekabet
etmeme yükümlülüğü getirilebilmektedir.
Mevcut dosya bakımından, franchise alan teşebbüsler franchise veren
McDonald’s tarafından kiralanan mülklerde faaliyet göstermektedir.
Dolayısıyla franchise alanların kiracı konumunda olup Tebliğ tarafından
tanınan istisnadan yararlanabildiği anlaşılmıştır. Bir başka ifadeyle rekabet
yasağının 5 yılla sınırlı olması gerekmemekte olup, sözleşme süresince
getirilen ilgili kısıt Tebliğ’in sağladığı muafiyetten yararlanabilecektir.
290
Sözleşme’nin 11(b) maddesi şu şekildedir:
“…Lisans Alan, işbu Lisansın sona ermesini takip eden 12 aylık süre içinde
Lisans Alan tarafından işletilen Restorana benzer ve bu Restorana 50
kilometrelik bir yarıçap içinde bulunan herhangi bir restoran işine doğrudan
veya dolaylı olarak girişmeyecek, bununla ilgili herhangi bir mali hak veya
faydalanma hakkı (şirketlerde, ortaklıklarda veya vakıflarda,
şirketleşmemiş birliklerde ve ortak teşebbüslerdeki haklar dahil)
edinmeyecek veya aynı konudaki bir mülkün sahibi olmayacaktır.”
300
Anlaşmanın bitiminden sonraki dönemde franchise alana getirilebilecek
rekabet etmeme yükümlülüğüne ilişkin olarak 2002/2 sayılı Tebliğ’in 5.
maddesinin (b) bendi uyarınca, genel olarak anlaşmanın bitiminden sonraki
dönem için franchise alana rekabet etmeme yükümlülüğü getirmek mümkün
olmamakla birlikte, anlaşma konusu mal ya da hizmetlerle rekabet halindeki
mal veya hizmetlere ilişkin olması, anlaşma süresince alıcının faaliyette
bulunduğu tesis ya da arazi ile sınırlı olması ve franchise veren tarafından
franchise alana devredilen know-how’ı korumak için zorunlu olması
koşullarıyla, franchise alana, anlaşmanın sona ermesinden itibaren bir yılı
aşmamak kaydıyla rekabet etmeme yükümlülüğü getirilebilmektedir. 310
Sözleşme maddesi bu koşullar açısından değerlendirildiğinde öncelikle söz
konusu rekabet yasağının anlaşma konusu mal ve hizmetlerle rekabet halinde
olan mal ve hizmetlerle sınırlı olduğu, sistemin kendisinin yoğun bir know-how
aktarımı içerdiği dikkate alındığında bir yıl süreyle getirilen rekabet yasağının
makul olduğu görülmüştür. Ancak, alıcının faaliyette bulunduğu tesis ve
arazi açısından inceleme konusu franchise sözleşmesinin rekabet
yasağının 50 kilometrelik bir yarıçap içini kapsaması Tebliğ’in ilgili
maddesine aykırılık teşkil etmektedir. İlgili Tebliğ düzenlemesinde söz
konusu rekabet yasağının ancak alıcının faaliyette bulunduğu tesis ya da 320
arazi ile sınırlı olması öngörülmekte olup incelenen Sözleşme hükmü
oldukça geniş bir kısıtlama getirmektedir. Nitekim teşebbüs sözleşme
değişikliği yoluna giderek, Sözleşmeyi 2002/2 sayılı Tebliğ’e uygun hale
getirmiştir. Sözleşme’nin değiştirilen 11(b) maddesi şu şekildedir:
“…Lisans Alan, işbu Lisansın sona ermesini takip eden 1 yıllık süre içinde
Lisans Alan tarafından işletilen Restoranların faaliyet gösterdikleri tesislerde
ya da bu Restoranların bulunduğu dükkanlarda, bu Restoranlara benzer
herhangi bir Restoran işine doğrudan veya dolaylı olarak girişmeyecek,
bununla ilgili herhangi bir mali hak veya faydalanma hakkı (şirketlerde, 330
ortaklıklarda veya vakıflarda, şirketleşmemiş birliklerde ve ortak
teşebbüslerdeki haklar dahil) edinmeyecek veya aynı konudaki bir mülkün
sahibi olmayacaktır...”
Sonuç olarak, rekabet yasağının lisans alanın faaliyette bulunduğu tesis ile
sınırlandırılması nedeniyle, Sözleşme 2002/2 sayılı Tebliğ’e uygun hale
getirilmiş olup grup muafiyetinden yararlanmaktadır.
H.3.3. Sözleşmenin Süresi İçinde Bildirilmemesi
340
2002/2 sayılı Tebliğ’in Geçici 1. maddesi “…bu Tebliğin yürürlüğe girdiği
tarihte 1997/3, 1997/4 ve 1998/7 sayılı Tebliğler ile sağlanan grup
muafiyetinden yararlanmakta olan ancak bu Tebliğde öngörülen grup
muafiyetinden yararlanma koşullarını taşımayan anlaşmaların bu Tebliğ ile
tanınan muafiyetten yararlanabilmesi için, bu Tebliğin yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren bir yıl içerisinde bu Tebliğ ile öngörülen koşulları sağlayacak şekilde
değiştirilmeleri gerekir…” şeklindedir.
Yukarıda yer verilen ve 2002/2 sayılı Tebliğ’e aykırılık teşkil eden ve sözleşme
sonrası rekabet yasağını konu alan hükmün Tebliğ’in öngördüğü süre 350
içerisinde 14.7.2003 tarihi itibarıyla Tebliğ’e uygun bir şekilde değiştirilmediği
görülmüştür. Sözleşme değişikliği başvuru sonrasında gerçekleştirildiğinden,
bunun 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin (c) bendi kapsamında bir ihlal
niteliği taşıdığı anlaşılmaktadır. Nitekim ilgili bentte 4. madde kapsamına giren
anlaşmaların süresi içinde bildirilmeme durumunda ilgili teşebbüse ve ayrıca
aynı maddenin dördüncü fıkrasında teşebbüsün yönetim organlarında görev
alan kişilere de verilen cezanın yüzde onuna kadar para cezası uygulanması
öngörülmektedir.
I. SONUÇ 360
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
- McDonald's Restaurantları Ltd. Şti. Standart İşletme Lisansı Anlaşması’na
Franchise alan teşebbüsün, ürünleri McDonald's Restaurantları Ltd. Şti.
tarafından onaylanan ürünleri satma zorunluluğu bulunmasının yanı sıra,
rekabet etmeme ve gizliliğe ilişkin yükümlülükler içermesi nedeniyle menfi
tespit belgesi verilemeyeceğine,
- Anılan sözleşmenin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti 370
Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına,
- Bununla beraber Sözleşme’de yapılması gereken değişikliğin, 2002/2
sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nde öngörülen 1
yıllık sürenin 14.7.2003 tarihinde sona ermesine karşın bu süre içerisinde
yapılmaması nedeniyle, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin (c) bendi
gereğince (2005/3 sayılı Tebliğ ile değişik 2005/2 sayılı Tebliğ’e göre)
McDonald's Restaurantları Ltd. Şti.’ne 1.450 YTL ve yine aynı maddenin
üçüncü fıkrası uyarınca adı geçen teşebbüsün söz konusu tarihte yönetim
organlarında görevli olan Timothy John Fenton, Claire Babrowski, Todd 380
Ozer Tucker, Salih Sadi Fansa, Aysel Melbye, Ayperi Atalay, Naile
Üreten’e teşebbüse verilen cezanın takdiren % 5’i oranında olmak üzere
ayrı ayrı 72,5’er YTL para cezası verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy