Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2004-3-111 (Muafiyet)
Karar Sayısı : 04-72/1052-263
Karar Tarihi : 19.11.2004
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, A. Ersan GÖKMEN,
R. Müfit SONBAY, Murat GENCER,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN,
Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER: Yüksel KAYA, Aydın ÇELEN
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - Mey İçki Sanayi ve Ticaret A.Ş. 20
Temsilcisi: Av. Cumhur BOZKURT
Arjantin Cad. No:7 Gaziosmanpaşa Ankara
D. TARAFLAR :- Mey İçki Sanayi ve Ticaret A.Ş.
Büyükdere Cad. No:71 Kat:2 Maslak İstanbul
- Setaş İç ve Dış Ticaret. Ltd. Şti.
8. Cad. 39. Sok. No:7/A Birlik Mah. Ankara
E. DOSYA KONUSU: Mey İçki San. ve Tic. A.Ş. (Mey A.Ş.) ile Setaş İç ve 30
Dış Ticaret Ltd. Şti. (Setaş Ltd. Şti) arasında akdedilen “Mal Alım
Sözleşmesi”ne muafiyet tanınması talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 23.9.2004 tarih ve 5342 sayı ile
intikal eden başvuru üzerine 4054 sayılı Kanun’un 4. ve 5. maddeleri ile
1997/2 sayılı Anlaşmaların, Uyumlu Eylemler ve Teşebbüs Birliği Kararlarının
Kanun’un 10. Maddesine Göre Bildiriminin Usul ve Esasları Hakkında
Rekabet Kurulu Tebiği’nin ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu
düzenlenen 11.10.2004 tarih ve 2004-3-111/MM-04-YK sayılı Muafiyet Ön
İnceleme Raporu, 12.11.2004 tarih ve REK.0.07.00.00/234 sayılı Başkanlık 40
Önergesi ile 04-72 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
Mey A.Ş.’nin nihai satış noktaları ile akdettiği standart mal alım
sözleşmeleri için yapmış olduğu muafiyet bildirimine ilişkin olarak; söz
konusu sözleşmelerin 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği kapsamında olduğu,
04-72/1052-263
2
ifade edilmektedir.
50
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Mey A.Ş., rakı, votka, kanyak, cin, likör, brendi, vermut, viski, şarap ve bira
başta olmak üzere çok sayıda alkollü içkinin dağıtımı ile uğraşmaktadır. 60
Dolayısıyla, genel bir ilgili ürün pazarı tanımı yapmak gerekirse, Mey A.Ş.’nin
faaliyet gösterdiği pazarı “alkollü içecek pazarı” olarak tanımlamak
mümkündür. Ancak, söz konusu içki türlerinin kullanılış amaçları
değerlendirmeye alındığında, birbirinden farklı ilgili ürün pazarları tanımlamak
gerekmektedir. Mey A.Ş.’nin bildirime konu distribütörlük sözleşmelerinin
değerlendirilmesi esnasında; rakı pazarı, bira pazarı, şarap ve vermut
(şaraptan üretilen bir içki olması sebebiyle) pazarı ve diğer yüksek oranlı
alkollü içkiler pazarı olmak üzere dört farklı ürün pazarı tanımlanmıştır.
Esasen alkollü içkiler, market, bakkal ve büfelerin oluşturduğu kapalı satış
noktalarında ve otel, bar ve lokantaların oluşturduğu açık satış noktalarında 70
satışa sunulmaktadır. Bu iki farklı satış kanalını ayrı pazarlar olarak ele almak
mümkündür. Ancak, bu, yapılacak muafiyet değerlendirmesini herhangi bir
şekilde değiştirmeyeceği için böyle bir ayırıma gitmeye gerek görülmemiştir.
H.2.2. İlgili Coğrafi Pazar
Alkollü içecekler sektörü, arz kaynaklarına ulaşma, üretim, dağıtım, pazarlama
ve satış şartlarının bölgesel bir farklılık göstermemektedir. Ayrıca, Mey A.Ş.,
ürünlerini kurmakta olduğu distribütörlük ağı ile tüm Türkiye'de dağıtmakta ve
Setaş Ltd. Şti. ile akdetmiş olduğu bildirime konu mal alım sözleşmesini diğer 80
nihai satış noktaları ile ayrı ayrı akdetmektedir. Bu yüzden Türkiye Cumhuriyeti
Sınırları içindeki alanın tamamı ilgili coğrafi pazar olarak belirlenmiştir.
H.3. Taraflar: Mey İçki San. ve Tic. A.Ş. (Mey A.Ş.)
Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri A.Ş. (TEKEL)'in Alkollü İçkiler
Sanayii ve Ticareti A.Ş.'de bulunan %100 oranındaki hisselerini blok olarak
satın alan Nurol - Limak - Özaltın -Tütsab Ortak Girişim Grubu tarafından
kurulan Mey A.Ş. ile Özelleştirme İdaresi arasında Hisse Satış Sözleşmesi
27.2.2004 tarihinde imzalanmıştır. 90
Mey A.Ş.’nin 75.000.000.000.000 TL tutarındaki sermayesinin ortaklar
arasındaki paylaşımı Tablo 1’de yer almaktadır.
04-72/1052-263
3
Tablo-1: Mey A.Ş. Ortaklık Yapısı
ORTAKLAR HİSSE TUTARI (TL)
HİSSE
DAĞILIMI (%)
Nurol Holding A.Ş. 21.749.997.000.000 29,0
Limak İnş.S Tic. A.Ş. 21.749.998.000.000 29,0
Özaltın İnş.Tic.San. A.Ş. 21.749.997.000.000 29,0
Tekel Ürünleri Toptan Satıcılar Birliği
Tic. A.Ş. 9.749.997.000.000 13,0
Nurettin Çarmıklı 1.000.000 0,0
Erol Çarmıklı 1.000.000 0,0
Mehmet Oğuz Çarmıklı 1.000.000 0,0
Nihat Özdemir 1.000.000 0,0
Sezai Bacaksız 1.000.000 0,0
Nuri Özaltın 1.000.000 0,0
Hayrettin Özaltın 1.000.000 0,0
Nurettin Özaltın 1.000.000 0,0
Mehmet Ali Susam 1.000.000 0,0
Salih Sarı 1.000.000 0,0
İdris Keskinci 1.000.000 0,0
Toplam 75.000.000.000.000 100,0
100
Mey A.Ş.’nin Yönetim Kurulu üyeleri; H.Hüsnü Doğan (Başkan), Sezai
Bacaksız (Başkan Yardımcısı), M.Oğuz Çarmıklı, Nihat Özdemir, Hayrettin
Özaltın, Nurettin Özaltın ve Mehmet Ali Susam’dan oluşmaktadır.
Mey A.Ş.’nin devralmış olduğu TEKEL’in alkollü içecekler birimi, çok çeşitli
alkollü içeceğin üretim ve satışını yapmasına rağmen, rakı hasılat içerisinde
büyük bir yer tutmaktadır. Tablo 2’den de görüleceği üzere, Tekel’in elde ettiği
hasılatın %(…..)’si rakı satışlarından sağlanmıştır:
110
04-72/1052-263
4
Tablo 2: İçkilerin Tekel Hasılatından Aldıkları Pay
İÇKİ TÜRÜ HASILAT İÇİNDEKİ PAYI (%)
Rakılar (……)
Votkalar (……)
Kanyaklar (……)
Cin (……)
Likörler (……)
Ihlara Brendi (……)
Ankara Viskisi (……)
Vermutlar (……)
Şaraplar (……)
Biralar (……)
İthal İçki (……)
Toplam 100
120
Mey A.Ş.’nin muafiyet bildiriminde bulunduğu mal alım sözleşmesi Ankara’da
faaliyet gösteren Setaş Ltd. Şti. ile akdedilmiştir. Ancak, bildirim formunda yer
alan bilgilerden, söz konusu sözleşmenin Türkiye çapında tüm nihai satış
noktaları ile akdedilmek üzere hazırlandığı anlaşılmıştır.
H.4. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
Mey A.Ş.’nin muafiyet talebiyle bildirdiği mal alım sözleşmeleri, ürünleri
tüketicilere satan nihai satış noktaları ile Mey A.Ş. arasında akdedilmektedir.
Bildirime konu olan sözleşmeler, nihai satış noktalarının her biri ile ayrı ayrı 130
akdedilmektedir ve alkollü içki satışı işi ile iştigal etmekte olan
perakendecilerden hiç biri alkollü içki üretimi işi ile uğraşmamaktadır. Bir başka
ifadeyle, Tebliğ’in “Kapsam” başlıklı 2. maddesinde öngörüldüğü üzere, Mey
A.Ş. ile nihai satış noktaları, üretim ve dağıtım zincirinin farklı seviyelerinde
faaliyet göstermektedirler.
Sözleşmenin 2.4. maddesinde nihai satış noktasına rekabet etmeme
yükümlülüğü getirilmektedir. Ancak, aynı maddede rekabet etmeme
yükümlülüğünün süresi beş yılla sınırlandırılmıştır. Dolayısıyla, nihai satış
noktasına getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü bakımından söz konusu
sözleşmeler 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamındadır. 140
Mal alım sözleşmesinin “Özel Şartlar” başlıklı 3. maddesinde, nihai satış
noktasının sözleşme süresince satması gereken kota miktarları, söz konusu
kotaları doldurması halinde kendisine verilecek ilave iskonto tutarı ve bedelsiz
ürün miktarı belirlenmiştir. Söz konusu bölümde, satış noktasına bildirilen
04-72/1052-263
5
perakende satış fiyatının tavsiye niteliğinde olduğu ifade edilmektedir.
Dolayısıyla, sözleşmedeki fiyatlandırmaya ilişkin düzenlemeler 2002/2 sayılı
Tebliğ kapsamındadır.
Bu açıklamalar ışığında, Mey A.Ş.’nin nihai satış noktaları ile akdettiği mal
alım sözleşmelerinin 2002/2 sayılı Tebliğ kapsamında grup muafiyetinden
yararlandığı kanaatine ulaşılmıştır. 150
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Mey İçki San. ve Tic. A.Ş.’nin nihai satış noktaları ile akdetmiş olduğu
standart mal alım sözleşmelerine ilişkin olarak; söz konusu sözleşmelerin
2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği kapsamında
olduğuna
160
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy