T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
İzmir Defterdarlığı
Gelir Kanunları Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü
Sayı
:
E-84098128-120.01.02.07[40-2023/4]-450917
02.08.2024
Konu
:
Mesken olarak kullanılan dairenin elektrik sayacına bağlı olan cihazın tüketmiş olduğu elektrik bedelinin ticari kazanç tespitinde indirim konusu yapılıp yapılmayacağı.
İlgi
:
23.10.2023 tarihli özelge talep formunuz.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden; üç katlı villanızın bir numaralı dairesinde ikamet ettiğiniz, ticarethane vasıflı iki ve üç numaralı dairesini ise Turizm Bakanlığı Basit Konaklama Turizm İşletme Belgesi ile gerçek usule tabi gelir vergisi mükellefi olarak konaklama tesisi şeklinde işlettiğiniz, villanızın üç dairesinin de ayrı ayrı elektrik sayaçlarının bulunduğu ve ticari faaliyetinizde kullandığınız iki ve üç numaralı daireler için ödediğiniz faturaları kayıtlarınızda gider olarak gösterdiğiniz, üç katlı villanızın ısınma sisteminin merkezi sistem olduğu, ancak villanızın tamamının ısınması için kullanılan cihazın elektriğinin mesken olarak kullandığınız bir numaralı dairenin elektrik sayacına bağlı olduğu ve faturasının da mesken olarak kullandığınız bir numaralı daireye geldiği belirtilerek, bir numaralı daireye ait sayaca ilişkin elektrik faturası bedelini kayıtlarınızda gider olarak gösterip gösteremeyeceğiniz hususunda görüş talep ettiğiniz anlaşılmış olup Başkanlığımız görüşüne aşağıda yer verilmiştir.
GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun;
- "Ticari Kazancın Tarifi" başlıklı 37 nci maddesinde, "Her türlü ticari ve sınai faaliyetten doğan kazançlar ticari kazançtır.
...",
- "Bilanço Esasında Ticari Kazancın Tespiti" başlıklı 38 inci maddesinde, "Bilanço esasına göre ticari kazanç, teşebbüsteki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müspet farktır. Bu dönem zarfında sahip veya sahiplerce:
1. İşletmeye ilave olunan değerler bu farktan indirilir;
2. İşletmeden çekilen değerler ise farka ilave olunur.
Ticari kazancın bu suretle tesbit edilmesi sırasında, Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait hükümleri ile bu kanunun 40 ve 41 inci maddeleri hükümlerine uyulur.",
- "İşletme Hesabı Esasında Ticari Kazancın Tespiti" başlıklı 39 uncu maddesinde, "İşletme hesabı esasına göre ticari kazanç, bir hesap dönemi içinde elde edilen hasılat ile giderler arasındaki müspet farktır.
Emtia alım ve satımı ile uğraşanlarda ticari kazancın bulunması için hesap dönemi sonundaki emtia mevcudunun değeri hasılata, dönem başındaki emtia mevcudunun değeri ise giderlere ilave olunur.
Ticari kazancın bu suretle tesbit edilmesi sırasında Vergi Usul Kanununun değerlemeye ait hükümleri ile bu kanunun 40 ve 41 inci maddeleri hükümlerine uyulur."
hükümleri yer almaktadır.
Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin safi ticari kazancın tespitinde gider olarak indirim konusu yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, ticari kazancın tespitinde tahakkuk esası geçerli olup, bir giderin safi kazancın tespitinde indirim konusu yapılabilmesi için mahiyet ve tutar itibarıyla kesinleşmiş olması ve kazancın elde edilmesi ve idamesi arasında doğrudan ve açık bir illiyet bağının bulunması gerekmekte olup, bu mahiyette olmayan giderlerin ticari kazancın tespitinde indirim konusu yapılabilmesi mümkün değildir.
Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, mesken olarak kullanılan bir numaralı dairenin elektrik sayacına bağlı olan ve villanın tamamının ısınması için kullanılan cihazın tüketmiş olduğu elektrik bedelinin; iki ve üç numaralı dairelere isabet eden kısmının, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi kapsamında ticari kazancınızın tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmakta olup ticari kazancınızın elde edilmesi ve idamesi arasında illiyet bağı bulunmayan ikamet ettiğiniz bir numaralı daireye isabet eden kısmının ise anılan bent hükmü uyarınca ticari kazancınızın tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmamaktadır.
KATMA DEĞER VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN
3065 sayılı KDV Kanununun;
- 1/1 inci maddesinde, Türkiye'de ticarî, sınaî, ziraî faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu,
- 29/1-a maddesinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV'den, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV'yi indirebilecekleri,
- 30/d maddesinde, Gelir ve Kurumlar Vergisi kanunlarına göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen KDV'nin (5520 sayılı Kanunun 13 üncü maddesine göre transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılan kazançlar ile Gelir Vergisi Kanununun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendine göre işletme aleyhine oluşan farklara ilişkin ithalde veya sorumlu sıfatıyla ödenen katma değer vergisi ile yurt içindeki işlemlerde mal teslimi veya hizmet ifasında bulunan mükellefler tarafından ilgili vergilendirme döneminde beyan edilerek ödenen katma değer vergisi hariç) mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV'den indirilemeyeceği
hüküm altına alınmıştır.
KDV Genel Uygulama Tebliğinin "İndirilemeyecek KDV" başlıklı (III/C-2.) bölümünde, "...
ç) Kanunun (30/d) maddesi uyarınca Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen (kanunen kabul edilmeyen) giderler dolayısıyla ödenen KDV de mükellefin vergiye tabi işlemleri üzerinden hesaplanan KDV'den indirilemeyecektir.
Bu itibarla, faaliyetin yürütülmesi için gerekli olan giderler dışında kalan, işle ilgili bulunmayan veya işletme sahibinin özel tüketimine yönelik harcamalar niteliğinde bulunan ve sair kanunen kabul edilmeyen giderlere ilişkin belgelerde gösterilen KDV tüketici durumunda bulunan işletme veya işletme sahibi üzerinde kalacaktır.
..." açıklamalarına yer verilmiştir.
Buna göre, konaklama tesisi işletilmesi faaliyetiniz kapsamında mesken olarak kullanılan bir numaralı dairenin elektrik sayacına bağlı olan ve villanın tamamının ısınması için kullanılan cihazın tüketmiş olduğu elektrik bedelinin, 193 sayılı Kanun kapsamında ticari kazancınızın tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunan iki ve üç numaralı dairelere isabet eden kısmı üzerinden hesaplanan KDV'nin indirim konusu yapılması mümkün bulunmakta olup, ticari kazancınızın tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün bulunmayan ikamet ettiğiniz bir numaralı daireye isabet eden kısım üzerinden hesaplanan KDV'nin indirim konusu yapılması mümkün değildir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
(*) Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.
(**) İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.