Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2008-3-29 (Devralma)
Karar Sayısı : 08-24/240-76
Karar Tarihi : 13.3.2008
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Tuncay SONGÖR, M. Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN, Mehmet
Akif ERSİN, Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE
B. RAPORTÖRLER: Tarkan ERDOĞAN, Hilmi BOLATOĞLU, Çağlar Deniz ATA
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Moonlight Capital S. A.
Temsilcisi: Av. Saadet Aslı KUCUROĞLU
Ahular Sokak No. 1 Etiler / İstanbul 20
D. TARAFLAR : Moonlight Capital S.A.
29 Avenue de la porte Neuve, L-2227 LÜKSEMBURG
Koç Holding A.Ş.
Azizbey Sok. No: 1 Kuzguncuk / İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Migros Türk Ticaret A.Ş.’nin toplam sermayesinin
%50,83’üne tekabül eden hisselerinin Moonlight Capital S.A. tarafından Koç
Holding A.Ş.’den devralınması işlemine izin verilmesi talebi. 30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 21.2.2008 tarih ve 1129 sayı ile giren ve
en son 28.2.2008 tarih ve 1285 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim üzerine, 4054
sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen 5.3.2008 tarih ve 2008-3-
29/Öİ-08-TE sayılı Birleşme/Devralma Raporu, 7.3.2008 tarih ve REK.0.07.00.00-
120/37 sayılı Başkanlık Önergesi ile 08-24 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek
karara bağlanmıştır.
40
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor'da;
- Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a dayanılarak
çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında izne tabi olduğu,
- Anılan devralma işlemi sonucunda ilgili pazarlarda bir hakim durum yaratılması ya
da mevcut bir hakim durumun güçlendirilmesi yoluyla rekabetin önemli ölçüde
kısıtlanmasının söz konusu olmayacağı anlaşıldığından söz konusu devir işlemine
izin verilebileceği,
kanaat ve sonucuna ulaşıldığı ifade edilmiştir. 50
08-24/240-76
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. Taraflar
H.1.1. Migros Türk Ticaret A.Ş. (Migros)
Devre konu teşebbüs Migros 1954 yılında gıda ve tüketim maddelerini belediye
kontrolü altında üreticiden sağlamak ve bu ürünleri sağlığa uygun koşullarda ve
ekonomik fiyatlarla tüketiciye ulaştırma amacıyla İsviçre Migros Kooperatifler Birliği 60
ve İstanbul Belediyesi'nin işbirliği ile kurulmuştur. 1975 yılında ise çoğunluk
hisselerinin devri ile şirket, Koç Holding’in kontrolüne geçmiştir. Migros yurtiçinde
Migros, Tansaş, Şok, Macrocenter, Kangurum formatları ile 57 ilde, yurtdışında ise
Ramstore adı altında Azerbaycan’da 3, Kazakistan’da 9, Kırgızistan’da 1,
Makedonya’da 2 olmak üzere toplam 15 mağaza ile organize perakende sektöründe
faaliyet göstermektedir. 2007 sonu itibarıyla şirketin 220’si Migros, 247’si Tansaş,
460’ı Şok, 3’ü 5M, 15’i Ramstore ve 8’i Macrocenter olmak üzere toplam 953
mağazası bulunmaktadır. İnceleme konusu devralma işlemi öncesi Migros, Koç
Holding’in kontrolü altındadır. Şirketin mevcut durumdaki ortaklık yapısı Tablo 1’de
sunulmaktadır: 70
Tablo 1: Migros’un Ortaklık Yapısı
Hissedar Hissedarlık Oranı (%)
Koç Holding A.Ş. 50,83
Rahmi Koç 0,02
Diğer (Halka Açık) 49,15
Toplam 100,00
H.1.2. Moonlight Capital S.A. (Moonlight)
Devralan teşebbüs Moonlight dosya konusu devralma işlemi için kurulmuş bir şirket
olup menşei Lüksemburg olup, herhangi bir alanda iktisadi faaliyeti bulunmamaktadır.
Şirketin hisselerinin tamamı Kenan Investments S.A. (Kenan Inv.) unvanlı yine
menşei Lüksemburg olan yatırım amaçlı şirkette bulunmaktadır. Kenan Inv. de
Moonlight gibi söz konusu işlemin gerçekleştirilmesi için kurulmuş özel amaçlı bir 80
şirket olup iktisadi alanda başka bir faaliyeti yoktur. Kenan Inv.’ın hisselerinin tamamı
CIE Management II Limited (CIEM) tarafından yönetilen BC European Capital VIII-1’e
aittir1. CIEM ise BC fonlarının idari yöneticisi olarak faaliyet göstermekte olup BC
Partners Holdings Limited (BC Partners) tarafından kontrol edilmektedir. BC
Partners’ın hisseleri ise herhangi bir kontrol olanağı sağlamayacak şekilde birçok
hissedar arasında bölünmüş durumdadır. Dosya mevcudu bilgi ve belgeden; ne BC
Partners’ın ne de kontrolünde bulunan şirketlerin Türkiye Cumhuriyeti sınırları
dahilinde perakende sektöründe faaliyetleri veya faaliyet gösteren iştiraklerinin
bulunmadığı anlaşılmıştır. Migros’un devralınması işleminin yapısının açıklığa
kavuşturulması için ana şirket olarak kontrol silsilesinde en üstte bulunan BC 90
Partners ve yavru şirketler arasındaki ilişki Şekil 1.’de gösterilmiştir:
1 Kapanış tarihi itibarıyla Kenan Inv. hisselerinin % (…)’unun (………….) adlı şirkete ve % (…)’sının ise
(………………………………………) adlı şirkete devredileceği beyan edilmiştir. Ancak mevcut durumda bu iki
şirketin elinde Kenan Inv. ait hisse bulunmadığından inceleme kapsamı dışındadır.
08-24/240-76
3
Şekil 1: BC Partners Grup Yapısı
Kontrol zincirinde en üstte bulunan BC Partners’ın ortaklık yapısına ise aşağıda yer
verilmiştir:
Tablo 2: BC Partners Ortaklık Yapısı
Hissedar Hissedarlık Oranı
Antonio Belloni
Francesco Conte
Joe Cronly
Andre Francois-Poncet
Francesco Loredan
Andrew Newington
Kevin O'Donohue
Simon Palley
Jens Reidel
Stefano Quadrio Curzio
Nikos Stathopoulos
Raymond Svider
Michael Twinning
Denis Villafranca
Jean-Baptiste Wauticr
Hermann Wendelstadt
Stefan Zuschke
Her biri % 10'un altındadır.
100
H.1.3. Koç Holding A.Ş. (Koç Holding)
İşlemin devreden tarafında 1963 yılında kurulan Koç Holding bulunmaktadır. Koç
Holding’in ortalık yapısına Tablo 3.’de yer verilmiştir:
BC Partners Holdings Limited
CIE Management II Limited
Kenan Investments S.A.
Moonlight Capital S.A.
BC European Capital VIII-1
08-24/240-76
4
Tablo 3: Koç Holding Ortaklık Yapısı 110
Hissedar
Hissedarlık Oranı (%)
Semahat S. Arsel 6,42
Rahmi Koç 5,23
Suna Kıraç 5,25
Mustafa V. Koç 3,20
M. Ömer Koç 2,98
Y. Ali Koç 3,20
İpek Kıraç 1,93
Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş.2 42,27
Koç Holding Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı 1,97
Vehbi Koç Vakfı 7,17
Rahmi M. Koç ve Mahdumları Maden, İnşaat,
Turizm, Ulaştırma Yatırım ve Tic. A.Ş. 0,11
Halka Açık 20,26
Toplam 100,00
H.2. İlgili Pazar
H.2.1. Sektöre İlişkin Genel Bilgiler
Ülkemizde gıda ağırlıklı perakendecilik sektörünün temel aktörlerini hipermarketler,
süpermarketler, orta marketler, marketler, bakkallar, büfeler, ihtisas mağazaları
olarak sıralamak mümkündür.
Türkiye’de perakende pazarının %60’ına yakınını elinde bulunduran geleneksel satış 120
noktalarıdır. Perakende sektöründe 2005 yılında gerçekleşen Carrefour-Gima ve
Migros-Tansaş birleşmelerinin ardından yerel marketlerdeki hareketlilik artmış,
birleşmeler ve yeni mağazalar açılması sonucunda Migros, Carrefoursa, Bim, Tesco
ve Metro gibi 5 büyük perakendecinin cirolarının toplamı 7.5 milyar Avro düzeyine
ulaşırken, sayıları 5 bini bulan yerel marketlerin toplam ciroları da 7 milyar Avro’ya
yükselmiştir. Geleneksel perakendecileri oluşturan bakkallar, yerlerini daha büyük
çaplı ve zincir mağazalardan oluşan bu modern kesime bırakmaktadır.
Hipermarketler ve süpermarketler gibi organize perakendenin tüketici harcamaları
içindeki payı da artmakta, geleneksel kanalın payı ise hızla azalmaktadır. Dosya
mevcudu bilgi ve belgeden sektörde faaliyet gösteren Migros’un pazar payının % [20-130
25] olduğu anlaşılmıştır.
H.2.2. İlgili Ürün Pazarı
İnceleme konusu devralma işleminin tarafları tamamen ayrı pazarlarda faaliyet
göstermektedir. 28.1.2008 tarih ve 06-04/56-M sayılı Rekabet Kurulu kararıyla
yayımlanan İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz’un 20. paragrafında;
“…inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar
tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm
tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu oluyorsa pazar tanımı 140
yapılmayabilir.” denmektedir. Bu nedenle söz konusu işlem ile ilgili olarak,
2 Kontrolü Koç Ailesi’nde bulunan bir şirkettir.
08-24/240-76
5
yoğunlaşma yaratmayacağından hareketle ilgili ürün pazarı tanımı yapılmasına gerek
olmadığı sonucuna varılmıştır.
H.2.3. İlgili Coğrafi Pazar
Tarafların faaliyet gösterdikleri coğrafi pazarların örtüşmemesi sebebiyle herhangi bir
rekabetçi kaygı yaratmayan devralma işlemi bakımından ilgili coğrafi pazarın
tanımlanmasına gerek görülmemiştir.
150
H.3.Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. İşlemin Değerlendirilmesi
Koç Holding ile Moonlight arasında 13.2.2008 tarihinde imzalanan “Hisse Alım Satım
Sözleşmesi” ile Koç Holding’in mülkiyetinde bulunan Migros’a ait % 50,83 oranındaki
hissenin Moonlight’a devredilmesi düzenlenmiştir. İşlem sonucunda Moonlight,
Migros’un Türkiye’de faaliyet gösteren iştirakleri, Sanal Merkez Ticaret A.Ş. ve Şok
Marketler Ticaret A.Ş.’nin de kontrolünü elde edecektir. Bu şirketlerden Sanal Merkez
Ticaret A.Ş.nin, Migros ürünlerinin internet üzerinden satışı ile uğraştığı, Şok 160
Marketler Ticaret A.Ş.’nin ise şu an itibariyle faaliyette olmadığı bildirim formunda
beyan edilmiştir.
İşlem sonucunda Migros’un mutlak kontrolü Moonlight’a geçeceğinden işlem 1997/1
sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralmadır.
1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesinde teşebbüslerin ilgili ürün pazarındaki toplam
pazar paylarının % 25’i aştığı veya bu oran aşılmasa bile toplam cirolarının 25 milyon
YTL’yi aştığı birleşme devralmaların izne tabi işlemler olduğu belirtilmiştir. Migros’un
2006 yılı cirosu 4.274.871.000 YTL olup, 1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen eşiği 170
aştığından, devir işlemi izne tabidir.
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesinde, “hakim durum yaratmaya veya hakim
durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak ülkenin bütünü ya da bir
kısmında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde
azaltılması sonucunu” doğuracak birleşme ve devralmalar hukuka aykırı kabul
edilerek yasaklanmıştır.
İnceleme konusu devralma işlemi sonrasında Migros’un kontrolü Moonlight’a, ve bu
şirketi kontrol eden Kenan Inv. üzerinden dolaylı olarak BC Partners’a geçecektir. 180
Moonlight ve Kenan Inv., devralma işlemi için kurulmuş özel amaçlı şirketler olup
herhangi bir pazarda faaliyetleri bulunmamaktadır. BC Partners ise beklenen
getirisi yüksek piyasa ve şirketlere yatırım yaparak kar elde etmeyi amaçlayan çok
ortaklı bir yatırım fonudur. BC Partners’ın hisseleri her biri %10’un altında oranlarda
çok sayıda yatırımcıya ait olduğundan şirketin kontrolü herhangi bir gerçek veya
tüzel kişinin elinde değildir. BC Partners’ın portföyünde bulunan iştiraklerinden hiç
birisi doğrudan veya dolaylı olarak Migros’la benzer alanda faaliyet
göstermemektedir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle incelemeye konu devralma işlemiyle bir yoğunlaşma 190
oluşmayacağı, dolayısıyla bir hakim durum yaratılması ya da mevcut bir hakim
08-24/240-76
6
durumun kuvvetlendirilmesi suretiyle etkin rekabetin önemli ölçüde engellenmesi
durumunun meydana gelmeyeceği sonucuna varılmıştır.
“Hisse Alım ve Satım Sözleşmesi”nin 8.12. bölümünde düzenlenen rekabet etmeme
yükümlülükleri ile satıcılara ve kontrollerindeki şirketlere, devre konu şirketin kıdemli
çalışanları için 18 aylık, genel müdürü için ise 3 aylık sürelerle istihdam yasağı
getirilmiştir. Genel olarak birleşme ve devralma işlemlerine ilişkin anlaşmalarda yer
verilen rekabet yasaklarının yan sınırlama kavramı çerçevesinde yoğunlaşma işlemi
ile birlikte değerlendirilebilmesi için, “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”, 200
“sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık” kriterlerini sağlaması
gerekmektedir. Söz konusu sözleşmede yer alan rekabet yasağı ve istihdam yasağı
yükümlülüklerinin bu üç kriteri de sağladığı anlaşıldığından, makul birer yan sınırlama
olarak kabul edilmiştir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre;
Bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak 210
çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve
Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı
Kanun maddesinde belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim
durumun güçlendirilmesinin ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde
azaltılmasının söz konusu olmadığına, bildirim konusu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy