Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-2-121 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-44/767-250
Karar Tarihi : 17.06.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Doç. Dr. Mustafa Ateş (İkinci Başkan ) 10
Üyeler : Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr.
Cevdet İlhan GÜNAY, Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : A. Ogün SARI, Evrim Özgül KAZAK
C. BİLDİRİMDE : - Aselsan Elektronik San. ve Tic. A.Ş.
BULUNAN Mehmet Akif Ersoy Mah. 296. Sok. No:16
Yenimahalle/Ankara
D. TARAFLAR : - Aselsan Elektronik San. ve Tic. A.Ş. 20
Mehmet Akif Ersoy Mah. 296. Sok. No:16
Yenimahalle/Ankara
- Akçasu Yazılım Sistemleri Tic. Ltd. Şti
Şenlikköy Mah. Eceler Sok. No.9 Florya, Bakırköy/İstanbul
- Barbaros ŞEKERKIRAN
Etiler Mah. Ergin Sok. Meriç Konak B Blok 28/36
Beşiktaş/İstanbul
- Recep Bülent AKÇASU 30
Erenköy Mah. Kaşaneler Sok. Aslan Apt. No:24/15
Kadıköy/İstanbul
- Kerem AKÇASU
Ataköy 7-8-9-10 Kısım Mah. D25 Blok A Kapısı No:6 Ataköy
Bakırköy/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Mikroelektronik Araştırma ve Geliştirme Tasarım ve
Ticaret Ltd Şti.’nin %85’lik kısmının Aselsan Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 10.5.2010 tarih ve 3710 sayı ile intikal 40
eden ve eksiklikleri en son 26.5.2010 tarih ve 4201 sayı ile tamamlanan bildirim
üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ’in ilgili
hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda düzenlenen 8.6.2010 tarih
ve 2010-2-121/Öİ-10-266.AOS sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 10.6.2010 tarih
10-44/767-250
2
ve REK.0.06.00.00-120/290 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-44 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili Rapor’da; bildirim konusu devralma işleminin
1997/1 sayılı Tebliğ kapsamında bir devralma işlemi olduğu, işlemin 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi kapsamında bir hakim durum 50
yaratmaya veya mevcut bir hakim durumu güçlendirmeye yönelik olarak rekabetin
önemli ölçüde azaltılması sonucu doğurmayacağı, işleme izin verilmesi gerektiği
ifade edilmiştir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili İşlem ve Taraflar
H.1.1. İşleme İlişkin Bilgiler
Bildirim konusu işlem, 10.05.2010 tarihinde imzalanan “Pay Devri Anlaşması”
çerçevesinde Akçasu Yazılım Sistemleri Ticaret Limited Şirketi, (Akçasu Yazılım)
Barbaros Şekerkıran, Recep Bülent Akçasu ve Kerem Akçasu’nun Mikroelektronik
Araştırma Geliştirme Tasarım ve Ticaret ltd. Şti.(Mikroelektronik)’nde sahip olduğu 60
%85 oranındaki hisselerinin Aselsan Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş. (Aselsan)’a
devrine ilişkindir. İlgili işlem sonrasında Mikroelektronik Aselsan’ın kontrolündeki bir
iştirak haline gelecektir.
Dosya mevcudunda yer alan bilgilere göre, devralma işleminin gerçekleştirmesinin
genel amacı, mali sorunlar yaşayan Mikroelektronik’in sahip olduğu bilgi birikimi ve
tecrübenin devralınma işlemiyle korunarak ülke ekonomisine daha fazla katkıda
bulunmak ve Türkiye’nin bu alanda yurtdışına olan bağımlılığının azaltmaktır.
H.1.2. Taraflar
H.1.2.1. Devralan Taraf: Aselsan
Aselsan askeri ve sivil haberleşme sistemleri, elektronik harp, radar ve komuta 70
kontrol sistemleri, elektro-optik sistemler, güvenlik ve otomasyon sistemleri
konularında tasarım, geliştirme, imalat, pazarlama, satış, ithalat ve ihracat
faaliyetlerini yürüten entegre bir elektronik sanayi kuruluşudur. Şirket 2009 yılında
toplam (…..) TL ciro elde etmiştir. Hissedarlık yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 1- Aselsan’ın Hissedarlık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı %
Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme
Vakfı 84,58
Diğer (İMKB’de işlem gören) 15,42
Toplam 100,00
Aselsan, hisselerinin çoğunluğunu elinde bulunduran Türk Silahlı Kuvvetlerini
Güçlendirme Vakfı (TSKGV) tarafından kontrol edilmektedir. 17.06.1987 tarih ve
3388 sayılı Kanun ile kurulan TSKGV’nın kurucuları Milli Savunma Bakanı, 80
Genelkurmay İkinci Başkanı, Milli Savunma Bakanlığı Müsteşarı ve Savunma Sanayi
Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanı’dır.
10-44/767-250
3
H.1.2.2. Devredilen Taraf: Mikroelektronik
Mikroelektronik tasarımı alanında faaliyet gösteren şirketin hissedarlık yapısı
aşağıdaki gibidir. Şirketin 2009 yılına ait cirosu (…..) TL’dir.
Tablo 2- Mikroelektronik’in Hissedarlık Yapısı
Hissedar Hisse Oranı %
Akçasu Yazılım Sistemleri Ticaret Limited Şirketi 76
Barboros ŞEKERKIRAN 5
Recep Bülent AKCASU 2
Kerem AKCASU 2
İTÜ İleri Teknolojileri Araştırma ve Geliştirme Vakfı 15
Aselsan
Toplam 100,00
H.2. İlgili Pazar 90
H.2.1. Pazara İlişkin Bilgiler
Savunma sanayi, askeri alanda her türlü stratejik ve taktik, saldırı ve savunmaya
yönelik silah sistemleri ve askeri donanımları geliştiren, üreten, özellikle yatırım
malları üreten sanayi kolları başta olmak üzere, diğer bütün ekonomik faaliyet
alanları ile çok yakın bir işbirliği içerisindedir.
Genel olarak bu faaliyet alanlarının çok büyük yatırımlar gerektirmesi, kâr marjının
düşük olması, askeri ve güvenlik nedenleriyle özel sektöre bırakılmasında sakıncalar
bulunması nedeniyle, ilgili mal veya hizmetler çoğu zaman kamu firmalarınca
üretilmektedir. Özel firmalar ise sınırlı alanda ve genellikle ana yapımcı firmaların
ürettiği ve geliştirdiği radar, füze, savaş gemisi, tank gibi komple savuma 100
sistemlerinin alt bileşenlerinin (dosya özelinde savunma sanayine yönelik tümleşik
devrelerin) üretimi ve tasarımı ile ilgilenmektedir. Bu işbirliği çerçevesinde ana
yapımcı kuruluşlar ile alt kuruluşlar dikey bir entegrasyona gidebildikleri gibi
sözleşmesel bir bağlılıkla da çalışabilmektedirler. Ancak her hâlükarda bu iki kuruluş
arasında, ürünlerin teknik uyumunun sağlanabilmesi için mutlak bir işbirliği ve bilgi
paylaşımı gerekmektedir.
Sektörün yapısından ileri gelen bu zorunluluk nedeniyle, güvenlik ile ilgili riskleri
minimumda tutmak amacında olan ana üreticiler dış kaynak kullanımında genellikle
yerli firmaları tercih etmektedirler. Aselsan ile Mikroelektronik arasındaki yukarıda
açıklanan biçimde bir işbirliği mevcuttur. 110
H.2.2. İlgili Ürün Pazarı
Devre konu Mikroelektronik, tümleşik devre tasarımı alanında faaliyet göstermektedir.
Tümleşik devreler savunma sanayinde kullanıldığı gibi, savunma sanayi dışındaki
ürünlerde de kullanılabilmektedir. Sivil ürünlerle ilgili tümleşik devre tasarımları çok
sayıda üretimi hedeflerken, savunma sanayine yönelik tümleşik devre tasarımları
genelde az sayıda, yüksek performanslı ve zorlu çevre şartlarında çalışacak radar,
füze gibi ürünleri hedeflemektedir. Dosya mevcudunda yer alan bilgilere göre,
Mikroelektronik’in son yıllardaki faaliyetinin oldukça önemli bir kısmı Aselsan’dan
aldığı projeler üzerinedir. Bu nedenle, şirketin faaliyetleri özel olarak savunma
sanayine yönelik tümleşik devre tasarımı konusunda yoğunlaşmaktadır. 120
10-44/767-250
4
Dosya mevcudu bilgilere göre, savunma sanayine yönelik tümleşik devre tasarımları
genellikle savunma sanayi ile ilgili bir ürün veya cihaz projesi kapsamında yapılmakta
ve finanse edilmektedir. Söz konusu işlemin maliyeti, özgün ar-ge, ileri teknoloji ve
nitelikli personel gerektirmesi nedeniyle oldukça yüksektir. Savunma sanayine
yönelik tümleşik devre tasarımına ilişkin bir projenin gerçekleştirilmesi üç ay ile üç yıl
arasında sürebilmektedir. Projenin içeriğine bağlı olarak çalışanlardan bu projelerde
çalışmalarının uygunluğunu belgeleyen özel güvenlik bilgileri istenebilmektedir.
Savunma sanayine yönelik tümleşik devre tasarımı, mikroelektronik tasarımcıları
tarafından özel bilgisayar yazılımları kullanılarak yapılmaktadır. Bilgisayar ortamında
üretilen bu tasarımlar, tümleşik devre örnekleri üretilmek üzere, üreticilere 130
gönderilmektedir. Aselsan tarafından Avrupa ve Uzakdoğu’da bulunan üreticiler ile
çalışılmaktadır.
Yukarıda yer verilen bilgiler çevresinde, ilgili ürün pazarı “savunma sanayine yönelik
tümleşik devre tasarımı pazarı” olarak belirlenmiştir.
H.2.3. İlgili Coğrafi Pazar
İşlem açısından ilgili ürün pazarında ülkenin herhangi bir bölgesindeki rekabet
koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, bir başka deyişle rekabet
koşullarının ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle, ilgili coğrafi
pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.3. Değerlendirme 140
Bildirim konusu işlemle Mikroelektronik’in kontrolü Aselsan’a geçecektir. İlgili
devralma işlemi, Mikroelektronik’in kontrolünde değişiklik yaratması nedeniyle 1997/1
sayılı Tebliğ’in 2. maddesinin “herhangi bir teşebbüsün ya da kişinin diğer bir
teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir kısmını ya da
kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması veya kontrol
etmesi” şeklindeki (b) bendi kapsamında bir devralma işlemidir.
1997/1 sayılı Tebliğ'in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesi "Bu Tebliğ’in 2.
maddesinde belirtilen bir birleşme veya devralma sonucunda birleşmeyi veya
devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde ilgili
ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın % 25’ini aşması halinde veya 150
bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının 25 milyon TL’yi aşması halinde Rekabet
Kurulu’ndan izin almaları zorunludur" hükmü ile Rekabet Kurulu’nun iznine tabi olan
birleşme ya da devir işlemlerini belirlemektedir.
Mikroelektronik’in ilgili ürün pazarında faaliyet gösteren tek teşebbüs olduğu dikkate
alındığında, incelemeye konu devralma işleminde, tarafların toplam pazar paylarının
1997/1 sayılı Tebliğ’de belirtilen pazar payı eşiğini aştığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla
bildirim konusu devralma işlemi Rekabet Kurulu’nun iznine tabi bir devralma işlemidir.
İlgili devir işlemi 4054 sayılı Kanun çerçevesinde birbirleriyle rekabet halindeki
teşebbüsler arasında gerçekleşen bir işlem niteliğinde değildir. İşlemin tarafları, rakip
durumdaki firmalar olmaktan ziyade aralarında yoğun işbirliği olan teşebbüslerdir. 160
Firmaların ürettikleri mal ve hizmetler de birbirlerine rakip olmayıp tamamlayıcı mal
ve hizmetler konumundadır. Mikroelektronik’in bu alanda ürettiği hizmetin de tek
alıcısı Aselsandır. Bu nedenle devir işlemi pazarın yapısında herhangi bir
yoğunlaşma meydana getirmeyecektir. Mikroelektronik’in faaliyetlerine devam
etmediği durumda Aselsan, ilgili hizmeti ya dışarıdan (Türkiye’de faaliyet gösteren
yabancı firmalardan) satın almak ya da aynı görevi kendi içinde yapacak bir birim
10-44/767-250
5
kurmak yoluna gidecektir. Hâlihazırda ekonomik sıkıntılar yaşayan ve kapanma
tehlikesiyle karşı karşıya olan Mikroelektronik’in devralınması ise söz konusu
hizmetin hem yerli bir firmadan sağlanmasına hem de Mikroelektronik bünyesindeki
bilgi birikimi ve deneyimin ülke içinde tutulmasına ve kullanılmasına yardımcı 170
olacaktır.
Bu bilgiler çerçevesinde işlem sonucunda rekabeti sınırlayıcı herhangi bir etki
doğması beklenmemektedir.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin,
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu 180
olmaması nedeniyle bildirim konusu işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy